10. Hukuk Dairesi
10. Hukuk Dairesi 2023/9393 E. , 2023/10222 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. İş Mahkemesi
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA
Davacı vekili; davacının 4/1-a kapsamında sigortalılığının 2007 yılında başladığını ve emekli olduğunu, özel hastane işyerinde çalışmakta iken aynı işyerinin yönetiminde görev alması nedeni ile 01.06.2011 tarihinden itibaren SGK tarafından re'sen 4/1-b kapsamına alındığını, 4/a kapsamında çalıştığı şirketin sermaye şirketi olduğunu, davacının sigortalılığının kesintisiz ve devamlı olması, işyerinin sermaye şirketi olması nedeniyle 4/1-b kapsamına (Bağ-Kur) alınması işleminin yanlış olduğunu, Kurumca düzeltme yapılmadığını, ayrıca 4/1-b kapsamına alınmış olması nedeniyle daha önce tabi bulunduğu 4/1-a sigortalılığı yönünden yüksekten ödenen primlerinin 4/1-b kapsamında aynen değerlendirilmesi talebinin de, süresinde başvurmamış olduğu gerekçesiyle kabul edilmediğini, her iki işlemin mağduriyetine sebep olduğunu belirterek 2011 yılından itibaren 4/1-b kapsamına alınması işleminin iptal edilmesini, çalışmalarının 4/1-b kapsamına aktarılması işleminin uygun görülmesi halinde, iptal edilen sigortalılık süresi içinde ödediği primlerinin 4/1-b kapsamına olduğu gibi aktarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacının yönetim kurulu üyesi olduğu hastane şirketinde ayrıca sigortalı çalıştığının belirtildiğini, davacıya yönelik yapılan incelemede, davacının Anonim Şirket yöneticiliği bulunduğu sürede kendi işyerinde 4/1-a kapsamında sigortalı çalıştığını, 5510 sayılı Kanun gereği kendi işyerinde sigortalı olamayacağını, bu nedenle 5458 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi gereği 4/1-a sigorta kolundan yatan primlerin 4/1-b sigorta koluna transfer işleminin re'sen yapıldığının belirtildiğini, SGK İşlemleri Yönetmeliği ve işveren uygulama tebliğinde yer alan açıklamada,"kendi işyerinde sigortalı olarak çalıştığı tespit edilenler ilk defa tescil yapılanların 1 ay içinde müracaat etmeleri halinde 4/1-a ya, tavandan prim ödeyenlerin 4/1-b'ye transfer işleminin yatırdığı oran üzerinden aktarılır" denildiği, davacının evvelce 4/1-b tescili bulunduğundan 4/1-a'ya tavandan yatırılan primlerin, 4/1-b'ye aktarılmasının mümkün olmadığının belirtildiğini, bu tür olan sigortalıların prim transfer işlemleri tabandan aktarılacaktır şeklinde amir hükmü bulunduğu, bu sebeple davacıya yönelik Kurumun yaptığı işlemin mevzuat hükümlerine uygun olup davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi, tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli olduğu anlaşılan 30.10.2022 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek, davacının 4/I-a sigortalılık sürelerine ilişkin iptal edilen primlerinin sigortalı payının 4/I-b sigortalılığı primlerine aktarılması gerektiğinin tespit edildiğini, yine yukarıda belirtilen aylarda davacının tavan ücrete göre eksik ödenen primlerinin bulunduğu tespit edilmekle davacının davasının kabulüne, davacının 4/I-a sigortalılık sürelerine ilişkin iptal edilen primlerinin sigortalı payının 4/I-b sigortalılığı primlerine aktarılması gerektiğinin tespitine, davalı Kurum tarafından tespit edilenler dışında; 2011/06 dönemi için 1.009,59 TL 2011/07 dönemi için 1.060,88 TL 2011/08 dönemi için 1.060,88 TL 2011/09 dönemi için 1.060,88 TL 2011/10 dönemi için 1.060,88 TL 2011/11 dönemi için 1.060,88 TL 2011/12 dönemi için 184,96 TL 2013/05 dönemi için 248,07 TL 2015/04 dönemi için 812,23 TL 2015/05 dönemi için 1.522,93 TL 2015/06 dönemi için 1.522,93 TL 2015/07 dönemi için 1.614,19 TL 2015/08 dönemi için 1.614,19 TL 2015/09 dönemi için 1.614,19 TL 2015/10 dönemi için 1.614,19 TL 2015/11 dönemi için 1.614,19 TL 2015/12 dönemi için 1.614,19 TL 2016/01 dönemi için 2.087,56 TL 2016/02 dönemi için 2.087,56 TL 2016/03 dönemi için 2.087,56 TL 2016/04 dönemi için 2.087,56 TL 2016/05 dönemi için 2.087,56 TL 2016/06 dönemi için 2.087,56 TL 2016/07 dönemi için 1.322,13 TL tavan ücrete göre eksik ödenen primlerinin bulunduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B. İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava kamu düzenini ilgilendirdiğinden ancak kesin delillerle ispatının gerektiğini, davanın öncelikle süre yönünden reddinin gerektiğini, hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, davacının işbu davanın açılmasında hukuki yararı bulunmadığını bu nedenle hukuki yarar yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, mahkemece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmuş olduğunu ancak yerel mahkemenin hüküm kurmaya elverişli olacak şekilde tanık dinlemediğini belirtmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi; Mahkemece alınan bilirkişi raporu denetime elverişli ve dosyaya uygun olduğundan, davacı işçi hissesi olarak yatırılan 4/I-a prim tutarı, 4/I-b tavan tutarı ve Kurumca aktarılan miktar ile aktarılması gereken miktarların ay ay gösterildiği anlaşılmakla bu hususta verilen kararda hata görülmediği, ancak davacının asıl talebi olan 4/I-a sigortalılığının iptali ile 4/I-b sigortalısı olarak kabul edilmesine yönelik Kurum işlemiyle ilgili karar verilmemiş olmasının hatalı olduğu, Kurumca davacının şirket ortağı olduğu dönem için 4/I-a sigortalılığının iptali ile 4/I-b sigortalısı olarak kabul edilmesine yönelik Kurum işlemi yerinde olup, bu husustaki talebin reddi gerektiğinden, daha önce bu hususta verilen karar davacı tarafından istinaf da edilmediğinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği halde davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hatalı olduğu, ayrıca davalı harçtan muaf olduğu halde davacı tarafından başlangıçta yatırılan harcın yargılama gideri olarak davalıdan tahsiline karar verilmiş olmasının da hatalı olduğunu belirterek; Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının ortadan kaldırılmasına, esas hakkında yeniden karar verilmesine, davanın kısmen kabulüne, davacının 4/I-a sigortalılığının iptali ile 4/I-b kapsamında sigortalı olarak tesciline ilişkin Kurum işleminin iptaline yönelik talebin reddine, davacının 4/I-a sigortalılık sürelerine ilişkin aktarılan primlerinin sigortalı payının 4/b sigortalılığı primlerine davalı Kurum tarafından tespit edilenler dışında; 2011/06 dönemi için 1.009,59 TL, 2011/07 dönemi için 1.060,88 TL, 2011/08 dönemi için 1.060,88 TL, 2011/09 dönemi için 1.060,88 TL, 2011/10 dönemi için 1.060,88 TL, 2011/11 dönemi için 1.060,88 TL, 2011/12 dönemi için 184,96 TL, 2013/05 dönemi için 248,07 TL, 2015/04 dönemi için 812,23 TL, 2015/05 dönemi için 1.522,93 TL, 2015/06 dönemi için 1.522,93 TL, 2015/07 dönemi için 1.614,19 TL, 2015/08 dönemi için 1.614,19 TL, 2015/09 dönemi için 1.614,19 TL, 2015/10 dönemi için 1.614,19 TL, 2015/11 dönemi için 1.614,19 TL, 2015/12 dönemi için 1.614,19 TL, 2016/01 dönemi için 2.087,56 TL, 2016/02 dönemi için 2.087,56 TL, 2016/03 dönemi için 2.087,56 TL, 2016/04 dönemi için 2.087,56 TL, 2016/05 dönemi için 2.087,56 TL, 2016/06 dönemi için 2.087,56 TL, 2016/07 dönemi için 1.322,13 TL tavan ücrete göre eksik ödenen primlerinin aktarılması gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili;
istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; öncelikle davacının Kurumun 4/1-a sigortalılığının iptali ile 4/1-b sigortalısı olarak kabulü işleminin iptali, bunun kabul olmaması halinde ise 4/1-b sigortalılığına yapılan prim aktarım işleminin tavandan yapılması istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 53 'üncü maddesi
3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.10.2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.