Danıştay 5. Daire Başkanlığı
Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2023/6794 E. , 2023/6849 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz isteminin reddine ilişkin … tarih ve E:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde Albay rütbesiyle görev yapmaktayken emekliye ayrılan ve 375 sayılı KHK'nın Geçici 35/D maddesi uyarınca rütbesi geri alınan davacı tarafından, rütbesinin geri alınmasına ilişkin ... tarih ve … sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük haklarının iadesine ve parasal hakların faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının şahsının terör örgütüyle irtibat veya iltisak noktasında bir bağının olduğuna ilişkin hiçbir bilgi, belge ve delil bulunmadığı, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçlamasıyla başlatılan soruşturma sonucunda … Cumhuriyet Başsavcılığının … tarihli, Soruşturma No: …, Karar No: … sayılı kararıyla kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, disiplin soruşturmasında davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı olduğu ileri sürülen akrabalarından dolayı "ceza sorumluluğunun şahsiliği" ilkesi gereğince sorumlu tutulamayacağı, TSK'nın kritik kadrolarının FETÖ/PDY tarafından ele geçirildiği dönemde kurmaylık eğitimleri neticesinde kurmay subay olduğunun tespit edilmesinin, FETÖ/PDY terör örgütünce özel önem verilen ve kendi mensuplarının görevlendirildiği yurtdışı kadro ve kontenjanlarından 2 yıl 8 ay ABD'ye yurtdışı sürekli göreve gönderilmesinin ve anılan örgüt tarafından özel önem verilen kritik kadrolardan olan Hv. Asb. MYO K.lığında 2013-2016 yılları arasında Komutan olarak görev yapmasının ise tek başına davacının FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibat ve/veya iltisaklı olduğuna yönelik bir somut tespit içermediği, davacı hakkında kurum kanaati dışında davalı idare tarafından anılan terör örgütü ile irtibat ve iltisakına ilişkin başkaca bilgi ve belge ortaya konulamadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, davacının tazminat isteminin kabulüyle dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının davanın açıldığı 15/10/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacı hakkında 1 grup ardışık olmak üzere 2 arama kaydının bulunduğu, TSK'nın kritik kadrolarının FETÖ/PDY tarafından ele geçirildiği dönemde kurmaylık eğitimleri neticesinde kurmay subay olduğunun tespit edildiği, FETÖ/PDY terör örgütünce özel önem verilen ve kendi mensuplarının görevlendirildiği yurtdışı kadro ve kontenjanlarından 2 yıl 8 ay ABD'ye yurtdışı sürekli göreve gönderildiği, anılan örgüt tarafından özel önem verilen kritik kadrolardan olan Hv. Asb. MYO K.lığında 2013-2016 yılları arasında Komutan olarak görev yaptığının tespit edildiği, … Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında yargılanan sanığın savunmasında yer alan anlatımlarında kendisi örgütten ayrılmak istediğini söylediğinde davacının kendisine eziyet etmeye başladığı yönünde beyanının olduğunun görüldüğü, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile davacı hakkında tespit edilen hususlar dikkate alındığında davacının FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibatlı ve iltisaklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmakla rütbesinin geri alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık istinaf başvurusuna konu mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılarak, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.
Öte yandan, davacının … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz istemi ise, aynı Dairenin … tarih ve E:… sayılı kararı ile, kesin nitelikte olan Daire kararının temyizen incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Davacı tarafından, işlemin dayanağı olan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin D fıkrasının Anayasa Mahkemesi'nin 30/06/2022 tarih ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararı ile iptal edildiği ancak iptal kararının geriye yürümezliği ilkesinden dolayı idarenin tesis ettiği işlemin tüm hayatına etki etmeye devam ettiği, verilen kararın niteliği itibarıyla temyiz yoluna tabi olması gerektiği, 375 sayılı KHK'da kamu görevinden çıkarma ile rütbenin geri alınması işlemleri için birebir aynı hukuki sonuçların öngörüldüğü, rütbenin geri alınmasına ilişkin işlemin bir nevi meslekten çıkarılma anlamına geldiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından; davacının temyiz iddiaları 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirine uymadığından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan uyuşmazlıklardan olmadığı anlaşılan dava konusu uyuşmazlık hakkında temyiz incelemesi yapılmasına olanak bulunmadığından, Bölge İdare Mahkemesince kesin olarak verilen istinaf başvurusunun reddine dair karara yönelik temyiz isteminin incelenmeksizin reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE
İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanunun 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." hükmüne yer verilmiş, devamında Bölge İdare Mahkemelerinin temyiz edilebilecek nihai kararları sayma suretiyle belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idare bünyesinde Albay rütbesiyle görev yapmaktayken emekliye ayrılan davacının 375 sayılı KHK'nın Geçici 35/D maddesi uyarınca rütbelerinin geri alınmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük haklarının iadesi ve parasal hakların faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada verilen kararın, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan temyiz edilebilecek konular arasında yer almadığı ve istinaf incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiği açıktır. Bu durumda, istinaf incelemesi sonucunda kesinleşen karara yönelik temyiz isteminin reddine ilişkin kararın temyizen incelenmesine kanunen imkan bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;
1.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı kesin olduğundan, bu kararın temyiz isteminin reddine yönelik … tarih ve E:… sayılı kararının TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2.Temyiz aşamasına ait yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/05/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.