9. Hukuk Dairesi

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, istinaf başvurusuna tabi bir karar olduğu, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin faaliyetinin durdurulmuş olması nedeniyle müvekkili şirketin pazar payını kaybedeceği ve çok ciddi zararlar ile karşı karşıya kalacağı dikkate alınarak ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile 04.04.2017 tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve faaliyetinin durdurulmasına yönelik ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı'nın 01.08.2023 tarih ve ... sayılı kararının uygulamasının yargılama sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı'nın 01.08.2023 tarih ve ... sayılı kararının iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince 22/08/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne,

HMK'nın 389 ve devamı maddeleri uyarınca, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile ihtiyati tedbir talep eden tarafından taktiren 500.000,00.TL teminatın mahkeme veznesine yatırılması halinde, 04.04.2017 tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve faaliyetinin durdurulmasına yönelik ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığının 01.08.2023 tarih ve ... sayılı kararının uygulamasının yargılama sonuna kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili talep dilekçesi ile; Esas numarası yazılı dosyası ile açmış oldukları davada, ihtiyati Tedbir taleplerinin 500.000,00.TL teminat yatırmaları halinde mahkememizce kabul edildiğini, takdir edilen Takdir etmiş olduğunuz 500.000,00.TL teminat taraflarınca 05.09.2023 tarih ve ... sıra nolu tahsilat makbuz ile yatırıldığını ve teminat şerhi alındığını, dilekçeleri ekinde mahkemeye T.C. ...

Bankası A.Ş.'nin kesin ve süresiz, 500.000,00.TL miktarlı 21.09.2023 tarih ve ... Mektup nolu teminat mektubunu sunduklarını, bu nedenle, dosyamıza yatırmış oldukları 500.000,00.TL nakti teminatın taraflarına (IBAN No: ...) iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 22/09/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara karar ile; ihtiyati tedbir isteyen vekilinin (Talep eden vekilinin) talebinin kabulü ile ihtiyati haciz isteyen vekili (Talep eden vekili) tarafından mahkememize sunulan T.C. ... BANKASI A.Ş .../... ŞUBESİ'NİN 21/09/2023 tarih ... seri nolu 500.000,00.TL TL meblağlı teminat mektubunun mahkeme kasasında muhafaza altına alınmasına, ihtiyati haciz dosyamızda mevcut 05/09/2023 tarih ... makbuz nolu 500.000,00.TL nakit teminatın ihtiyati haciz isteyen vekiline iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili 06.09.2023 tarihli dilekçesi ile; 22.08.2023 tarihli ihtiyati tedbir talebinin kabulü kararın haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olup reddine karar verilmesini talep ettiklerini, verilen ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini, 6100 Sayılı HMK'nın İhtiyati tedbir kararına karşı itiraz kenar başlıklı md. 394/2 hükmü "İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir." uyarınca davacı tarafça 05.09.2023 tarihinde teminat yatırıldığı belirtilmiş olmakla yasal süresi içerisinde verilen ihtiyati tedbir kararına, teminata, tedbirin şartlarına itiraz ettiklerini, verilen İhtiyati tedbir kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay uygulaması ve doktrinde de ifade edildiği üzere nihai hükmün çözümleyeceği hususlarda davanın esasını çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğimi, davacının dava dilekçesi ile müvekkili kurumun yönetim kurulu kararının iptalini talep ettiğinden mahkemece müvekkili kurumun dava konusu olan ve iptali istenen yönetim kurulu kararının uygulamasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesinin usule, yasaya, Yargıtay uygulamasına ve doktrine aykırı olduğunu beyan ederek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile;

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, dosyaya sunulan deliller ile yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmiş olması karşısında, davacının faaliyetine devam etmemesinin ticari hayatına olumsuz etkileyeceği yargılama sonunda haklı çıktığı taktirde geri dönüşü olmayan zararın meydana geleceği ilk alınan işyeri açma ve çalışma ruhsatı dikkate alındığında yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu anlaşıldığından teminat karşılığı davacı vekilinin tedbir talebinin kabulüne, davalı tarafın ihtiyati tedbire ve teminata itirazlarının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf talebi ile; ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında 25.10.2023 tarihinde verilen ve 12.01.2024 tarihinde e-tebligat adresimize iletilen “Davalı tarafın İhtiyati Tedbire ve Teminata ilişkin itirazının REDDİNE” ilişkin ara kararın istinaf incelemesinin yapılarak, istinaf talebinin kabulü ile ara kararın kaldırılması ve usule, yasaya ve dosya kapsamına aykırı olan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ : Dava hukuki niteliği itibarıyla Ruhsat İptaline İlişkin Kararın İptali davası olup, istinaf konusu uyuşmazlık, davalının ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına yönelik talebinin reddine ilişkin ara kararın kaldırılması talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, ara karar ile ihtiyati tedbir isteminin kabulüne ve bu karara itirazın reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır. Dosya kapsamından, davanın, 6335 sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5.maddesi hükmünün yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra asliye ticaret mahkemesinde açıldığı anlaşılmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan Kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Aynı Kanun’un 5/2. maddesinde ticari davaların, ayrı asliye ticaret mahkemesi olan yerlerde o yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmış, maddenin 3.fıkrasında asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak belirlenmiştir. 4962 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 5.maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte, 6102 sayılı TTK'nın 11.maddesindeki tanıma göre, esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü bir işletmeyi işletmedikleri için aynı Kanun'un 16.maddesi uyarınca tacir kabul edilmeleri de mümkün değildir. Öte yandan, OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple, OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hallerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gereklidir(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/4599 E.2023/3797 K. Sayılı ve 15.06.2023 günlü ilamı). 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesine göre; mahkemelerin görevleri ancak kanunla düzenlenir, göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. 6100 sayılı HMK'nın 114/c maddesinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak belirlenmiştir. Yine, 115. maddesinde dava şartlarının davanın her aşamasında ve kendiliğinden araştırılacağı, tarafların da her aşamada ileri sürebileceği, 137 ve 138. maddelerinde ise dava şartlarının(ve ilk itirazların) öncelikle inceleneceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, dava dilekçesinde, davalının davacı şirkete verilmiş bulunan 04.04.2017 tarih ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın iptal edilmesine ve yeni işyeri açma çalışma ruhsatı alana kadar faaliyetinin durdurulmasına dair 01.08.2023 tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesinin talep edildiği, davacı şirket tacir ise de davalının tacir olmadığı ve uyuşmazlığın mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, yukarıda anılan yasal düzenlemeler doğrultusunda ilk derece mahkemesince öncelikle mahkemenin görevli olup olmadığı hususu üzerinde durulması gerekirken davacı şirketin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür. Yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin mahkemenin görevsiz olması sebebiyle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1.-İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin mahkemenin görevsiz olması nedeniyle KABULÜNE,

2.-6100 sayılı HMK'nun 353/1-a-3 maddesi gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,

3.-HMK'nın 353/a-3 maddesi gereğince davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olmasına ve mahkemenin görevli olmamasına rağmen davaya bakmış olması nedeni ile görev konusunda bir karar verilmek üzere dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince 427,60.TL karar ve ilam harcı peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

5.-İhtiyati tedbire itiraz eden tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince KARARA BAĞLANMASINA,

6.-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının kararın kesinleşmesi ile İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

7.-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8.-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE, Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-a/3 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nin 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 27/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.