10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraflar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine, davalı şirket ve Feri müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 24.07.2001 - 31.12.2012 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını beyanla Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

1.Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkiline ait işyerinde 24.07.2001 - 23.12.2015 tarihleri arasında mevsimlik işçi olarak çalıştığını, çalıştığı gün kadar sigortasının yapıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının resmi yazılı belge olup, aksinin aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; dinlenen tanık beyanlarında davalı işyerinde geçici işçi statüsünde üzüm sezonu olan yılın eylül - ekim - kasım ve aralık aylarında kesintisiz olarak diğer aylarda ise iş durumuna göre sigortalı ve sigortasız olarak çalıştırıldığı, davacının 24.07.2001 tarihinde işe başladığı, 23.12.2015 tarihinde işten ayrıldığı, davacı ve davalı şirket arasında 24.07.2001 tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin 3.maddesinde davalı işyerinde "kayısı, üzüm, incir hasadını takip eden sürede müşteri siparişlerine göre temizlik, ayıklama ve paketleme işlerinin görüleceği, işçi yaş meyvenin işlenmesi süresince kampanya döneminde mevsimlik imalat işçisi olarak çalışacaktır" ibaresinin yer aldığı ve taraflarca imzalandığı, işten çıkış tarihinin işveren feshi olduğu, celp edilen puantaj kayıtlarından ücret pusulaları ile puantaj kayıtlarının birbirleri ile örtüştüğü, tüm toplanan delillerden 2013 Şubat - 2015 Aralık ayları arasındaki imzalı puantaj kayıtları esas alınarak davacının davalı ... Tarım Ürünleri İth.İhrç.San. Tic.A.Ş.'nin 1029365 sicil numaralı işyerinde geçici işçi statüsünde üzüm sezonu olan yılın eylül, ekim, kasım ve aralık aylarında 30 gün diğer aylarında ise 15 gün süreyle sigortalı ve sigortasız olarak çalıştığı, tespit edilen sigortalılık sürelerinin dışında 1166 gün bildirilmeyen fiili çalışmasının bulunduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalı şirkete ait 1029365.45 sicil numaralı işyerinde 24.07.2001 - 23.12.2015 tarihleri arasında 1166 gün Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmeyen hizmetlerinin bulunduğu ve günün cari asgari ücreti karşılığı çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek kanaatine varıldığı gerekçesine dayalı olarak davanın kısmen kabulüne,

Davacı ... T.C ve ... sigorta sicil sayılı sigortalı ...'in davalı işveren ... Tarım Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş’ye ait Manisa SGK İl Müdürlüğünde 1029365.45.01 işyeri sicil sayılı dosyada işlem gören üzüm işletmesi işyerinde 24.07.2001 – 31.12.2012 tarihleri arasında toplam 3009 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 1928 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği 1081 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığı, 2001/2. dönem 9, 2001/3. dönem 77, 2002/1. dönem 9, 2002/2. dönem 13, 2002/3 dönem 51, 2003/1. dönem 45, 2003/2 dönem 20, 2003/3. dönem 67, 2004/1. dönem 25, 2004/6. dönem 15, 2004/7. dönem 10, 2004/8. dönem 10, 2004/9. dönem 5, 2004/10. dönem 5, 2004/11 dönem 10, 2004/12. dönem 10, 2005/1. dönem 15, 2005/3. dönem 15, 2005/5. dönem 15, 2005/7. dönem 15, 2005/8. dönem 15, 2005/9. dönem 10, 2005/10. dönem 5, 2005/11. dönem 25, 2005/12. dönem 10, 2006/2. dönem 15, 2006/3. dönem 6, 2006/5. dönem 15, 2006/6. dönem 15, 2006/7. dönem 15, 2006/8. dönem 7, 2006/10. dönem 2, 2006/11. dönem 1, 2006/12. dönem 10, 2007/1 dönem 4, 2007/5. dönem 11, 2007/7. dönem 7, 2007/9. dönem 7, 2007/10. dönem 22, 2007/11. dönem 16, 2007/12. dönem 19, 2008/1. dönem 14, 2008/2. dönem 6, 2008/3. dönem 15, 2008/4. dönem 15, 2008/5. dönem 15, 2008/6. dönem 15, 2008/7. dönem 15, 2008/8. dönem 15, 2008/12. dönem 18, 2009/1. dönem 15, 2009/2. dönem 7, 2009/5. dönem 3, 2009/6. dönem 15, 2009/7. dönem 8, 2009/11. dönem 5, 2009/12. dönem 29, 2010/1. dönem 15, 2010/2. dönem 15, 2010/3. dönem 15, 2010/11. dönem 22, 2010/12. dönem 17, 2011/3. dönem 5, 2011/4. dönem 8, 2011/6. dönem 10, 2011/7. dönem 15, 2011/11. dönem 1, 2011/12. dönem 11, 2012/8. dönem 15, 2012/9. dönem 1, 2012/10. dönem 5, 2012/11. dönem 9, 2012/12. dönem 19 gün olmak üzere davacının 24.07.2001 – 31.12.2012 tarihleri arasında bildirilmeyen toplam 1081 gün davalı işyerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili, müvekkilinin mevsimlik işçi olarak çalışmadığını, müvekkilinin yılın tüm aylarında 30 gün çalıştığını, Yerel Mahkemece sezon dışındaki dönemin 15 gün olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca davanın kısmen reddi mümkün olmadığından davalı vekiline avukatlık ücretine hükmedilmesinin yasal olmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeksizin hüküm kurulduğunu, davacının müvekkili şirket nezdinde sezon döneminde dahi kesintisiz değil, aralıklı (mevsimlik) çalışma olduğunu ve davacının mevcut çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini, müvekkili şirketin 4 ay boyunca kesintisiz çalışma yapabilmesinin mümkün olmadığını, davacının sezon dönemi dışındaki çalışmalarının 15 gün olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, davacının bütün hizmet süresinin Kuruma bildirildiği kadarıyla sınırlı olduğunu, emsal nitelik taşıyan, davacı ile aynı dönemlerde çalışan işçilerce açılan ve Yargıtay tarafından onanan kararlarda sezon döneminin Eylül-Aralık olduğu, bu dönemlerde tam çalışma yapıldığı sezon dışındaki iki dönem (sekiz ay) ise Kuruma bildirildiği kadar çalışma yapıldığının tespit edildiğini, Yerel Mahkemece 15 günlük çalışmanın kabulüne ilişkin verilen kararın somut gerçekliğe ve dosya muhteviyatında mevcut delillere aykırı olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının Kurum kayıtlarında olan hizmet süreleri dışında bir çalışması bulunmadığını, dosya kapsamında aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesin ve net bir şekilde davacının çalışma olgusunu ispatlayacak deliller olmadığını, Saruhanlı Asliye Hukuk Mahkemesinde bulunan aynı nitelikteki birçok davada bilirkişi raporu tanzim edildiğini ve dosya bazında sadece o davacı yönünden inceleme yapılmadığını, bilirkişi raporlarının hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, davacının, çalıştığını iddia ettiği dönemde imzasını içeren hiçbir ücret bordrosu-puantaj kaydı bulunmadığının davacının bu dönemlerde çalışmadığının göstergesi olduğunu, yeterli delile ulaşılamadığını ve davanın ispatlanamadığını, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini beyanla usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iş bu davada dinlenen çalışması kayıtlara yansımış olmasından dolayı beyanlarının görgüye dayalı olduğu anlaşılan tanıkların anlatımından açıkça anlaşıldığı üzere sezon döneminde eylül, ekim, kasım ve aralık aylarında tüm çalışanların tam çalıştığı sübuta ermiş olmakla İlk Derece Mahkemesinin bu yöndeki kabul kararında bir isabetsizlik görülmediği, yılın diğer aylarına ilişkin ise davacının hangi ay, kaç gün çalıştığının tespit edilememesine rağmen düzenli bir şekilde her ay en az 15 gün çalıştığının kabulü ile sonuca gidilmesi isabetsiz olduğundan davalı ve feri müdahilin istinafının kabulü gerektiği, 2006/12 inci ayda eksik gün nedenine ilişkin dayanak bulunmadığı Kurum yazısından anlaşılmakla tanık beyanları ile davacının iş bu ayda tam çalıştığı ispat edildiğinden bu aya ilişkin tespit kararı verilmesi gerektiği, 2012 yılı 11 ve 12 inci aylara ilişkin eksik gün bildiriminin kod 1 istirahat raporuna dayandığı, Kurumdan gelen yazı cevabına göre davacının işbu dönemde istirahat raporuna bağlı olarak çalışmadığı anlaşılmakla bu aylar yönünden davacının davasının reddi gerektiği, ayrıca davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına karşın yargılama gideri ve bu kapsamda olan vekalet ücretinin takdirinin isabetli olmadığı gerekçeleriyle; Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 25.02.2022 tarih, 2019/288 Esas ve 2022/116 Karar sayılı kararının kaldırılmasına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine,

Davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 25.02.2022 tarih, 2019/288 Esas ve 2022/116 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,

Davacının davasının kısmen kabulü ile davacının davalı işverene ait, 1029365.45 sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile 2001/3. dönem 77 gün, 2002/3. dönem 51 gün, 2003/3. dönem 67 gün, 2003/3. dönem 40 gün, 2004/9. ayda 5 gün, 2004/10. ayda 5 2004/11. ayda 10 gün, 2004/12. ayda 10 gün, 2005/9. ayda 10 gün, 2005/10. ayda 5 gün, 2005/11. ayda 25 gün, 2005/12. ayda 10 gün, 2006/10. ayda 2 gün, 2006/11. ayda 1 gün, 2006/12. ayda 10 gün, 2007/9. ayda 7 gün, 2007/10. ayda 22 gün, 2007/11. ayda 16 gün, 2007/12. ayda 19 gün, 2008/12. ayda 20 gün, 2009/11. ayda 5 gün, 2009/12. ayda 29 gün, 2010/11. ayda 22 gün, 2010/12. ayda 17 gün, 2011/11. ayda 1 gün, 2011/12. ayda 11 gün, 2012/9. ayda 1 gün 2012/10. ayda 5 gün çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i Müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ,davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.