17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... A.Ş. tarafından Çin’de yerleşik ... Ltd. Şirketinden 13.02.2023 tarihli ... nolu satış faturası karşılığı 850 adet muhtelif oto yedek parçası emtiası satın alındığını, sigortalı tarafından satın alınan emtiaların Türkiye'ye deniz ve kara taşıma yolu ile nakliyesi için davalı taraf ile anlaşıldığını, taşıma işlemi için 17.02.2023 tarihli ve ... numaralı konşimento ve 05.09.2023 tarihli ve ... numaralı navlun faturası düzenlendiğini, ... nolu konteyner içerisinde Çin’den gemiyle Ambarlı Limanı’na limandan ise karayolu ile Ankara'ya taşınan emtiaların hasara uğradığı tespit edildiğini, hasara uğrayan emtialardan dolayı zarara uğrayan sigortalının müvekkili şirkete ihbarda bulunması üzerine sigorta poliçesi kapsamında açılan ... sayılı hasar dosyası kapsamında gerçekleştirilen ve Sigortacılık Kanunu Madde 22/17'ye göre delil niteliğinde olan ekspertiz raporu incelemesi sonucu 19/04/2023 tarihinde dava dışı sigortalıya emtialarda meydana gelen hasarına ilişkin 3.600,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, davaya konu hasarın meydana gelmesinde davalı taşıyanın 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1178/1. maddesi gereğince asli kusurlu olduğunu, maddi hasardan %100 oranında sorumlu olduğunu, sigortalıya müvekkili şirketin poliçeye istinaden ödediği 3.600,00 TL hasar tazminatının ve ödeme tarihinden itibaren yürütülen avans faizinin rücuen tahsil edilmesi talebiyle .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini, takip durdurulduğunu, müvekkili şirket tarafından sigortalıya ödenen tazminatın şirketin sigortalıya ödeme yaptığı tarih itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkil şirkete ödenmesi talebiyle dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak netice elde edilemediğini, dosyaya konu alacağın belirlenebilir ve likit alacak niteliğinde olduğunu belirterek davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, davalı aleyhine %20 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyada mübrez konşimentolara bakıldığında taşıyan olarak müvekkili şirketin düzenlediği bir konşimento bulunmadığını, taşımanın akdi taşıyanının ... ... ... olduğunu, fiili taşıyanın ... olduğunu, müvekkilinin konşimentoda malın tesliminin talep edileceği (ordino teslim) adres olarak yer aldığını, davacı tarafından ... ... ... acentası sıfatı ile sorumlu oldukları kanaati ile icra takibi başlatıldığını, davanın husumet yokluğundan reddini talep ettiklerini, taşımaya konu konşimento kayıtları incelendiğinde dava dışı sigortalı ... Otomotivin alıcı olarak yer aldığı taşıma senedinde yetki klozu yer aldığını, ... numaralı konşimentoya dayalı taşımadan kaynaklı hukuki ihtilaflarda Çin Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, kloz gereği davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava dosyasına sunulu olan hasar tespit tutanağının taşıyanın hakimiyeti sona erene kadar tutulmuş hiçbir hasar kaydı bulunmadığını, iddia edilen hasara ilişkin ilk tespitin taşıyanın sorumluluk alanı ve liman sahası dışında davadışı sigortalı şirket yetkilileri tarafından tutulduğunu, davacı tarafın ibraz etmiş olduğu hasar tutanağının kara nakliyesinden sonra düzenlendiğini, liman sahası içerisinde herhangi bir hasar tespit tutanağı bulunmadığını, TTK.

1185.maddesi hükmü gereği haricen belli olmayan bir hasar söz konusu ise eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız üç gün içerisinde taşıyana bildirim yapılması gerektiğini, 06.04.2023 tarihinde ordino ve yük dava dışı ... Otomotiv tarafından teslim alındığını, gümrük beyannamesinde 6 Nisan tarihinde ... tarafından işlemlerin yapıldığını, 18.04.2023 tarihinde tebellüğ olunan hasar bildirimini içerir ihtarnamede hem deniz hem kara taşımasına ilişkin TTK hükümleri çerçevesinde yasal süresi içerisinde gönderilmediğini, müvekkiline bildirim yapılmadan önce ekspertiz çalışmaları yapıldığını ve müvekkilinin sürece katılımının engellendiğini belirterek davanın öncelikle husumet ve yetki yönünden reddine, davacı taraf aleyhine haksız ve hukuka aykırı başlatılan icra takibi bedelinin %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

HMK’nn 324. maddesine göre; “Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır.” Madde hükmünde, delil avansının yatırılmaması halinde, tarafın o delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacağı düzenlenmiş olup, bu durumda mahkemenin davayı mevcut delil durumuna göre değerlendirerek karar vermesi gereklidir. Diğer deliller ile dava kanıtlanamamışsa, delil avansının kesin süreye rağmen yatırılmaması halinde davanın usulden değil, esastan reddi gerekir. Eldeki davada, davalının kusuru bulunup bulunmadığı, kusuru varsa miktarı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılması zorunlu olup, teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle gerekli inceleme ve araştırmanın mahkemece yapılmasının mümkün olmadığı açıktır.

Somut olayda mahkememizce 12.03.2024 tarihli celsenin 7 nolu ara kararıyla, davacı vekili huzurunda dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş, ara karada belirtilen miktarda delil avansının ikmal edilmesi hususunda davacıya kesin süre verilerek kesin süreye uyulmaması halinde ortaya çıkacak hukuki sonuçlar ihtar edilmiştir.

Mahkemece depo edilmesi istenen avansın delil avansı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili tarafından süresinde delil avansı yatırılmamış ,sonraki duruşmalara davacı vekili tarafından takip edilmemiş, davalı vekilinin dava dosyasını takip ettiği beyanı üzerine kendisine 13.03.2025 tarihli celsede bilirkişi delil avansını yatırmak üzere süre verilmiş , del,il avansını yatırmayacağı konusunda beyanda bulunmuştur. Kesin süreye uyulmaması nedeniyle bilirkişi incelemesinin yapılamadığı, verilen kesin sürenin HMK'nın 324. maddesine uygun olduğu, kesin süreye uyulmamasının sonuçlarının usule uygun şekilde ihtar edildiği, duruşmaların uzadığı, duruşma talikine sebep olunduğu bu minvalde ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.