19. Hukuk Dairesi

TTK.

563.ve 564. maddesinde düzenlenen kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptalini isteme hakkı, “zıyanın meydana çıktığı zamandaki senet üzerinde hak sahibi olan şahısa” tanınmıştır. Mahkemenin tek taraflı olarak, hasım gösterilmeden açılacak bir iptal davası sonucunda vereceği karar, “hak sahibine, hakkını senetsiz olarak dermeyan etme yada yeni bir senet düzenlenmesini borçludan isteme hakkını verir. (TTK. 564/1. md.) İptal davasının görüldüğü sırada kıymetli evrakın başka bir şahsın elinde olduğu belirlenirse, artık bu davaya devam olunamaz. Davacının, senedi elinde bulundurana karşı istirdat istemli dava açması gerekir. Kıymetli evrak hakkında verilmiş iptal hükmü sadece hak sahibine yukarıda izah edilen hakları tanır. İptal kararından sonra, kıymetli evrakın hamili, alacak isteminde bulunursa, bu iptal hükmü hamil konumundaki üçüncü şahsa karşı hüküm ifade etmez. Teşhis fonksiyonu sadece, kıymetli evrakın ortaya çıkmaması zayi olması halinde keşideciye karşı hüküm ifade eder. Tek taraflı olarak hasımsız verilmiş iptal hükmü bu davada taraf olmayan dava dışı üçüncü şahsı bağlamaz. Hukukun temel prensipleri bunu gerektirir. Mahkeme kararı taraflar yönünden hüküm ifade eder.

Somut olayda, çek davalı ... Ltd. Şti. elinde bulunmaktadır. İki ayrı hamilin varlığından söz edilemez. Hakların yarışması söz konusu olamaz. Geçerli bir ciro silsilesinin olmadığını iddia eden davacı bu iddiasının kanıtlamak zorundadır. Burada isbat yükünü tekrar hamile yüklemek ve kendisi yönünden bağlayıcılığı olmayan iptal kararını iptal ettirmek için dava yükümlülüğü getirmek doğru olmayacaktır. Mahkemenin red kararı doğru olup onanması gerekir. Karar düzeltme isteminin kabulü gerekir. Açıklanan nedenlerle çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.