Hukuk Genel Kurulu

Hukuk Genel Kurulu 2013/1-183 E. , 2013/1428 K.TAPU İPTAL VE TERKİNUSULİ KAZANILMIŞ HAK KAVRAMIANAYASA MAHKEMESİ'NİN İPTAL KARARLARININ KESİN HÜKÜM HALİNİ ALMAMIŞ DERDEST DOSYALAR YÖNÜNDEN UYGULANMASININ ZORUNLULUĞUHUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 33KADASTRO KANUNU (3402) Madde 3KADASTRO KANUNU (3402) Madde 12KADASTRO KANUNU (3402) Geçici Madde 101982 ANAYASASI (2709) Madde 153ÇEŞİTLİ KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (5841) Madde 2"İçtihat Metni"Taraflar arasındaki “tapu iptal ve terkin” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Akçaabat 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen 13.10.2010 gün ve 2010/216 E., 2010/306 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 19.09.2011 gün ve 2011/7502 E., 2011/8931 K. sayılı ilamı ile; “...Dava; tapu iptal ve kayıt terkini isteğine ilişkin olup, yerel mahkemece kurulan hükmün temyizi üzerine; 14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasa hükümleri uyarınca hak düşürücü süreden dolayı davanın reddinin doğru olduğu, ancak yargılama giderleri ve bu giderlerden sayılan Avukatlık Ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulduğu ve Mahkemece bozmaya uyularak karar verilmiş olduğu görülmektedir. Gerçekten de; işin esası bakımından 5841 Sayılı Yasanın yürürlüğü döneminde davanın hak düşürücü süreden reddedilmiş olması doğrudur. Ancak anılan yasa Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarih 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararı ile iptal edilmiş daha sonra ise 23.07.2011 tarihinde karar resmi gazetede yayımlanarak iptal hükmü yürürlüğe girmiştir. Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 Sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153.maddesine göre iptal kararı geriye yürümezse de 10.3.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Öyleyse, davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesi’nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer. Hal böyle olunca; işin esasının 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre değerlendirilmesi, davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde de, 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 Sayılı Yasa hükümleri de gözetilerek taraf iddiaları doğrultusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılmak suretiyle uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması bakımından karar bozulmalıdır...” gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir. HUKUK GENEL KURULU KARARI Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü: Dava; 3621 sayılı yasadan kaynaklanan tapu kaydının iptali ve sicilden terkini isteğine ilişkindir. Davacı Hazine vekili; tapuda davalı Belediye Başkanlığı adına kayıtlı bulunan 37 ada, 3 parsel sayılı taşınmazın, kıyı kenar çizgisi içinde kalan yerlerden olduğunu, özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek, kıyıda kalan taşınmazın tapusunun iptali ve kamuya terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; belediyelerin de devlet kurumu olduğunu, Maliye Bakanlığı’nın belediye sınırları içerisinde kalan kıyılardaki taşınmazları belediyelerin tasarrufuna bıraktığını bildirip davanın reddini savunmuştur. Yerel mahkemenin, dava konusu taşınmazın kadastro tespit işleminin 02.06.1977 tarihinde kesinleştiği, kadastro kesinleşme tarihinden itibaren davanın açıldığı 05.11.2007 tarihine kadar 3402 sayılı Kanun'un 12/3 maddesinde belirlenen hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesi ile davanın reddine dair verdiği ilk karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece, 5841 sayılı Kanun hükümleri gözetilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiş olmasının doğru olduğu ancak davacı Hazine dava tarihi itibariyle haklı olduğundan yargılama giderinden ve bu giderlerden sayılan avukatlık ücretinden davalının sorumlu tutulması gereğine işaretle bozulmuş; yerel mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline dair verdiği ikinci karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece, içeriği yukarıya alınan gerekçe ile bozulmuştur. Yerel Mahkemece, tapu iptali ve terkin davasının reddine dair verilen ilk kararın esası yönünden Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nce onandığı, kararın yalnızca yargılama giderleri yönünden bozulduğu, mahkeme kararının onanan kısmının kesinleştiği ve onama kararı ile davalı lehine usuli kazanılmış hakkın doğduğu gerekçesi ile direnme kararı verilmiş, direnme hükmü, davacı