1. Hukuk Dairesi

Davacı, Hazineye  ait 6154  ada  4  parsel  sayılı  taşınmaza, davalılar  tarafından  duvar  yapmak, mandalina ,portakal, zeytin  vs. ağaçlar  dikmek  sureti  ile  haksız  olarak  müdahale   edildiğini  ileri  sürerek, elatmanın  önlenmesi ve  yıkım  isteğinde  bulunmuştur. Davalılar, davanın  reddini  savunmuşlardır. Mahkemece, dava  konusu  taşınmazın  bir  kısmına  davalılar  tarafından  elatıldığının  saptandığı  gerekçesi  ile  davanın  kısmen  kabulüne  karar  verilmiştir.

Karar, taraflarca  süresinde  temyiz  edilmiş  olmakla, Tetkik Hakimi  .... raporu  okundu.Düşüncesi  alındı.Dosya   incelendi.Gereği  görüşülüp,düşünüldü.  Dava, imar parseline elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğine ilişkindir. Mahkemece,davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 6154 ada 4 parsel sayılı taşınmazın davacı hazine adına imar uygulaması sonucunda tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere;Yasal ayrıcalıkların dışında ayrılmaz parçanın (mütemmim cüz'ün) mülkiyeti ve buna bağlı olarak tasarruf hakkı üzerinde bulunduğu arza bağlıdır. Bu husus M.K.nun 684. maddesinde açıkca vurgulanmıştır. Nevarki, yürürlükten kalkmış olan 6785 sayılı yasanın l605 sayılı yasa ile değişik 42/c ve halen yürürlükte bulunan 3l94 sayılı imar yasasının l8. maddelerinde özel hükümler getirilmek suretiyle ayrılmaz parça (mütemmim cüz) olan yapı ile arz arasındaki hukuki ilişki kesilmiş bazı durumlarda yapı,  üzerinde bulunduğu yerin malikinden başkasına bırakılarak imar parsellerinin oluşturulabileceği öngörülmüştür. Böylece yapıların bedelleri ilgili parsel sahiplerince yapı sahibine ödenmediği veya aralarında bu yönde bir anlaşma yapılmadığı yada ortaklığın giderilmesi davası açılmadığı sürece bu yapıların ömürlerini dolduruncaya kadar eski sahiplerine kullanma imkanı  sağlanmıştır. Öte yandan, zeminin maliki olan kişinin taşınmazı bizzat  kullanma yetkisi sınırlanmış, ayrılmaz parça (mütemmim cüz) durumunda olan yapı üzerinde tasarruf etme gücü özel yasa ile kısıtlanmıştır.   298l sayılı yasanın 3290 sayılı yasa ile değişik l0/c maddesi de aynı doğrultuda hüküm getirmiştir.

Gerçekten bir kimse kendisine veya yasanın himaye ettiği bir hakka dayanarak üçüncü bir şahsa ait bir taşınmaz üzerine ayrılmaz parça (mütemmim cüz) niteliğinde yapı inşaa etmiş imar uygulaması sonucu bu yer davacıya ait imar parseli içerisinde kalmış ise, kendi arzu ve iradesi dışında idari kararla oluşan bir durum söz konusu olduğundan kusurlu sayılamaz. İşte bu nedenle yukarıda değinildiği gibi yasa koyucu imar parseli malikine karşı yapı sahibini koruma zorunluluğunu duymuştur. 

Somut olaya gelince; çekişme konusu 6154 ada 4 parsel sayılı  taşınmazın tescil sebebinin imar işlemi olduğu, 4 parsele tecavüzün imar uygulaması sonucu oluştuğu ve savunmanın da  bu  yönde  olduğu  ayrıca mahkemece de bu hususun benimsendiği görülmektedir. Ancak, mahkemece bu yönde yeterli inceleme ve araştırma yapılmadığı gibi 3194  Sayılı Yasanın 18. maddesinin uygulama olanağının bulunup bulunmadığı da değerlendirilmemiştir.

Hal böyle olunca, yukarıda değinilen  ilke ve olgulara göre araştırma yapılması, taraf kayıtlarının ilk  tedavüllerinden itibaren  getirtilmesi, deliller toplandıktan sonra uzman bilirkişiler aracılığıyla  mahallinde  uygulama yapılması, taşkınlığın  imar uygulaması sonucu  meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir. Tarafların değinilen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA,alınan  peşin  harcın  temyiz  edene  geri  verilmesine, 24.5.2010  tarihinde  oybirliğiyle  karar  verildi.