(Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/10533 E.  ,  2008/11216 K.

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 23.05.2007 gününde verilen dilekçe ile dere yatağına elatmanın önlenmesi ve eski hale getirilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 03.03.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Davacı, 239 parsel maliki olduğunu, davalının da 168 parsel maliki bulunduğunu, davalının taşınmazına sınır dere yatağını toprak yığmak suretiyle doldurduğunu, bu doldurma işleminin su baskınına ve taşınmazının zararlanmasına sebebiyet verdiğini, oluşan elatmanın giderilmesini istemiştir. Davalı, haksız elatmasının olmadığını, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava reddedilmiştir. Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Görüldüğü üzere, dava, komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesi isteğine ilişkindir. Türk Medeni Kanununun 683. maddesi “Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir” hükmü ile malikin mülkiyet hakkının hukuksal sınırlar içinde kullanabileceğini düzenlemiştir. Anılan kanunun taşınmaz mülkiyet hakkının kısıtlamalarını düzenleyen “Komşu hakkı” bölümünde “kullanım biçimi” başlığı altında yer alan 737. maddesi “Herkes, taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkilerini kullanırken ve özellikle işletme faaliyetini sürdürürken, komşuların etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür. Özellikle; taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel adete göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan duman, buğu, kurum, toz, koku çıkartarak, gürültü ve sarsıntı yaparak rahatsızlık vermek yasaktır. Yerel adete uygun ve kaçınılmaz taşkınlıklardan doğan denkleştirmeye ilişkin haklar saklıdır” hükmü ile de malike, mülkün kullanılmasında komşuya zarar verecek taşkınlıklardan sakınma ödevi yükleyerek, yasal kısıtlamalardan birisini düzenlemiştir. Türk Medeni Kanununda düzenlemesi yapılan komşuluk hukukunu dar anlamamak, geniş anlamda değerlendirmek gerekir.

Yasada öngörülen taşkınlıktan amaç ise, komşuluğun olağan hoşgörü sınırlarını aşan ve komşunun kendisi ve ailesi ile taşınmazın zararına aşırı derecede etkili olabilecek ... ve eylemlerdir. Bu eylemlerin saptanmasında, taşınmazın bulunduğu yerin kullanma amacının, niteliğinin, konuya ilişkin düzenlemelerin ve yasal boşluk bulunması halinde mahalli örf ve adetlerin göz önünde tutulması gereklidir. Bu tür uyuşmazlıkların çözümünde hakim, gerek zararı saptama, gerekse zararı giderici önlemleri bulma yönünden her somut olayın özelliğini gözetmek, tarafların yarar zarar dengelerini değerlendirmek durumundadır. Komşuluk hukukunun öngördüğü sınırları aşan kullanım halinin saptanması halinde ise mahkemece, kurulacak hükümde zararlı davranışın giderim şeklinin ve taraf yükümlülüklerinin açıkça gösterilmesi zorunludur.

Bütün bu açıklamaların sorucuna göre mahkemece yapılması gereken ..., taraflar arasındaki uyuşmazlığı yukarıda ortaya konan ilkeler çerçevesinde değerlendirmek, gerek duyulursa yeniden keşif yapmak, özellikle davalının taşkın kullanımı olup olmadığı, varsa bu taşkınlığın komşuluğun olağan hoşgörü sınırlarını aşan ve komşuya zarar veren kullanım olup olmadığını saptamak, bunun sonucuna uygun davacı taşınmazında meydana gelen zararı giderici önlemleri bilirkişiye sormak ve böylece tarafların yarar zarar dengeleri değerlendirilerek bir sonuca ulaşmak olmalıdır. Mahkemece, önüne getirilen somut uyuşmazlığın yanılgılı değerlendirilmesi sonucu istem yazılı olduğu şekilde hükme bağlandığından karar bozulmalıdır.