5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin ... sayılı ortağı olduğunu, 24.04.2018 tarihinde imzaladığı Genel Kredi Sözleşmesiyle ; -24.04.2018 tarihinde 18 ay vadeli 48 faizli 207.100 TL hayvancılık edindirme kredisi, -24.09.2018 tarihinde 12 ay vadeli 968 faizli 17.000 TL genel ihtiyaç yaygın bitkisel kredisi, -24.09.2018 tarihinden 12 ay vadeli 68 faizli 280 TL sigorta prim bedeli kredisi, -10.01.2019 tarihinden 8 ay vadeli 8 faizli 720 TL hayvancılık yaygın hayvansal kredisi -21.02.2019 tarihinden 7 ay vadeli 908 faizli 3.382,50 TL gübre yaygın bitkisel üretim kredisi, -25.04.2019 tarihinden Say vadeli 416 faizli 156 TL zirai ilaç sert tohum kredisi , -24.07.2019 tarihinden 2.5 ay vadeli 9016 faizli 979,44 TL petrol ürünleri kredisi kullandığını, borcun vade günü (30.09.2019 tarihinde) ödemesi halinde toplam 256.000 TL ödeyeceğini, 2019 Aralık ayına kadar 26.531,61 TL ödeme yaptığı için bakiye borcunun 250.000TL civarında olacağını, davalı kooperatifin ise faize faiz yürüterek ve karmaşık hesaplama yaparak borç tutarını 80.000 TL civarında artırdığını ve İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından 333.631,00 TL üzerinden takip başlattığını, müvekkilinin temerrüde düşmesinin fırsata çevrildiğini belirterek hesaplarına göre iade edilmesi gereken fazla ödemenin 100.000,00-TL'den fazla olduğunu, açıklanan nedenlerle açılan davanın kabulü ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'nin iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kooperatifin ... sayılı ortağı olan davacı arasında 23.04.2018 tarihinde 498.000 TL limitli ... Kooperatifleri Kredi Genel Sözleşmesinin imzalandığını, müteselsil kefiller tarafından da imzalanan sözleşmenin 1581 sayılı kanunun 12 ve sözleşmenin 1,3,4 maddeleri gereğince ilam hükmünde olduğunu, ortağın kooperatifle olan ticari alış verişleri için kredi limitini aşmamak üzere düzenlediği kredi senetlerinin sözleşmenin ayrılmaz parçasını teşkil ettiğini, ortağın kredi limitini aşmamak kaydıyla senet düzenleyebileceğini, bu bağlamda davacı tarafından imzalanan ve icra takibine dayanak yapılan kredi borç senetlerine Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen kredi faiz oranlarını uyguladığını, bu oranların 365 güne kadar vadeli krediler için 68,366-1460 güne vadeliler için 1461 ve üzeri vadeliler için 611 olduğunu , 13.05.2019 tarihinde 9416 olarak belirlenen faiz oranları baz alınarak akdi faiz oranlarının uygulandığını, kooperatifin krediyi ... Bankasından ticari faiz oranıyla temin ettiğini, bu kredinin değişken faiz oranını çiftçi ortaklara yansıttığını, ortaklara kullandırılan kredilerden komisyon alınmasının 17.06.2008 tarihli genelge ile başladığını, ... tarihli ... sayılı genelge ile sabit komisyonun kaldırılarak kaynak kullanım Katılım Payı” adlı değişken faizli komisyon uygulamasına geçildiğini, Kredi Genel Sözleşmesinin 6/1-2-3-4 maddelerinde ve Kredi Borç Senedinde kooperatifin finansman ihtiyacı için ... Bankasından kullandığı ticari kredi faiz oranı ile ortağa kullandırdığı tarımsal kredi faiz oranı arasındaki farkın ortağa yansıtılacağına dair hükümler bulunduğunu, sözleşmenin 11. Maddesinde muacceliyet şartlarının belirlendiğini, kanuni takipteki krediler hesabına aktarılan ve icra işlemleri başlamadan tahsil edilen alacağa değişken oranlı akdi faizin uygulandığını, bunun senedin tanzim tarihi ile vade tarihi arasında işleyen faiz olduğunu, akdi faiz tahakkuk ettirilerek bulunan tutarın takibe intikal ettirildiğini, mahkeme tarafından yaptırılacak hesaplamada sözleşmede serbestçe belirlenen ticari faiz oranlarının dikkate alınmasını, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2019/56,2020 /290 K sayılı kararının bu yönde olduğunu , Kredi Genel Sözleşmesine ve ilgili mevzuata uygun davranıldığını, iki öğretim üyesinden alınan mütalaada bu yönde görüş belirtildiğini savunduğunu, belirtmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, davacı tarafından ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

Davalı kooperatifin ortağı olan davacı ile genel kredi sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında borcun miktarı, davacının ödediği bedelin istirdadının gerekip gerekmediği, uygulanması gereken faiz miktarı, buna göre davacının ne kadar bedelin iadesini talep edebileceği noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Davalı kooperatifin tüzel kişiliğe sahip olmakla birlikte, ilgili mevzuata göre ... Kooperatifleri Merkez Birliğinin vesayeti altında olduğu, kredilerin tavan, kullandırma, faiz ve teminatı ile ilgili esasları tespit etmenin de Merkez Birliğinin görev ve yetkisi içinde kaldığı, davalı kooperatifin üst kuruluşun gönderdiği genelgelere uygun davranmakla yükümlü olduğu, davacının tarımsal işletmesi ile ilgili kredi ihtiyacının karşılanması için ortağı olduğu davalı kooperatife başvurduğu, “Genel Kredi Sözleşmesi”ni okuduğu, krediler hakkında bilgilendirildiği ve usulüne uygun olarak tekemmül eden sekiz adet kredi borç senedi karşılığında biri 18 ay ,diğerleri , bir yıl ve daha kısa vadeli toplam 229.896,94 TL tutarında tarımsal ve 560 TL tutarında ortak kaza sigortası prim kredisi aldığı, kredilerden 207.100,00 TL tutarlı 18 ay vadeli hayvan edindirme kredisinin %50 sübvansiyonlu kredi olduğu, davalının, her bir borç senedi karşılığında verdiği kredi alacağını, fon ve sigorta bedelini, Merkez Birliğince tespit edilen oranlar üzerinden hesaplanan kaynak kullanımı katılma payını, faizini, kredilerin vadesinde ödenmemesi üzerine yine kredi sigortası olduğu belirtilen sigorta giderini, yine Merkez Birliğince tespit edilen oranlar üzerinden hesaplanan idari takip ve kanuni takip faizini davacının hesabına kaydettiği; davacının Kredi Genel Sözleşmesini kabul etmekle ve kredi borç senetlerini imzalamakla değişken faiz ile bileşik faiz uygulanmasını kabul ettiği ancak mezkur belgelerde komisyon sözcüğünün bulunmasına karşılık “kaynak kullanımı katılma payı” ifadesinin geçmediği, davacının borç tutarındaki artışın kaynak kullanımı katılma payından kaynaklandığı, 18 ay vadeli 207.100 TL tutarlı hayvan edindirme kredisinin indirimli faizinin 16.584,77 TL olmasına karşılık kaynak kullanımı katılma payının 49.781,66 TL'yi bir yıl vadeli 17.000 TL tutarlı kredi faizinin 707,37 TL olmasına karşılık kaynak kullanımı katılma payının 3.511,92 TL'yi bulduğu, Merkez Birliğinin genelgeleriyle oranının olarak sık sık değiştirildiği bu deşikliklerin sayısının hayvan edindirme kredisinde 20'yi bulduğu, davalının; komisyon alınmasına son verildiğini, ortaklara kullandırılan kredilerin ... Bankasından değişken faizli ticari kredi alınmak suretiyle temin edildiğini, bankanın kredi faizinde yaptığı değişikliklerin kaynak kullanımı katılma payı oranındaki değişikliklerle ortaklara yansıtıldığını, Kredi Genel Sözleşmesinde ve kredi borç senetlerinde hüküm bulunduğunu savunduğu, davacının kredi borcunu ödemediği, hakkında icra takibi ve haciz işlemi başlatıldığı, davacı ile ... borcu için kooperatifin hesabına 27.08.2020 tarihinde 531.704,07 TL gönderildiği, bunun 402.449,86 TL'lik bölümünün davacının hesabına, 129.254,21 TL'lik bölümünün ise (3097 sayılı) ortak ...'ın hesabına kaydedildiği, davacı adına kaydedilen meblağının 368.011,34 TL'lik bölümünün kredi borcuna mahsup edildiği, 34.438,52TL bölümün ise avukat ücret ve masrafı olduğu, ...'ın davacı adına aynı tarihte icra müdürlüğü hesabına 15.168,16 TL ödenmesinden sonra davacı ile ilgili icra dosyasının haricen yapılan tahsil gerekçesiyle kapatıldığı alınan bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir.

Ayrıca, Kredi Genel Sözleşmesi ile kredi borç senedi hükümlerinin kaynak kullanım katılma payını öngörüp görmediğinin ve komisyon kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin takdiri mahkemeye bırakılmış ve ilgili mevzuata göre ... Kooperatifler Merkez Birliğinin vesayeti altında faaliyette bulunan davalı kooperatifin, davacının kredi borcunun haksız ve keyfi olarak artırdığını gösteren bir hususa rastlanmadığı belirtilmiştir.

Davacı vekilinin itirazında belirttiği ve ekinde sunduğu ödeme dekontları da dikkate alınarak kaynak kullanım bedelinin borca dahil edilip edilemeyeceği duruma göre borç hesabının seçenekli olarak yapılması için ek rapor alınmasına karar verilmiş olup alınan ek raporda, davacının kaynak kullanımı katılım payı ödeme yükümlülüğü olduğu kabul edilirse iadesi gereken bir bedelin bulunmadığı, davacının kaynak kullanımı katılım payı ödeme yükümlülüğü olmadığı kabul edilirse davacıdan bu ad altında tahsil edilen 53.930,92 TL'nin davacıya iadesi gerektiği belirtilmiştir. ... tarih ve ... sayılı genelgede nakdi krediler için kullandırılan kredi tutarının %2si oranında sabit komisyon uygulamasına başlandığı, ... tarih ve ... sayılı genelge ile kredi maliyetlerindeki artışlar dikkate alınarak kredi komisyon oranlarının sabit komisyon ve değişken komisyon oranları olarak ikiye ayrıldığı, ... tarihli ve ... sayılı genelge ile ortaklara kullandırılan kredilerden alınan sabit komisyonların kaldırıldığı ve değişken komisyon olarak adının kaynak kullanım katılım payı olarak değiştirildiği, kredi kullanılan banka adına kredi kullanan ortaklardan talep edilen bir uygulama olduğu, ... ve ... Bankası sübvansiyonlu kredi kullandıran kuruluşlar olup sübvansiyonlu kredi kullandırılması amacıyla uygulanacak tarımsal faiz oranları ile kooperatifin finansman ihtiyacını karşılamak için kullandığı ticari faiz oranları arasındaki fark olarak tanımlanabilen kaynak kullanım katılım payının bu şekilde ortaklara yansıtıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce komisyon olarak alınan bedelin kaynak kullanım katılım payı olarak değerlendirilmesi gerektiği, alınan bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere davacının kredi borcunu ödememesi üzerine icra takibi başlatıldığı, haricen ödeme yapıldığı belirtilmiş olup davacıya iadesi gereken bir bedelin bulunmadığı tespit edilmiş olup davanın reddine karar verilmiştir.

1.Davanın REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 179,90TL ilam harcından peşin alınan 170,78TL harç ve 750,24TL ıslah harcı toplamı olan 921,02TL harçtan mahsubu ile bakiye 741,12TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3.Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesine göre alınan 1.560,00TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,

6.HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldI.06/06/2023 Katip ...