10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti,ödenmeyen yaşlılık aylıklarının ödenmesi ve fazla ödenen primlerin iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili ...'ın davalı Kurum nezdinde uzun süreli Bağ-Kur kaydının bulunduğunu, % 57 oranında maluliyeti bulunduğunu, maluliyeti bulunan sigortalılara daha az prim ödeyerek daha kısa zamanda emekli olma hakkının verildiğini, davalı Kuruma defalarca başvuru yapılmasına rağmen talebin olumlu karşılanmadığını, geç emekli edilerek hem fazla prim tahsilatı yapıldığını hem de emekli maaşından mahrum bırakıldığını belirterek emekli olması gereken tarihin tespit edilerek mahrum kaldığı emekli aylıklarının ve emekli olmak için Kuruma fazladan ödediği primlerin iadesine karar verilmesini talep etmiştir. 25.11.2011 tarihli dilekçesiyle ile talebini 27.003,77 TL olarak ıslah etmiş, alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını istemiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili, davacının hangi dönem için tespit istediği hususunun açık olmadığını, 506 sayılı Kanun'un 79/8 ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/8-9 uncu fıkralarına göre davacının hizmet tespit taleplerinin zamanaşımına uğradığını, hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğini ve bu nedenle özenle araştırılması gerektiğini, tespit talebi ile tazminat talebinin tefrik edilmesine karar verilmesini, Kurum tarafından yapılan tetkiklerde davacının 20.04.1995 tarihli Ağrı Şeker Fabrikasının tevkifat kesintisine istinaden 01.05.1995 tarihi itibariyle kaydının resen tescil edildiğini, davacının 18.03.2002, 07.01.2010, 19.01.2011, 24.04.2013, 25.10.2013, 09.01.2014 ve 06.06.2014 tarihli dilekçeler ile Kuruma malul sayılması için müracaat ettiğini ancak bu taleplerinin reddedildiğini, en son 09.04.2015 tarihli talebine istinaden yapılan muayene ve incelemeler sonucunda 0/057 oranında maluliyetine karar verildiğini ve buna istinaden 09.10.2015 tarihinde tahsis talebi alınarak 01.11.2015 tarihi itibariyle aylık bağlandığını, gelir vergisi yükümlüsü olmanın ve yine Esnaf ve Sanatkarlar Siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına yöntemince kayıtlı bulunmanın bağımsız çalışmaya karine oluşturduğunu ancak yine de bağımsız çalışma olgusunun eylemli varlığının hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde saptanmasının gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

1.Davacının prim borcunun ödenmiş olduğu 18.09.2015 tarihini takip eden ay başı olan 01.10.2015 tarihinden itibaren davacıya emekli aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, davacıya 01.11.2015 tarihi itibariyle emekli aylığı bağlandığından 64,17 TL mahrum kaldığı emekli aylık tutarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2.Davacının ihya ödemesi olarak ödediği 24.486,86-TL'nin ve davacının 09.10.2015 tarihinde fazladan ödediği 2.452,74-TL prim ödemesinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,.." karar verilmiştir. IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; Mahkemece iadesine karar verilen miktarın davacının maluliyet nedeniyle yaşlılık aylığı alması için gerekli olan yıl ve prim ödeme gün sayısı için gerekli olduğunu, davacının talep ve prim borcunu ödemesini takip eden aybaşı itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığını, yapılan işlemlerin doğru olduğunu, davacının tahsis talep tarihinin 09.10.2015 tarihi olduğunu, faiz başlangıç tarihinin doğru bir şekilde belirlenmediğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davacının 01.05.1995-31.03.2006 ve 01.06.2007-31.12.2008 tarihleri arasında 4500 gün tarım Bağ-Kur sigortalılığının bulunduğu, Kuruma erken emeklilik için aylık bağlanması talebinde bulunduğu 09.04.2015 tarihi itibariyle 20 yıl sigortalılık süresinin olduğu, buna göre 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesinin 5 inci fıkrasının (a) bendinde yer alan şartları (16 yıl sigortalılık ve 4320 gün prim) sağladığının anlaşılması karşısında, 5510 sayılı Kanun'un geçici 63 üncü maddesine gereğince durdurulan sigortalılık süresinin (01.05.1995-31.03.2006 ve 01.06.2007-31.12.2008) 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesine göre aylık bağlanmasına yeterli olduğu anlaşıldığından 01.01.2009-30.04.2015 tarihleri arasındaki sigortalılık süresinin ihya edilmesine gerek bulunmadığı ve bunun için ödenen primlerin iadesinin gerektiği açık olup mahkemece verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesi gereğince talep tarihine göre aylık bağlanması, ödenmeyen yaşlılık aylıklarının ödenmesi ve fazla ödenen primlerin iadesi istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371; 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 63 üncü maddesi ve ilgili maddeleri

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.