11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesindemüvekkili şirketin davalı şirket ile aynı alanda faaliyet göstermekte olduğunu, niteliği itibariyle aynı kullanım özelliklerine sahip kompresörler ürettiklerini, birbirlerine ticari rakip olduklarını, davalı şirketin müvekkilinin ürettiği kompresörlerin kalitesini düşük göstermek amacıyla haricen dava dışı 3. kişi şirketlere test yaptırttığını, yaptırdığı bu testin sonuçlarını müvekkili şirketin müşterisi ve müşterisi olabileceği şirket ve şirket yetkililerine iletişim vasıtaları ile göndererek müvekkili şirketin ticari itibarını zedelemeye çalıştığını, test yaptırılır iken davalı şirketin hangi makinaya, hangi usullerle ve hangi kriterler v.b. hususlar dikkate alınmadan yapıldığını, doğru olmayan test sonuçları ile müşteri veya potansiyel müşterilerin olumsuz yönde etkilediğini bu suretle oluşan haksız rekabetin tespitini talep etmektedir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarının hiçbirinin gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirket ve davacı tarafın satın alma yapacak olan ---------- Gıda isimli müşterinin kompresör tedarik alım ihalesine teklifte bulunduklarını, bu aşamada iki tarafça da saha ziyaretleri ve sunumların yapıldığını, gerçekleşecek olan bu satımda en önemli hususun kompresörlerin enerji tüketimi konusunda müşteri ile paylaşılan verilen %100 gerçeği yansıttığını, müvekkili şirketin --------- taahhütlerin yerine getirilmesi konulu e-mail'ine cevaben --------- Gıda isimli şirkete çeşitli çalışmalar ve sunumlar gönderdiğini, --------- tarafından davacı tarafa gönderilen e-mail ile müşterinin davacıdan satın almış olduğu ürünlere dair memnuniyetsizliği bildirdiğini, bunun üzerine bağımsız ve tarafsız test raporunu davacı ile paylaştığını ve tüm bunlar sonucunda davacı tarafça haksız davanın ikame edildiğini, yapılan testlerin hepsinin bağımsız 3. Bir firma gözetiminde yapıldığını ve bu testlere müvekkili şirketin hiçbir şekilde etkisinin olmadığını, davacının haksız davayı açarak tamamıyla kendisinin sebep olduğu müşteri memnuniyetsizliği nedeniyle prestij kaybını müvekkili şirkete yüklediğini, bilimsel sonuçlara dayanılarak reklam yapılmasında hukuken herhangi bir engel veya sakıncanın olmadığını, davacı tarafı zayıf düşürmek ve boşalan pazar payını kapmak gibi amaçlarının olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın kendileri tarafından müvekkili şirkete ait kompresörlerinin dava dışı ---------- test ettirdiğini ve test sonuçlarını müvekkili şirketin çalıştığı şirketlere gönderdiğini kabul ettiğini, müvekkili şirket ile müşteri/müşteri adayı şirketler arasında paylaşılan ve ticari veri olarak da kabul edilmesi gereken bir takım verilerin müvekkili şirketin rızası olmadan hukuka aykırı olarak elde ettiklerini ve bu verile de kullandıklarını açık bir şekilde kabul ettiklerini, davalı şirketin tek gayesinin yapılmış olan bir ticari ilişkiyi sonlandırmak ve müvekkili şirketin piyasadaki ticari itibar ve prestijini zedeleyerek, müvekkili şirketin pazardaki etkinliğini ortadan kaldırmak olduğunu belirterek davalının fiillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespit edilmesini talep etmiştir.Davalı vekili 2. Cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ile --------- Gıda arasında geçen e-mail yazışmalarının davacının cevaba cevap dilekçesinde iddia ettiğinin aksine hiçbir şekilde hukuka aykırı yollarla elde edilmediğini, müvekkili şirket tarafından ---------- Gıda'ya kötü niyetle ve davacı şirketin itibarını zedeleme amacıyla gönderildiği iddia edilen test sonuçlarından bağımsız olarak ortaya çıktığını, davacının ---------- Gıda ile olan siparişlerinin devam ettiğini, kendi yaptıkları testlerde olumsuz bir sonuca ulaşılmadığını ---------- Gıda'nın da tatmin olduğunu belirttiğini, bu durumda davacı yanın herhangi bir zararının olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

:Dava; (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı şirketin ürettiği kompresörlerin daha düşük kalitede olduğunun, davalı şirket tarafından piyasaya yayılmaya çalışılıp çalışılmadığının tespiti ve bu eylemlerin nitelik itibariyle TTK.

59.Maddesi gereğince haksız rekabet oluşup oluşturmadığının belirlenmesi, davalı şirketin yaptırdığı tespitlerin hukuka ve gerçeğe uygun olup olmadığının tespiti, bu raporların davacı müşterileri olan şirket ve şirket yetkilerine iletişim vasıtasıyla gönderilip gönderilmediğinin belirlenmesi, davacı yanın davalıya haksız rekabete son verilmesine ihtarat yapılmasından sonra davalı yanın aynı nitelikli eylemleri yapmaya devam edip etmediği belirlenmesi, yapılan tespit ve davacılar hakkındaki beyan ve yayınların niteliği itibariyle TTK 55, 56. Maddelerinde belirtilen dürüstlük kurallarına aykırı reklam ve satış yöntemleri başkasının veya onların mallarının ürünlerinin fiyat ve faaliyetlerinin ticari işlerinin yanlış, yanıltıcı ve gereksiz yere indirtici açıklamaları kötülemek dürüstlüğe aykırı eylemler niteliğine dönüşüp dönüşmediğinin belirlenmesi, davalı eylemlerinin TTK 54, 55 ve 56. Maddeleri anlamında haksız rekabet niteliğinde eylem olduğunun tespiti halinde bunun nasıl önlenebileceğine ilişkin tespit ve belirlemelerin yapılması niteliğinde olduğu hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.Taraflarca bildirilen tüm deliller mahkememiz dosyasına celp edilmiş, mahkememiz 15/09/2021 tarihli 1 nolu ara kararı gereği, ön inceleme hususları çerçevesinde dosyanın ticaret hukuku, makine mühendisi ve mali müşavirden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmesine karar verilmiş olup, 16/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...açıklanan nedenler ile TKm. 54,55/1/a çerçevesinde mezkûr compresörlere ilişkin davalı -------- şirketinin fiillerinin davacı --------- şirketine karşı haksız rekabet eylemi teşkil ettiği kabulünün sayın Mahkemenin taktirinde bulunduğu..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Dosyanın bilirkişi raporuna beyan ve itirazları hususunda aynı bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, 01/06/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...Bilirkişi kurulumuzca kök raporda vardığımız sonucu değiştirecek bir husus bulunmadığı kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Dosyanın mevcut bilirkişi raporlarının uyuşmazlığı çözmeye yeterli olmadığının anlaşılması üzerine davalı tarafından yaptırılan testin niteliği, doğruluğu, testin yaptırıldığı firmanın bu testi yapmaya elverişli olup olmadığı, dava dışı firma tarafından yaptırılan ihale çerçevesinde gerçekleştirilen testin ayrıca teamüllere göre hukuka aykırı bulunup bulunmadığı, davalının test sonuçlarını yayıp yaymadığı, yaymışsa hangi vasıta ile yaydığı, kötüleme yada olumsuz bilgilendirme eylemlerinin gerçekleştirip gerçekleştirilmediği ve bunlar neticesinde haksız rekabet fiilinin oluşup oluşmadığı yönünde denetim kurmaya elverişli rapor düzenlenmesi için dosyanın nitelikli hesaplamalar uzmanı ve makine mühendisinden oluşan farklı bir bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş olup, 30/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacının rakibi olan davalı firma, bu hükümleri işleterek, ihale konusu kompresör için belirlenen teknik standartlara uygunluk konusunda şüphe edilecek bir durum var ise bu hususu ilgili yetkili kuruluşa bildirerek-ihbar ederek, yetkili kuruluş tarafından tekrar incelemeye tabi tutulmasını sağlayabilecek iken bu testi kendisinin yaptırması mevzuata aykırıdır. İhaleye konu kompresörlerin 2019-2020 yılı üretimi olmasına rağmen, teste tabi tutulan kompresörün 2014 yılı üretimi kompresör olması, bu kompresörün mevcut durumu, bakımı konularında bilgi sahibi olunmaması nedeniyle, yapılan testin ihale konusu kompresörlerin teknik özellikleri hakkında objektif sonuç veremeyeceği değerlendirilmiştir. Ayrıca, davacı---------- firması ve ürünleri satın alan ---------- Gıda firması teknik elemanlarınca yapılan çalışmada, kompresör enerji tüketim değerlerinin normal sınırlar içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenlerle, ihale konusu kompresörler için --------- firması tarafından yapılan- objektif bir sonuç elde edilemeyen test neticesinin, davalı tarafından davacı firma müşterisine gönderilmesi dürüstlük kuralı ile bağdaşmamaktadır. Rakip firmaya iletilen mailde, kompresörün elektrik tüketimi ile ilgili %14'lük sapma olduğu ve "firmanın etik yapısını ve inandırıcılığını değerlendirmenize sunar, yeni yatırımlarınızda teklif taleplerinizi bekleriz" ibaresinin bulunmasının, rakip firma müşterileri ile davacının ticari ilişkisini zedeleyici ve kendisi ile ticari faaliyete yönlendirici nitelikte görüldüğünden Türk Ticaret Kanunun 55.maddesinin 1. fıkrasındaki " Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek," şeklindeki hüküm nedeniyle haksız rekabet durumunun oluştuğu kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Mahkememizin 03/04/2023 tarihli ara kararında dosyaya sunulan 16/11/2021 havale tarihli 3 bilirkişiden oluşan heyet raporu ile 30/01/2023 tarihli 2 kişilik bilirkişi raporunda davalı tarafından testleri yaptırılan kompresörlerin 2014 yılı yapımı oldukları ve test yapıldığı sırada bu kompresörlerin hangi durumda olduğunun belirsiz olduğu tespitlerinden hareketle bir sonuca ulaştıkları, davacı tarafça dosyaya sunulan 23/02/2023 tarihli uzman görüşünde söz konusu kompresörlerin 2019 yılı imalatı ve testlerin 2020 yılında yapıldığına yönelik tespitleri ve dosyadaki belgelere göre kompresörlerin 2014 yılı değil 2019 yılı imalatı olabileceği konusunda kuvvetli emarelerin varlığı ve bu durumda bilirkişi raporlarında varılan sonucun dosya kapsamına uygun olmama ihtimalinin oluşması karşısında bu halleriyle bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağı anlaşılmakla dosyadaki uzman görüşü ve mevcut bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesine yönelik 1 haksız rekabet konusunda uzman bilirkişi ve 2 makine mühendisinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş olup, 09/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...---------- test raporu sonucunun sağlıklı olduğunun kuşkulu olduğu, davalının davacıya ait ürünleri satın aldıktan sonra testlerin davalının “----------” adresinde gerçekleştirildiği, önceki bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, davalının bu ürünleri sağlıklı koşullar altında saklayıp saklamadığı gibi, kullanıp kullanmadığı, aşırı yükleme, dalgalı gerilim altında çalıştırma gibi birçok etki ile karakteristikleri bozulacağından soru işaretleri barındırdığı, dolayısı ile her ne kadar --------- hazırladığı bir rapor bulunsa da test edilen ürünlerin fabrika çıkışlı orijinal durumda olup olmadığının bilinmediği, test raporunun sağlıklı olabilmesi için ürünü üreten firmanın kendi ürününü tarafsız, güvenilir, ilgili test sertifikalarına sahip bir kuruluşa teslim etmesi ve rapor sonucunu müşterilerine sunması gerektiği, davalı tarafından davacı şirketin müşterisine gönderilen yazı içeriğindeki bilgilerin gerçekliğinin tartışmalı olduğu, bu bilgilere dayanak olarak sunulan test raporlarının güvenilir olmadığı, davalının davacı müşterisine gönderdiği e-postada kullanılan dil de göz önünde bulundurulduğunda, davalı eyleminin TTK m. 55/1,a-1'de yer alan kötüleme haksız rekabet eylemini oluşturabileceği..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Dosyada mevcut tüm bilirkişi raporları, uzman görüşü ve diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde, çelişkilerin giderilmesine yönelik alınan 09/08/2023 tarihli bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli görülmüş, bu raporda da açıklandığı üzere, tarafların kompresör üretimi olarak aynı alanda faaliyet gösterdikleri, her iki yanın mezkur makinaların ihalesine katılma amacı taşıdığı, davalının anılan makinalarla ilgili olarak davacının 2014 tarihli ---------, ---------- ve ---------- Compresörleri için dava dışı -------- firmasına test yaptırmış olduğu, test sonuçlarında davacının 2014 yılında imal edilen ürünlerinde elektrik tüketiminin yüzde 14 daha fazla olduğunun tespit edildiği, anılan test sonuçlarını davacının ticari faaliyette bulunduğu firmalara göndererek bilgilendirmiş olduğu görülmektedir Yapılan teste ilişkin dosyada mevcut ----------- Sertifikasında,---------; ----------ve --------- kompresörlere ait sertifikalar olduğu ve test sonuçlarının (yapılmasını isteyen) ------------ firmasına ve ----------- adresine yollandığı, sertifika tarihinin 01.02.2020 olduğu, sertifikalarda Veri Bilgilerinde ise : I - --------- kompresör için : 15.08.2014 II - ---------- kompresör için: 15.08.2014 III - ---------- kompresör için 15.06.2014 bilgilerinin görüldüğü, bu durumda testin yapıldığı şartlar dışında 2014 imalatı Kompresörlere bu testlerin 2020 yılında tatbik edildiği; bu kompresörlerin nasıl seçildiği (davalı tarafından mı davacının deposundan mı) bunların bulundukları depo durumları ve fiziksel muhafaza şartları belli değildir; davalı tarafından seçilmesi durumunda , kompresörlere herhangi bir müdahalede bulunup bulunulmadığının belirli olmadığı göz önüne alındığında davaya konu “Test Sonuçları” nın objektif veriler olmaması nedeniyle dikkate alınamayacağı, böylece davalı ---------, ---------- firmasından yapmış/talep etmiş olduğu test işleminin, davacı ---------- firması yönünden test yapılan Kompresörler açısından geçerli olmayacağı kanısına varılmıştır.---------- tarafından yapılan test sonucunun, ihaleyi veren dava dışı ---------Holding müşterisi ----------- Gıda'ya mail yolu ile gönderildiği, mailde "Yatırımlarınızda kullandığınız kompresör markasının testleri bağımsız kuruluşlarca yapıldı. Ekte görebileceğiniz gibi 90 kW bir kompresörde müşterilerimize taahhüt edilen değerden %14'lük sapma var. Firmanın etik yapısını ve inandırıcılığını değerlendirmenize sunar, yeni yatırımlarınızda teklif taleplerinizi bekleriz. " ifadelerine yer verildiği, mailin gönderilmesi üzerine ---------Holding--------- şirketi Proje ve bakım formeni ---------- tarafından davacıya atılan mailde bahsi geçen test sonuçlarının eline ulaştığı, ciddi bir problem olduğu, alım öncesi elektrik sarfiyatı ile ilgili ifadelerin gerçekleri yansıtmadığı, öncelikli olarak problemi çözümü, aksi halde kompresörün iadesi ve diğer alımın iptalinin söz konusu olabileceği, bu durumun ----------- ve de kendileri için ciddi prestij kaybı olacağının belirtildiği, bunun üzerine ---------- Gıda ve davacı --------- şirketi teknik ekipleri tarafından kompresörler ile ilgili toplantı yapıldığı, davacı ile müşteri ---------- Gıda arasında gerçekleştirilen teknik inceleme ve istişarelerden sonra kompresörlerde iddia edildiği gibi bir sorun olmadığı sonucuna varıldığı ve kompresör satışının devam ettiği, ----------- Gıdaya satışı yapılan kompresörün ------------ Belgesine sahip olduğu anlaşılmıştır.Bilindiği üzere TKm. 54 hükmünde, rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar veya ticari uygulamaların haksız ve hukuka aykırı olduğu, TKm. 55 hükmünde dürüstlük kuralına aykırı davranışların başlıklarının sayıldığı, TKm. 55/4 hükmünde dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ve hukuka aykırı davranışlar ile özellikle başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işletmelerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici uygulamalarla kötülemek (m. 55/1/a/1) haksız rekabet hali olarak belirtilmiş olup davalı tarafça yukarıda anlatılan testlerin yapılış usulü ve test sonuçlarının davacının müşterisine gönderildiği, ekinde test raporlarının güvenilir olmadığına dair e-mail gönderdiği, e-mailde kullanılan dil de göz önünde bulundurulduğunda, davalı eyleminin TTK m. 55/1,a-1'de yer alan kötüleme haksız rekabet eylemini oluşturduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

KARAR; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.Davanın KABULÜNE, davalının dava konusu--------, --------- VE ---------- model davacı üretimi kompresörlerin davalı tarafından ----------- firmasına test ettirilerek elde edilen raporların müşterileriyle paylaşması fiillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, -Davalının haksız rekabete ilişkin bu fiillerinin durdurulmasına, -Mahkememiz iş bu kararın TTK 59. Maddesi uyarınca masrafın davacı şirketten kararın kesinleşmesinden sonra alınmak üzere ulusal çapta yayın yapan gazetede ilanına,

2.Alınması gereken 269,85 TL harcın peşin alınan 54,40 TL harçtan mahsubu ile kalan 215,45 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan 54,40 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı ve 12.686,95 TL dosya masrafı olmak üzere toplam 4.838,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine, Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde---------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/10/2023