20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete ZMMS poliçesi ile teminat altında olan sigortalı ... ...'ın maliki olduğu ... plakalı aracın ... ...' nin ehliyetsiz ve kusurlu sevk ve idaresinde iken yapmış olduğu trafik kazasında ... plakalı araç üzerinde hasara neden olduğunu, ZMMS genel şartlarının B4-A maddesinde belirtilen hususların ihlal edildiğini, ... plakalı araçta oluşan maddi hasar için davacı şirketin ZMMS poliçesinden 4.728,94 TL ödeme yaptığını ve halef olduğunu, oluşan zararın rücuen tahsili amacı ile .... İcra Dairesinin 2021/...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalının itirazı ile takibin durduğunu belirterek, davalının ....

İcra Dairesi'nin 2021/...

E. Sayılı dosyasına yapılan itirazının iptali ile takibin devamına, % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Her ne kadar davalı vekili cevap dilekçesi adı altında 20/09/2022 tarihli dilekçesini ibraz etmişse de dava dilekçesinin davalı tarafa 16/08/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup 2 haftalık yasal süre geçtikten sonra verildiği anlaşıldığından Mahkememizce cevap dilekçesi olarak değerlendirilmemiş, beyan dilekçesi olarak kabul edilmiştir, davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... plakalı aracın 1/2 hissesine sahip olduğunu, diğer 1/2 hissesinin ise ... İbrahim Köroğlu'na ait olduğunu ve davanın ihbarını talep ettiklerini, dava konusu kazada araç sürücüsünün ehliyetinin bulunduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

.... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... ve ... plakalı araçların trafik tescil kayıtları, ... nun ... sayılı dosyası, ... Emniyet Müdürlüğünün 30.03.2023 tarihli müzekkere cevabı, ... plakalı araca ait hasar dosyası, ... Müdürlüğünün 15/05/2023 tarihli müzekkere cevabı, ... Cumhuriyeti Başkonsolosluğunun 15/02/2023 tarihli müzekkere cevabı, 14/05/2019 tarihli Hasar Ekspertiz raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı sigorta şirketi tarafından 02/05/2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle yapılan ödemenin davalı sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminat isteminden ibaret olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ...'ın maliki olduğu ve zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın ehliyetsiz ... sevk ve idaresinde iken ... plakalı araca çarpması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, araç sürücüsü ehliyetsiz ve ağır kusurlu olması nedeniyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4-A maddesinin ihlal edildiğini ve davalıya rücu hakkının doğduğunu, trafik kazası sonucunda ... plakalı aracın hasarlanması nedeniyle 4.728,94 TL'nin ödendiğini ve bu nedenle ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine borçlu davalının haksız itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; yetki ve husumet itirazında bulunduklarını, ... plakalı araç sürücüsü ... ...'nın ehliyetinin bulunduğunu, müvekkilinin aracın 1/2 oranında maliki olması nedeniyle ödenen miktarın tamamının rücu edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 29/06/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin husumet itirazının; davacı sigorta şirketinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4-A maddesi uyarında sigortalısından rücuen tahsili istemine yönelik açıldığı sigorta sözleşmesinde aracın sigortalısının davalı ... ... olduğu anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Davalı vekilinin icra dairesine ilişkin itirazının; icra müdürlüğüne sunulan itiraz dilekçesinin yetkiye ilişkin itirazda bulunulduğu ancak itiraz dilekçesinde yetkili icra müdürlüğünün gösterilmediği usulüne uygun bir yetki itirazının bulunmadığı anlaşılmakla itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Davalı vekilinin Mahkemenin yetkisine ilişkin itirazın; süresi içerisinde ilk itiraz olarak ileri sürülmediğinden reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur. .... İcra Müdürlüğünün 2021/...

E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde;

davacı/alacaklı tarafından borçlular ... ... ve ... ... aleyhine 4.728,94 TL asıl alacak ve 906,01 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.634,95 TL borcun ödenmesi amacıyla 21/06/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin davalıya 24/03/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 30/03/2022 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları hakkında Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 88. Maddesinde;“… b) Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;1) Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir…” denilmektedir.

11.05.1955 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 9003 sayı ve 6547-02.05.1955 kanun numaralı 19 Eylül 1949 Tarihinde Cenevre’de Aktolunan “Karayolları Trafik Sözleşmesi” İle “Halen İşgal Altındaki Memleketler Veya Topraklara Mütedair Protokol”A İltihakımız Hakkında Kanun’un Ek 10. Maddesinde Beynelmilel (Uluslararası) Sürücü Belgesinin düzenlenme şekli belirlenmiş olup aynı kanunun maddesinde; “…İş bu Ehliyetname, Ehliyetnameyi veren Devlet toprakları hariç olmak üzere, bütün akıd Devletler topraklarında verildiği tarihten itibaren bir sene müddetle ve vesikanın son sayfasında tasrih olunan nakil vasıtası veya vasıtalarını kullanmak kaydıyle muteberdir…” denilmektedir. ... ne yazılan müzekkere cevabında ... plakalı araç sürücüsü ... ...'nın ... uyruklu olduğu ve yurttan çıkış tarihinin 10/04/2020 tarihi olduğu, yurda giriş kaydına rastlanmadığı, davalı vekili tarafından sunulan ... ...'nın sürücü belgesinin dış ülkeden alınmış sürücü belgesi veya beynelmilel(uluslararası) sürücü belgesi niteliği taşımadığı, ilgili şahsın vatandaşı olduğu ülkenin ülkemizde resmi temsilciliklerine sorulması gerektiği belirtilmiş olup Mahkememizce ... İslam Cumhuriyeti Baş Konsolosluğuna yazılan müzekkere cevabında ise ... 'nın sürücü belgesinin dünyaca kabul edilmiş olan ... Konvansiyon sözleşme kurallarına göre düzenlenmediğinden ülkelerinde geçerli olmadığına ilişkin cevap verildiği anlaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, hasar dosyası, sigorta poliçesi, müzekkere cevapları hep birlikte değerlendirilerek hasar bedelinin varlığı ve miktarı, hasar bedelinin kadri maruf olup olmadığı, davalının hasar bedelinden sorumlu olup olmadıkları, 2918 sayılı KYTK’nun 95/2. maddesi ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4 maddeleri gereğince davacı sigorta şirketinin rücu koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının tespiti için dosyanın makina mühendisi ve sigortacı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş, makina mühendisi bilirkişi ... ... ve sigortacı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 14/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Meydana gelen trafik kazasında 14/05/2019 tarihli Hasar Ekspertiz raporunda, aracın sol ön tarafından almış olduğu darbenin etkisiyle, sol ön çamurluğunun hasarlanmış olduğu, hasarın onarımı için parça değişimine gerek olmaksızın sol ön çamurluğun onarım boya işlemi ile tamir edilebileceği, hasar miktarının 750,00 TL + KDV (885,00 TL KDV dahil) olduğu ifade edildiği, davacı tarafın dosyaya sunduğu hasar ödemesi dekontlarından, 750,00 TL + 2.875,75 TL+810,38 TL olmak üzere toplam 4.436,13 TL ödeme yapmış olduğui dosya muhteviyatı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı incelendiğinde, 14/05/2019 tarihli Ekspertiz raporda belirtilen, aracın onarımı için gerekli işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın hasarları dikkate alınarak, yetkili servis standardında yapılacak onarımı bedelinin 750,00 TL +KDV =885,00 TL (KDV dahil) olduğu, tramer Kayıtları incelendiğinde; 02/05/2019 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında ... araç sürücüsü ... ...'nın kusur oranının % 100 olduğu - ... plakalı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğunun kayıtlı olduğu, 21.05.2021 tarihinde 2021/...

E. Alacaklı ...

açıklaması ile ... ... Hesabına yatırılan 2.875,75 TL ' lik dekont (kaza 02.05.2019 - hasar dosya no; ... bu ödemenin dava konusu trafik kazası ile ilgilisinin bulunduğunu ispatlar herhangi bir belgenin dosya da bulunmadığı, 15.05.2019 tarihli 750,00 TL lik dekont - Açıklamalarında hasar dosya no; ... olarak belirtildiği ve dava konusu kaza için ödeme yapıldığı, 24.12.2019 tarihli 810,38 TL 'lik dekont - Açıklamalarında hasar dosya no; ... olarak belirtildiği ve dava konusu kaza için ödeme yapıldığı, (icra takibinin ödeme tarihinden 2 yıl dolmadan önce 22.06.2021 tarihinde başlatıldığı) her ne kadar hasar dosya numarası ödeme belgesinde açıklamalarda yazıyor olsa da ; bu ödemenin dava konusu trafik kazası ile ilgilisinin bulunduğunu ispatlar herhangi bir belgenin dosya da bulunmadığı, icra takibine konu alacakların ancak; 15.05.2019 tarihinde ödenen 750,00 TL olabileceği, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiz talep edilebileceği, Sayın Mahkeme tarafından sürücünün geçerli ve yeterli ehliyetinin bulunduğuna kanaat getirilmesi durumunda, elbette sürücüsünün % 100 kusurlu olmasına karşın, kasdi ve ağır kusurlundan söz edilemeyeceği, bu itibarla rücu hakkının olmayacağı" şeklinde rapor düzenlenmiştir. ... un ... sayılı dosyasında bulunan ödeme belgeleri değerlendirilerek taraf vekilllerinin itirazlarını karşılar mahiyette bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği, makina mühendisi bilirkişi ... ... ve sigortacı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 04/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Kaçak yollarla Türkiye ' ye giriş yapan dava dışı ... ...'nın uluslararası nitelikte geçerli bir sürücü belgesine sahip olmadığı yönünde oluşan kanaat, kaçak yollarla Türkiye' ye giriş yapmış olmasından dolayı Türkiye' ye giriş yaptığı tarihin tespit edilemediği dikkate alınarak yapılan değerlendirmeye göre, dava dışı ... ...'nın kaza esnasında Türkiye ' de geçerli bir sürücü belgesine sahip olmadığı, davacının kaza ile ilgili olarak rücu hakkının bulunduğu, davacının sunmuş olduğu dekontlarda belirtilen 4.436,13 TL'nin içerisinden, tespit edilen 2.750,00 TL zarar miktarından kalan bakiye olan 1.686,13 TL'nin vekalet ücreti, bilirkişi ücreti, tahkim komisyonu yargılama ücreti vb. Ücret kalemleri olduğu anlaşılmış, davacının belgeleyerek ispat ettiği diğer giderleri de talep edebileceği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, kara yolları zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında yapılan ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında kaza tarihini kapsayacak şekilde zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi bulunduğu, kaza sonucu davacının poliçe kapsamında dava dışı araç sahibine ödemede bulunduğu sabittir. Davacının sunmuş olduğu ödeme dekontlarında 15.05.2019 tarihinde 750,00 TL Ömer Kaya'nın hesabına, 21.05.2019 tarihinde 2.875,75 TL ... ...' ün hesabına, 24.12.2019 tarihinde 810,38 TL ... ' in hesabına olmak üzere toplam 4.436,13 TL ödeme yaptığı, ödeme dekontlarında aynı hasar dosya numarasının belirtildiği, bilirkişi kök raporunda 15.05.2019 tarihinde 750,00 TL ödeme yönünden dava konusu kaza için ödeme yapıldığı ve icra takibine konu alacakların ancak; 15.05.2019 tarihinde ödenen 750,00 TL olabileceği belirtilmişse de ek raporda da belirtildiği üzere davacı sigorta şirketinin ... nun ... numaralı dosyasında dava konu trafik kazası nedeniyle ... plakalı aracın değer kaybı olarak 2.000,00 TL ödeme yaptığı, bilirkişi tarafından miktarın kadri maruf olduğunun tespit edildiği, hasar bedeli ve değer kaybı olan 2.750,00 TL'nin dışında vekalet ücreti, bilirkişi ücreti, tahkim komisyonu yargılama ücreti vb. ücret kalemleri içinde 1.686,13 TL ödeme yapmış olduğu dosyaya sunmuş olduğu toplamı 4.436,13 TL yapan dekontlardan anlaşıldığı, davacının belgeleyerek ispat ettiği ödemeler yönünden rücu hakkının bulunduğu, ... plakalı aracın kaza tarihinde sürücüsünün ... uyruklu olduğu ve yurttan çıkış kaydının bulunduğu ancak yurda giriş kaydının bulunmadığı, kaçak yollarla ülkeye giriş yaptığının anlaşıldığı, davalı tarafça ... uyruklu sürücüye ait sürücü belgesi dosyaya sunulmuşsa da ... Başkonsolosluğu ve ... nün müzekkere cevaplarında söz konusu sürücü belgesinin uluslararası sürücü belgesi niteliği taşımadığı, ... ülkesinde dahi geçerliliğinin bulunmadığı bu nedenle sürücünün ehliyetsiz olarak aracı kullandığı ve kazayı gerçekleştirdiği anlaşılmıştır.

Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B.4. Maddesinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebileceği haller düzenlenmiş olup, belirtilen maddenin B bendinde tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken, ehliyetnağmeye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmişse, sigortacının, sigortalıya rücu imkanın bulunduğu düzenlenmiştir. Dosya kapsamındaki tüm delillerden, ... plakalı araç sürücüsünün kaza tarihinde geçerli sürücü belgesinin bulunmadığı bu nedenle davacının sigortalısına rücu hakkının bulunduğu anlaşılmakla, ödenmesi gereken zarar miktarının 4.436,13 TL olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.

Davacının ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz ile işlemiş faiz alacağı bulunduğu anlaşılmakla basit hesaplama gerektirdiğinden bu konuda dosya bilirkişiye verilmemiş olup usul ekonomisi gereğince Mahkememizce hesaplanmıştır.

Davacı tarafça 15/05/2019 tarihinde yapılan 750,00 TL'lik ödemeye ilişkin olarak ödeme tarihi olan 15/05/2019 tarihinden takip tarihi olan 21/06/2021 tarihine kadar geçen 768 gün için işlemiş faiz alacağı (750,00 TLx768x9/36500=) 142,03 TL, davacı tarafça 21/05/2021 tarihinde yapılan 2.875,75 TL ödemeye ilişkin olarak ödeme tarihi olan 21/05/2021 tarihinden takip tarihi olan 21/06/2021 tarihine kadar geçen 31 gün için işlemiş faiz alacağı (2.875,75 TLx31x9/36500=) 21,98 TL, davacı tarafça 24/12/2019 tarihinde yapılan 810,38 TL ödemeye ilişkin olarak ödeme tarihi olan 24/12/2019 tarihinden takip tarihi olan 21/06/2021 tarihine kadar geçen 545 gün için işlemiş faiz alacağı (810,38 TLx545x9/36500=) 108,90 TL olup toplam işlemiş faiz alacağı 142,03 TL+21,98 TL+108,90 TL= 272,91 TL olduğu tespit edilmiştir. Düzenlenen bilirkişi raporu hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış olup davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 4.436,13 TL asıl alacak ve 272,91 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.709,04 TL alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin 4.709,04 TL alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi (takipte talep edilen faiz oranını aşmamak üzere) ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı tarafından talep edilen tazminat miktarı likit (muayyen, belirli) olmayıp, gerçek zarar miktarının tespiti ile davacının davalı tarafa rücusu için gerekli şartların oluşup oluşmadığının saptanması, yargılamayı gerektirdiğinden koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.)Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;

a)Davacı tarafın başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 4.436,13 TL asıl alacak ve 272,91 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.709,04 TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 4.709,04 TL alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi (takipte talep edilen faiz oranını aşmamak üzere) ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

b)Dava konusu alacağın haksız fiile dayalı olması ve alacağın likit olmadığı anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,

2.)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 321,67-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 80,70-TL peşin harç düşüldükten sonra eksik kalan 240,97-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3.)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.709,04-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

4.)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 925,91-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,

5.)Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvuru harcı ve 80,70-TL peşin harç olmak üzere toplam 161,40-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6.)Davacı tarafından yatırılan 3.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 230,65-TL posta giderinden ibaret toplam 3.230,65-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 2.699,85-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

7.)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin kabul red oranına göre 1.303,69-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 256,31-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,

8.)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin davalı tarafın yokluğunda, dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/11/2023 Katip ...