Danıştay 2. Daire Başkanlığı

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/3830 E.  ,  2023/1867 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, … Mahallesi, No:… D:… adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından poliklinik olarak işletilen işyerinin bulunduğu binanın ruhsatsız olduğundan bahisle 15 gün içerisinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden uygunluk yazısı alınması, aksi takdirde işyerinin faaliyetten men edileceği hususunun bildirilmesine ilişkin 16/12/2013 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava konusu işyerinin bulunduğu binanın öncesinde yapı ruhsatı bulunmamasına rağmen davacı adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, her ne kadar yapı hakkında yıkım kararı bulunsa da bu durumun işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirmeyeceği, davacının ruhsat aldığı tarihte haiz olduğu şartları halen taşıdığı, yıkım kararının uygulanması için işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline gerek olmadığı, bu iki durumun birbirinden farklı hukuki nitelikte olduğu, binanın yıkım kararının davalı idarece her zaman yapı içerisinde ikamet edenlerin tahliye edilmesi suretiyle uygulanabileceği anlaşıldığından, yapının ruhsatsız olması nedeniyle yıkım gerekçe gösterilerek davacının faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin sebebinin binanın yıkılması değil, ruhsat mevzuatında aranan imara uygunluk şartının işyerince sağlanamaması olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca tespit edilen imara aykırı hususların mevzuata uygun hale getirilmesi yönünde davacıdan imara uygunluk yazısı getirilmesinin istenildiği, davacıya öncesinde yapı tatil tutanakları ile süre verildiği ancak yapının imar mevzuatına uygun hale getirilmediği, yapı tatil tutanaklarına istinaden yıkım kararı alındığından, tesis edilen işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, … Mahallesi, No:… D:… adresinde bulunan ve poliklinik olarak işletilen işyeri için davacı adına DAL Merkezi faaliyet konulu … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, işyerinin bulunduğu binaya ait imar durum bilgilerinin istenildiği Ruhsat Denetim Müdürlüğünün 22/11/2013 günlü yazısına istinaden İmar Şehircilik Müdürlüğü tarafından cevaben gönderilen 28/11/2013 günlü yazı eki imar sorgulaması formunda ruhsat ve eklerine aykırı inşai faaliyet nedeniyle işyerinin bulunduğu binaya ait … günlü, … sayılı yapı ruhsatının iptal edildiğinin, ruhsata aykırı aykırı faaliyetler dolayısıyla tutulan 10/03/2004, 19/03/2004 ve 11/01/2005 günlü yapı tatil tutanaklarına istinaden yapı hakkında verilen yıkım kararının bulunduğu, yapının Türk Ceza Kanunu'nun 184. maddesi kapsamında kaldığının belirtildiği, Ruhsat Denetim Müdürlüğünün 10/12/2013 günlü yazısıyla davaya konu işletmeye İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden uygunluk yazısı getirmesi için süreli tebligat yapılması ve süre sonunda gereğinin yapılmaması halinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine göre işlem tesis edilmesi yönünde alınan Başkanlık oluruna istinaden davacıya 16/12/2013 günlü tebellüğ ilmuhaberi ile işyerinin bulunduğu binanın ruhsatsız olduğundan bahisle 15 gün içerisinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden uygunluk yazısı alınması aksi takdirde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca işyerinin faaliyetten men edileceği hususunun bildirimi üzerine, işbu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra;

4.maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı;

6.maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı kurala bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde işyerine bu hususların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 gün süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı açıktır.

Bu durumda, yapı ruhsatı bulunmayan, hakkında yıkım kararı bulunan imara aykırılığı sabit yapıda yer alan işyerinde imara aykırılık durumunun giderilmesi için davacıya 15 gün süre verilmesi yönünde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinin tatbiki suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık ve aksi yönde verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,

2.... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3.Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,

4.2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.