Dava Harcı Hesaplama

Dava Harcı Nedir?

Dava harcı, yargı organlarına başvurarak hak arayan kişilerin devlete ödediği mali yükümlülüktür. 492 sayılı Harçlar Kanunu ile düzenlenen yargı harçları, mahkemelerin sunduğu yargılama hizmetinin bir karşılığı olarak tahsil edilir. Dava harcı ödenmeden dava açılması mümkün değildir; harç, davanın kabul edilmesi ve yargılamanın başlaması için ön koşuldur.

Dava harçları, davanın türüne, değerine ve mahkeme türüne göre farklılık gösterir. Değeri para ile belirlenebilen (konulu) davalarda harç, dava değeri üzerinden nispi olarak hesaplanırken; değeri para ile belirlenemeyen (konusuz) davalarda maktu (sabit) harç ödenir.

Yargı harçları, yargılama sürecinin farklı aşamalarında ödenir. Dava açılışında başvurma harcı ve peşin harç ödenir; karar aşamasında ise karar ve ilam harcının bakiyesi tahsil edilir. Kanun yollarına başvurulması halinde istinaf veya temyiz harçları da ayrıca ödenir.

Harçlar Kanunu'nun amacı, yargılama hizmetinin finansmanına katkı sağlamak ve gereksiz dava açılmasının önüne geçmektir. Ancak harcın yüksekliği, bireylerin adalete erişim hakkını engellememelidir. Bu nedenle kanun, belirli kişi ve kurumları harçtan muaf tutmuş ve adli yardım müessesesini düzenlemiştir.

Dava Harcı Türleri

Yargı harçları, ödenme zamanı ve hesaplama yöntemine göre çeşitli türlere ayrılır:

1. Başvurma Harcı

Başvurma harcı, mahkemeye dava açarken ödenen sabit (maktu) bir harçtır. Davanın konulu veya konusuz olmasına bakılmaksızın her dava için ödenir. 2026 yılı itibarıyla başvurma harcı 427,60 TL'dir. Başvurma harcı, davanın kabulü için zorunlu olup ödenmeden dava açılamaz.

2. Karar ve İlam Harcı

Karar ve ilam harcı, mahkemenin verdiği kararın bir bedeli olarak alınır. Konulu davalarda dava değerinin binde 68,31'i oranında hesaplanır. Konusuz davalarda ise maktu olarak 427,60 TL alınır. Bu harcın bir kısmı dava açılışında peşin olarak, kalanı ise kararla birlikte tahsil edilir.

3. Peşin Harç

Peşin harç, karar ve ilam harcının dava açılışında ödenen kısmıdır. Konulu davalarda peşin harç, karar ve ilam harcının dörtte birine (1/4) eşittir. Yani dava değerinin binde 68,31 / 4 = binde 17,0775 oranında hesaplanır. Kararla birlikte kalan bakiye harç tahsil edilir.

4. İstinaf ve Temyiz Harçları

Mahkeme kararına karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması halinde ayrıca harç ödenir. 2026 yılı itibarıyla istinaf başvurma harcı 1.272,00 TL, temyiz başvurma harcı 1.907,00 TL'dir. Bunlara ek olarak karar harcı da ödenir.

5. Vekâlet Suret Harcı

Avukat ile temsil edilen davalarda vekâletnamenin suretinin dosyaya konulması için ödenen harçtır. 2026 yılında 62,80 TL'dir.

2026 Yılı Harç Tarifeleri

Aşağıdaki tabloda 2026 yılında geçerli olan başlıca yargı harç tutarları yer almaktadır:

Harç tutarları her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir.

Dava Harcı Nasıl Hesaplanır?

Dava harcı hesaplaması, davanın konulu veya konusuz olmasına göre farklılık gösterir:

Konulu (Nispi Harçlı) Davalar

Değeri para ile belirlenebilen davalarda (alacak davaları, tazminat davaları, tapu iptali davaları vb.) harç şu şekilde hesaplanır:

1. Başvurma Harcı: 427,60 TL (sabit)
2. Peşin Harç: Dava Değeri x Binde 68,31 / 4
3. Vekâlet Suret Harcı: 62,80 TL (sabit, avukatla temsil halinde)
4. Toplam = Başvurma + Peşin + Vekâlet Suret

Karar aşamasında ayrıca bakiye karar ve ilam harcı ödenir: (Dava Değeri x Binde 68,31) - Peşin Harç.

Konusuz (Maktu Harçlı) Davalar

Değeri para ile belirlenemeyen davalarda (boşanma davaları, velayet davaları, tahliye davaları vb.) tüm harçlar maktu (sabit) olarak ödenir:

1. Başvurma Harcı: 427,60 TL
2. Maktu Karar ve İlam Harcı: 427,60 TL
3. Vekâlet Suret Harcı: 62,80 TL
4. Toplam = 918,00 TL

Hesaplama Örnekleri

Örnek 1: 500.000 TL'lik Alacak Davası

Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 500.000 TL değerinde bir alacak davası açılacaktır:

• Başvurma Harcı: 427,60 TL
• Peşin Harç: 500.000 x 0,06831 / 4 = 8.538,75 TL
• Vekâlet Suret Harcı: 62,80 TL
• Toplam Ödeme: 9.029,15 TL

Karar aşamasında bakiye harç: (500.000 x 0,06831) - 8.538,75 = 34.155,00 - 8.538,75 = 25.616,25 TL

Örnek 2: Boşanma Davası (Konusuz)

Aile Mahkemesi'nde açılan bir boşanma davası konusuz (maktu harçlı) davadır:

• Başvurma Harcı: 427,60 TL
• Maktu Karar ve İlam Harcı: 427,60 TL
• Vekâlet Suret Harcı: 62,80 TL
• Toplam Ödeme: 918,00 TL

Örnek 3: 1.000.000 TL'lik Tazminat Davası + İstinaf

Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 1.000.000 TL'lik tazminat davası açılmış ve karara istinaf başvurusu yapılacaktır:

• Dava Açılış: 427,60 + (1.000.000 x 0,06831 / 4) + 62,80 = 427,60 + 17.077,50 + 62,80 = 17.567,90 TL
• İstinaf: 1.272,00 + 427,60 = 1.699,60 TL

Yasal Dayanak

• 492 sayılı Harçlar Kanunu: Yargı harçlarının türlerini, oranlarını ve tahsil usulünü düzenleyen temel kanundur. Kanunun (1) sayılı tarifesi yargı harçlarını, başvurma harçlarını, karar ve ilam harçlarını detaylı olarak belirler.
• Harçlar Kanunu m.2: Yargı işlemlerinden alınacak harçları ve harç mükelleflerini tanımlar.
• Harçlar Kanunu m.15: Harcın ödenmemesi halinde işlemin yapılamayacağını düzenler. Harç yatırılmadan dava açılamaz.
• Harçlar Kanunu m.16: Nispi harçlarda harç matrahının belirlenmesine ilişkin kuralları içerir.
• Harçlar Kanunu m.27-29: Peşin harç ve tamamlama harcını düzenler. Nispi harça tabi davalarda karar ve ilam harcının dörtte biri peşin alınır.
• Yeniden Değerleme Oranı Tebliği: Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğ ile maktu harç tutarları güncellenir.

Harç Muafiyetleri ve İstisnalar

• Adli Yardım: Yargılama giderlerini ödeme gücü olmayan kişiler, mahkemeden adli yardım talebinde bulunarak harçtan muaf tutulabilir (HMK m.334-340).
• İş Davaları: İşçi, dava değerinin dörtte birini geçmemek üzere peşin harç öder. Kalan harç, kararla birlikte haksız çıkan taraftan tahsil edilir.
• Kamu Kurum ve Kuruluşları: Genel ve katma bütçeli daireler harçtan muaftır.
• Tüketici Davaları: Tüketiciler, değeri belirli bir sınırın altındaki davalarda harçtan muaftır.
• Arabuluculuk: Arabuluculuk sonucunda anlaşmaya varılması halinde, bu anlaşmanın ilam niteliğinde belge olarak düzenlenmesi için harç alınmaz.

Sıkça Sorulan Sorular