Kıdem Tazminatı Hesaplama

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, işçinin belirli koşulların gerçekleşmesi halinde işyerinde çalıştığı süreye bağlı olarak hak kazandığı bir tazminattır. Türk iş hukukunun en temel kurumlarından biri olan kıdem tazminatı, 1475 sayılı (mülga) İş Kanunu'nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesi ile düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girdiğinde kıdem tazminatına ilişkin yeni bir düzenleme yapılmamış, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi yürürlükte bırakılmıştır.

Kıdem tazminatı, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında ödenir. Bir yıldan artan süreler de aynı oranla hesaplanır. Örneğin, 5 yıl 6 ay çalışan bir işçi, 5,5 yıllık kıdem tazminatına hak kazanır. Kıdem tazminatı, işçinin son aldığı giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır.

Giydirilmiş brüt ücret kavramı, işçinin çıplak brüt maaşına ek olarak düzenli olarak yapılan yemek yardımı, yol yardımı, ikramiye, prim gibi süreklilik arz eden ödemelerin de dahil edildiği toplam ücrettir. Bu eklentilerin kıdem tazminatı hesabına dahil edilip edilmeyeceği konusunda Yargıtay kararları belirleyici rol oynamaktadır.

Kıdem tazminatı, işçinin en temel haklarından biridir ve işverenler tarafından eksiksiz olarak ödenmesi gerekmektedir. Ödenmemesi halinde işçi, iş mahkemesinde dava açarak kıdem tazminatını faizi ile birlikte talep edebilir. Kıdem tazminatına uygulanacak faiz, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıdır.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı hesaplaması için aşağıdaki adımları izleyin:

1. İşe Giriş ve Çıkış Tarihlerini Belirleyin: İşçinin SGK'ya bildirilen fiili çalışma başlangıç tarihi ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihi girin. İki tarih arasındaki fark, toplam çalışma süresini (kıdemi) verir. Kıdem tazminatı hakkı için en az 1 yıl (365 gün) çalışmış olmak gerekir.
2. Brüt Maaşı Girin: İşçinin fesih tarihindeki son aylık brüt maaşını girin. Kıdem tazminatı, son ücret üzerinden hesaplanır.
3. Yan Hakları Ekleyin: Düzenli olarak ödenen yemek yardımı, yol yardımı, prim, ikramiye gibi yan haklar aylık bazda girilir. Giydirilmiş brüt maaş = Brüt maaş + Yemek + Yol + Diğer yan haklar. Bu tutar kıdem tazminatı hesabında esas alınır.
4. Tavan Kontrolü: Hesaplanan giydirilmiş brüt maaş, fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanından yüksekse tavan tutarı esas alınır. Kıdem tazminatı tavanı, Devlet Memurlarına bir hizmet yılı için ödenen azami emekli ikramiyesi tutarına eşittir ve her yılın Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir.
5. Hesaplama Formülü: Kıdem Tazminatı = Hesaba Esas Brüt x (Toplam Çalışma Günü / 365). Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret ödenir, artan süreler orantılı olarak hesaplanır.

Kıdem Tazminatı Tavanı 2026

Kıdem tazminatında yıllık bir tavan uygulanması zorunludur. Bu tavan, 1475 sayılı İş Kanunu m.14'e göre Devlet Memurlarına bir hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarına eşittir. Tavan tutarı, her yılın Ocak ve Temmuz aylarında memur maaş katsayılarının güncellenmesiyle birlikte değişir.

Tavan tutarı, giydirilmiş brüt maaşın üst sınırını belirler. Giydirilmiş brüt maaş tavandan düşükse aynen uygulanır.

Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Koşulları

İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için belirli koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:

• En az 1 yıl çalışma: İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl (365 gün) süreyle çalışmış olması gerekir. 1 yıldan kısa süreli çalışmalarda kıdem tazminatı hakkı doğmaz.
• İş sözleşmesinin belirli nedenlerle sona ermesi: Kıdem tazminatı hakkının doğması için iş sözleşmesinin aşağıdaki hallerden biriyle sona ermiş olması gerekir:
  • İşveren tarafından İK m.25/II (ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık) dışındaki nedenlerle fesih
  • İşçi tarafından İK m.24 kapsamında haklı nedenle fesih (sağlık, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık, zorlayıcı nedenler)
  • Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle fesih
  • Kadın işçinin evlilik nedeniyle 1 yıl içinde feshi
  • Emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla fesih
  • 15 yıl sigortalılık ve 3.600 gün prim ödeme koşulunu sağlayarak fesih
  • İşçinin ölümü
• 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında olma: Deniz ve basın iş kanunlarına tabi çalışanlar, kendi özel kanunlarındaki kıdem tazminatı hükümlerine tabidir.

Özellikle belirtmek gerekir ki, işçinin kendi isteğiyle (istifa) işten ayrılması halinde kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğmaz. Ancak istifanın haklı nedene dayanması (ücretin ödenmemesi, sigorta primlerinin eksik yatırılması vb.) durumunda kıdem tazminatı hakkı saklıdır.

Hesaplama Örnekleri

Örnek 1: Tavan Altında Maaş

Bir işçi 01.03.2020 – 01.03.2026 tarihleri arasında (6 yıl) çalışmış, aylık brüt maaşı 30.000 TL, yemek yardımı 2.000 TL, yol yardımı 1.000 TL ise:

• Giydirilmiş brüt maaş: 30.000 + 2.000 + 1.000 = 33.000 TL
• 2026 H1 tavanı: 41.828,42 TL (33.000 < 41.828,42 → tavan uygulanmaz)
• Toplam çalışma: 2.192 gün
• Brüt kıdem tazminatı: 33.000 x (2.192 / 365) = 198.148,07 TL
• Damga vergisi (%0,759): 198.148,07 x 0,00759 = 1.503,94 TL
• Net kıdem tazminatı: 198.148,07 – 1.503,94 = 196.644,13 TL

Örnek 2: Tavan Üstünde Maaş

Bir işçi 3 yıl çalışmış, giydirilmiş brüt maaşı 55.000 TL ise (fesih tarihi Mart 2026):

• Giydirilmiş brüt: 55.000 TL
• 2026 H1 tavanı: 41.828,42 TL (55.000 > 41.828,42 → tavan uygulanır)
• Hesaba esas brüt: 41.828,42 TL
• Toplam çalışma: 1.095 gün (3 yıl)
• Brüt kıdem tazminatı: 41.828,42 x (1.095 / 365) = 125.485,26 TL
• Damga vergisi: 125.485,26 x 0,00759 = 952,43 TL
• Net kıdem tazminatı: 124.532,83 TL

Yasal Dayanak

• 1475 sayılı (mülga) İş Kanunu m.14: Kıdem tazminatının temel yasal dayanağıdır. 4857 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girdiğinde bu madde yürürlükte bırakılmıştır. Kıdem tazminatının koşullarını, hesaplama yöntemini, tavan uygulamasını ve ödeme esaslarını düzenler.
• 4857 sayılı İş Kanunu: İş sözleşmesinin fesih hallerini (m.17 süreli fesih, m.24 işçinin haklı feshi, m.25 işverenin haklı feshi) düzenleyerek kıdem tazminatı hakkının doğup doğmayacağını belirler.
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3: Kıdem tazminatı dahil iş davalarında zorunlu arabuluculuk şartını ve zamanaşımı sürelerini düzenler. Kıdem tazminatında zamanaşımı süresi 5 yıldır.
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Emeklilik koşullarını ve 15 yıl sigortalılık / 3.600 gün prim ödeme şartlarını düzenler.

Sıkça Sorulan Sorular