Gecikme Zammı Hesaplama
6183 sayılı AATUHK m.51 ve VUK m.112'ye göre vadesinde ödenmeyen kamu alacaklarına uygulanan gecikme zammını otomatik hesaplayın. Dönemsel oran değişikliklerini dikkate alarak detaylı döküm alın.
Boş bırakılırsa bugünün tarihi kullanılır.
Dönemsel Gecikme Zammı Detayı
| Dönem | Aylık Oran | Süre | Gecikme Zammı |
|---|---|---|---|
| Toplam Gecikme Zammı | |||
| Toplam Ödeme (Borç + Zam) | |||
Bu hesaplama bilgi amaçlıdır, resmi belge niteliği taşımaz. Gecikme zammı tutarları ilgili dönemlerde Resmi Gazete'de yayımlanan oranlara göre hesaplanmıştır.
Gecikme Zammı Nedir?
Gecikme zammı, vadesinde ödenmeyen kamu alacaklarına uygulanan bir cezai faiz türüdür. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un (AATUHK) 51. maddesi ile düzenlenmiştir. Gecikme zammı, kamu alacağının vadesinde ödenmemesi halinde, vade tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süre için hesaplanır.
Gecikme zammının amacı, kamu alacaklarının zamanında tahsilini teşvik etmek ve geç ödeme nedeniyle oluşan kayıpları telafi etmektir. Vergi, SGK primi, idari para cezası, trafik cezası gibi her türlü kamu alacağına gecikme zammı uygulanır.
Gecikme zammı oranı, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve Resmi Gazete'de yayımlanır. Oran, aylık yüzde olarak tespit edilir. Ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı, günlük olarak hesaplanır; bir aya ilişkin oran 30'a bölünerek günlük oran bulunur ve kalan gün sayısı ile çarpılır.
Gecikme zammı ile gecikme faizi farklı kavramlardır. Gecikme zammı, kesinleşmiş kamu alacaklarına uygulanırken; gecikme faizi (VUK m.112), tarh edilen ve henüz kesinleşmemiş vergilere uygulanır. Her ikisinin oranı aynıdır ancak hukuki dayanakları farklıdır.
Gecikme Zammı Oranları (Güncel)
Aşağıdaki tabloda gecikme zammı oranlarının tarihsel seyri yer almaktadır. Hesaplama aracımız bu oranları otomatik olarak kullanır:
| Dönem | Aylık Oran | Yıllık Oran |
|---|---|---|
| 14.11.2025 - Günümüz | %3,50 | %42,00 |
| 01.07.2024 - 13.11.2025 | %4,50 | %54,00 |
| 01.01.2024 - 30.06.2024 | %3,50 | %42,00 |
| 01.07.2022 - 31.12.2023 | %2,40 | %28,80 |
| 01.01.2022 - 30.06.2022 | %1,60 | %19,20 |
| 01.01.2021 - 31.12.2021 | %1,60 | %19,20 |
| 01.10.2019 - 31.12.2020 | %2,00 | %24,00 |
| 01.07.2019 - 30.09.2019 | %2,50 | %30,00 |
Oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve Resmi Gazete'de yayımlanır.
Gecikme Zammı Nasıl Hesaplanır?
Gecikme zammı hesaplaması, vade tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süre boyunca her dönemin oranı ayrı ayrı uygulanarak yapılır:
- Tam aylar için: Borç Tutarı x Aylık Oran (%) x Ay Sayısı
- Kalan günler için: Borç Tutarı x (Aylık Oran / 30) x Gün Sayısı
- Dönem değişikliği varsa: Her dönem kendi oranıyla ayrı hesaplanır ve toplanır
Gecikme zammı, asıl borç tutarı üzerinden hesaplanır. Hesaplanan gecikme zammı üzerinden ayrıca gecikme zammı hesaplanmaz (bileşik faiz uygulanmaz).
Hesaplama Formülü
Gecikme zammı = Borç Tutarı x Aylık Oran x (Tam Ay + Kalan Gün / 30)
Birden fazla oran dönemi söz konusu ise:
Toplam Gecikme Zammı = Dönem 1 Zammı + Dönem 2 Zammı + ... + Dönem N Zammı
Hesaplama Örnekleri
Örnek 1: Tek Dönemli Hesaplama
100.000 TL borç, vade tarihi 01.01.2026, ödeme tarihi 01.04.2026 (3 ay gecikme, oran %3,50):
- Gecikme Zammı = 100.000 x 3,50/100 x 3 = 10.500,00 TL
- Toplam Ödeme = 100.000 + 10.500 = 110.500,00 TL
Örnek 2: Çok Dönemli Hesaplama
200.000 TL borç, vade tarihi 01.06.2024, ödeme tarihi 01.03.2026:
- 01.06.2024 - 30.06.2024: 200.000 x 3,50/100 x 1 ay = 7.000 TL
- 01.07.2024 - 13.11.2025: 200.000 x 4,50/100 x (16 ay 13 gün) = 200.000 x 4,50/100 x (16 + 13/30) = 147.900 TL
- 14.11.2025 - 01.03.2026: 200.000 x 3,50/100 x (3 ay 16 gün) = 200.000 x 3,50/100 x (3 + 16/30) = 24.733,33 TL
- Toplam Gecikme Zammı: 179.633,33 TL
Örnek 3: Kısa Süreli Gecikme
50.000 TL borç, 15 gün gecikme (oran %3,50):
- Gecikme Zammı = 50.000 x 3,50/100 x 15/30 = 875,00 TL
- Toplam Ödeme = 50.000 + 875 = 50.875,00 TL
Gecikme Zammı ile Gecikme Faizi Arasındaki Fark
Hukuki uygulamada gecikme zammı ve gecikme faizi sıklıkla karıştırılan kavramlardır. Aralarındaki temel farklar şunlardır:
| Özellik | Gecikme Zammı | Gecikme Faizi |
|---|---|---|
| Yasal Dayanak | AATUHK m.51 | VUK m.112 |
| Uygulama Alanı | Kesinleşmiş kamu alacakları | Tarh edilen vergiler |
| Başlangıç | Vade tarihinden itibaren | Vergi tahakkukundan itibaren |
| Oran | Aynı (%3,50 aylık) | Aynı (%3,50 aylık) |
Yasal Dayanak
- 6183 sayılı AATUHK m.51: Gecikme zammının temel düzenlemesidir. Vadesinde ödenmeyen kamu alacaklarına vade tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı gecikme zammı uygulanacağını, ay kesirlerine ise günlük hesap yapılacağını belirler.
- VUK m.112: Vergi Usul Kanunu'nun gecikme faizine ilişkin düzenlemesidir. Tarh edilen vergilerin normal vade tarihinde ödenmemesi halinde gecikme faizi uygulanır. Oran, gecikme zammı ile aynıdır.
- VUK m.371: Pişmanlık ve ıslah müessesesi kapsamında, pişmanlıkla beyan edilen vergilere de gecikme zammı oranında pişmanlık zammı uygulanır.
- Cumhurbaşkanı Kararnameleri: Gecikme zammı oranları, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer. Oran değişiklikleri geriye yürümez, yeni oran yayım tarihinden itibaren geçerli olur.
- 5510 sayılı SGK Kanunu m.89: Sosyal güvenlik primlerinin süresinde ödenmemesi halinde de AATUHK hükümlerine göre gecikme zammı uygulanır.
- 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu: Belediye vergi ve harçlarının geç ödenmesinde de gecikme zammı uygulanır.
Hangi Alacaklara Gecikme Zammı Uygulanır?
- Vergiler: Gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV, ÖTV, MTV ve diğer tüm vergiler
- SGK Primleri: İşçi ve işveren sigorta primleri, Bağ-Kur primleri
- İdari Para Cezaları: Çeşitli kanunlara göre kesilen idari para cezaları
- Trafik Cezaları: Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki para cezaları
- Gümrük Vergileri: İthalat ve ihracat işlemlerine ilişkin vergiler
- Belediye Gelirleri: Emlak vergisi, çevre temizlik vergisi, ilan ve reklam vergisi
- Ecrimisil: Hazine taşınmazlarının işgali nedeniyle tahsil edilen bedeller