Net-Brüt Maaş Hesaplama

Net Maaş ve Brüt Maaş Nedir?

Brüt maaş, bir çalışanın iş sözleşmesinde belirlenen ve tüm yasal kesintiler yapılmadan önceki toplam ücretini ifade eder. Net maaş ise brüt maaştan SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi gibi kesintiler düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutardır. Türk iş hukukunda ücret, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde düzenlenmiş olup, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.

Brüt maaş ile net maaş arasındaki fark, devlete ödenen yasal kesintilerden kaynaklanır. Bu kesintiler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ile düzenlenmiştir. Çalışanların ücret bordrosunda bu kesintilerin her biri ayrı ayrı gösterilmektedir.

İş görüşmelerinde ve iş ilanlarında genellikle brüt maaş belirtilir. Bu nedenle çalışanların eline geçecek net tutarı önceden bilmeleri, bütçe planlaması açısından büyük önem taşır. Net-brüt maaş hesaplama aracımız ile 2026 yılı güncel vergi dilimleri ve SGK primleri üzerinden kolayca hesaplama yapabilirsiniz.

Brütten Nete Maaş Nasıl Hesaplanır?

Brüt maaştan net maaşa ulaşmak için sırasıyla aşağıdaki kesintiler uygulanır:

1. SGK İşçi Payı (%14): 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi gereğince, sigortalının prime esas kazancı üzerinden %14 oranında kısa ve uzun vadeli sigorta kolları primi kesilir. SGK prim matrahının alt sınırı brüt asgari ücret (33.030 TL), üst sınırı ise asgari ücretin 7,5 katı olan 247.725 TL'dir (2026 yılı SGK tavan tutarı 297.270 TL olarak uygulanmaktadır).
2. İşsizlik Sigortası İşçi Payı (%1): 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereğince, sigortalının prime esas kazancından %1 oranında işsizlik sigortası primi kesilir.
3. Gelir Vergisi Matrahı: Brüt maaştan SGK ve işsizlik sigortası primleri düşüldükten sonra kalan tutar, gelir vergisi matrahını oluşturur. Bu matrah üzerinden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesindeki artan oranlı vergi tarifesi uygulanır.
4. Gelir Vergisi: 2026 yılı ücretliler için gelir vergisi dilimleri: 190.000 TL'ye kadar %15, 400.000 TL'ye kadar %20, 1.500.000 TL'ye kadar %27, 5.300.000 TL'ye kadar %35, üzeri %40 olarak uygulanır. Asgari ücret gelir vergisi istisnası (aylık 4.211,33 TL) düşülür.
5. Damga Vergisi (‰7,59): 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na göre ücret bordrosu üzerinden binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. Asgari ücretin damga vergisi kadar istisna uygulanır.

Sonuç olarak: Net Maaş = Brüt Maaş - SGK İşçi Payı - İşsizlik Sigortası - Gelir Vergisi - Damga Vergisi

2026 Gelir Vergisi Dilimleri (Ücretliler İçin)

Gelir vergisi kümülatif olarak hesaplanır. Yıl içinde üst dilimlere geçildikçe vergi oranı artar ve net maaş düşer.

Asgari Ücret İstisnası Nedir?

7349 sayılı Kanun ile 2022 yılından itibaren uygulamaya konulan asgari ücret istisnası, asgari ücretli çalışanların gelir vergisi ve damga vergisi ödemesini ortadan kaldırmıştır. Bu istisna tüm ücretlilere uygulanmakta olup, asgari ücretin gelir vergisi ve damga vergisi tutarı kadar bir istisna her maaştan düşülmektedir.

2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutarın gelir vergisi istisnası aylık 4.211,33 TL'dir. Damga vergisi istisnası ise asgari ücretin damga vergisi olan 250,70 TL'dir. Bu sayede asgari ücretli çalışanlar hiç vergi ödemezken, asgari ücretin üzerinde maaş alan çalışanlar yalnızca asgari ücreti aşan kısım için vergi öder.

Engellilik İndirimi

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31. maddesine göre engelli çalışanlar, engellilik derecelerine bağlı olarak gelir vergisi matrahından indirim hakkına sahiptir. 2026 yılı engellilik indirim tutarları şu şekildedir:

• 1. Derece (%80 ve üzeri engellilik): Aylık 6.900 TL indirim
• 2. Derece (%60 - %79 engellilik): Aylık 4.000 TL indirim
• 3. Derece (%40 - %59 engellilik): Aylık 1.700 TL indirim

Engellilik indirimi, gelir vergisi matrahından düşülerek uygulanır. Bu sayede engelli çalışanların ödeyeceği gelir vergisi azalır ve net maaşları artar. Engellilik derecesinin tespiti, Sağlık Bakanlığı'na bağlı sağlık kuruluşlarınca düzenlenen sağlık kurulu raporu ile yapılır.

İşverenin Toplam Maliyeti

Bir çalışanın işverene toplam maliyeti, çalışanın brüt maaşından çok daha yüksektir. İşveren, brüt maaş üzerinden ayrıca SGK işveren payı (%15,5), işsizlik sigortası işveren payı (%2), ve 5 puanlık SGK teşviki düşüldükten sonra toplam yaklaşık %17,5 oranında ek prim ödemesi yapar. Örneğin, brüt maaşı 40.000 TL olan bir çalışanın işverene toplam maliyeti yaklaşık 47.000 TL civarındadır.

Bu durum özellikle işverenler açısından ücret pazarlığında önemlidir. İş Kanunu'nun 32. maddesi gereğince ücretin para ile ödenmesi zorunludur ve ücretin bir kısmının ödenmemesi veya geç ödenmesi halinde işçi İK m.24/II-e gereğince haklı nedenle fesih hakkına sahiptir.

Hesaplama Örnekleri

Örnek 1: Brütten Nete

Brüt maaşı 50.000 TL olan, engelliliği olmayan bir çalışanın net maaşı:

• SGK İşçi Payı: 50.000 x %14 = 7.000 TL
• İşsizlik Sigortası: 50.000 x %1 = 500 TL
• GV Matrahı: 50.000 - 7.000 - 500 = 42.500 TL
• Gelir Vergisi: 42.500 x %15 = 6.375 TL - 4.211,33 TL (istisna) = 2.163,67 TL
• Damga Vergisi: 50.000 x ‰7,59 = 379,50 TL - 250,70 TL (istisna) = 128,80 TL
• Net Maaş: 50.000 - 7.000 - 500 - 2.163,67 - 128,80 = 40.207,53 TL

Örnek 2: Asgari Ücret

2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL'dir. Asgari ücretli bir çalışanın net maaşı:

• SGK + İşsizlik: 33.030 x %15 = 4.954,50 TL
• Gelir Vergisi: İstisna kapsamında 0 TL
• Damga Vergisi: İstisna kapsamında 0 TL
• Net Asgari Ücret: 33.030 - 4.954,50 = 28.075,50 TL

Yasal Dayanak

• 4857 sayılı İş Kanunu m.32: Ücretin tanımı, ödeme şekli ve zamanı. Ücret en geç ayda bir ödenir.
• 5510 sayılı SGK Kanunu m.80-82: Prime esas kazanç, prim oranları, tavan ve taban ücret.
• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.61, 63, 94, 103: Ücret gelirlerinin vergilendirilmesi, gelir vergisi dilimleri.
• 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu: Ücret bordrosundan kesilecek damga vergisi oranı (‰7,59).
• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu: İşsizlik sigortası prim oranları.
• 7349 sayılı Kanun: Asgari ücret gelir vergisi ve damga vergisi istisnası.

Sıkça Sorulan Sorular