Cari Hesap Alacağı Davası: 2026 Yılı Emsal Karar Rehberi
Cari hesap alacağı davalarında en güncel emsal kararlar ve uygulamada dikkat edilmesi gerekenler. İçtihat Pro ile aramanın avantajları ve kapsamlı rehber.
Cari Hesap Alacağı Davasına Giriş
Cari hesap, özellikle ticari ilişkilerde tarafların birbirlerinden olan alacak ve borçlarını bir hesapta karşılıklı olarak kaydedip, dönem sonunda bakiyenin ödenmesini öngören bir sözleşme türüdür. Türk Ticaret Kanunu’nun 87. maddesine göre, cari hesap ilişkisi, tarafların birbirlerinden olan alacaklarını ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçmeleri esasına dayanır. Bu hesapta biriken bakiye, dönemin sonunda ödenir ve çoğu zaman taraflar arasındaki uzun soluklu iş ilişkilerinde başvurulan bir yöntemdir. Cari hesap alacağı davası ise bu hesabın dönem sonu bakiyesi üzerinden açılır ve uygulamada çok sayıda uyuşmazlığa konu olabilmektedir.
Cari Hesap Sözleşmesinin Unsurları ve Şartları
Cari hesap sözleşmesi, iki taraf arasında karşılıklı doğan alacak ve borçların, tek tek tahsil edilmek yerine topluca bir hesapta izlenmesini ve belirli dönemlerde bakiyenin ödenmesini öngören bir ticari sözleşmedir. Sözleşmenin geçerli olabilmesi için taraflar arasında gerçek bir ticari ilişki ve cari hesap mutabakatı gereklidir. Yargıtay, cari hesap sözleşmesinin varlığı ve geçerliliği için sözleşmenin yazılı veya fiili olarak kurulduğuna dair yeterli delil bulunmasını aramaktadır.
6. Hukuk Dairesi, E. 2011/4615, K. 2011/10598, T. 2011-10-10
Taraflar arasında cari hesap sözleşmesinin varlığı, icra takibindeki alacak kaleminin cari hesaba dayandırılmasıyla otomatikman kabul edilmez. Sadece davacının kendi hesabına göre eksik ödeme iddiası, tek başına cari hesap ilişkisini ispat etmez.
Bu nedenle, dava açılırken cari hesap ilişkisi kurulmuş ve bu ilişkinin devam ettiğine dair yazılı delil veya cari hesap ekstrelerinin sunulması büyük önem taşır.
Cari Hesap Alacağının Kapsamı ve Farklı Alacaklar
Cari hesap alacağı davasında, davacı genellikle toplam bakiyeyi talep eder. Ancak bu bakiyenin neleri kapsadığı, özellikle çek, senet, fatura gibi çeşitli alacak kalemlerinin cari hesap kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sıkça tartışılır. Yargıtay, cari hesap içinde yer alan çek, senet gibi kalemlerin ayrıca takip edilmediği ve toplam cari hesap bakiyesine dahil edildiği durumlarda, bunların da cari hesap alacağı kapsamında olduğu yönünde kararlar vermektedir.
11. Hukuk Dairesi, E. 2022/2467, K. 2022/3339, T. 2015-01-31
Cari hesap alacağı davasında, çek bedelleri gibi unsurlar da cari hesap içinde kabul edilerek toplam bakiyeden talep edilebilir; ayrıca bağımsız bir alacak olarak nitelendirilmezler.
Bu bakımdan, davacıların taleplerini açıkça belirtmeleri ve hangi alacakların cari hesap kapsamında olduğunu delilleriyle ortaya koymaları gereklidir.
Cari Hesap Alacağı Davasında İspat Yükü ve Deliller
Cari hesap alacağı davasında ispat yükü, genel olarak alacaklıya aittir. Alacaklı, cari hesap sözleşmesinin varlığını, hesabın işleyişini ve bakiyenin doğru olduğuna ilişkin dayanak belgeleri (ekstreler, mutabakatlar, faturalar, ödeme kayıtları) sunmak zorundadır. Özellikle taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi veya düzenli olarak karşılıklı mutabakat sağlanmış ekstreler mevcutsa, ispat daha kolaylaşır.
19. Hukuk Dairesi, E. 2016/15654, K. 2018/221, T. 2018-01-30
Cari hesap alacağı iddiasında, hesabın dayanağının ve taraflar arasında cari hesap sözleşmesinin bulunup bulunmadığının açıkça ortaya konması gerekir; aksi halde alacak talebi reddedilebilir.
Delillerin eksikliği veya cari hesap ilişkisini doğrudan göstermemesi halinde, davanın reddi riskiyle karşılaşılabilir.
Cari Hesap Alacağında Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler
Cari hesap alacağı davalarında, zamanaşımı süresi alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar. Ticari işlerde genel zamanaşımı süresi 5 yıldır, ancak sözleşmede farklı bir süre öngörülmemişse veya özel bir kanun hükmü yoksa bu süre uygulanır. Dönem sonu mutabakatı ve bakiyenin kesinleşmesi, zamanaşımının başlangıcında belirleyicidir.
8. Hukuk Dairesi, E. 2012/4379, K. 2012/4964, T. 2012-05-29
İİK m.150/ı'da geçen "borçlu cari hesap" kavramı, her türlü cari hesap sözleşmesini kapsamaz; ancak Ticaret Kanunu'ndaki karşılıklı vazgeçme unsurunu taşıyan cari hesap ilişkisi zamanaşımı bakımından dikkate alınır.
Muacceliyet tarihi, çoğu zaman taraflar arasında ihtarname ile veya ekstre mutabakatı ile tespit edilir. Mutlaka ilgili kayıtlar kontrol edilmeli ve dava zamanaşımı riski doğmadan açılmalıdır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Cari hesap alacağı davalarında görevli mahkeme, kural olarak ticari nitelikte olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise tarafların sözleşmeyle belirlediği yer; böyle bir belirleme yoksa davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Kira veya başka bir hukuki ilişki ile bağlantılı cari hesap iddialarında ise görevli mahkemenin belirlenmesi ayrıca dikkat ister.
6. Hukuk Dairesi, E. 2011/4615, K. 2011/10598, T. 2011-10-10
Kira bedeli alacağı için cari hesap iddiası ileri sürülse bile, taraflar arasında cari hesap sözleşmesinin varlığı somut delillerle ispat edilmelidir; aksi halde görevli mahkeme farklılık gösterebilir.
Görev ve yetki itirazları, davanın seyrini doğrudan etkileyen kritik konulardır; dava stratejisi belirlenirken mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Faiz, Vade Farkı ve Cari Hesap Alacağına Uygulanacak Hesaplama Esasları
Cari hesap alacaklarında faiz ve vade farkı, genellikle taraflar arasındaki sözleşmeye veya ticari teamüle göre belirlenir. Sözleşmede açık bir faiz oranı belirtilmişse bu oran uygulanır. Aksi halde, Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve uygulamada cari olan ticari faiz oranları dikkate alınır. Vade farkı ve faiz, hesabın bakiyesine, genellikle aylık veya yıllık olarak işlenir.
19. Hukuk Dairesi, E. 2014/18952, K. 2015/4716, T. 2015-04-02
Cari hesap borcuna karşılık alınan senet bedeline ve kalan bakiyeye, sözleşme ve satış ilişkisine göre belirlenen aylık vade farkı oranları uygulanabilir ve sözleşme hükümleri doğrultusunda faiz hesaplanır.
Dava açılırken talep edilen faiz türü ve oranı, mutlaka açıkça belirtilmeli ve dayanağı gösterilmelidir. Aksi takdirde, mahkeme resen faiz uygulamayabilir.
Cari Hesap Alacağına Dayalı İcra Takiplerinde Dikkat Edilecek Hususlar
Cari hesap alacağı, ilamsız takip yolu ile de tahsil edilebilmektedir. Takip talebinde borcun sebebinin net şekilde belirtilmesi ve dayanak ekstre, ihtarname veya sözleşmenin eklenmesi gerekir. Aksi halde, itiraz üzerine açılacak davada alacaklının iddiası zayıflayabilir. Borcun dayanağına ilişkin açıklama yapılmaması, takipten vazgeçilmesine veya davanın reddine yol açabilir.
11. Hukuk Dairesi, E. 2024/3579, K. 2025/2074, T. 2025-03-24
Cari hesap alacağına dayalı takiplerde, alacak bakiyesinin ekstre ve ihtarname ile açıkça gösterilmesi ve alacağın dayanağının net şekilde belirtilmesi gerekir; aksi halde takip hukuki dayanak bakımından eksik kalabilir.
İcra takibinin dayanağı ve eklerinin eksikliği, itirazın kaldırılması aşamasında büyük problemler doğurabilir.
Cari Hesap Alacağı Davalarında Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Cari hesap sözleşmesinin varlığının yeterli delille ispatlanmaması
- Cari hesap kapsamındaki alacak kalemlerinin açıkça belirtilmemesi
- Ekstre ve mutabakat kayıtlarının eksikliği
- Faiz ve vade farkı taleplerinin açıkça gösterilmemesi
- Takip veya dava dilekçesinde borcun sebebinin yeterince açıklanmaması
- Zamanaşımı süresinin yanlış hesaplanması
Bu tür hatalar, davanın reddine veya eksik taleple sonuçlanmasına yol açabilir. Dava açmadan önce tüm belgeler titizlikle hazırlanmalı ve talepler netleştirilmelidir.
Cari Hesap Alacağı Davası Emsal Kararlarının Kıyaslamalı Tablosu
| Karar | Hukuki İlke | Konu |
|---|---|---|
| 2022/2467 | Çek bedellerinin cari hesap kapsamında talep edilebileceği | Cari hesap bakiyesinin kapsamı |
| 2024/3579 | Takipte borcun sebebinin net gösterilmesi gerekliliği | İcra takibi ve dayanak |
| 2014/18952 | Cari hesap bakiyesine vade farkı ve faiz uygulanması | Faiz ve hesaplama esasları |
| 2011/4615 | Cari hesap ilişkisi için sözleşme şartı | Sözleşme ve ispat |
| 2016/15654 | Cari hesap dayanağının açıkça belirtilmesi gerekliliği | Davanın dayanağı ve ret |
| 2012/4379 | Cari hesap tanımı ve kapsamı | İİK ve cari hesap |
Platform Karşılaştırması ve Maliyet Avantajı
2026 yılı itibarıyla, cari hesap alacağı davalarında emsal karar araştırması yapan avukatlar için İçtihat Pro, 10.819.580 karar arşivi ve 976 kanun metniyle benzersiz bir kaynak sunar. Üstelik, yerleşik içtihat platformlarında yıllık 34.200–48.000 TL, yapay zeka odaklı platformlarda ise yıllık 60.000–80.000 TL aralığında olan üyelik ücretlerine karşılık, İçtihat Pro'da yıllık 2.866 TL (aylık 199 TL + KDV) ile erişim mümkündür. Ücretsiz kayıtla sınırlı arama imkânı ile platformu deneyimleyebilir, abone olarak tam erişim sağlayabilirsiniz.
Sonuç ve İçtihat Pro ile Hızlı Arama Avantajı
Cari hesap alacağı davalarında güncel içtihatlara ulaşmak, davanın seyrini ve sonuçlarını doğrudan etkiler. İçtihat Pro, üç farklı arama modu sayesinde (klasik anahtar kelime, yapay zekalı doğal dil, anlamsal/semantik) hızlı ve hedefe yönelik arama imkanı sunar. 10.8 milyonun üzerinde karar arşiviyle, aradığınız emsal kararlara zaman kaybetmeden ve uygun maliyetle ulaşabilirsiniz. Meslektaşlarımız, /kararlar sayfasından anahtar kelimeyle, doğal dille veya kavramsal olarak arama yaparak, dava stratejilerinde güncel ve isabetli kararları kolayca bulabilirler. Daha kapsamlı erişim için /kayit sayfasından kaydolmayı unutmayın.
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınızda uzman hukukçu görüşü almanız önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Cari hesap alacağı nedir?
Cari hesap alacağı, karşılıklı ticari ilişkilerde tarafların birbirlerine olan alacak ve borçlarını topluca bir hesapta izleyerek, dönem sonunda kalan bakiyenin ödenmesini konu alan bir alacak türüdür.
Cari hesap alacağı davasında hangi belgeler gerekir?
Yazılı cari hesap sözleşmesi, karşılıklı mutabakat sağlanmış ekstreler, faturalar, ödeme kayıtları ve taraflar arasındaki ticari ilişkiyi gösteren diğer belgeler gereklidir.
Cari hesap alacağına kaç yıl zamanaşımı uygulanır?
Genellikle 5 yıl zamanaşımı süresi uygulanır, ancak taraflar arasında farklı bir süre kararlaştırılmışsa veya özel bir kanun hükmü varsa bu süre esas alınır.
Cari hesap alacağı için hangi mahkeme görevlidir?
Kural olarak Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir; ancak ilişkinin niteliğine göre görevli mahkemede farklılık olabilir.
İçtihat Pro ile cari hesap emsal kararlarına nasıl ulaşılır?
Klasik, yapay zekalı ve anlamsal arama modlarını kullanarak anahtar kelime, doğal dil veya kavramsal sorgularla hızlıca emsal kararlara ulaşabilirsiniz.
