TMK 174 Boşanmada Tazminat: Emsal Kararlar ve Uygulama (2026)
TMK 174 kapsamında boşanmada maddi ve manevi tazminatın şartlarını, hesaplama esaslarını ve emsal kararları ayrıntılı olarak inceleyin. Avukatlar için güncel ve derinlemesine bir rehber.
TMK 174: Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminatın Temelleri
Türk Medeni Kanunu (TMK) 174. madde, boşanma davalarında eşlerden birinin kusurlu eylemleri nedeniyle diğer eşin maddi ve/veya manevi zarara uğraması halinde tazminat talep etme hakkını düzenler. Maddede iki farklı tazminat türü ayrılmıştır:
- TMK 174/1: Maddi tazminat – Boşanma sonucu mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen tarafın uğradığı ekonomik zararlar.
- TMK 174/2: Manevi tazminat – Boşanma nedeniyle kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın ruhsal zararları.
Her iki tazminat da ancak davalı eşin boşanmada kusurlu (veya daha ağır kusurlu) olması halinde gündeme gelir. Tazminat talebiyle ilgili temel şartlar, ispat yükü, süreler ve başvuru yolları, uygulamada önemli ayrıntılar içerir.
TMK 174 Maddesinin Unsurları
Hangi tür tazminatın hangi koşullarda talep edilebileceğini anlamak için maddenin unsurlarını ayırmak gerekir:
- Boşanmanın gerçekleşmiş olması: Tazminat kararı, boşanma hükmüyle birlikte verilebilir. Boşanma reddedilirse tazminata hükmedilmez.
- Kusur şartı: Tazminat isteyen eş, karşı tarafın tam veya ağır kusurlu olduğunu ispatlamalıdır.
- Zarar unsuru: Maddi tazminatta ekonomik kayıp, manevi tazminatta ise kişilik hakkı ihlali (örneğin hakaret, şiddet, sadakatsizlik) aranır.
- İlliyet bağı: Zarar ile kusurlu davranış arasında doğrudan bağlantı kurulmalıdır.
- Süre şartı: Tazminat talepleri için kanunda öngörülen sürelerin geçirilmemiş olması gerekir.
Bu unsurların tamamı oluşmadan tazminat taleplerinin kabulü mümkün değildir.
TMK 174/1: Maddi Tazminat Şartları ve Uygulaması
Maddi tazminat, boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatlerin kaybı halinde gündeme gelir. Örneğin, evlilik birliğinden doğan sosyal ve ekonomik hakların sona ermesi, taraflardan birinin ekonomik açıdan güç duruma düşmesi veya yaşam standardının ciddi şekilde etkilenmesi gibi durumlar öne çıkar.
Tazminat talebinin kabulü için:
- Boşanmanın karşı tarafın kusurlu davranışı sonucu gerçekleşmiş olması,
- Zararın doğrudan bu kusurlu davranıştan kaynaklanması,
- Tazminat talebinin zamanında ve usulüne uygun şekilde ileri sürülmesi gereklidir.
2. Hukuk Dairesi, E. 2018/6001, K. 2018/14608, T. 17.12.2018
Davacı kadın, boşanma davasında TMK 174/1 kapsamında maddi tazminat talebini yasal süresi geçtikten sonra ileri sürdüğünden, bu talebin dikkate alınamayacağına karar verilmiştir. Maddi tazminat istemi, süresinde ve açıkça ileri sürülmelidir.
2. Hukuk Dairesi, E. 2018/6379, K. 2019/5528, T. 07.05.2019
Davada erkeğin lehine TMK 174/1 kapsamında maddi tazminata hükmedilmiş, ayrıca reddedilen kısım için de gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Kadından erkeğe de maddi tazminat verilebileceği, kusur ve zarar şartlarının her iki cins açısından eşit uygulandığı görülmektedir.
2. Hukuk Dairesi, E. 2007/60, K. 2007/12347, T. 21.09.2007
Mahkeme, boşanmanın ferisi niteliğinde olan maddi tazminat hakkında nispi vekalet ücreti ve harç yönünden taraflar lehine hüküm kurulmasını değerlendirmiş, maddi tazminatın taraflar arasında karşılıklı olarak talep edilebileceğini ortaya koymuştur.
2. Hukuk Dairesi, E. 2014/10477, K. 2014/21932, T. 06.11.2014
Boşanmanın kesinleşmiş kusur durumu itibariyle davacı kadının maddi tazminat talebinin reddedilmesi gerektiği, kusur şartı sağlanmadan tazminata hükmedilemeyeceği vurgulanmıştır.
TMK 174/2: Manevi Tazminat Şartları ve Kriterleri
Manevi tazminat, boşanma nedeniyle kişilik hakları ağır şekilde zedelenen eşe, ruhsal bütünlüğün yeniden tesisi amacıyla uygun bir miktar paranın ödenmesidir. Hakaret, şiddet, aldatma gibi ağır fiiller manevi tazminatı doğuran başlıca sebepler arasındadır.
Mahkemeler, manevi tazminat miktarını belirlerken hakkaniyet ve denge gözetir. Tarafların ekonomik ve sosyal durumu, olayların ağırlığı, kusurun derecesi değerlendirilir. Kararlarda, Borçlar Kanunu'nun 52. ve 58. maddeleri ile TMK 4. maddedeki hakkaniyet ilkesi dikkate alınır.
2. Hukuk Dairesi, E. 2007/14288, K. 2008/14244, T. 30.10.2008
Mahkeme, manevi tazminat miktarının belirlenmesinde hakkaniyet ve Borçlar Kanunu hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini, ayrıca talep edilen faiz hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulması zorunluluğunu vurgulamıştır.
2. Hukuk Dairesi, E. 2015/5705, K. 2015/21276, T. 12.11.2015
Manevi tazminatın miktarı belirlenirken hakkaniyet ve tarafların ekonomik durumu göz önüne alınmalı, aşırı veya yetersiz miktarlarla karar verilmesi bozma sebebidir.
2. Hukuk Dairesi, E. 2018/6379, K. 2019/5528, T. 07.05.2019
Erkek lehine manevi tazminata hükmedilmesi, kişilik haklarının ihlali halinde her iki eşin de bu hakkı kullanabileceğini göstermektedir.
2. Hukuk Dairesi, E. 2014/10477, K. 2014/21932, T. 06.11.2014
Kusur şartı gerçekleşmemişse, manevi tazminat talebinin kabulü mümkün değildir; kesinleşen kusur durumu dikkate alınmadan verilen kararlar usul ve yasaya aykırıdır.
TMK 174 Tazminatında Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Süresinde talep etmeme: Maddi tazminat talepleri, süresi geçtikten sonra ileri sürüldüğünde mahkemede dikkate alınmaz. Dava sürecinde açıkça ve zamanında talepte bulunmak gerekir.
- Kusur oranının doğru değerlendirilmemesi: Tazminat talebinde kusurun ispatı davacıya aittir. Kusur durumu kesinleşmeden yapılan talepler reddedilir.
- Manevi tazminatta fahiş veya yetersiz miktar istemek: Mahkemeler hakkaniyeti ve tarafların ekonomik durumunu dikkate alır. Aşırı talepler ret veya indirim sebebidir.
- Faiz talebini unutmamak: Manevi tazminat için faiz talebi varsa, bu hususun açıkça belirtilmesi ve mahkemenin olumlu/olumsuz karar vermesi gerekir.
- İlliyet bağının kurulması: Zarar ile kusurlu davranış arasında doğrudan bağlantı kurulmalıdır.
İspat Yükü ve Deliller
Tazminat talebinde bulunan eş, karşı tarafın kusurlu davranışını ve uğradığı zararı ispatlamakla yükümlüdür. İspat için aşağıdaki deliller kullanılabilir:
- Tanık beyanları,
- Mesaj/e-posta kayıtları,
- Sağlık raporları (şiddet, psikolojik etki varsa),
- Ekonomik kayıp belgeleri,
- Fotoğraf/video gibi görsel materyaller.
Mahkeme, tüm bu delilleri değerlendirerek hakkaniyetli bir karar verir. Delillerin çeşitliliği ve gücü, tazminatın kabulünde belirleyici rol oynar.
Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler
TMK 174 tazminat taleplerinde, boşanma davası sürecinde veya en geç hüküm kesinleşinceye kadar tazminat talebinin açıkça ileri sürülmesi gerekir. Yargıtay kararları, tazminat isteminin süresinde yapılmasına özel önem vermektedir.
2. Hukuk Dairesi, E. 2018/6001, K. 2018/14608, T. 17.12.2018
Davacı tarafın, süresi geçtikten sonra TMK 174/1 kapsamında maddi tazminat talebinde bulunması halinde, bu talebin dikkate alınmayacağı hükme bağlanmıştır.
Bu nedenle, tazminat taleplerinin dava sürecinde ve yasal süreler içinde yapılması mutlak gerekliliktir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Boşanma ve tazminat taleplerine bakmakla aile mahkemeleri görevlidir. Aile mahkemesi olmayan yerlerde asliye hukuk mahkemeleri, aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Yetki ise, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son birlikte yaşadıkları yer mahkemesindedir.
Tazminat Hesaplama Esasları ve Hakkaniyet İlkesi
Tazminat miktarı belirlenirken mahkemeler, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, zararın ağırlığını, kusur oranlarını ve hakkaniyeti dikkate alır. Manevi tazminat miktarı, tarafların psikolojik etkilenme düzeyine göre değişkenlik gösterirken; maddi tazminatta ise kaybedilen menfaatlerin hesaplanması esas alınır.
2. Hukuk Dairesi, E. 2007/14288, K. 2008/14244, T. 30.10.2008
Hakkaniyet ilkesiyle birlikte Borçlar Kanunu’nun 44. ve 49. maddeleri (yeni TBK’da 52-58) göz önünde bulundurularak manevi tazminat miktarı takdir edilmelidir.
2. Hukuk Dairesi, E. 2015/5705, K. 2015/21276, T. 12.11.2015
Manevi tazminat miktarının belirlenmesinde tarafların ekonomik durumu ve hakkaniyet dikkate alınmalı, aşırı veya düşük miktarlar bozma sebebidir.
TMK 174 Tazminatı: İçtihat Pro ile Hızlı ve Güvenilir Emsal Karar Arama Avantajı
| Platform Segmenti | Yıllık Fiyat (2026) | Arşiv Büyüklüğü | Arama Özelliği |
|---|---|---|---|
| İçtihat Pro | 2.866 TL | 10.819.580 karar 976 kanun metni | Klasik, Yapay Zekalı, Anlamsal |
| Yerleşik içtihat platformları | 34.200–48.000 TL | Belirtilmemiş | Klasik |
| Yapay zeka odaklı platformlar | 60.000–80.000 TL | Belirtilmemiş | Yapay zeka |
Avukat meslektaşlarımız için TMK 174 kapsamında emsal karar bulmanın en hızlı ve ekonomik yolu İçtihat Pro’dur. /kararlar sayfasında klasik anahtar kelimeyle, doğal dilde yapay zekalı veya semantik arama modlarıyla milyonlarca güncel karara erişebilirsiniz. Ücretsiz kayıtla sınırlı arama mümkün; /kayit üzerinden tam erişim ile hem zamandan hem bütçeden tasarruf edin.
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye yerine geçmez.
Sık Sorulan Sorular
TMK 174 tazminat talebi için boşanmanın kesinleşmesi şart mı?
Tazminat talebi boşanma davasıyla birlikte ileri sürülüp, boşanma kararı ile birlikte hükme bağlanır. Boşanma reddedilirse tazminat talebi de reddedilir.
Maddi ve manevi tazminat aynı anda istenebilir mi?
Evet, TMK 174 kapsamında mevcut koşullar oluştuğunda maddi ve manevi tazminat talepleri birlikte ileri sürülebilir ve mahkeme ikisini de değerlendirme yetkisine sahiptir.
Tazminat tutarı nasıl belirlenir?
Tazminat miktarı belirlenirken tarafların ekonomik-sosyal durumu, zararın ağırlığı ve hakkaniyet ilkeleri göz önünde bulundurulur; mahkeme somut olayın özelliklerine göre karar verir.
Tazminat talebi zamanaşımına uğrar mı?
Tazminat talebi, boşanma davası sürecinde veya en geç hüküm kesinleşinceye kadar ileri sürülmelidir. Süre geçtikten sonra yapılan talepler dikkate alınmaz.
Yapay zekalı arama ile TMK 174 kararlarını nasıl bulabilirim?
İçtihat Pro'da doğal dilde sorularla veya semantik arama modunda TMK 174 ile ilgili güncel ve emsal kararları saniyeler içinde bulabilirsiniz.
