Unutulma Hakkı Emsal Kararlar ve Güncel Uygulama (2026 Rehberi)
Unutulma hakkı, dijital ortamda kişisel verilerin silinmesi ve yayılmasının önlenmesini isteme hakkıdır. Bu rehberde, güncel emsal kararlar ve uygulama esaslarına derinlemesine yer veriyoruz.
Unutulma Hakkı Nedir? Temel Kavramlar ve Hukuki Dayanak
Unutulma hakkı, bireylerin dijital ortamda yer alan geçmişe dair olumsuz olayların bir süre sonra silinmesini ve başkalarının bu bilgilere erişmesinin engellenmesini isteme hakkı olarak tanımlanır. Özellikle internet ve dijital medya çağında, kişisel verilerin yayılımı ve kalıcılığı nedeniyle bu hak, şeref ve itibarın korunması bakımından temel bir öneme sahiptir. Unutulma hakkı, kişisel verilerin korunması hakkının çatısı altında yer almakta ve kamu yararı ile bireysel menfaatler arasında hassas bir denge gözetmektedir.
19. Ceza Dairesi, E. 2020/6232, K. 2021/2772, T. 10.03.2021
Mahkeme, unutulma hakkını; kamu yararı olmadığı sürece, dijital hafızadaki olumsuz olayların bir süre sonra silinmesini ve kişisel verilerin yayılmasının önlenmesini talep etme hakkı olarak açıklar. Bu ilkenin, internet haberciliğinde bireylerin şeref ve itibarının korunması için kritik olduğu belirtilmiştir.
Unutulma Hakkının Kapsamı ve Sınırları
Unutulma hakkı, kişisel verilerin silinmesi ve yayılmasının önlenmesini isteme hakkını kapsar; ancak bu hak mutlak değildir. Özellikle üstün bir kamu yararı söz konusu olduğunda, unutulma hakkı sınırlanabilir. Yargı kararlarında, unutulma hakkının uygulanabilmesi için olayın güncelliğini yitirmesi, kamu yararının bulunmaması ve kişisel verilerin artık korunmaya değer hale gelmesi gerektiği vurgulanır.
4. Hukuk Dairesi, E. 2021/26076, K. 2024/10643, T. 07.11.2024
Karar, unutulma hakkının; üstün bir kamu yararı bulunmadıkça, dijital ortamda yer alan geçmiş olumsuzlukların silinmesini ve kişisel verilerin yayılımının önlenmesini içerdiğine işaret etmektedir. Ayrıca, dava konusu haberin unutulma hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
Unutulma Hakkı ile Kişisel Verilerin Korunması Arasındaki Bağ
Unutulma hakkı, kişisel verilerin korunması hakkı ile doğrudan bağlantılıdır. Kişisel verilerin gerektiği ölçüde ve en kısa süreliğine depolanması, bu hakkın temelini oluşturur. Emsal kararlar, unutulma hakkının bireylerin geçmişte yaşadığı olumsuzlukların geleceğini olumsuz etkilemesinin önüne geçtiğini; kişisel verilerin korunması yükümlülüğünün de bu amaçla şekillendiğini ortaya koymaktadır.
7. Ceza Dairesi, E. 2023/30, K. 2023/2890, T. 28.03.2023
Mahkeme, unutulma hakkı ile kişisel verilerin gerektiği ölçüde ve en kısa süreliğine depolanması konularının kişisel verilerin korunmasının temelini oluşturduğunu belirtir. Kişinin geçmişteki olaylar nedeniyle geleceğinin olumsuz etkilenmesinin engellenmesi unutulma hakkının özüdür.
4. Hukuk Dairesi, E. 2022/600, K. 2024/11755, T. 28.11.2024
Kararda, unutulma hakkı ve kişisel verilerin koruması kavramlarının birbiriyle bağlantılı olduğu ve kamu yararı olmadıkça dijital ortamdaki eski olayların silinmesini isteme hakkı bulunduğu vurgulanır. Dava konusu haberin unutulma hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıkça ifade edilmiştir.
Unutulma Hakkının Şartları ve Uygulama Kriterleri
Unutulma hakkının uygulanabilmesi için bazı şartların varlığı gerekir. Öncelikle, talep edilen içeriğin güncelliğini yitirmiş olması, kişisel verinin artık kamu yararı taşımaması ve başvurucunun şeref ve itibarının korunmaya değer olması gerekir. Yargıtay, bu şartların her olayda somut olarak değerlendirilmesini ve denge gözetilmesini aramaktadır.
19. Ceza Dairesi, E. 2021/633, K. 2021/2773, T. 10.03.2021
Mahkeme unutulma hakkının, üstün bir kamu yararı olmadığı sürece dijital ortamda yer alan eski olumsuzlukların silinmesini ve yayılmasının engellenmesini isteme hakkı olduğunu tekrarlamıştır. Özellikle internet haberciliği nedeniyle unutulmanın zorlaştığı günümüzde, bireylerin şeref ve itibarlarının korunmasında bu hakkın uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Dava Süreci: Görevli Mahkeme ve Yargı Yolu
Unutulma hakkına ilişkin talepler sıklıkla kişilik haklarının korunması kapsamında açılan davalar yoluyla gündeme gelmektedir. Görevli mahkeme genellikle asliye hukuk mahkemeleridir. Talep niteliğine göre erişimin engellenmesi, yayının kaldırılması veya tazminat talepleriyle birlikte başvurulabilir. Ceza mahkemeleri ise, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılması veya depolanması gibi durumlarda devreye girebilir.
7. Ceza Dairesi, E. 2023/3170, K. 2024/2873, T. 19.03.2024
Kararda, unutulma hakkı ile ilgili olarak kişisel verilerin korunması hakkına vurgu yapılmış ve kamu yararı olmadıkça geçmişte yaşanmış olumsuzlukların dijital ortamdan kaldırılması gerektiği ifade edilmiştir. Bu yaklaşım, ilgili taleplerin ceza ve hukuk mahkemelerinde gündeme geleceğine işaret etmektedir.
İspat Yükü ve Delillendirme
Unutulma hakkı kapsamında açılan davalarda, başvurucunun kişisel verisinin kamuya açık şekilde yayıldığını ve bu yayının artık bir kamu yararı taşımadığını ispat etmesi gerekir. Yayının güncelliğini yitirdiği, bireyin şeref ve itibarının zedelendiği ve talep edilen içeriğin unutulma hakkı kapsamında olduğu somut delillerle ortaya konulmalıdır. Mahkemeler, söz konusu yayının içerik, tarih ve etkileri bakımından ayrıntılı inceleme yapar.
Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler
Unutulma hakkına ilişkin taleplerde, doğrudan bir hak düşürücü süre veya zamanaşımı genellikle öngörülmemekle birlikte, kişilik haklarına saldırıdan doğan tazminat taleplerinde genel zamanaşımı süresi olan 2 yıl (veya 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.72 gereği fiilin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl) uygulanır. Ancak, internet ortamındaki içeriklerin yayınının devam ettiği sürece saldırının sürdüğü kabul edilebileceğinden, zamanaşımı genellikle yayının kaldırılması talepleri bakımından işlemeye başlamaz.
Sık Yapılan Hatalar ve Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Talebin somutlaştırılmaması ve hangi yayının hangi yönleriyle unutulma hakkını ihlal ettiğinin açıkça ortaya konulmaması.
- Kamu yararı olup olmadığının değerlendirilmemesi.
- Yayının güncelliğini yitirmediği durumlarda başvuru yapılması.
- Kişisel veri niteliğinde olmayan bilgilerin unutulma hakkı kapsamında talep edilmesi.
- Delillendirmenin yetersiz bırakılması ve yayının etkisinin ispatlanamaması.
Unutulma Hakkında Emsal Kararların Karşılaştırılması
| Karar | Hukuki İlke | Kapsam | Kamu Yararı Vurgusu |
|---|---|---|---|
| 19. Ceza Dairesi, 2020/6232 | Dijital ortamda unutulma hakkı | Kişisel verilerin silinmesi talebi | Üstün kamu yararı olmadıkça uygulanır |
| 4. Hukuk Dairesi, 2021/26076 | Kişisel verilerin korunması ile bağlantı | Haberin unutulma hakkı kapsamında değerlendirilmesi | Kamu yararı yoksa unutulma hakkı uygulanır |
| 7. Ceza Dairesi, 2023/30 | Geleceğin olumsuz etkilenmesinin önlenmesi | Kişisel verilerin depolanma süresi | Gerektiği ölçüde ve en kısa süre vurgusu |
| 4. Hukuk Dairesi, 2022/600 | Kişisel verilerin silinmesi ve yayılmasının önlenmesi | Yayının unutulma hakkı kapsamında incelenmesi | Kamu yararı yoksa uygulanır |
| 7. Ceza Dairesi, 2023/3170 | Kişisel verilerin korunması ve unutulma hakkı | Dijital ortamda olumsuz olayların kaldırılması | Kamu yararı yoksa uygulanır |
İçtihat Pro ile Unutulma Hakkı Aramalarında Zaman Kazanın
Unutulma hakkı gibi güncel ve hızla gelişen bir alanda, doğru emsal kararlara hızla ulaşmak meslektaşlarımız için kritik önemdedir. İçtihat Pro’nun 10.819.580 karar arşivi ve 976 kanun metni, üç farklı arama modu ile her seviyede ihtiyacınıza cevap verir:
- Klasik Arama: Spesifik anahtar kelimelerle doğrudan karar arayın.
- Yapay Zekalı Arama: Doğal dilde sorgularınızı platforma yazın, sistem anlamlandırıp sizi uygun içtihatlara yönlendirsin.
- Anlamsal Arama: Kavramsal ve semantik yaklaşımla, aradığınız hukuki ilkeye yakın tüm kararları hızla tarayın.
Üstelik İçtihat Pro’da yıllık 2.866 TL (199 TL/ay + KDV) fiyatla, yerleşik içtihat platformlarının (2026 itibarıyla 34.200–48.000 TL/yıl) ve yapay zeka odaklı platformların (60.000–80.000 TL/yıl) çok altında, güncel karar arşivine tam erişim sağlayabilirsiniz. Hemen ücretsiz kaydolun veya unutulma hakkı kararlarını tarayın!
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlıklarınız için profesyonel hukuki destek almanız tavsiye edilir.
Sık Sorulan Sorular
Unutulma hakkı nedir?
Unutulma hakkı, bireylerin dijital ortamda yer alan geçmiş olumsuz olayların silinmesini ve kişisel verilerinin yayılmasının önlenmesini isteme hakkıdır. Bu hak, kişisel verilerin korunması hakkıyla doğrudan bağlantılıdır.
Unutulma hakkı hangi şartlarda uygulanır?
Unutulma hakkı, talep edilen içeriğin güncelliğini yitirmiş olması, kamu yararının bulunmaması ve kişisel verinin korunmaya değer olması şartıyla uygulanır. Her olayda somut bir denge gözetilir.
Unutulma hakkı kapsamında hangi mahkemeye başvurulur?
Genellikle asliye hukuk mahkemeleri görevli olup, talebin niteliğine göre ceza mahkemelerinde de başvuru yapılabilir. Başvuruya ilişkin talepler, erişimin engellenmesi, yayının kaldırılması veya tazminat şeklinde olabilir.
Unutulma hakkı taleplerinde ispat yükü kimdedir?
İspat yükü başvurucuya aittir. Başvurucu, yayının kişisel verilerini içerdiğini, kamu yararı taşımadığını ve şeref/itibarını zedelediğini somut delillerle ortaya koymalıdır.
İçtihat Pro ile unutulma hakkı kararlarını nasıl arayabilirim?
İçtihat Pro'nun klasik, yapay zekalı ve anlamsal arama modlarını kullanarak, unutulma hakkına ilişkin milyonlarca kararı hızlıca tarayabilir ve tam metin erişimiyle etkin bir araştırma yapabilirsiniz.
