KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜNE DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE
1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve
kapsamı; lif, tohum ve sap üretimi ile tıbbi ürünler, sağlık ürünleri,
uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri
elde etmeye yönelik çiçek ve yaprak üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinin ekim/dikimden
hasada kadar olan süreci ve bu dönemde amacı dışında kullanımını engelleyecek
her türlü tedbirin alınması ile gerekli kontrollere ilişkin görev ve
sorumlulukları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu
Yönetmelik, 12/6/1933 tarihli ve 2313 sayılı
Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun 23 üncü maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3- (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Orman
Bakanlığını,
b) Beşerî tıbbi ürün (ilaç):
İnsanlardaki hastalığı tedavi edici veya önleyici özelliklere sahip olarak
sunulan veya farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki
göstererek fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek, değiştirmek veya
tıbbi teşhis amacıyla insanlarda kullanılan veya insana uygulanan madde veya
maddeler kombinasyonunu,
c) Çiftçi Kayıt Sistemi
(ÇKS): 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği ile oluşturulan ve
çiftçilerin kimlik, arazi ve ürün bilgileri ile tarımsal desteklemelere ilişkin
bilgilerin de kayıt altına alındığı veri tabanını,
ç) ÇKS belgesi: Düzenleme tarihi
itibarıyla, çiftçilerin Çiftçi Kayıt Sisteminde yer alan bilgilerini gösterir
belgeyi,
d) Destek ürünü: Sağlık destek
amacıyla kullanılan, en fazla % 0,3 oranında THC ve uyuşturucu etkisi olmayacak
oranda kannabinoidleri veya karışım kombinasyonlarını içeren kenevirden elde edilen ürünü,
e) İl müdürlüğü: İl tarım ve
orman müdürlüğünü,
f) İlçe müdürlüğü: İlçe tarım ve
orman müdürlüğünü,
g) Kanun: 12/6/1933 tarihli
ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunu,
ğ) Kapalı ortamda bitkisel üretim
kayıt sistemi (KOBÜKS): Ortam koşulları kısmen ya da tamamen kontrol edilebilir
kapalı alanlarda bitkisel ürün yetiştiriciliği yapanların bilgilerinin kayıt
altına alındığı veri tabanını,
h) Kapalı
ortamda bitkisel üretim ünitesi: Kapalı ortamda bitkisel üretim işletmesi
içerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı,
karbondioksit (CO2), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla
kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı üreticinin
tasarrufunda bulunan alçak tünel, yüksek tünel, sera, çadır, konteyner, prefabrik yapılar ile
ahşap, betonarme, çelik, plastik gibi yapı elemanları kullanılarak yatay veya
dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,
ı) Kayıt sistemi: Ürünler
üzerinde yapılması gereken işlemlerin ve tüm takip süreçlerinin
gerçekleştirildiği Sağlık Bakanlığı elektronik takip sistemini,
i) Kenevir: Lif, tohum, sap ve
benzeri amaçlarla yapılan yetiştiricilik yanında, farklı organlarından
münhasıran esrar elde edilebilen, mahalli olarak bazı yörelerde kendir, hint keneviri, çedene veya
çetene olarak isimlendirilen; cannabis cinsine
bağlı bütün tür ve alt türlere ait bitkileri,
j) Kenevir yetiştiriciliği:
Kenevir tohumunun çimlendirilmesinden veya vejetatif aksamın
çoğaltılmasından hasada kadar yapılan tüm tarımsal uygulamaları,
k) Kişisel bakım ürünleri:
Kişisel bakım amacıyla kullanılan, en fazla %0,3 oranında THC ve uyuşturucu
etkisi olmayacak oranda kannabinoidleri veya
karışım kombinasyonlarını içeren kenevirden
elde edilen kozmetik ürünleri,
l) KOBÜKS Belgesi: Düzenleme
tarihi itibarıyla KOBÜKS’den alınan
çiftçilerin bilgilerini gösterir belgeyi,
m) Kota: Cumhurbaşkanınca belirlenen,
çiçek ve yaprak üretimi amaçlı Kenevir yetiştiriciliğinin yapılabileceği yıllık
toplam alanı veya yıllık toplam kök sayısını,
n) Kota tahsis komisyonu: Tarım
ve Orman Bakan Yardımcısı başkanlığında TMO Genel Müdürü, Türkiye İlaç ve Tıbbi
Cihaz Kurumu Başkanı, İçişleri Bakanlığınca belirlenecek üst düzey temsilci ve
Bitkisel Üretim Genel Müdüründen oluşan komisyonu,
o) Sağlık ürünü: Sağlık ürünleri
kullanım kılavuzunda belirlenen oranda kenevirden elde edilen kannabinoidleri veya kenevirden elde edilen kannabinoid kombinasyonlarını içeren
ürünü,
ö) Sözleşme: 15/9/2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında
Bakanlıkça hazırlanan tip sözleşmeleri,
p) Tetrahidrokannabinol (THC):
Kenevirden elde edilen uyuşturucu etkiye sahip kannabinoidi,
r) Tıbbi ürün: İnsanlardaki
hastalığı tedavi edici veya önleyici özelliklere sahip olarak sunulan veya
farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki
göstererek fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek, değiştirmek veya
tıbbi teşhis amacıyla kullanılan veya insana uygulanan kannabinoidleri veya kombinasyonlarını içeren beşerî tıbbi ürünü,
s) TMO: Toprak Mahsulleri Ofisi
Genel Müdürlüğünü,
ş) Tohum: Kenevir yetiştiriciliği
sonucunda elde edilen gıda veya yem olarak kullanılabilen bitki organını,
t) Tohumluk: Kenevirin çoğaltımı
için kullanılan tohum veya fide gibi üretimde kullanılabilen her türlü vejetatif bitki kısımlarını,
u) Üretici: Kenevirden elde
edilen tıbbi ürün, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel
bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amacıyla Sağlık Bakanlığından
izin/ruhsat almış ya da bildirim yapmış gerçek ve tüzel kişileri,
ü) Yetiştirici: Bakanlıktan izin
alarak kenevir tarımı yapan gerçek ve tüzel kişileri,
v) Yetiştiricilik sözleşmesi:
Çiçek ve yaprak üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde esasları TMO
tarafından belirlenen sözleşmeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Lif, Tohum ve Sap Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ile
İlgili Hükümler
Yetiştiricilik izni
verilebilecek iller
MADDE 4- (1) Lif,
tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği; Amasya, Antalya, Bartın,
Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya,
Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerinde ve
bu illerin ilçelerinde yapılır.
(2) Birinci fıkrada izin verilen
il ve ilçelerin dışında kenevir yetiştiriciliği yasaktır. Bakanlık ihtiyaç
halinde Bakan Onayı ile yeni yetiştiricilik illeri ihdas edebilir.
Yetiştiricilik izni
başvurusu
MADDE 5- (1) Lif,
tohum ve sap üretimine yönelik izinli kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyen
yetiştiriciler 1 Ocak-1 Nisan tarihleri arasında yetiştiricilik yapacakları
yerin en büyük mülki idare amirliğine;
a) Başvuru sahibinin kenevir
yetiştiriciliği amacını belirtir Ek-1’de yer alan örneğe uygun başvuru formu,
b) Yetiştiricinin 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
kapsamına giren uyuşturucu ve uyarıcı madde suçlarından, 21/3/2007 tarihli ve
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan, 2313 sayılı Kanun ile
3/6/1986 tarihli ve 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun kapsamındaki
herhangi bir suçtan kaydının bulunmadığına dair belgeyi ve Ek-2’de yer alan
örneğe uygun taahhütname,
c) Yetiştiricilik yılına ilişkin
ÇKS belgesi,
ç) Yetiştiricilik alanının toplam
yüzölçümü ile ada/parsel numarasını gösterir kroki,
d) Kullanılacak tohumluğun
sertifika belgesi (uyuşturucu etkisi olmayacak çeşit özelliğine sahip),
ile başvuruda
bulunurlar.
Yetiştiricilik izni ve
iptali
MADDE 6- (1) İl
veya ilçe müdürlüğü lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği
izni için yapılan başvuruları değerlendirirken aşağıda belirtilen işlemleri
yapar:
a) Yetiştiricinin uyuşturucu ve
uyarıcı madde suçları ile kaçakçılık suçlarından ve 3713 sayılı Kanun kapsamına
giren suçlardan, 2313 sayılı Kanun ile 3298 sayılı Kanun kapsamındaki herhangi
bir suçtan kaydının bulunmadığına dair belgeyi Cumhuriyet savcılığından talep
eder.
b) Arazi yapısı ve topografik koşullar ile ana yola ve yerleşim yerine
uzaklığı dikkate alınarak Ek-3’te yer alan kenevir yetiştiriciliği arazi
kontrol tutanağı düzenlenir.
c) Kullanılacak tohumluğun
sertifikasındaki çeşit özellik belgesinin uyuşturucu etkisi olmayacak oranda
olduğu kontrol edilir.
(2) İl ve ilçe müdürlüğü,
başvuruları birinci fıkrada belirtilen koşullar çerçevesinde bir ay içerisinde
inceler. Bakanlık görüşüne başvurulan durumlarda bu süre üç aya kadar
uzatılabilir. Başvuru belgeleri ile arazi kontrolü neticesinde uygun görülen
başvurular için il veya ilçe müdürlüğünün teklifi, başvurulan mahallin en büyük
mülki idare amirinin onayı ile Ek-4’te yer alan sadece bir yetiştiricilik
dönemini kapsayan yetiştiricilik izin belgesi düzenlenir.
(3) Uygun görülmeyen başvurular,
il veya ilçe müdürlüğünce gerekçeleri ile birlikte ilgililere yazılı olarak
bildirilir. Bu kararlara karşı kararın ilgiliye tebliğinden itibaren on iş günü
içerisinde kaymakamlığa başvuru yapılması durumunda valiliğe, valiliğe başvuru
yapılması durumunda ise Bakanlığa itiraz edilir. İtirazlar, on beş iş günü
içerisinde karara bağlanarak ilgiliye yazılı olarak tebliğ edilir. İtiraz üzerine
verilen kararlar kesindir.
(4) İl veya ilçe müdürlüğü,
düzenlediği kenevir yetiştiriciliği izin belgesinin bir örneğini ve
yetiştiricilik yapılacak alanın krokisini ilgili mülki idare amirliği
aracılığıyla mahallin kolluk birimlerine bildirir.
(5) Yetiştiricilik izni
verilenlerin bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket ettiğinin tespit edilmesi
halinde yetiştiricilik izinleri iptal edilerek genel hükümler uyarınca idari
ve/veya adli işlem tesis edilir. Kenevir bitkisinin müsaderesi ve imhası ise
Kanun hükümleri doğrultusunda yapılır.
Lif, tohum ve sap üretimi
amaçlı kenevir yetiştiricilerinin sorumlulukları
MADDE 7- (1) Lif,
tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği yapan yetiştiriciler;
a) İzin belgesinde belirtilen
amaca uygun yetiştiricilik yapmak ve yetiştiricilik amacına aykırı iş ve
işlemlerin yapılmasını engelleyecek tedbirleri almakla,
b) Kamu görevlilerinin
yetiştiricilik alanında yapacağı kontrollere yardımcı olmakla ve talep ettiği
bilgi ve belgeyi kendisine teslim etmekle,
c) Hasat sonrasında kenevir
bitkisinin yaprak ve çiçek gibi artıklarını teknik ekip nezaretinde derhal imha
etmekle,
ç) Lif, tohum ve sap üretimi ile
birlikte uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek
ürünleri elde etmeye yönelik çiçek ve yaprak üretimi yapmak istedikleri
takdirde 9 uncu maddede belirtilen şartları sağlamak ve gerekli izinleri
almakla,
yükümlüdür.
(2) Yetiştiricilik sonunda elde
edilen tohumlar, 31/10/2006 tarihli ve 5553
sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında sertifikalandırılmadıkça tekrar tohumluk
amaçlı kullanılamaz; ancak çimlendirilmemek şartıyla ilgili mevzuata uygun
olarak kullanılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çiçek ve Yaprak Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ile İlgili
Hükümler
Tıbbi ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği izin başvurusu
MADDE 8- (1) Tıbbi
ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği için 1 Ocak-1
Nisan tarihleri arasında TMO’ya başvuru yapılır. Tıbbi ürünler ve sağlık
ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği ile ilgili iş ve işlemler TMO
tarafından yürütülür.
(2) Tıbbi ürünler ve sağlık
ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyen gerçek veya
tüzel kişiler kenevir yetiştiriciliği izin belgesi almak için;
a) Ek-5’te yer alan başvuru
formunu,
b) Noter tasdikli imza
beyannamesini, vekâleten başvuracaklar için ilgili yıla ait vekâletname ile
vekil kişinin noter tasdikli imza beyannamesini,
c) Gerçek
ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliğin yönetim kurulu üyeleri, tüzel kişiliği
temsile ve ilzama yetkili kişiler ile doğrudan veya dolaylı olarak payların en
az %25’ine sahip gerçek kişiler ve bu Yönetmelik kapsamında yürüteceği
faaliyetlerde çalıştıracağı personelin, 5237 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde
belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl
veya daha fazla süreyle hapis cezasına ilişkin ya da Devletin güvenliğine karşı
suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya
karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp,
rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli
iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, uyuşturucu ve uyarıcı madde suçları
ile kaçakçılık suçlarından ve 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan, 2313
sayılı Kanun ile 3298 sayılı Kanun kapsamındaki herhangi bir suçtan kaydının
bulunmadığına dair belgeyi,
ç) Tıbbi ürünler ve sağlık
ürünlerinin satışının yapılacağı üretici ile imzalanmış tedarike ait sözleşmeyi,
d) Üreticiye ait Türkiye İlaç ve
Tıbbî Cihaz Kurumundan alınmış kenevirden elde edilen ürünlerin üretiminin
yapılacağı yerin üretim yeri izin belgesini,
e) Yetiştiricilik yerinin toplam
yüzölçümü ile ada/parsel numarasını gösterir krokiyi,
f) Yetiştiricilik sürecine
ilişkin bilgilerin yer aldığı projeyi,
g) Tüzel kişiler faaliyet alanını
gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneğini,
TMO’ya teslim eder.
(3) Yetiştirici ile üreticinin
aynı kişi olması durumunda sözleşme istenmez.
(4) Başvurular TMO tarafından
incelenerek başvuru şartlarını taşıyanlar kota tahsis komisyonuna sunulur.
Komisyonca kota tahsis edilenlere Bakanlıkça Ek-13’te yer alan Tıbbi Ürünler ve
Sağlık Ürünleri Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği İzin Belgesi düzenlenir.
(5) Tıbbi ürünler ve sağlık
ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği izin belgeleri TMO’ya
gönderilir. TMO izin belgesi düzenlenenlerin listesini ilgili valiliklere
gönderir.
(6) Yetiştiricilik izni ve Sağlık
Bakanlığından alınmış üretim yeri izin belgesini ibraz eden gerçek veya tüzel
kişiler ile TMO arasında esasları TMO tarafından belirlenen yetiştiricilik
sözleşmesi imzalanır. Yetiştiricilik sözleşmesi imzalayan gerçek veya tüzel
kişiler üretime başlayabilir.
Uyuşturucu etkisi
olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği izin başvurusu
MADDE 9- (1)
Kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri amaçlı kenevir yetiştiriciliği için 1
Ocak-1 Nisan tarihleri arasında TMO’ya başvuru yapılır. Kişisel bakım ürünleri
ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği ile ilgili iş ve
işlemler TMO tarafından yürütülür.
(2) Kişisel bakım ürünleri ve
destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyen gerçek
veya tüzel kişiler, kenevir yetiştiriciliği izin belgesi almak için;
a) Ek-6’da yer alan başvuru
formunu,
b) Noter tasdikli imza
beyannamesini, vekâleten başvuracaklar için ilgili yıla ait vekâletname ile
vekil kişinin noter tasdikli imza beyannamesini,
c) Gerçek
ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliğin yönetim kurulu üyeleri, tüzel kişiliği
temsile ve ilzama yetkili kişiler ile doğrudan veya dolaylı olarak payların en
az %25’ine sahip gerçek kişiler ve bu Yönetmelik kapsamında yürüteceği
faaliyetlerde çalıştıracağı personelin, 5237 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde
belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl
veya daha fazla süreyle hapis cezasına ilişkin ya da Devletin güvenliğine karşı
suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya
karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp,
rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas,
ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan
malvarlığı değerlerini aklama, uyuşturucu ve uyarıcı madde suçları ile
kaçakçılık suçlarından ve 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan, 2313
sayılı Kanun ile 3298 sayılı Kanun kapsamındaki herhangi bir suçtan kaydının
bulunmadığına dair belgeyi,
ç) Kişisel bakım ürünleri ve
destek ürünlerinin satışının yapılacağı üretici ile imzalanmış tedarike ait
sözleşmeyi,
d) Üreticiye ait Türkiye İlaç ve
Tıbbî Cihaz Kurumundan alınmış kenevirden elde edilen ürünlerin üretiminin
yapılacağı yerin üretim yeri izin belgesini,
e) Yetiştiricilik yılına ilişkin
ÇKS/KOBÜKS belgesini,
f) Yetiştiricilik yerinin toplam
yüzölçümü ile ada/parsel numarasını gösterir krokiyi,
g) Yetiştiricilik süreci ile
ilgili ekim/dikim tarihleri, kullanılacak tohumluğa ait sertifika bilgileri,
hasat tarihleri ve yetiştiricilik metotlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı
projeyi,
ğ) Tüzel kişiler faaliyet alanını
gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneğini,
TMO’ya teslim eder.
(3) Yetiştirici ile üreticinin
aynı kişi olması durumunda sözleşme istenmez.
(4) Kullanılacak tohumluğun
sertifikasındaki çeşit özellik belgesinin uyuşturucu etkisi olmayacak oranda
olduğu kontrol edilir.
(5) Başvurular TMO tarafından
incelenerek başvuru şartlarını taşıyanlar Kota Tahsis Komisyonuna sunulur.
Komisyonca kota tahsis edilenlere Bakanlıkça Ek-14’te yer alan Kişisel Bakım
Ürünleri ve Destek Ürünleri Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği İzin Belgesi
düzenlenir.
(6) Kişisel bakım ürünleri ve
destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği izin belgeleri TMO’ya
gönderilir. TMO izin belgesi düzenlenenlerin listesini ilgili valiliklere
gönderir.
(7) Yetiştiricilik izni ve Sağlık
Bakanlığından alınmış üretim yeri izin belgesini ibraz eden gerçek veya tüzel
kişiler üretime başlayabilir.
Yetiştiricilik kotası
MADDE 10- (1) Tıbbi
ürünler, sağlık ürünleri ile uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım
ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği, ülke arz ve
talep durumuna göre Cumhurbaşkanınca belirlenen kota doğrultusunda yapılır.
(2) Kota tahsis komisyonu başvuru
dosyalarını; kamu düzeni, halk sağlığı, uluslararası sorumluluklar, proje
dosyalarının uygulanabilir ve yeterli olup olmadığı, başvuru sahiplerinin
başvuru dosyasında belirtilen üretimi yapmaya yetkin olup olmadığı, dünya pazar
durumu gibi hususları göz önünde bulundurarak kota tahsisi yapılıp
yapılmayacağına veya ne kadar kota tahsis edileceğine karar verir.
(3) Komisyon, kota dağıtımı
işlemlerinde başvuru sahibinin talep miktarına bağlı olmaksızın kota tahsis
edebilir.
Çiçek ve yaprak üretimi
amaçlı kenevir yetiştiriciliği yapılacak yerin özellikleri
MADDE 11- (1) Tıbbi
ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği;
a) Toprak Mahsulleri Ofisi Genel
Müdürlüğü Afyon Alkaloidleri Fabrikasının
sahasında, organize tarım bölgesinde veya Sağlık Bakanlığından üretim yeri izni
almış tesislerin bulunduğu il idari sınırları içerisinde yapılır.
b) Çepeçevre kamera sistemleri
ile kontrol edilebilen, yeterli ışıklandırma ve alarm sistemi olan, kapalı ve
iklimlendirme özelliğine sahip, yüksek güvenlik tedbirleri alınmış, koruma ve
güvenliğinin sağlanması açısından yeteri kadar özel güvenlik görevlisi
personeli istihdam edilen tesislerde yapılır.
(2) Uyuşturucu etkisi olmayacak
oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir
yetiştiriciliği aşağıda belirtilen şartlarda açık ya da kapalı alanlarda lif,
sap ve tohum amaçlı üretim izni verilen iller ile tıbbi ürünler ve sağlık
ürünlerinin yetiştirildiği illerde yapılabilir. Bu kapsamda yetiştiriciliğe;
a) Yetiştiriciliğin kapalı alanda
yapılması halinde 16/3/2024 tarihli ve 32491
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi
Yönetmeliğinde belirtilen hükümler doğrultusunda kapalı ortam bitkisel üretim
ünitelerinde izin verilir.
b) Yetiştiriciliğin açık alanda
yapılması halinde;
1) Arazi yapısı, ana yola ve
yerleşim yerine uzaklığı, topografik koşullar
gibi sebeplerle denetlenebilen,
2) Yetiştiricilik alanına, üretim
sürecinde yer alan kişiler dışında üçüncü kişilerin girişini engelleyecek
şekilde gerekli güvenlik önlemleri alınmış,
arazilerde izin
verilir.
Çiçek ve yaprak üretimi
amaçlı kenevir yetiştiriciliği yapacakların sorumlulukları
MADDE 12- (1) Çiçek
ve yaprak üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği yapacaklar;
a) Yetiştiricilik amacına aykırı
iş ve işlemlerin yapılmasını engelleyecek tüm tedbirleri ve güvenlik
önlemlerini almakla,
b) Tıbbi ürünler ve sağlık
ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde 11 inci maddenin birinci
fıkrası uyarınca kurulacak kamera sistemine ilişkin kayıtları genel hükümler
uyarınca iki yıl süre ile muhafaza etmekle,
c) Görevli kamu personelinin
yetiştiricilik alanında yapacağı kontrollere yardımcı olmakla,
ç) Ekim ile hasat arasındaki
kültürel faaliyetleri Kontrol Heyetine/Teknik Ekibe bildirmekle,
d) Hasat sonrasında kenevirin
çiçek ve/veya yapraklarının, tartılarak kayıt altına alınmasından itibaren
nakli dâhil her türlü güvenlik önlemini sağlamakla,
e) Hasat sonrasında ihtiyaç
fazlası kenevir bitkisi ile kullanılamayacak bitki kısımlarını ve artıklarını
Kontrol Heyeti/Teknik Ekip nezaretinde tartılarak düzenlenecek tutanakla Kanun
hükümleri doğrultusunda imha etmekle,
f) Uyuşturucu etkisi olmayacak
oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri elde etmeye yönelik çiçek ve
yaprak üretimi ile birlikte lif, tohum ve sap üretimi yapmak istedikleri
takdirde 5 inci maddede belirtilen şartları sağlamak ve gerekli izinleri almakla,
g) Tesis alanında çalışacak
personelin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adli sicil kaydı ile tesisteki
görevini içeren listeyi mahalli mülki idare amirliklerine ve TMO’ya bildirmekle,
ğ)
Personel değişikliği olması veya tüzel kişilerde yönetim kurulu ile beyan
edilen pay sahipliği yapısında değişiklik olması durumunda güncel listeyi ve
durumuna göre 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendi ve 9 uncu maddenin
ikinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen güncel belgeleri üç iş günü
içerisinde mahalli mülki idare amirliklerine ve TMO’ya bildirmekle,
yükümlüdür.
Hasada ve nakile ilişkin hükümler
MADDE 13- (1) Tıbbi
ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde hasat
işlemleri Kontrol Heyeti nezaretinde, aşağıda belirtilen usuller çerçevesinde
yapılır:
a) Yetiştirici, hasat dönemlerini
ve nakil işlemlerinin gerçekleştirilmesi için nakil güzergâhı çıkış ve varış
zamanlarıyla araç ve görevli personel bilgilerini on iş günü öncesinden Kontrol
Heyetinin görevlendirilmesi amacıyla ilgili il müdürlüğüne dilekçe ile
bildirir. İl müdürlüğü bu bilgileri nakilden en az beş gün öncesinde ilgili
mülki idari amirliğine bildirir.
b) Ürünü teslim alacak üretici
yetkilisi ile Kontrol Heyeti nezaretinde hasat edilen çiçek ve yapraklar
tartılarak ambalajlanır. Ambalajlanan ürünün özelliklerini içeren bilgiler
Kontrol Heyeti tarafından tutanak ile kayıt altına alınır ve Sağlık Bakanlığı
kayıt sistemine girilir.
c) Kontrol Heyeti nezaretinde
hasat edilen ürünler kapalı kutularda sevkiyat aracına yüklenir ve sevkiyat
aracı mühürlenir. Ek-7/A’da yer alan ürün nakil
formu iki nüsha olarak düzenlenir.
ç) Ürünün, Sağlık Bakanlığı
tarafından onaylı üretim yerine güvenli nakli üreticinin sorumluluğundadır.
d) Yetiştiricilik ile üretim
yerinin aynı alanda olması durumunda (a), (c) ve (ç) bentlerindeki nakle
ilişkin hükümler uygulanmaz.
(2) Uyuşturucu etkisi olmayacak
oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir
yetiştiriciliği teknik ekip nezaretinde aşağıda belirtilen usuller çerçevesinde
yapılır:
a) Yetiştirici, hasat dönemlerini
ve nakil işlemlerinin gerçekleştirilmesi için nakil güzergâhı çıkış ve varış
zamanlarıyla araç ve görevli personel bilgilerini on iş günü öncesinden Teknik
Ekibin görevlendirilmesi amacıyla ilgili il müdürlüğüne dilekçe ile bildirir.
İl müdürlüğü bu bilgileri nakilden en az beş gün öncesinde ilgili mülki idari
amirliğine bildirir.
b) Ürünü teslim alacak üretici
yetkilisi ile Teknik Ekip nezaretinde hasat edilen çiçek ve yapraklar
tartılarak ambalajlanır. Ambalajlanan ürünün özelliklerini içeren bilgiler
Teknik Ekip tarafından tutanak ile kayıt altına alınır ve Sağlık Bakanlığı
kayıt sistemine girilir.
c) Teknik Ekip nezaretinde hasat
edilen ürünler kapalı kutularda sevkiyat aracına yüklenir ve sevkiyat aracı mühürlenir.
Ek-7/B’de yer alan ürün nakil formu iki nüsha
olarak düzenlenir.
ç) Ürünün, Sağlık Bakanlığı
tarafından onaylı üretim yerine güvenli nakli üreticinin sorumluluğundadır.
d) Yetiştiricilik ile üretim
yerinin aynı alanda olması durumunda (a), (c) ve (ç) bentlerindeki nakle
ilişkin hükümler uygulanmaz.
(3) Hasat sonrası kayıt altına
alınan çiçek ve yaprakların izin ve satışı ile kenevirin işlenmesi, ihzarı ve
ihracına ilişkin iş ve işlemler Sağlık Bakanlığınca ilgili mevzuat hükümleri
doğrultusunda yapılır.
(4) Hasat sonrasında ihtiyaç
fazlası kenevir bitkisi ile kullanılamayacak bitki kısımları ve artıkları
Kontrol Heyeti/Teknik Ekip nezaretinde tartılarak düzenlenecek tutanakla Kanun
hükümleri doğrultusunda imha edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilimsel Araştırma Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği
Bilimsel araştırma amaçlı
kenevir yetiştiriciliği izin belgesi başvurusu
MADDE
14- (1) Üniversiteler, Bakanlık
araştırma enstitüleri ile araştırma izni bulunan kuruluşlar; lif, tohum ve sap
üretimi ile tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda
kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri elde etmeye yönelik çiçek ve yaprak
üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği kapsamındaki bilimsel araştırmalar için
aşağıda belirtilen belgeler ile Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel
Müdürlüğüne (TAGEM) başvurur:
a) Kurum yetkilisinin yazılı
başvuru dilekçesi.
b) Araştırmanın amacını, materyal
ve yöntemi ile iş takvimini gösterir ayrıntılı proje dokümanı.
c) Yetiştiricilik yapılacak yerin
koordinatları, krokisi ve ada/parsel numarası.
ç) Araştırma ekibinde yer
alanların onaylı listesi ve nüfus kayıt örnekleri.
d)
Araştırma ekibinde yer alanların, 5237 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde
belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl
veya daha fazla süreyle hapis cezasına ilişkin ya da Devletin güvenliğine karşı
suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya
karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp,
rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli
iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, uyuşturucu ve uyarıcı madde suçları
ile 5607 sayılı Kanun ve 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan, 2313
sayılı Kanun ile 3298 sayılı Kanun kapsamındaki herhangi bir suçtan kaydının
bulunmadığına dair Ek-8’de yer alan taahhütname.
(2) TAGEM bilimsel araştırma
projelerini bu Yönetmelik kapsamında değerlendirir.
(3) Bilimsel araştırmaya yönelik
kenevir yetiştiriciliğinde araştırmanın amacı, materyal ve yöntemi, araştırma
süresi ile proje ekibinde değişiklik olması durumunda bu değişiklik ve
gerekçesi bilimsel araştırma yapan kurum tarafından on iş günü içerisinde TAGEM’e bildirilir. Proje ekibinde değişiklik olması
durumunda proje ekibine ilişkin bilgi ve belgeler ile Ek-8 güncellenerek
taahhütname yenilenir.
(4) Proje yürütücüsü araştırma
süresi boyunca projede belirtilen çalışma takvimine bağlı olarak oluşturdukları
proje gelişme raporunu TAGEM’e sunar.
(5) TAGEM tarafından, uygun
görülen bilimsel araştırma amaçlı projeler ilgili valiliğe bildirilir. Valilik
tarafından Teknik Ekip marifetiyle gerekli kontrol ve denetimler yapılır.
(6) TAGEM her takvim yılı sonunda
bilimsel araştırma amaçlı proje başvurularına ait icmali Bitkisel Üretim Genel
Müdürlüğü ve TMO’ya bildirir.
Kısıtlamalar
MADDE 15- (1) Lif,
tohum ve sap üretimi ile tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi
olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği kapsamındaki bilimsel araştırmalarda kullanılmak üzere
elde edilen kenevir ürünleri sadece izin verilen bilimsel araştırmalarda
kullanılır ve ticarete konu edilemez.
(2) Üniversiteler, Bakanlık
araştırma enstitüleri ile araştırma izni bulunan kuruluşların bilimsel
araştırma amaçlı izin belgesinin iptal edilmesi halinde elde edilmiş ürünler
Kanun hükümleri doğrultusunda imha edilir.
(3) Üniversiteler, Bakanlık
araştırma enstitüleri ile araştırma izni bulunan kuruluşlar bilimsel araştırma
amaçlı kenevir yetiştiriciliğini kendilerine ait arazilerde yapar.
(4) Bilimsel araştırmalar için
yapılan başvurularda proje uygulama süresi en fazla beş yıl ile sınırlıdır.
Talep halinde proje süresi TAGEM onayı ile uzatılabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kontroller ile İlgili Hükümler
İzinsiz kenevir
yetiştiriciliğine ilişkin işlemler
MADDE 16- (1)
İzinsiz kenevir yetiştiriciliğine ilişkin tespit veya imha işlemlerinde, kolluk
birimleriyle birlikte teknik personel tarafından Ek-9’da yer alan Kenevir
Bitkisi Tespit ve İmha Tutanağı tanzim edilir.
(2) İzinsiz yetiştirilen kenevir,
Kanun hükümlerine göre imha edilir ve konu adli mercilere intikal ettirilir.
(3) İzin belgesinde belirtilen
ekim alanında fazla miktarda veya başka arazide yetiştiricilik yapanlar ile
izin belgesinde belirtilen amaç dışında yetiştiricilik yapanlar hakkında Kanun
hükümleri uygulanır.
(4) İzin verilen yerlerin dışında
lif, tohum ve sap üretimi ile tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi
olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği yapılması yasaktır. Bu yasağa aykırı hareket edenlerin
denetimi mahalli mülki idare amirliklerince yapılır. Bu madde çerçevesinde yapılan
denetimler sonucu yasağa aykırı hareket ettiği tespit edilenler hakkında genel
hükümler uyarınca adli işlem yapılır. Yakalanan maddelerin müsaderesi ve imhası
Kanun hükümleri uyarınca gerçekleştirilir.
Teknik ekibin oluşumu ve
görevleri
MADDE 17- (1) Teknik
Ekip; il veya ilçe müdürlüğünde görevli iki ziraat mühendisi ve sorumluluk
alanı dikkate alınmak suretiyle kolluk personeli katılımlarıyla valilik onayı
ile oluşturulur. Sekretaryası il müdürlüğünce yürütülür.
(2) Lif, tohum ve sap üretimi ve
uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri
üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği için izin verilen yerlerde, Teknik Ekip
tarafından ekimden hasada kadar amaca yönelik yetiştiricilik yapılıp
yapılmadığı kontrol edilir.
(3) Kenevir yetiştiriciliği
yapılan il veya ilçelerde yeteri kadar Teknik Ekip her yılın ocak ayı sonuna
kadar oluşturulur ve kolluk birimlerine bildirilir.
(4) Teknik Ekip tarafından
yapılacak kontroller aşağıda belirtilen usullere göre yapılır:
a) Kullanılacak tohumluğun
sertifikası ve faturası kontrol edilir.
b) Kenevir yetiştiriciliği
yapılacak yerin yetiştiricilik iznine uygunluğu kontrol edilir ve Ek-10/B’de yer alan kontrol tutanağı düzenlenir.
c) İzin belgesinde belirtilen
kenevir ekim alanından fazla veya izin belgesinde kayıtlı alandan başka yerde
kenevir yetiştiriciliği yapılmasına müsaade edilmez.
ç) Kenevir yetiştiriciliğinin
izninde belirtilen amaca uygun olup olmadığı en az ayda bir defa incelenir ve
Ek-12’de yer alan kontrol formu düzenlenir.
(5) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırılık tespit edilmesi halinde Teknik Ekip bir tutanak düzenleyerek durumu
lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde en üst mülki
amirine, kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri amaçlı kenevir
yetiştiriciliğinde ise en üst mülki amirine ve TMO’ya iletir.
Kontrol heyetinin oluşumu
ve görevleri
MADDE 18- (1)
Kontrol Heyeti; il müdürlüğü temsilcisi başkanlığında, il sağlık müdürlüğü, TMO
ile görev alanına göre il emniyet müdürlüğü ya da il jandarma komutanlığı
narkotik birimleri temsilcilerinden valilik onayı ile oluşturulur. Sekretaryası
il müdürlüğünce yürütülür.
(2) Tıbbi ürünler ve sağlık
ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği için izin verilen yerler,
Kontrol Heyeti tarafından ekimden hasada kadar amaca yönelik yetiştiricilik
yapılıp yapılmadığı kontrol edilir.
(3) Kontrol Heyetinin görevleri
şunlardır:
a) Kullanılacak tohumluğun
sertifikasını ve faturasını kontrol eder.
b) Kenevir yetiştiriciliği
yapılacak yerin uygunluğunu tespit eder ve Ek-10/A’da yer
alan kontrol tutanağını düzenler.
c) Kenevir yetiştiriciliği için
izin verilen tesisi ayda en az bir kez denetler ve Ek-11’de yer alan kontrol
formunu düzenler.
ç) Nakil güzergâhı, varış zamanı,
araç ve şoför bilgilerini mülki idare amirliğine bildirir.
d) Hasat sonrasında elde edilen
ürünler için nakil formu düzenler.
(4) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırılık tespit edilmesi halinde Kontrol Heyeti tutanak düzenleyerek valilik
makamına iletir, valilik tutanağı Bakanlığa ve TMO’ya bildirir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Kenevir yetiştiriciliği
izin belgesinin iptali
MADDE
19- (1) Tahsis edilen kotayı aşan
miktarda kök sayısı ve ekim alanından fazla miktarda yetiştiricilik
yapıldığının ya da bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranıldığının tespit
edilmesi halinde durum adli ve ilgili idari birimlere bildirilir ve tıbbi
ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım
ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği izin belgesi
iptal edilir.
(2) TMO ile yetiştiricilik
sözleşmesi imzalanmaması ve/veya yetiştiriciliğin herhangi bir aşamasında
yetiştiricinin üretimden vazgeçmesi durumunda tahsis edilen kotaları ve kenevir
yetiştiriciliği izin belgeleri Kota Tahsis Komisyonuna bilgi verilerek iptal
edilir.
(3) Kenevir yetiştiriciliği izin
belgesinin iptal edilmesi halinde kenevir bitkisinin tüm kısımları ve
artıkları, tıbbi ürün ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı kenevir
yetiştiriciliğinde Kontrol Heyeti nezaretinde, diğer üretim amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde
Teknik Ekip nezaretinde tartılarak Kanun hükümleri doğrultusunda imha edilir.
(4) Tıbbi ürünler ve sağlık ürünü
amaçlı kenevir yetiştiriciliği için kota ve izin verilenler on sekiz ay içinde
yetiştiriciliğe başlamak zorundadır. Bu süre içinde yetiştiriciliğe başlamamış
olanların ve TMO ile imzalanmış yetiştiricilik sözleşmesine aykırı
davrananların durumu Kota Tahsis Komisyonunca görüşülerek gerekirse tahsis
edilen kotaları ve kenevir yetiştiriciliği izin belgeleri iptal edilir.
Yürürlükten kaldırılan
yönetmelikler
MADDE 20- (1) 29/9/2016 tarihli ve 29842 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik ile
13/9/2024 tarihli ve 32661 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlaç Etkin Maddesi
Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1- (1)
20 nci madde ile yürürlükten kaldırılan
İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair
Yönetmelik hükümlerine göre kendisiyle yetiştiricilik sözleşmesi imzalananların
kota hakları saklı kalmak kaydıyla, tüm iş ve işlemler yürürlükte olan mevzuat
hükümlerine göre yürütülür.
(2) 8 inci ve 9 uncu maddelerde
yer alan başvuru süreleri 2026 yılında uygulanmaz. 2026 yılı başvuru tarihleri
TMO tarafından belirlenir.
Yürürlük
MADDE 21- (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.