OLAY VERİ KAYDEDİCİ SİSTEMİNE İLİŞKİN AĞIR HİZMET ARAÇLARININ
TİP ONAYI HAKKINDA YÖNETMELİK
(AB/2024/2220)
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; M2, M3, N2 ve N3 kategorisindeki motorlu araçların olay
veri kaydedici sistemi ile donatılmasına ve bu sistemlere ilişkin tip onayı
için özel test prosedürleri ve teknik
gerekliliklere ilişkin hükümleri ve bunların uygulanmasına ait usul ve esasları
belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; 19/4/2020 tarihli
ve 31104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile
Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi
ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)’in 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde tanımlandığı şekilde; M2, M3, N2 ve N3 kategorisindeki
motorlu araçlar için geçerlidir.
Dayana
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; 13/10/1983 tarihli
ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu maddesine, 5/3/2020 tarihli
ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununun 4 üncü maddesine
ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
388 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Olay veri kaydedici sistemi için uygulanabilir teknik gereklilikler
MADDE 3- (1) Bir aracın olay veri kaydedici sistemi aşağıda
belirtilen teknik gerekliliklere uygun olur:
a) 169 sayılı BM/AEK Regülasyonu.
b) 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı maddeler.
(2) Ayrı teknik ünite olarak onaylanacak olay veri kaydedici
sistemi 169 sayılı BM/AEK Regülasyonunun 5.3 üncü
giriş maddesi, 5.3.3 üncü ila 5.3.5 inci maddeleri ile 5.5 inci maddesine uygun
olur.
(3) Bir motorlu aracın, ayrı teknik ünite olarak tip onaylı bir
olay veri kaydedici sistemi ile donatıldığı durumda; araç ve aracın olay veri
kaydedicisi sistemi, birinci fıkrada belirtilen teknik gerekliliklere uygun
olur. Ancak 169 sayılı BM/AEK Regülasyonunun 5 inci maddesinin amaçları
bakımından 5.1 inci, 5.2 nci, 5.3.1 inci, 5.3.2 nci ve
5.4 üncü maddelerine uygunluk aranır.
Veri güvenliği
MADDE 4- (1) Olay veri kaydedici sisteminin kaydettiği ve depoladığı
çarpışma ile ilgili veriler, 155 sayılı BM/AEK Regülasyonunun orijinal
serisi veya sonraki herhangi bir değişiklik serisinde belirtilen teknik
gereklilikler ve geçiş hükümlerine uygun olarak manipülasyona karşı korunur.
(2) Olay veri kaydedici sisteminde gerçekleştirilen yazılım
güncellemeleri, bunların tehlikeye atılmasını ve geçersiz güncellemeleri makul
ölçüde önlemek için korunur.
Verilerin alınması
MADDE 5- (1) Olay veri kaydedici sistemleri tarafından kaydedilen
çarpışma ile ilgili veriler, Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam,
Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)’in EK X’unun 2.9 uncu maddesinde belirtilen standart hâle getirilmiş
veri link bağlantı elemanı üzerinde seri veri kapısı vasıtasıyla sağlanır. Seri
veri kapısının bir çarpışmadan sonra artık işlevsel olmadığı durumlarda,
veriler olay veri kaydedici sistemi üzerinden doğrudan alınabilir olmalıdır.
(2) Araç imalatçısı; tip onay kuruluşuna ve tip onay kuruluşunun
talebi üzerine, ilgili aksam, teşhis aracı veya test ekipmanı imalatçısına
veya tamircisine, olay verilerine nasıl erişilebileceği, bunların nasıl
alınabileceği ve yorumlanabileceği hakkında bilgi sağlar.
(3) Araçlar ve olay veri kaydedici sistemleri, bir veri alma
aracının aşağıdaki veri öğelerini içeren olay raporları üretmesine olanak
verecek şekilde tasarlanır. Araç imalatçısı (b) bendinde yer alan verilerin,
aynı zamanda 169 sayılı BM/AEK Regülasyonunun 5.4.1
inci maddesinde belirtilen darbeden sonra da mevcut olduğunu gösterir:
a) 169 sayılı BM/AEK Regülasyonu uyarınca
gerekli olan zorunlu veri öğelerinin her biri.
b) Olay veri kaydedici sisteminin bulunduğu aracın belirli araç
tipi, varyant ve versiyonu (takılı aktif güvenlik ve kaza önleme
sistemleri dahil).
(4) Olay veri kaydedici sistemi tarafından kaydedilen veriler,
aracın kilidini açmaya veya alet kullanmaya gerek kalmadan erişilebilen arayüzler üzerinden veya kablosuz bağlantılar için
araç arayüzleri üzerinden erişime açılmaz.
(5) Birinci fıkraya göre erişime açılan olay veri kaydedici
sisteminin verileri;
a) Makine tarafından okunabilir bir formatta mevcut olur.
b) Gerçek bir kişiyle ilişkilendirilmesine olanak verecek hiçbir
bilgiyi içermez veya bu bilgilerle birlikte sunulmaz.
Yola uygunluk testi için hükümler
MADDE 6- (1) Araçların periyodik yola uygunluk testleri amacıyla,
olay veri kaydedici sisteminin aşağıdaki özelliklerinin doğrulanması mümkün
olur:
a) Aracın ana kontrol anahtarının etkinleştirilmesi ve herhangi
bir ampul kontrolünün ardından arıza uyarı sinyali durumunun gözle görülür
şekilde gözlemlenmesiyle doğru çalışma durumu kontrol edilir. Arıza uyarı
sinyalinin ortak bir alanda görüntülendiği durumlarda (iki veya daha fazla
bilgi fonksiyonunun/sembolünün aynı anda görüntülenemeyeceği alan), arıza uyarı
sinyali durumundan önce ilk olarak ortak alanın işlevsel olup olmadığı kontrol
edilir.
b) Aracın teknik özelliklerinin buna izin verdiği ve gerekli
verilerin mevcut olduğu durumda bir elektronik araç arayüzünün kullanılmasıyla
doğru işlevsellik ve yazılım bütünlüğü kontrol edilebilir. İmalatçılar; yola
uygunluk testine yetkili kurum tarafından talep edilmesi hâlinde, elektronik
araç arayüzünün kullanımına ilişkin teknik
bilgilerin mevcut olmasını sağlar.
Avrupa Birliği mevzuatına uyum
MADDE 7- (1) Bu Yönetmelik; (AB) 2019/2144 sayılı
Tüzüğü tamamlayan, Olay Veri Kaydedicileri ile İlgili Olarak Ağır Hizmet
Araçlarının Tip Onayına ve Bu Sistemlerin Ayrı Teknik Üniteler Olarak Tip
Onayına ilişkin Özel Test Prosedürleri ve Teknik Gerekliliklere Yönelik
Ayrıntılı Kurallar Belirleyen ve (AB) 2019/2144 sayılı Tüzüğün EK II'sini tadil eden 26/7/2024 tarihli
ve (AB) 2024/2220 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak
Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 8- (1) Bu Yönetmelik 7/1/2026 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 9- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.