MİLLÎ
EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM VE KÜLTÜR YAYINLARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE
1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Millî
Eğitim Bakanlığının kuruluş, amaç ve görevleri doğrultusunda yayımlanacak ders
kitapları, öğretim materyalleri ve araçları hariç, her türlü basılı yayın ile
basılı olmayan bilim, sanat ve kültür eserlerini, dijital depolama üniteleri ve
Bakanlık internet sitelerinde hizmete sunulan kültür eserleri kapsamındaki
dijital yayınların seçimini, incelenmesini ve bu işlemlerin yapılabilmesi için
Bakanlık bünyesinde Danışma Kurulu ve Yayın Kurulu ile inceleme komisyonlarının
oluşturulmasını, bu kurulların ve komisyonların çalışma usul ve esasları ile
görev ve yetkilerini, basım-yayım ve yayın hizmet alımına ilişkin usul ve
esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2- (1)
Bu Yönetmelik, 14/6/1973 tarihli ve 1739
sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 10/10/2024 tarihli ve 7528 sayılı Öğretmenlik
Mesleği Kanunu, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri
Kanunu, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci
maddesi, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ile 23/8/2006 tarihli ve 2006/10932 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve
İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alan editörü: Kültür
eserlerinin yayım sürecini, tek eser veya kategori/bölüm bazında, içerik,
tasarım ve yazarlarla ilişkiler açısından yöneten ve izleyen kişiyi,
b) Bakan: Millî Eğitim Bakanını,
c) Bakanlık: Millî Eğitim
Bakanlığını,
ç) Bakan Yardımcısı: İlgili Genel
Müdürlüğün bağlı olduğu Bakan Yardımcısını,
d) Daire Başkanı: İlgili Daire
Başkanını,
e) Daire Başkanlığı: İlgili Daire
Başkanlığını,
f) Danışma Kurulu: Bakan onayı
ile oluşturulan istişare kurulunu,
g) Derleme: Özgün eser üzerindeki
haklar saklı kalmak kaydıyla, ansiklopediler ve antolojiler gibi muhtevası
seçme ve düzenlemelerden oluşan ve bir düşünce yaratıcılığı sonucu olan eseri,
ğ) Dijital depolama üniteleri:
Yayıma hazırlanmış veya basılmış kitap ve derginin her türlü dijital ortamda
umuma iletilmesi amacıyla arşivlendiği üniteleri,
h) Dijital yayın: Yayıma
hazırlanmış veya basılmış kitap ve derginin her türlü dijital ortamda umuma
iletilmesi amacıyla oluşturulmuş şeklini,
ı) Genel Müdür: Destek Hizmetleri
Genel Müdürünü,
i) Genel Müdürlük: Destek
Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
j) İşlenme eser: Diğer bir
eserden faydalanarak oluşturulmuş, oluşturulan eserden bağımsız olmayan,
işleyen yazarın özgünlüğünü taşıyan fikir ve sanat ürünlerini,
k) Kültür eserleri: Roman,
hikâye, öykü, şiir, deneme, günlük, anı, araştırma, inceleme, efsane, masal,
mizah, piyes, söyleşi türü ve benzeri kitap veya süreli yayın niteliğinde matbu
veya dijital yayınları,
l) MEB Döner Sermaye İşletmesi:
Millî Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesini,
m) Sipariş: Bakanlığın kişi,
komisyon, kurum veya kuruluşlara hazırlatacakları kültür eserini,
n) Süreli yayın: Bakanlığın
belirli aralıklarla yayımladığı dergi, bülten, mecmua ve benzerini,
o) Telif eser: Herhangi bir şekilde
dil ve yazı ile ifade olunan eserler ile doğrudan meydana getirilen fikir
mahsullerini,
ö) Tercüme eser: Yazıldığı
dilden, başka bir dile çevrilen eseri,
p) Yayım: Kitap, dergi ve benzeri
eserlerin basılıp dağıtılmasını ve dijital ortamlarda umuma iletilmesini,
r) Yayın: Kitap, dergi veya
benzeri matbu ve dijital eserleri,
s) Yayın inceleme komisyonları:
Bakanlık personeli ve/veya Bakanlık dışından oluşturulan ve Bakanlıkça
hazırlanan, hazırlatılan veya başvurusu yapılan eserleri inceleyerek Yayın Kuruluna
görüş bildiren komisyonları,
ş) Yayın Kurulu: Bakan onayı ile
Bakanlık merkez teşkilatı personelinden oluşturulan kurulu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kurulların ve İnceleme
Komisyonlarının Oluşturulması, Eserlerin İncelenmesi,
Seçilmesi, Yayımlanması ve
Temel İlkeler
Kurulların ve inceleme
komisyonlarının oluşturulması ve süresi
MADDE 4- (1)
Danışma Kurulu, Bakan onayı ile oluşturulur. Kurul üyeleri; kültür yayınları
alanında tecrübesi olan Bakanlık personeli ve/veya Bakanlık dışındaki
kişilerden seçilir. Bakan Yardımcısı ve Genel Müdür, Danışma Kurulunun doğal
üyesi olup Danışma Kurulu, doğal üyeler hariç on üç üyeden oluşur. Danışma
Kuruluna Bakan veya Bakan Yardımcısı başkanlık eder. Danışma Kurulu üyelerinin
görev süresi azami dört yıldır.
(2) Yayın Kurulu, Bakan onayı ile
Bakanlık merkez teşkilatı personelinden oluşturulur. Yayın Kurulu en az on üç
üyeden oluşur. Yayın Kuruluna Bakan Yardımcısı veya Genel Müdür başkanlık eder.
Yayın Kurulu üyelerinin görev süresi azami dört yıldır.
(3) Yayın inceleme komisyonları;
başvurusu yapılan, hazırlatılan ya da Bakanlık tarafından satın alınacak
eserleri 9 uncu maddedeki ilkeleri göz önünde bulundurarak inceler. Yayın
inceleme komisyonları, eserin içeriğine göre alanında uzman en az üç kişiden
oluşturulur. İlgili Komisyon üyeleri, görüşlerini bir raporla Yayın Kuruluna
sunar.
Toplantı ve karar
MADDE 5- (1)
Danışma Kurulu ve Yayın Kurulu, Bakanlık onayı ile belirlenen gündem ve
takvimle üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Kurullar, kararlarını
toplantıya katılan üye sayısının salt çoğunluğu ile alır. Oyların eşitliği
hâlinde kurul başkanının oyu çift oy kabul edilir. İnceleme Komisyonu üyeleri
de gerektiğinde toplantılara davet edilir.
(2) Danışma Kurulu tavsiye
kararları Yayın Kuruluna iletilir.
(3) Yayın Kurulunun kültür
eserlerinin yayımlanmasına dair kararları Bakan onayına sunulur.
(4) Kurulların ve inceleme
komisyonlarının sekretaryası ilgili Daire Başkanlığınca yürütülür.
Kurulların görev ve
yetkileri
MADDE 6- (1)
Danışma Kurulu, Millî Eğitim Şurası kararları ve millî eğitim politikaları
doğrultusunda kültür yayınlarının geliştirilmesine ve yaygınlaştırılmasına
yönelik tavsiye kararları alır.
(2) Yayın Kurulu, Danışma Kurulu
tarafından alınan tavsiye kararlarını ve Yayın Kurulu üyelerinden gelen
teklifleri değerlendirerek 9 uncu maddedeki ilkeler doğrultusunda aşağıdaki
görevleri yerine getirir:
a) Yayımlanması talebiyle
Bakanlığa gönderilen veya Bakanlık adına hazırlatılması istenen eserleri
inceleterek yayımlanıp yayımlanamayacağı hususunda karar alır.
b) Bakanlıkça önceden yayımlanmış
ve baskısı sona ermiş eserleri inceleterek bu eserlerle ilgili karar alır.
c) Millî kültürün
yaygınlaştırılması, yükseltilmesi ve tanıtımına yönelik ihtiyaç duyulan tür ve
alanlarda telif ve tercüme eserler, işlenme eserler, derlemeler ve gerektiğinde
doğrudan temin edilecek eserlerle ilgili karar alır.
ç) Yayımlanması amacıyla satın
alınacak veya hibe edilecek eserleri inceleterek yayımlanıp yayımlanmayacağı
hususunda karar alır.
d) Mevcut yayınların incelenmesi,
tanıtımı ve yeni eserlerin kazandırılması amacıyla kongre, sempozyum, yarışma, panel, münazara, söyleşi ve çalıştay gibi etkinlikler düzenlenmesi hususunda
teklifte bulunur.
İncelemede usul
MADDE 7- (1)
Yayın Kurulu ve İnceleme Komisyonunun eser inceleme ve inceletme usulleri
aşağıdaki şekildedir:
a) Yayımlanması talebiyle Genel
Müdürlüğe gelen veya satın alınması önerilen eserler, yayın inceleme komisyonu
üyelerine gönderilir. Komisyon üyeleri raporlarını hazırlayarak Yayın Kuruluna
sunar. Yayın Kurulunca basılmasına karar verilen eserlerin iş ve işlemleri
ilgili Daire Başkanlığının uhdesinde alan editörü tarafından yürütülür.
b) Yayın Kurulu, yayın inceleme
komisyonunda alan uzmanı bulunmaması hâlinde başvurusu yapılan eserleri
Bakanlık dışı alan uzmanlarına inceletebilir ve yazılı görüşlerini alabilir.
Eseri inceleyen uzmanların verdiği gerekçeli rapor yeterli görülmezse veya
süresi içinde incelenip Bakanlığa teslim edilmezse eser, başka inceleyicilere
de gönderilebilir.
c) Yayın Kurulu üyeleri kendi
eserlerini yayımlatmak üzere başvuruda bulunamaz.
Eser hazırlatma, baskı,
yayım ve temin usulü
MADDE 8- (1)
Bakanlık adına kendisinden sipariş usulü ile eser hazırlaması istenen gerçek ya
da tüzel kişiler, yapılan protokol veya sözleşme çerçevesinde çalışmalarını
tamamlayarak Bakanlığa sunar. Eserin basım ve yayımı
Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde, eserin, eser sahibinin ayrıntılı
bilgilerini; eserin 5846 sayılı Kanunun 22 nci, 23 üncü ve 25 inci maddelerinde düzenlenen, çoğaltma, yayma ve
umuma iletim haklarını Bakanlığa devrettiğini; Bakanlığın bu hakları
gerektiğinde üçüncü kişilere kullandırması ve devretmesi hususunda yetkili
olduğunu açıkça hüküm altına alan yazılı ve tarafların ıslak imzalarını taşıyan
bir sözleşme akdedilir. Ödeme, eserin nihai olarak vücuda gelmesini
takiben akdedilen sözleşme sonrasında gerçekleştirilir.
(2) Yayın Kurulunca uygun görülen
eserlerin yayımlanma yöntemi, mecrası ve süresi Bakanlık onayına bağlıdır.
(3) Eserlerin inceleme sürecine
yönelik iş ve işlemleri, ilgili Daire Başkanlığınca; telif, baskı, tanıtım,
reklam, satış ve pazarlama gibi iş ve işlemleri ise MEB Döner Sermaye
İşletmesince yürütülür. İhtiyaç duyulması hâlinde eserlerin baskı ve yayım
öncesi yapılması gereken kapak tasarımı, dizgi, görsel çizimi ve benzeri iş ve
işlemlerine yönelik MEB Döner Sermaye İşletmesince Genel Müdürlüğün onayı ile
hizmet alımı da yapılabilir.
(4) Yerli, yabancı, özel ve kamu
sektörü ile şahıslardan gelen proje ve eserlerden Yayın Kurulunca önerilen ve
Bakan onayı ile uygun görülenlerin telif hakları, mali hak devir sözleşmesiyle
MEB Döner Sermaye İşletmesince satın alınır.
Değerlendirme ilkeleri
MADDE 9- (1)
Eserlerin incelenmesinde, seçiminde, hazırlanmasında, sadeleştirilmesinde ve
tercüme edilmesinde göz önünde bulundurulacak temel ilkeler şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti
Anayasasına ve 1739 sayılı Kanuna uygun olması.
b) Kişileri, aile kurumunu veya toplumun
belirli bir kesimini küçük düşürücü yorumlara yer vermemesi.
c) Millî, ahlaki, insani, manevi
ve kültürel değerlerimizin yaşatılmasına ve yaygınlaştırılmasına katkıda
bulunacak nitelikte olması.
ç) Hedef kitlenin seviye,
öncelik, ihtiyaç ve beklentilerine uygun olması.
d) Toplumun çağdaşlaşmasına,
gelişmesine, demokratikleşmesine, birlikte yaşamasına katkı sağlayıcı nitelikte
olması.
e) Ülke dışında yaşayan
vatandaşlar ile akraba topluluklara yönelik hazırlanacak eserlerin, onların
kültürel kimliklerini, millî ve manevi değerlerini, duyarlıklarını korur ve
güçlendirir nitelikte olması.
f) Benzer içerikli eserler
arasında özgün ve yeni yönlerinin olması.
g) Görsel ve çizimlerin eserin
içeriğine uygun olması.
ğ) Dil ve anlatımın, Türkçenin
ses ve söz varlığını tüm zenginliği ile yansıtması.
h) Eserin, bilimsel yöntemlere
veya ait olduğu sanat dalının özelliklerine göre hazırlanması.
ı) Türk Devletleri Teşkilatı
üyesi ülkeler başta olmak üzere tarihî ve kültürel bağlarımızın olduğu ülkeler
ile milletler arasında dostluk bağlarını güçlendirici nitelikte olması.
i) Tarihimizi, kültürel
zenginliğimizi işleyici, tanıtıcı, geliştirici ve gelecek nesillere taşıyıcı
nitelikte olması.
j) Çocuklara yönelik hazırlanacak
eserlerin çocukların sosyal, duygusal, zihinsel ve ahlakî gelişimlerini
destekleyici nitelikte olması.
Başvuru şartları
MADDE 10- (1)
Eserlerinin yayımlanması için başvuruda bulunanlar; metin, imla, terim, dil,
harita, resim, şekil, nota ve benzeri unsurlar açısından düzenlenmiş ve ön
tasarımı yapılmış eserlerini dosya hâlinde hazırlayarak bu dosyayı, varsa telif
belgelerini, öz geçmişini dijital depolama ortamında başvuru yazısı ile
birlikte Genel Müdürlüğe teslim eder. Başvurusu yapılan eser hakkındaki
inceleme Yayın Kurulunca en geç altı ay içerisinde tamamlanır.
Yayım şartları
MADDE 11- (1)
Eserlerinin yayımlanmasını talep edenler;
a) 5846 sayılı Kanunun ilgili
hükümlerine göre eserin intihal olmadığına, içerik, görsel veya tasarımı
üzerinde başka kurum ve kuruluşlar ile kişilerin haklarının bulunmadığına ve bu
hususta her türlü hukuki sorumluluğu üstlendiklerine dair taahhütnameyi ve
ilgili belgeleri,
b) Muhtemel maddi hataların
düzeltilmesi, ihtiyaç duyulması hâlinde tashih ve redaksiyon yapılması, kapak
tasarımı ve iç sayfa tasarımı konusunda Bakanlığın tasarruf yetkisini kabul
ettiklerini belirtir izin belgesini,
c) Yayımlanması ve ücret ödenmesi
uygun görülen eserinin basılı ve/veya dijital depolama ürünleri ile birlikte
çoğaltma, yayma ve umuma iletim haklarını Bakanlığa devrettiğine dair belgeyi,
Bakanlığa vermekle yükümlüdür.
Eserlerin temsil ve basım
hakları
MADDE 12- (1)
Yayımlanması uygun görülen telif, tercüme, işlenme ve derleme eserler üzerindeki
işleme ve temsil hakları eser sahiplerine ve işleyene; çoğaltma, yayma ve umuma
iletim hakları ise Bakanlığa aittir. Bakanlık işleme ve temsil hakları
bakımından eser sahibine bir defaya mahsus basit ruhsat verebilir.
Mükerrer baskı kararı ve
yayım hakkının iadesi
MADDE 13- (1)
Eserin mevcut baskısının yüzde 80’inin tamamlanmış olması şartıyla sözleşmede
belirtilen miktar veya süre sona ermeden yayım hakkının eser sahibine iadesine
veya eserin süre ve sayı bakımından mükerrer baskısının yapılmasına Bakanlıkça
karar verilir.
Birimlerce hazırlanan
eserlerin incelenmesi
MADDE 14- (1)
Bakanlık birimleri kendi görev ve sorumluluk alanlarına ilişkin yayımlanmasını
planladıkları veya önerdikleri eserleri Yayın Kuruluna inceletmek üzere Genel
Müdürlüğe başvurur. Yayın Kurulu, başvurusu yapılan eserleri bu Yönetmelik
hükümleri çerçevesinde inceler veya inceletir. Söz konusu eserlerin
görüşüleceği toplantılara bilgi vermek üzere gerekirse ilgili Bakanlık birimi
davet edilir. İnceleme sonucu basımı uygun bulunması hâlinde, yayımlayacak
birim, eseri Bakan onayına sunar ve yayım sürecini takip eder.
Toplantı, harcırah ve
yayın faaliyetlerine ait giderler
MADDE 15- (1)
Danışma Kurulunun Bakanlık personeli olmayan üyelerine, Kamu Kurum ve
Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre toplantı ücreti ödenir.
(2) Memuriyet mahalli dışında
yapılan toplantılara katılan kurullar ve komisyon üyelerine 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu
hükümlerine göre yol masrafı, gündelik ücreti ödenir. Yayın faaliyetlerine ait
benzeri diğer giderler MEB Döner Sermaye İşletmesi tarafından ödenir.
Yayımlanacak eserlere
ilişkin ödemeler
MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik hükümlerince yayımlanacak eserlerin
işlenme hak ve ücretleri ile bu eserlerle ilgili her türlü inceleme,
redaksiyon, derleme, tashih ve benzeri iş ve işlem ödemeleri, 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve
İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hesaplanır ve MEB Döner
Sermaye İşletmesince ödenir.
(2) Resmî görev gereği
hazırlanmış eserlere ücret ödenmez.
(3) Yayın Kurulu sipariş ile eser
hazırlatılmasını talep ettiğinde MEB Döner Sermaye İşletmesince gerçek ya da
tüzel kişilerden ilgili mevzuat kapsamında hizmet alımı yapabilir.
Yayın numarası
MADDE 17- (1)
Bakanlık birimlerince hazırlanan her türlü eser için baskıdan önce Genel
Müdürlükten yayın numarası alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 18- (1)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında hüküm bulunmayan hallerde, 5846 sayılı Kanun ile
Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında
Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan
yönetmelik
MADDE 19- (1) 3/10/2014 tarihli ve 29138 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim ve Kültür Yayınları Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 1- (1)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olan kurulların
faaliyetleri ve bu kurullardaki üyelikler bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde sona
erer.
Yürürlük
MADDE 20- (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.