ENDÜSTRİYEL EMİSYONLARIN YÖNETİMİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çevrenin ve insan
sağlığının bütüncül olarak korunması için sıfır kirlilik hedefleri
doğrultusunda entegre kirlilik önleme ve kontrol yaklaşımıyla hava, su, toprak,
gürültü ve koku kirliliğine neden olan sanayi kaynaklı emisyonları ve atık
oluşumunu kaynağında önlemek ve azaltmak ile kaynakları verimli kullanmak için
sanayide yeşil dönüşüme, döngüsel ekonomiye ve karbonsuzlaşmaya yönelik idari
ve teknik usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, EK-1 ve EK-2’de yer alan
faaliyetlerin gerçekleştirildiği işletmeleri kapsar.
(2)
Milli güvenlik kapsamında görev ve yetkisi bulunan kurum ve kuruluşlar,
araştırma ve geliştirme faaliyetleri, yeni ürün ve süreçlerin test edilmesi
için kullanılan işletmeler veya işletme bölümleri bu Yönetmeliğin kapsamı
dışındadır.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872
sayılı Çevre Kanununun 3 üncü, 8 inci ve 11 inci maddeleri ile 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 103 üncü ve
104 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,
b)
Çevresel kalite standartları: İlgili mevzuatla belirlenen, belirli bir
kirletici veya kirletici gruplarının çevrede ya da alıcı ortamda insan sağlığı
ve çevreyi korumak için sağlanması gereken değerleri,
c)
Çevresel performans: Tüketim seviyeleri, malzemeler, su ve enerji kaynakları
ile ilgili kaynak verimliliği, emisyon değerleri, malzemelerin ve suyun yeniden
kullanımı ve atık üretimi ile ilgili performansı,
ç)
Değerlendirme raporu: SYD belgelendirme sürecinde başvuru dosyası kabul edilen
işletme için Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde ve Mevcut En İyi Teknikler (MET)
dokümanları doğrultusunda hazırlanan ve içeriği EK-4’te yer alan raporu,
d)
Değişiklik raporu: Tesiste yapılması planlanan değişikliğe yönelik olarak
hazırlanan raporu,
e)
Derin endüstriyel dönüşüm: İklim nötr hedefi doğrultusunda; işletme tarafından
bir tesisin tamamının veya bir kısmının tasarımında veya mevcut bir tesisin
teknolojisinde büyük bir değişiklik yapılmasını içeren, çapraz medya etkilerini
de dikkate alarak MET sonuçlarında belirlenen tekniklerle elde edilebilecek
düzeylere kadar çevresel ortak faydaları optimize eden ve sera gazı
emisyonlarında kayda değer bir azalma sağlayan MET’in veya yeni tekniklerin
uygulanmasını,
f)
e-SYD Sistemi: SYD sürecindeki iş ve işlemlerin elektronik ortamda
gerçekleştirileceği çevrimiçi sistemi,
g)
Emisyon: Maddelerin, titreşimin, ısı veya gürültünün işletme veya tesiste yer
alan bir veya birden fazla kaynaktan havaya, suya ya da toprağa doğrudan veya
dolaylı biçimde bırakılmasını,
ğ)
Emisyon sınır değeri (ESD): Bir emisyonun belirli parametrelerle ifade edilen
kütlesinin, belirli zaman dilimi içinde aşılmaması gereken konsantrasyonu
ve/veya seviyesini,
h)
Eşdeğer parametreler veya teknik tedbirler: Sektörel MET dokümanlarında ve
MET-Ref dokümanlarında ESD’leri verilmiş olan kirleticiler yerine, tesisin
özelliklerine göre göz önünde bulundurulacak parametre veya teknik tedbirleri,
ı)
Gelişmekte olan teknik: Ticari olarak geliştirilmesi halinde daha yüksek
seviyede çevre ve insan sağlığı korumasını sağlayacak veya mevcut tekniklerin
uygulanma maliyetinden daha düşük maliyetli ve asgari olarak mevcut çevre
koruma düzeyinin muhafaza edilmesine imkan sağlayacak endüstriyel faaliyetlere
yönelik yeni bir tekniği,
i)
Genel bağlayıcı kurallar: SYD belgesi şartlarını belirlemek için getirilmiş
asgari olarak 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamındaki emisyon sınır değerleri ve diğer
şartları,
j)
Gözden geçirme raporu: SYD belgesi gözden geçirme sürecinde tesise ilişkin
hazırlanan raporu,
k)
İl müdürlüğü: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği il müdürlüklerini,
l)
İşletme: Tesis ve faaliyetleri,
m)
İşletmeci: SYD belgesine tabi olan tesisi işleten ve mülkiyet hakkı, kiralama
veya diğer kanuni yetkilerle kullanma hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi,
n)
Kirlilik: İnsan faaliyetlerinin doğrudan veya dolaylı sonucu olan maddelerin, titreşimlerin,
gürültünün veya ısının ve kokunun insan sağlığına, çevre kalitesine, maddi
varlıklara zararlı olabilecek veya çevrenin kalitesini bozacak ve meşru
amaçlarla kullanılmasına engel olabilecek şekilde havaya, suya veya toprağa
doğrudan ve dolaylı biçimde bırakılması sonucu oluşan durumu,
o)
Madde: 7/11/2023 tarihli ve 32362 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyoaktif
Atık ve Kullanılmış Yakıt Yönetimi Yönetmeliğinde yer alan radyoaktif maddeler,
13/8/2010 tarihli ve 27671 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genetik Yapısı
Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelikte yer alan genetiği
değiştirilmiş mikroorganizmalar ve 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı
Biyogüvenlik Kanununda yer alan genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar
tanımına giren maddeler hariç olmak üzere her türlü kimyasal element ve
bunların bileşiklerini,
ö)
Mevcut durum raporu: Bu Yönetmelik kapsamında yer alan toprak kirliliği ve yer
altı ve yer üstü suyunun kirlilik durumu hakkında, ilgili mevzuat kapsamında
Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluş tarafından 8/6/2010 tarihli ve 27605
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal
Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kapsamında hazırlanan raporu,
p)
Mevcut En İyi Teknikler (MET): Çevrenin bir bütün olarak en yüksek düzeyde
korunmasında teknolojik ve ekonomik sürdürülebilirliği uluslararası kabul
görmüş olan, Bakanlıkça yayımlanan ve SYD belgesinin gerekliliklerine temel
oluşturan, en etkin, ileri, uygulanabilir, temiz üretim teknikleri;
1)
Teknikler: Kullanılan teknolojiyi ve tesisin tasarlanma, inşa, bakım, işletme
ve devreden çıkarma yöntemlerini,
2)
Mevcut teknikler: İşletmeci tarafından teknik ve ekonomik olarak uygulanabilir
olduğu sürece, ülkemizde üretilmesine veya kullanılıyor olmasına bakılmaksızın,
sektörde ekonomik ve teknik olarak sürdürülebilir koşullar ve maliyetler ile
avantajlar dikkate alınarak uygulanan teknikleri,
3)
En iyi: İnsan sağlığı ve iklim koruması da dahil olmak üzere, çevrenin bir
bütün olarak en yüksek düzeyde korunmasında en etkili olanı,
r)
MET ile ilişkili emisyon seviyesi (MET-İES): Sektörel MET dokümanlarında, belli
bir zaman dilimi içerisinde, belirli referans koşulları altında ortalama bir
değer olarak ifade edilen, MET veya MET kombinasyonu uygulanarak elde edilen,
normal işletme koşullarında erişilen emisyon seviyesi aralığını,
s)
MET referans dokümanı (MET-Ref): EK-1’de yer alan faaliyetler için EK-7’de yer
alan kriterler dikkate alınarak, sektörel olarak hazırlanan uygulanan
teknikleri, mevcut emisyonları, azaltım seviyelerini, MET’in belirlenmesinde
göz önünde bulundurulan kriterleri, MET sonuç belgelerini ve gelişmekte olan
teknikleri içeren ve Bakanlıkça yayımlanan dokümanı,
ş)
MET sonuç belgesi: MET ile ilgili sonuçlar, tanımlar, MET uygulanabilirliğinin
değerlendirilmesi için gerekli bilgiler, MET-İES, bu tekniklerle ilişkili
çevresel performans seviyeleri, izleme, azaltım seviyeleri ve saha
iyileştirilmesi uygulandığı durumlarda iyileştirme tedbirleri dahil olmak üzere
bir çevre yönetim sisteminin içeriğini ortaya koyan bir MET-Ref dokümanının
bölümlerini içeren ve Bakanlıkça yayımlanan belgeyi,
t)
Önemli değişiklik: Bir tesisin SYD belgesinde yer alan bilgiler kapsamında
tesisin yapısında veya işleyişinde, prosesinde, besleme sisteminde, kapasite
veya boyutlarında, insan sağlığı ve çevre üzerinde önemli olumsuz etkileri
olabilecek olan çevre izin ve lisans belgesinin yenilenmesini gerektiren
değişiklik veya genişletmeyi,
u)
Sanayide yeşil dönüşüm (SYD): Çevresel etkiyi ve sürdürülebilirliği dikkate
alan, yenilikçi ve en iyi çevresel uygulamalar ile enerji ve kaynak
verimliliğini artıran,
sürdürülebilir tüketim ve üretim modellerini
benimseyen dönüşüm sürecini,
ü)
Sanayide yeşil dönüşüm (SYD) belgesi: EK-1’de yer alan faaliyetlerin bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak işletildiğini gösteren belgeyi,
v)
SYD başsorumlusu: SYD belgesi başvuru dosyasındaki bilgilere istinaden,
değerlendirme, değişiklik ve gözden geçirme süreçlerinde ilgili raporları
hazırlamak üzere süreçlerin koordinasyonunu sağlamaktan ve raporların
tamamından sorumlu Bakanlıkça yetkilendirilmiş başsorumluyu,
y)
SYD sorumlusu: SYD belgesi başvuru dosyasındaki bilgilere istinaden,
değerlendirme, değişiklik ve gözden geçirme süreçlerinde ilgili raporları
hazırlamak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş sorumluyu,
z)
Sektörel MET dokümanları: Bu Yönetmelik kapsamında yer alan faaliyetler için
uluslararası kabul görmüş uygulanan teknikleri, mevcut emisyonları, izleme
azaltım seviyelerini, MET’in belirlenmesinde göz önünde bulundurulan
kriterleri, MET-İES’i, saha iyileştirilmesi uygulandığı durumlarda iyileştirme
tedbirlerini ve gelişmekte olan teknikleri içeren ve sektörel olarak hazırlanan
ulusal teknolojik altyapı ile uyumlu Bakanlıkça yayımlanan dokümanları,
aa)
Sıfır kirlilik: Hava, su, toprak kirliliğinin, gürültü ve atığın, sağlığa ve
doğal ekosistemlere zararlı kabul edilmeyen seviyelere düşürülmesi ile toksik
olmayan bir çevre hedefini,
bb)
Tesis: EK-1 ve EK-2’de yer alan bir veya birden fazla faaliyeti yürüten
işletmenin, bu faaliyetlerle teknik bağlantısı olan ve kirlilik üzerinde etkisi
olabilecek, aynı sahada bulunan ilgili işlemlerin yürütüldüğü sabit bir teknik
birimi, faaliyeti veya faaliyetlerin bütününü,
cc)
Uygunluk incelemesi: Yerinde tespit raporu hazırlanmış başvuruların üçüncü
taraf doğrulama kuruluşlarınca uygunluğunun doğrulanma sürecini,
çç)
Uygunluk raporu: Uygunluk incelemesi sürecinde hazırlanan raporu,
dd)
Üçüncü taraf doğrulama kuruluşu: ISO/IEC 17029 standardına göre akredite olmuş,
SYD belgelendirme sürecince uygunluk inceleme için ulusal ve uluslararası
alanda uygunluk inceleme prosedürünün ve belgenin kabulünü temin eden kurum
veya kuruluşu,
ee)
Yerinde tespit raporu: Bakanlıkça değerlendirme raporu uygun bulunan tesisin il
müdürlüklerince yerinde incelenmesi sonucunda hazırlanan raporu,
ff)
Zararlı madde: 11/12/2013 tarihli ve 28848 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve
Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında zararlı olarak sınıflandırılan
maddeleri ve karışımları,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yetki ve Sorumluluklar
Bakanlığın yetki ve sorumlulukları
MADDE 5- (1) Bakanlık;
a)
Belgelendirme sürecinde uygulanacak MET’i, MET-İES’i, ESD ve ilgili hükümleri
belirlemekle,
b)
SYD belgelendirme sürecine ilişkin düzenlemeleri, MET dokümanlarını ve rehber
dokümanları hazırlamak ve yayımlamakla,
c)
SYD belgelendirme sürecini yürütmek ve ilgili kurum ve kuruluşlarla bu kapsamda
gerçekleştirilen çalışmaları desteklemekle,
ç)
SYD belgelendirme sürecinde görev alacak SYD sorumluları ve başsorumlularına
ilişkin eğitim, sınav uzmanlaşma belgelendirilme, yetkilendirme ve denetimine
yönelik usul ve esaslarını belirlemekle,
d)
Sanayide en iyi çevresel uygulamalar, sıfır kirlilik, derin endüstriyel
dönüşüm, sürdürülebilir tüketim ve üretim, temiz üretim konularında ülke
politikaları ve stratejilerini belirlemek ve bu kapsamda ilgili kurum ve
kuruluşlarla yürütülen ulusal ve uluslararası çalışmaları koordine etmekle,
e)
Ülke genelinde sıfır kirlilik hedefini yakalamaya yönelik olarak tüm alıcı ortamlarda
kirliliğin azaltılmasına ilişkin sektörel hedef ve eylemleri belirlemek,
koordine etmek ve çalışmaları teşvik etmekle,
f)
SYD belgelendirme sürecinde faaliyetlerin bulunduğu alan, bölgenin kirlilik
yükü gibi unsurları dikkate alarak uyulması gereken ilave tedbirleri ve/veya
hükümleri belirlemekle,
g)
SYD belgesinde belirtilen, izlenmesi gereken emisyon parametrelerine yönelik
ölçüm yöntemini, sıklığını ve değerlendirme prosedürünü içeren izleme
koşullarını belirlemekle,
ğ)
Sıfır kirlilik, derin endüstriyel dönüşüm, sürdürülebilir tüketim ve üretim,
temiz üretim, MET konusundaki uluslararası gelişmeleri takip etmek, MET
konusunda teknolojilerin geliştirilmesini desteklemek, mevzuatı hazırlamakla,
h)
SYD sürecinde ilgili kurum ve kuruluşlarca yürütülen çalışmaları desteklemek ve
bilgi, belge, veri sağlamakla,
ı)
İlgili kurum ve kuruluşlar tarafından inovatif ve çevreci en iyi uygulamaların
yaygınlaştırılması ve teşvik edilmesine yönelik yürütülen çalışmalarda asgari
olarak bu Yönetmelik hükümlerinin esas alınmasını sağlamakla,
i)
Sektörel MET dokümanları kapsamında çevresel kalite standartlarını belirlemekle,
yetkili
ve sorumludur.
İl müdürlüğünün yetki ve sorumlulukları
MADDE 6- (1) İl müdürlükleri SYD belgelendirme süreci
kapsamında;
a)
Sanayide en iyi çevresel uygulamalar, sıfır kirlilik, derin endüstriyel
dönüşüm, sürdürülebilir tüketim ve üretim, temiz üretimin yaygınlaşmasına
yönelik olarak illerde çalışma yürütmekle ve ilgili kurum kuruluşlarla
koordinasyon sağlamakla,
b)
EK-3’te yer alan başvuru dosyası içeriği ve belgelendirme sürecine ilişkin
işletmecileri bilgilendirmekle,
c)
Tesisin SYD belgelendirme sürecinde sunulan değerlendirme raporundaki
koşullarda faaliyet gösterdiğine ilişkin yerinde tespit raporunu hazırlama ve
e-SYD sistemine yüklemekle,
ç)
Belgesi bulunan tesisin, belgede yer alan koşullarda faaliyet gösterdiğine
ilişkin takip sürecini yürütmek ve EK-6’da yer alan hususlara göre gözden
geçirme sürecinde görev almakla,
d)
EK-1 ve EK-2’de yer alan faaliyetlerin kayıt işlemlerini takip etmekle,
yetkili
ve sorumludur.
Üçüncü taraf doğrulama kuruluşlarının yetki ve sorumlulukları
MADDE 7- (1) Ulusal ve uluslararası tanınan üçüncü
taraf doğrulama kuruluşları;
a)
SYD belgelendirme sürecinde uygunluk incelemesini yürütmekle,
b)
Uygunluk raporunu hazırlayarak işletmeciye iletmekle,
yetkili
ve sorumludur.
İşletmecinin yükümlülükleri
MADDE 8- (1) EK-1 ve EK-2’de yer alan faaliyetleri
yürüten işletmeciler Bakanlıkça belirlenen sektörel takvim doğrultusunda
elektronik sisteme bilgilerini girerek kayıt olmak ve her yıl 1 Nisan tarihine
kadar bilgilerini güncellemekle yükümlüdür.
(2)
SYD belgesi alacak tesis işletmecileri çevre izin ve lisans belge başvurusu ile
eş zamanlı bir şekilde bu Yönetmelik kapsamında istenen bilgi ve belgeleri
Bakanlığa ibraz etmekle yükümlüdür. Tesislerde, çevre izin ve lisans sürecinin
tamamlanması için SYD belgesi gerekir.
(3)
SYD belgesi bulunan tesisler için işletmeciler;
a)
SYD belge şartlarına göre faaliyet göstermekle,
b)
İşletmenin çevre izin ve/veya lisans belgesinin yenilenmesi durumunda otuz gün
içinde Bakanlığa bilgi vermek ve SYD belgesini yenilemekle,
c)
Meydana gelebilecek kazaların önlenmesi ve insan sağlığı ile çevre kalitesine etkilerinin
sınırlandırılması amacıyla ilgili mevzuatla belirlenen tedbirleri almakla,
ç)
Kirliliğin kaynağında önlenmesi ve azaltılması, atık, atık su ve emisyonların
azaltılması, enerji, su, hammadde ve diğer kaynakların verimli kullanılması
için; MET’i uygulayarak gerekli önleyici tüm tedbirleri almakla,
d)
Kirleticilerin hava, su ve toprak gibi alıcı ortamlara salımı ile atık sudaki
kirleticilerin ve atıkların taşınmasına yönelik toplulaştırılmış yıllık yük
bilgisini elektronik veri tabanına kaydetmekle,
e)
MET-İES’e ve ESD’lere uymakla ve/veya buna yönelik yeşil dönüşümü
gerçekleştirmekle,
f)
Saha ziyaretleri, yerinde tespit incelemesi, uygunluk değerlendirme, denetleme
ve kontrol faaliyetlerinde iş birliği sağlamakla,
g)
Faaliyetlerin kesin olarak sona ermesi durumunda kirlilik riskinin önlenmesi ve
faaliyet sahasının eski haline veya planlanan yeni kullanım amacına uygun hale
getirilebilmesi için gerekli tedbirleri almakla,
yükümlüdür.
(4)
İşletmeci; SYD belgesi başvuru, belgelendirme, gözden geçirme, sahanın
kapatılması dahil tüm SYD sürecinde sunulan bilgi, belge ve raporların
doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan sorumludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SYD Belgelendirme Süreci
Genel esaslar
MADDE 9- (1) SYD belgesi, Bakanlıkça yapılan
düzenlemelerde yer alan MET’e uyum durumuna ve MET-İES’den seçilecek ESD’lere
göre Bakanlıkça sınıflandırılır.
(2)
SYD belgesi tesisler için Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde yer alan faaliyetle
ilişkili MET’in uygulanmasına ve MET-İES’e uyum durumuna göre A (100 puan), B
(90-99 puan), C (80-89 puan), D (70-79 puan), E (60-69 puan), F (50-59 puan)
kategorilerine göre düzenlenir.
(3)
Bakanlık, SYD belgesinin, aynı alan üzerinde aynı işletmeci tarafından
işletilen bir veya daha fazla işletmeyi veya işletme bölümlerini kapsamasına
karar verebilir.
(4)
Bir işletmenin EK-1 kapsamında birden fazla faaliyeti bulunması halinde
faaliyet kodu ile birlikte kategorisi belirtilerek işletme için tek bir SYD
belgesi düzenlenir.
(5)
Tesislerin, çevresel performansı SYD belgesi kategorileri ile belirtilir/ilan
edilir.
(6)
Tesisler en az D seviyesinde SYD belgesi alacak şekilde planlanır, tasarlanır,
inşaasına başlanır.
(7)
Gözden geçirme süreci sonucunda SYD belgesi kategorisinin D seviyesinin altına
düşmesi halinde belge iptal edilir.
(8)
İşletmeci SYD belgesi ile, ilgili mevzuatına göre teşvik, hibe, kredi benzeri
finansal mekanizmalara başvuruda bulunabilir.
(9)
SYD için uygulanacak teşvik, hibe ve kredilerde belge ile birlikte kategorisi
ve çevresel performansı dikkate alınır.
(10)
SYD belgesi, ilgili mevzuat gereğince alınması gereken diğer yükümlülükleri
ortadan kaldırmaz.
(11)
Bakanlıkça gerekli görüldüğü durumlarda tüm alıcı ortamlar gözetilerek, SYD
belgesi kapsamına daha sıkı/esnek ESD’ler ve/veya çevresel kalite standardı
bazlı ESD’ler ve/veya ilave önlemler dahil edilir. Çevresel kalite standardı
bazlı ESD’ler ve geçiş süreci Bakanlık tarafından belirlenir.
(12)
Belgelendirme sürecinde e-SYD üzerinden elektronik ortamda yapılan bildirimler
işletmeye tebliğ edilmiş kabul edilir.
(13)
Bakanlık, SYD belge şartlarında belirtmek kaydıyla toplamda dokuz ayı aşmayan
bir süre boyunca MET referans belgesinde belirtilmiş olan yeni gelişen
tekniklerin test edilmesi ve kullanılması için geçici süreli muafiyetler
verebilir. Muafiyet süresinden sonra, SYD belgesi koşullarında belirtilen
MET-İES’e uygun faaliyet gösterilmesi sağlanır ya da uygulama sonlandırılır.
(14)
SYD belgesinin verilmesi, yenilenmesi ve gözden geçirilmesi için ödenecek bedel
her yıl Bakanlık tarafından belirlenir.
(15)
SYD belgelendirme sürecine ilişkin diğer hususlar Bakanlıkça belirlenir.
Belge işlemleri
MADDE 10- (1) SYD belgesi başvurusu,
EK-1’de yer alan tesislerin işletmecileri tarafından Bakanlığın sistemine
elektronik ortamda yapılır.
(2)
EK-1’de yer alan faaliyet kategorilerinden kapasite eşiğinin altında üretim
yapan tesislerin işletmecileri de başvuru yapabilir.
(3)
İşletmeci EK-3’te belirtilen bilgi, belge ve raporlar ile elektronik ortamda
Bakanlığa başvuruda bulunur.
(4)
Elektronik ortamda yapılan başvuru dosyası içeriği Bakanlık tarafından otuz gün
içinde incelenir.
(5)
Başvurunun EK-3’te belirtilen gereklilikleri karşılamaması durumunda eksik
bilgilerin tamamlanması için Bakanlık tarafından işletmeciye en fazla altmış
gün süre verilir.
(6)
Eksik bilgilerin düzeltilmemesi ve eksikliklerin belirtilen sürede
giderilmemesi halinde SYD belgesi başvurusunun işletmeci tarafından geri
çekildiği kabul edilir.
(7)
Eksikliklerin süresi içinde tamamlanması durumunda başvuru kabul edilir.
(8)
İşletmeci, başvurusu kabul edilen faaliyetler için Bakanlık tarafından
görevlendirilen SYD başsorumlusu koordinasyonunda hazırlanan değerlendirme
raporunu en geç bir yıl içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa sunar.
(9)
Değerlendirme raporu Bakanlıkça altmış gün içerisinde incelenir.
(10)
Değerlendirme raporunun Bakanlıkça uygun bulunmaması halinde, işletmeciye en
fazla altı ay süre verilir, verilen süre içerisinde uygunsuzluğun giderilmemesi
halinde başvurunun geri çekildiği kabul edilir.
(11)
Değerlendirme raporunun Bakanlıkça uygun bulunmasının ardından A kategorisi
belge başvurularında ve/veya işletmecinin talebi üzerine kırk beş gün
içerisinde uygunluk incelemesi yapılarak hazırlanan uygunluk raporu e-SYD
sistemine yüklenir.
(12)
Değerlendirme raporunun Bakanlıkça uygun bulunmasının ardından A kategorisi
dışındaki belge başvurularında; tesisler için il müdürlüğü tarafından yerinde
tespit raporu hazırlanarak e-SYD sistemine kırk beş gün içerisinde yüklenir.
(13)
Sürecin olumlu tamamlanmasının ardından işletmeciye gözden geçirme sürecine
tâbi olmak, bu Yönetmelik hükümleri ile diğer mevzuata uygun çalışmak ve
EK-5’te yer alan belge şartlarını sağlamak koşulu ile Bakanlık tarafından
elektronik ortamda SYD belgesi düzenlenir.
(14)
Yerinde tespit veya uygunluk incelemesi sırasında işletmede değerlendirme
raporunda belirtilen kriterlerin sağlanmadığının tespit edilmesi halinde, yüz
yirmi güne kadar eksiklikleri gidererek sisteme inceleme başvurusunda bulunur.
Bu süre sonunda;
a)
İşletmenin değerlendirme raporunda belirtilen kriterleri sağladığının tespit
edilmesi durumunda SYD belgesi düzenlenir.
b)
Belirtilen süre sonunda işletmenin değerlendirme raporunda belirtilen
kriterleri sağlamadığının tespit edilmesi durumunda başvuru reddedilir.
(15)
Uygun bulunan değerlendirme raporları ve olumlu ibareli uygunluk ve yerinde
tespit raporları mevzuatta veya tesiste önemli bir değişiklik olmaması
koşuluyla en fazla beş yıl geçerlidir.
SYD belge şartlarının gözden geçirilmesi
MADDE 11- (1) Bakanlık, SYD belgesi olan ve
faaliyette bulunan işletmelerin belge şartlarını, belge düzenleme tarihinden
itibaren her beş yılda bir gözden geçirir ve gerekli olduğu durumlarda belge
şartlarını günceller.
(2)
İşletmeci bu süre bitiminden bir yıl önce gözden geçirme sürecinin başlatılması
için Bakanlığa başvurur, gözden geçirme raporunun hazırlanması için Bakanlık
tarafından SYD başsorumlusu ve sorumluları görevlendirilir. İşletmeci yüz
seksen gün içerisinde hazırlanan raporu e-SYD sistemi üzerinden Bakanlığa sunar.
(3)
EK-6’da yer alan SYD belgesi gözden geçirme raporu formatına göre hazırlanan
raporun Bakanlıkça uygun bulunması halinde işletmeye gözden geçirme sürecinin
olumlu olduğu bildirilir ve işletme EK-5’te yer alan SYD belgesi şartlarını
sağlamak koşulu ile faaliyetine devam eder.
(4)
SYD belgesi gözden geçirme sürecinde işletmede belge şartlarına uygunsuzluk
tespit edilmesi halinde işletmeciye uygunluğu sağlaması için en fazla altı ay
süre verilir.
(5)
Süresi içinde uygunsuzluğun giderilmesi halinde işletmeye gözden geçirme
sürecinin olumlu olduğunu bildirir ve işletme EK-5’te yer alan SYD belgesi
koşullarını sağlaması şartıyla faaliyetine devam eder.
(6)
Uygunsuzluk süresi içinde giderilmediği takdirde Bakanlık tarafından SYD
belgesi iptal edilir.
SYD belgesinin yenilenmesi
MADDE 12- (1) Çevre izin ile çevre izin ve
lisans belgelerinin yenilenmesini takiben en geç otuz gün içinde EK-3’te yer
alan hususlara göre belge yenileme başvurusu yapılır.
(2)
İşletmenin ünvan/vergi numarasının değişmesi durumunda geçerlilik süresi
değişmemek kaydıyla SYD belgesi yeniden düzenlenir.
(3)
İşletmenin ünvanı ve/veya vergi numarasının değişmemesi, sadece işletmenin
sahibinin değişmesi/ortaklık yapısının değişmesi veya işletmenin kiralanması
durumunda, Bakanlıkça talep edilmesi halinde sunulmak üzere, değişikliğe
ilişkin ilgili bilgi ve belgeler işletmede saklı bulundurulur. Yeni işletme
sahibi veya kiralayan, mevcut belge ekindeki çalışma koşullarına uymakla
yükümlüdür.
(4)
İşletmelerde önemli değişiklik olması durumunda güncel değerlendirme raporu ile
belge yenileme süreci başlatılır.
(5)
Yapılan değişiklikle birlikte SYD kriterlerinin sağlanmaması durumunda mevcut
belge iptal edilir.
Genel bağlayıcı kurallar
MADDE 13- (1) SYD belgesinin ön koşulu
olarak EK-1’de yer alan faaliyetler için genel bağlayıcı kurallar uygulanır.
ESD’leri, eşdeğer parametreler ve teknik tedbirlerin belirlenmesi
esasları
MADDE 14- (1) SYD belgesine esas teşkil
eden ESD’leri, eşdeğer parametreler ve teknik tedbirler Bakanlıkça belirlenir
ve Bakanlığın resmî internet sayfasında duyurulur.
(2)
Kirletici maddelere ilişkin ESD’leri, emisyonların ilgili ünite ve/veya tesis
çıkış noktası için geçerlidir.
(3)
Kirletici maddelerin suya dolaylı deşarjında tesisin ESD’leri atık su arıtma
tesisinin etkisi dikkate alınarak belirlenir. Ancak bu durumda eşit düzeyde
çevresel koruma gerçekleşeceği güvence altına alınır ve söz konusu durumun daha
yüksek düzeyde çevre kirliliğine yol açmaması sağlanır.
İzleme gerekliliklerinin belirlenmesi
MADDE 15- (1) Faaliyetlerin ölçüm
metodolojisi, sıklığı ve değerlendirme prosedürünü içeren izleme gereklilikleri
Bakanlık tarafından belirlenir ve Bakanlığın resmî internet sayfasında
duyurulur.
(2)
Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak ölçüm ve analiz faaliyetleri için 25/12/2013
tarihli ve 28862 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Ölçüm ve Analiz
Laboratuvarları Yeterlik Yönetmeliği uygulanır, ölçüm ve analizler Bakanlıktan
yetki almış laboratuvarlarca yürütülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bilgiye erişim
MADDE 16- (1) Bakanlık; bir tesise yönelik
SYD belgesi verilmesi ve/veya belge şartlarının güncellenmesi, işletmeci
tarafından sonlandırılan faaliyete ilişkin alanın kapatılması halinde tesise
yönelik ticari sır niteliğindeki bilgiler haricindeki çevresel iyileştirme
konularına kamuoyunun çevresel bilgiye etkin ve zamanında erişebilmesini sağlar
ve sürecin sonucuna ilişkin bilgileri yayımlar.
(2)
SYD belgelendirme sürecine ilişkin kamuoyunun çevresel bilgi talebi gizlilik
esasları dikkate alınarak ilgili mevzuat çerçevesinde karşılanır.
İşletmeci tarafından sonlandırılan faaliyete ilişkin alanın
kapatılması veya farklı bir faaliyet için bırakılması
MADDE 17- (1) Bakanlık, işletmeci
tarafından faaliyetlerin kesin olarak sonlandırıldığı durumlarda, alanın
kapatılmasını, değerlendirme raporu içerisinde yer alan mevcut durum raporuna
göre değerlendirir.
(2)
Faaliyet sonlandırma süreci de dahil olmak üzere herhangi bir aşamada
hazırlanan mevcut durum raporuna göre, bu Yönetmeliğe uygun olarak ilk defa SYD
belgesi alınmasından önceki süreçte gerçekleştirilen faaliyetlerin bir sonucu
olarak toprak, yer altı ve yer üstü sularında insan sağlığı üzerinde önemli
risk oluşturacak ölçüde kirliliğe sebep olunduğunun tespit edilmesi durumunda
işletmeci, Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara
Dair Yönetmelik kapsamında öngörülen gerekli tedbirleri alır ve gerekli
iyileştirmeleri yapar.
SYD belgesi şartlarının kaybedilmesi
MADDE 18- (1) SYD belgesi şartlarının
kaybedilmesi durumunda işletmeci, Bakanlığı derhal bilgilendirmekle ve
Bakanlıkça verilecek süre içerisinde belge şartları ile uygunluğun tekrar
sağlanması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
(2)
SYD belgelendirme koşullarına uyum sağlanana kadar belge askıya alınır. Verilen
sürenin sonunda uygunsuzluğun devam etmesi durumunda belge iptal edilir.
(3)
SYD belgesinin şartlarının insan sağlığına doğrudan zarar verecek veya çevre
üzerinde doğrudan olumsuz etkiye sebep olacak şekilde kaybedilmesi durumunda,
süre verilmeksizin belge iptal edilir.
(4)
Belgenin askıya alınması ya da iptali, 2872 sayılı Kanunda yer alan
yaptırımların uygulanmasına engel teşkil etmez.
SYD sorumlusu ve başsorumlusu
MADDE 19- (1) Çevre yönetimi hizmeti
yeterlik belgesi bulunan kişiler, mühendislik, fen ve veterinerlik fakülteleri
öğretim üyeleri ve emeklileri, Bakanlık veya mülga Çevre Bakanlığı veya mülga
Çevre ve Orman Bakanlığı veya mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığı merkez ve
taşra teşkilatlarında hava, su, toprak, atık, kimyasallar ve deniz ile ilgili
birimlerde alıcı ortam bazlı çevresel yönetim ve denetim konularında çalışmış
ve kurumla ilişiği bulunmayan personel Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde SYD sorumlusu ve başsorumlusu olmak üzere başvuru yapabilir.
(2)
SYD sorumlusu ve başsorumlusunun eğitimi, nitelikleri, sınavı,
belgelendirilmesi, yetkilendirmesi ve denetimine ilişkin usul ve esaslar
Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlığın resmî internet sayfasında duyurulur.
(3)
SYD sorumlusu ve başsorumlusu sınavlarına, Bakanlıkça belirli dönemlerde ilan
edilen eğitimlere katılım sağlayanlar girebilir. Sınav sonucunda ilgili
mevzuatça belirlenen kriterlere göre başarılı sayılanlar belge almaya hak
kazanır, alınan belgeler beş yıl geçerlidir.
(4)
SYD başsorumlusu koordinasyonunda hazırlanan değerlendirme raporu, değişiklik
raporu ve gözden geçirme raporlarından SYD başsorumlusu sorumludur. Raporların
hazırlama sürecine SYD başsorumlusu koordinasyonunda en az iki SYD sorumlusu
katılır.
(5)
SYD belgesine başvuru yapan tesislerin çevre yönetimi ile ilgili birimlerinde görev
yapmakta olan en az üç yıl tecrübeye sahip personel, özgeçmişi değerlendirme
raporunda yer verilmek koşuluyla Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde SYD sorumlusu olarak sadece kendi tesisleriyle ilgili
belgelendirme sürecinde yer alabilir.
(6)
SYD sorumlusu ve başsorumlusu olmak için en az lisans düzeyinde mezuniyet şartı
aranır.
Büyük yakma tesisleri için özel hükümler
MADDE 20- (1) EK-1’de yer alan büyük yakma
tesislerinin SYD belgelendirme sürecinde bu Yönetmelik ve Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde
yer alan esaslar uygulanır.
(2)
Bakanlık, büyük yakma tesisleri için; işletmenin faaliyete geçiş tarihi, kalan
işletim ömrü, yerel yakıt özellikleri, bölgesel ısıtma sistemleri ile
bağlantısı, uyum maliyetlerinin çevresel kazanımlarla orantısız olması gibi
Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde yer alan koşul ve durumlarda MET-İES ve
ESD’ler için istisna ve muafiyetler getirebilir.
Atık yakma tesisleri ve atık beraber yakma tesisleri için özel
hükümler
MADDE 21- (1) EK-1’de yer alan atık yakma
veya beraber yakma tesislerinin SYD belgelendirme sürecinde bu Yönetmelik,
6/10/2010 tarihli ve 27721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atıkların
Yakılmasına İlişkin Yönetmelik ve Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde yer alan esaslar
uygulanır.
Organik solvent kullanan tesisler ve faaliyetler için özel hükümler
MADDE 22- (1) EK-1’de yer alan organik
solvent kullanan tesis ve faaliyetlerin SYD belgelendirme sürecinde bu
Yönetmelik ve Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde yer alan esaslar uygulanır.
(2)
Ek-2’de yer alan faaliyetlerin uçucu organik bileşik emisyonlarının yönetimine
ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.
İdari yaptırımlar
MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
hareket eden işletmeler hakkında 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinde yer alan
idari yaptırımlar uygulanır.
Tereddütlerin giderilmesi
MADDE 24- (1) Bakanlık; bu Yönetmeliğin
uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve bu
Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere kılavuzlar, rehberler ve alt
düzenleyici işlemler yapmaya yetkilidir.
Avrupa Birliği mevzuatına uyum
MADDE 25- (1) Bu Yönetmelik, Endüstriyel ve
Hayvancılık Emisyonlarına İlişkin 15/7/2024 tarihli ve 2024/1785 sayılı Avrupa
Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile değiştirilen Endüstriyel Emisyonlara
İlişkin 24 /11/2010 tarihli ve 2010/75/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey
Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde
hazırlanmıştır.
Geçiş dönemi
GEÇİÇİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihte faaliyette olan veya çevresel etki değerlendirmesi mevzuatına
göre başvurusu bulunan SYD belgesi alacak tesislerin işletmecileri, çevre izin
ve lisans belgesinin düzenlenmesini takiben en geç doksan gün içerisinde bu
Yönetmelik kapsamında istenen bilgi ve belgeleri Bakanlığa ibraz etmekle
yükümlüdür.
(2)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan veya çevresel etki
değerlendirmesi mevzuatına göre başvurusu bulunan tesisler 31/12/2028 tarihine
kadar en az F seviyesinde, 31/12/2030 tarihine kadar ise en az D seviyesinde
SYD belgesi almakla yükümlüdür.
SYD sorumluları ve başsorumlularına ilişkin geçiş dönemi
GEÇİÇİ MADDE 2- (1) 1/12/2030 tarihine kadar SYD
sorumlusu ve başsorumlusu olarak görev yapmak üzere Bakanlıkça sorumlu havuzu
oluşturulur ve ilan edilerek görevlendirmeler Bakanlık tarafından yapılır.
(2)
SYD sorumlusu havuzuna aşağıdaki niteliklerden herhangi birisini sağlayanlar
özgeçmişleriyle ve destekleyen belgelerle beraber Bakanlığa başvurur:
a)
Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi bulunan kişilerden ilgili sektörde en
az beş yıl tecrübeye sahip olanlar.
b)
Mühendislik, fen ve veterinerlik fakülteleri öğretim üyeliği görevinde
bulunanlardan sektör ile ilgili en az bir projede çalışmış ve/veya
yayın/bildiri hazırlamış olanlar.
c)
Bakanlık veya mülga Çevre Bakanlığı veya mülga Çevre ve Orman Bakanlığı veya
mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatlarında hava, su,
toprak, atık, kimyasallar ve deniz ile ilgili birimlerde alıcı ortam bazlı
çevresel yönetim ve denetim konularında en az yedi yıl çalışmış ve kurumla
ilişiği bulunmayan personel.
(3)
SYD başsorumlusu havuzuna aşağıdaki niteliklerden herhangi birisini sağlayanlar
özgeçmişleriyle ve destekleyen belgelerle beraber Bakanlığa başvurur:
a)
Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi bulunan kişilerden ilgili sektörde en
az on yıl tecrübeye sahip olanlar.
b)
Mühendislik, fen ve veterinerlik fakülteleri öğretim üyeliği görevinde
bulunanlardan, sektör ile ilgili en az üç projede çalışmış ve/veya
yayın/bildiri hazırlamış olanlar.
c)
Bakanlık veya mülga Çevre Bakanlığı veya mülga Çevre ve Orman Bakanlığı veya
mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatlarında hava, su,
toprak, atık, kimyasallar ve deniz ile ilgili birimlerde alıcı ortam bazlı
çevresel yönetim ve denetim konularında en az on yıl çalışmış ve kurumla
ilişiği bulunmayan personel.
Yürürlük
MADDE 26- (1) Bu Yönetmelik 1/12/2025
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 27- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.