|
6326 SAYILI TURİST REHBERLİĞİ MESLEK KANUNU İLE
KÜLTÜR VE
TURİZM BAKANLIĞINA VERİLEN YETKİ VE GÖREVLERİN
UYGULANMASINA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
7/6/2012 tarihli ve 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu kapsamında,
Kültür ve Turizm Bakanlığının meslek kuruluşları üzerindeki idari ve mali
denetimine ilişkin usul ve esaslar ile Kanunla Bakanlığa verilen yetki ve
görevlere ilişkin hükümlerin uygulanmasına dair hususları düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; turist rehberliği mesleğine
kabule, turist rehberliği eğitim ve gezi programlarının düzenlenmesine,
mesleğe yönelik yabancı dil sınavlarının düzenlenmesine, Bakanlığın turizm
mesleği ve turizm meslek kuruluşları üzerindeki idari ve mali denetimine ve
Kanunla Bakanlığa verilen yetki ve görevlere ilişkin usul ve esasları
kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 7/6/2012
tarihli ve 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanununun 12 nci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aday: Turist rehberliği eğitim ve gezi
programları ile mesleğe kabul ve yabancı dil sınavlarına katılmak amacıyla
başvuru yapanları,
b) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
c) Birlik: 6326 sayılı Kanun kapsamında kurulan
Turist Rehberleri Odaları Birliğini,
ç) Bölgesel turist rehberi: Ruhsatnamesinde ve
çalışma kartında belirtilen coğrafi bölge veya bölgelerde çalışma hak ve
yetkisine sahip olan turist rehberlerini,
d) Çalışma kartı: Birlik tarafından basılan ve
eylemli turist rehberlerine, kayıtlı oldukları oda tarafından bir yıl
süreyle geçerli olmak üzere mesleği fiilen icra edebileceklerine ilişkin
verilen izin belgelerini,
e) Eğitim programı: Bu Yönetmelikle belirlenen
usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlığın talebiyle Bakanlığın gözetim ve
denetimi altında birlikler veya konusunda uzmanlaşmış kamu kurum ve
kuruluşları tarafından veya Bakanlıkça ülkesel veya bölgesel düzeyde
düzenlenen dersler ve konferanslardan oluşan yetiştirme programını,
f) Eğitim programı yöneticisi: Eğitim
programının yürütülmesinden sorumlu kişiyi,
g) Eylemli turist rehberi: Çalışma kartı sahibi
olup fiilen turist rehberliği hizmeti sunma hak ve yetkisine sahip turist
rehberlerini,
ğ) Eylemsiz turist rehberi: Ruhsatname sahibi
olup çalışma kartı olmayan turist rehberlerini,
h) Genel Müdürlük: Bakanlık Yatırım ve
İşletmeler Genel Müdürlüğünü,
ı) Gezi yöneticisi: Uygulama gezisinin
yürütülmesinden sorumlu kişiyi,
i) İl müdürlüğü: Kültür ve Turizm Bakanlığı il
müdürlüklerini,
j) Kanun: 6326 sayılı Kanunu,
k) Katılımcı: Turist rehberliği eğitim ve gezi
programları ile mesleğe kabul ve yabancı dil sınavlarına katılanları,
l) Meslek: Turist rehberliği mesleğini,
m) Meslek kuruluşları: Turist rehberleri odaları
ve Turist Rehberleri Odaları Birliğini,
n) Oda: Turist rehberleri odalarını,
o) Ruhsatname: Mesleğe kabul koşullarını
taşıyanlara Bakanlık tarafından verilen belgeyi,
ö) Sistem: Bakanlıkça oluşturulan turist
rehberliği başvuru takip sistemini,
p) Turist rehberi: Kanun ve bu Yönetmelik
hükümleri uyarınca mesleğe kabul edilerek turist rehberliği hizmetini sunma
hak ve yetkisine sahip olan gerçek kişiyi,
r) Turist rehberliği hizmeti: Seyahat
acentacılığı faaliyeti niteliğinde olmamak kaydıyla kişi veya grup
hâlindeki yerli veya yabancı turistlerin gezi öncesinde seçmiş oldukları
dil kullanılarak ülkenin kültür, turizm, tarih, çevre, doğa, sosyal veya
benzeri değerleri ile varlıklarının kültür ve turizm politikaları doğrultusunda
tanıtılarak gezdirilmesini veya seyahat acentaları tarafından düzenlenen
turların gezi programının seyahat acentasının yazılı belgelerinde
tanımlanması ve tüketiciye satılması şekilde yürütülüp acenta adına
yönetilmesini,
s) TÜRSAB: Türkiye Seyahat Acentaları Birliğini,
ş) Uygulama gezisi: Bu Yönetmelikle
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlığın talebiyle
Bakanlığın gözetim ve denetimi altında birlikler veya konusunda uzmanlaşmış
kamu kurum ve kuruluşları tarafından veya Bakanlıkça ülkesel veya bölgesel
düzeyde düzenlenen geziyi,
t) Ülkesel turist rehberi: Ruhsatnamesinde ve
çalışma kartında ülke genelinde çalışma hak ve yetkisine sahip olduğu
belirtilen turist rehberlerini,
u) Yabancı dil yeterlilik belgesi: Ölçme, Seçme
ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) tarafından yapılan YDS/e-YDS ile
eşdeğerliliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği olan yabancı dil
sınavlarından veya Bakanlıkça veya Bakanlığın talebiyle Bakanlığın gözetim
ve denetimi altında birlikler veya alanında uzmanlaşmış kamu kurum ve
kuruluşlarınca yapılan yabancı dil sınavından alınan belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Turist Rehberliği Eğitim Programı, Uygulama Gezisi
ve Sınavlar
Turist rehberliği eğitim programı açılması
MADDE 4- (1) Bakanlıkça turizm
sektörünün ihtiyaçları da dikkate alınarak belirlenen dillerde, gerektiği
hâllerde belirlenen bölgelerde, bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde Bakanlığın talebiyle Bakanlığın gözetim ve denetimi altında
birlikler veya konusunda uzmanlaşmış kamu kurum ve kuruluşları tarafından
veya Bakanlıkça ülkesel veya bölgesel turist rehberliği eğitim programı
düzenlenir.
(2) Kanunun 3 üncü maddesinin yedinci fıkrası
uyarınca eğitim programının Bakanlık tarafından düzenlendiği hallerde de bu
Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uyulur.
(3) Katılımcılara eğitim programının
değerlendirilmesine yönelik anket uygulanabilir.
Eğitim programı duyurusu
MADDE 5- (1) Eğitim programına
ilişkin duyuru Bakanlığın internet sitesi ile eğitimi gerçekleştirecek
kurum veya kuruluşların internet sitelerinde yapılır.
(2) İlanda; eğitimi düzenleyecek olan kurum veya
kuruluşun adı, eğitimin gerçekleştirileceği yer, eğitim süresi, katılım
şartları, katılımcı sayısı, katılım ücreti, başvuru usulü ile gerekli
görülen diğer bilgilere yer verilir.
Eğitim programına kabul
MADDE 6- (1) Eğitim programına
kabulde aranan koşullar şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Başvuru tarihi itibarıyla on sekiz yaşını
doldurmuş olmak.
c) Üniversitelerin turist/turizm rehberliği
bölümü dışındaki diğer bölümlerinden en az lisans düzeyinde mezun olmak
veya öğrenimini yabancı ülkelerde yapmış olanlar için yetkili kurumlardan
alınacak denklik belgesinin onaylı örneğini sunmak.
ç) Uzak Doğu dillerinden başvuru yapacak olanlar
için en az ön lisans düzeyinde üniversite mezunu olmak.
d) Eğitim programının Bakanlıkça belirlenen bir
dile yönelik açılması halinde o dile ilişkin yabancı dil yeterlilik
belgesini sunmak.
e) Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkraları gereği başvuracak olanlar için yabancı dil yeterlilik belgesini
sunmak.
f) Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(e) bendinde sayılan suçların herhangi birinden mahkûm olmamak.
g) Daha önce meslekten çıkarılmamış olmak.
ğ) Bakanlık tarafından eğitim programı
duyurusunda belirtilen bilgi ve belgeleri sunmak.
Başvuru ve belgelerin incelenmesi
MADDE 7- (1) Başvurular sınavı
gerçekleştirecek olan kurum veya kuruluş tarafından incelenir. Öngörülen
koşulları taşıyan ve gerekli belgeleri ibraz eden adaylar eğitim programına
kabul edilir. Eğitim programına başvurusu kabul edilen adaylar Bakanlığın
internet sitesi ile eğitimi gerçekleştirecek kurum veya kuruluşların
internet sitelerinde duyurulur.
(2) Gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu eğitim
programı başlangıcından önce veya sonra tespit edilenlerin başvuruları
geçersiz sayılır, eğitim programı ile ilişikleri kesilir. Bunlar hakkında
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümlerine
göre Bakanlıkça Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
Eğitim programında okutulacak dersler ve
konferanslar
MADDE 8- (1) Eğitim programında yer
alacak dersler şunlardır:
a) Genel turizm bilgisi, turizm mevzuatı, turizm
sosyolojisi.
b) Türkiye’nin tarihi ve turizm coğrafyası.
c) Genel Türk tarihi ve kültürü.
ç) Osmanlı İmparatorluğu tarihi.
d) Arkeoloji ve mitoloji.
e) Roma, Yunan ve Bizans tarihi.
f) Genel sanat tarihi.
g) Dinler tarihi.
ğ) Genel sağlık bilgisi, ilk yardım, sağlık
turizmi, turist sağlığı ve turist psikolojisi.
h) İletişim becerileri ve meslek etiği.
ı) Anadolu medeniyetleri tarihi.
i) Türk halk bilimi, Türk dili ve edebiyatı ile
geleneksel Türk el sanatları.
j) Türkiye'nin flora ve faunası, doğa tarihi.
k) Müzecilik ve tarihi eserlere ilişkin suçlar.
(2) Birinci fıkrada belirtilen başlıklar ayrı
ayrı dersler olarak verilir, ancak Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde
dersler birleştirilebilir. Bakanlıkça bu derslere ilave olarak gerekli
görülen konularda dersler ve konferanslar düzenlenebilir. Derslerin ve
konferansların kapsam ve içeriği, ülkesel eğitim programlarında ve bölgesel
eğitim programlarında ilgili bölgenin veya bölgelerin özellikleri dikkate
alınarak Bakanlıkça belirlenir.
(3) Eğitim programı içerisinde okutulacak
derslerin ağırlıklarına eğitim programının süresi dikkate alınarak
Bakanlıkça karar verilir.
Eğitim programının süresi
MADDE 9- (1) Eğitim programının
süresi ülkesel eğitim programlarında en az yedi yüz ders saati, bölgesel
eğitim programlarında ise bölge başına en az yüz elli ders saatidir.
(2) Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkraları gereğince başvuran adaylar için eğitim süresi en az yüz saattir.
Eğiticiler ve eğitim programı yöneticisi
MADDE 10- (1) Programda ders verecek
eğiticiler; en az lisans mezunu olmak kaydıyla alanlarında uzman kişiler
arasından, üniversitelerin ilgili bölümlerinde görev yapan
akademisyenlerden, turist/turizm rehberliği bölümlerinde görevli akademik
kadrodan veya son on yılda en az sekiz yıldır eylemli turist rehberliği
mesleğini icra eden turist rehberleri arasından görevlendirilir ve Bakanlık
onayına sunulur.
(2) Program için Bakanlık veya sınavı
gerçekleştirecek kurum veya kuruluş tarafından Bakanlıkça onaylanan bir eğitim
programı yöneticisi ve yeteri kadar yardımcı personel görevlendirilir.
Eğitim programı yöneticisinin görevleri şunlardır:
a) Program öncesinde, programı ve bütçesini
hazırlayıp eğiticiler ile derslerin ve konferansların yapılacağı yerleri,
ders saatlerini belirlemek ve Bakanlığın onayına sunmak, idari işler ile
kayıt işlemlerini yürütmek, ders ve konferanslar için gerekli eğitim araç
ve gereçlerini sağlamak.
b) Program süresince, katılımcı ve eğitici devam
cetvellerini tutmak; gerekli hallerde Bakanlığın onayıyla ders ve konferans
programı ile ders yapılacak yerleri değiştirmek.
c) Bakanlıkça talep edilen veya eğitim veren
kurum veya kuruluş tarafından talep edilip Bakanlıkça uygun görülen
hallerde eğiticileri değiştirmek.
Eğitim programına devam zorunluluğu
MADDE 11- (1) Katılımcıların,
belgeye dayalı ve eğitim kuruluşlarınca kabul edilen haklı bir mazeretleri
olmadıkça eğitim süresince verilen ders ve çalışmalara katılımları
zorunludur. Katılımcıların derslere devam durumunu gösteren çizelge
düzenlenir ve derslerin yüzde onuna mazeretsiz olarak devam etmeyenlerin
eğitim programıyla ilişiği kesilir.
Eğitim programı ile ilgili disiplin hükümleri
ve cezalar
MADDE 12- (1) Eğitim programı
süresince aşağıda yer alan hallerde bulunan katılımcılar hakkında tutanakla
tespit yapılır ve eğitim programı yöneticisince savunması alındıktan sonra
ilgili hakkında ihtar cezası verilebilir:
a) Genel ahlak kurallarına ve eğitim programının
düzenine uymamak veya düzeni bozmak.
b) Eğitim programında kullanılan eşyalara zarar
vermek.
(2) Aşağıdaki hallerde katılımcının program ile
ilişiği program yöneticisi raporuyla Bakanlık tarafından kesilir:
a) Üç defa ihtar cezası almak.
b) Yasal belgesi olmadan seyahat acentacılığı
veya turist rehberliği faaliyetinde bulunmak.
c) Kişilere veya gruplara karşı dil, ırk, renk,
cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep, sosyal veya ekonomik
durum, etnik ayrımcılıkta bulunmak.
ç) Katılımcılara ve görevlilere fiili saldırıda
bulunmak.
d) Eğitim programına başkalarına zarar verebilecek
araç ve gereçlerle katılmak.
e) Derslere veya konferanslara başkasının yerine
girmek, yerine başkasını sokmak, imza atmak veya attırmak.
f) Eğitim programında ilgili mevzuat uyarınca
yasaklanmış madde bulundurmak, kullanmak veya ticaretini yapmak.
Eğitim programı sınavı
MADDE 13- (1) Eğitim programı
sonunda Bakanlığın denetimi ve gözetimi altında eğitimi gerçekleştiren
kurum veya kuruluş tarafından 8 inci maddedeki dersleri içeren yazılı sınav
yapılır.
(2) Sınav duyurusu Bakanlık ile sınavı
gerçekleştirecek kurum ve kuruluşların internet sitelerinde duyurulur.
Duyuruda; başvuru usulü, sınav tarihi, son başvuru tarihi, sınav ücreti ve
Bakanlıkça uygun görülecek diğer hususlara yer verilir.
(3) Sınavı gerçekleştirmek üzere Bakanlıkça
sınav komisyonu oluşturulur. Komisyon, biri başkan olmak üzere Bakanlık
tarafından görevlendirilen iki üye ile sınavı gerçekleştiren kurum ve
kuruluştan bir eğitici olmak üzere üç kişiden oluşur.
(4) Sınav komisyonu; soruların hazırlanması,
sınavların yapılması, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi, sınav
sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin
diğer işleri yürütür.
(5) Yazılı sınavın toplam puanı yüz olup, her
bir konu başlığından en az elli puan ve ortalamada en az yetmiş puan alan
aday başarılı sayılır.
(6) Yapılan sınavda hatalı soru tespit edilmesi
halinde bu soru ve/veya sorular bütün adaylarca doğru cevaplandırılmış
kabul edilir.
(7) Sınav sonuçlarına karşı yedi gün içinde
sınavı gerçekleştiren kurum veya kuruluşa itiraz edilebilir, itirazlar
yirmi gün içinde sonuçlandırılır.
(8) Sınavda başarılı sayılan adayların bir
listesi Bakanlığa gönderilir.
(9) Sınavda başarısız kabul edilenler sınava
yeniden katılma hakkına sahiptir.
Uygulama gezileri
MADDE 14- (1) Katılımcıların,
Bakanlığın talebiyle Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar dahilinde
Bakanlığın gözetim ve denetimi altında birlikler veya konusunda uzmanlaşmış
kamu kurum ve kuruluşlarınca düzenlenen uygulama gezisini tamamlaması ve
gezi sonunda yapılan sınavda başarılı olması zorunludur. Uygulama gezileri,
ülkesel veya bölgesel eğitim programları için ayrı ayrı düzenlenir.
(2) Bakanlık, uygulama gezilerinin tarihlerinin belirlenmesinde
ve ilgili diğer hususlarda Birlik ve üniversitelerin turist/turizm
rehberliği bölümlerinin görüşlerine başvurabilir.
(3) Uygulama gezisine ilişkin maliyetler,
katılımcılardan alınacak katılım paylarından karşılanır, katılım payları
Bakanlığın onayına sunulur.
(4) Katılımcılara uygulama gezisinin
değerlendirilmesine yönelik anket uygulanabilir.
(5) Kanunun 3 üncü maddesinin yedinci fıkrasına
göre uygulama gezisinin Bakanlık tarafından düzenlendiği hallerde de bu
Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uyulur.
Uygulama gezisi duyurusu
MADDE 15- (1) Uygulama gezisine
ilişkin duyuru, gezinin başlayacağı tarihten en az (Değişik ibare:RG-31/5/2025-32916)
on beş gün önce Bakanlığın internet sitesi ile geziyi
gerçekleştirecek kurum veya kuruluşların internet sitelerinde yapılır.
(2) Duyuruda; başvuru usulü, katılım şartları,
katılım ücreti, katılımcı sayısı, son başvuru tarihi, gezi süresi ile
gerekli görülen diğer bilgilere yer verilir.
Uygulama gezisine kabul
MADDE 16- (1) Uygulama gezisine
katılabilmek için eğitim programının başarı ile tamamlanması zorunludur.
(2) Üniversitelerin turist/turizm rehberliği
bölümlerinin ön lisans, lisans veya yüksek lisans programlarından mezun
olanlar duyuruda belirtilen koşulları sağlamaları şartıyla doğrudan
uygulama gezisine başvurabilir.
(3) Üniversitelerin turist/turizm rehberliği
bölümü öğrencileri için öngörülen kredi sayısının en az yüzde ellisini,
yüksek lisans programları öğrencilerinin ise ders aşamasını tamamlamış
olmaları koşuluyla mezun olmadan da uygulama gezilerine katılabilirler.
Uygulama gezisi süresi ve gezi programı
MADDE 17- (1) Ülkesel yurt içi
uygulama gezi süresi en az otuz altı takvim günü, bölgesel yurt içi
uygulama gezi süresi ise her bir bölge için en az altı takvim günüdür.
Ülkesel uygulama gezisi, Bakanlığın gerekli gördüğü hallerde bölümlere
ayrılarak yapılabilir.
(2) Uygulama gezisinde gezilecek yerler ve gezi
programı ile gezi süresinde anlatılacak konular ve işlenecek dersler
Bakanlıkça belirlenir.
Gezi yöneticisi ve eğitmen turist rehberleri
MADDE 18- (1) Uygulama gezilerinde,
Bakanlıkça görevlendirilen bir veya birden fazla gezi yöneticisi yer alır.
Gezi yöneticisi uygulama gezisinin kurallara uygun yürütülmesini sağlamak,
sorunları Bakanlığa bildirmek ve gezi sonunda rapor düzenleyerek Bakanlığa
göndermekle sorumludur.
(2) Uygulama gezilerinde, geziye çıkacak araç
sayısı kadar eğitmen turist rehberi, turist rehberliği mesleğini son on
yılda en az sekiz yıldır fiilen icra eden (Değişik ibare:RG-31/5/2025-32916)
meslekten geçici men veya meslekten çıkarma cezası almamış eylemli
ülkesel turist rehberleri arasından belirlenerek, uygulama gezisini
düzenleyen kurum veya kuruluş tarafından Bakanlığın onayına sunulur.
Uygulama gezisine devam zorunluluğu
MADDE 19- (1) Uygulama gezisinin
tamamına katılmak zorunludur. Mücbir sebeplere bağlı veya belgeye dayalı
sağlık mazeretlerinden dolayı gezilere katılamayan katılımcıların,
mazeretlerinin Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde ilk açılacak
olan uygulama gezisine katılma hakları saklıdır.
Uygulama gezileri ile ilgili disiplin
hükümleri ve cezalar
MADDE 20- (1) Gezi programı
süresince aşağıda yer alan hallerde bulunan katılımcılar hakkında tutanakla
tespit yapılır ve gezi yöneticisince savunması alındıktan sonra ilgili
hakkında ihtar cezası verilebilir:
a) Genel ahlak kurallarına ve gezi programının
düzenine uymamak veya düzeni bozmak.
b) Gezi programında kullanılan eşyalara zarar
vermek.
(2) Aşağıdaki hallerde katılımcıların program
ile ilişikleri gezi yöneticisinin raporuyla Bakanlık tarafından kesilir:
a) Üç defa ihtar cezası almak.
b) Yasal belgesi olmadan seyahat acentacılığı
veya turist rehberliği faaliyetinde bulunmak.
c) Kişilere veya gruplara karşı dil, ırk, renk,
cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep, sosyal veya ekonomik
durum, etnik ayrımcılıkta bulunmak.
ç) Katılımcılara ve görevlilere fiili saldırıda
bulunmak.
d) Gezi programına başkalarına zarar verebilecek
araç ve gereçlerle katılmak.
e) Gezi programına başkasının yerine katılmak,
yerine başkasını sokmak, imza atmak veya attırmak.
f) Gezi programında ilgili mevzuat uyarınca
yasaklanmış madde bulundurmak, kullanmak veya ticaretini yapmak.
g) Gezi programı kapsamında gezilen yerlere
zarar vermek.
Uygulama gezisi sınavı
MADDE 21- (1) Uygulama gezisi
sonunda geziyi gerçekleştiren kurum veya kuruluş tarafından yazılı ve sözlü
sınav iki aşamalı olarak yapılır.
(2) Yazılı ve sözlü sınavı gerçekleştirmek üzere
Bakanlıkça sınav komisyonu oluşturulur. Komisyon, gezi yöneticisinin
başkanlığında olmak üzere bir eğitmen turist rehberi ile Bakanlıkça
görevlendirilen bir üyeden olmak üzere üç kişiden oluşur. Sınav komisyonu;
soruların hazırlanması, sınavların yapılması, sınav sonuçlarının
değerlendirilmesi, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması
ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.
(3) Yazılı sınav çoktan seçmeli şekilde yapılır,
sınavın toplam puanı yüz olup, en az yetmiş puan alan aday başarılı
sayılır.
(4) Sözlü sınavda adaydan komisyon üyeleri
tarafından gezi programına ilişkin sorulan sorulara cevap vermesi istenir.
İlgili aday, sınav konusuna ilişkin bilgi düzeyi, ifade gücü, dile
hakimiyeti esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir, en az
yetmiş puan alan aday başarılı sayılır, sözlü sınavlar sesli (Değişik
ibare:RG-31/5/2025-32916) ve görüntülü kayıt altına alınır.
(5) Yazılı sınavı geçenler sözlü sınava kabul
edilir. Yazılı ve sözlü sınavlarda alınan puanların aritmetik ortalaması
alınarak sınav puanı tespit edilir. Sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan
alanlar başarılı sayılırlar.
(6) Sınav sonuçlarına karşı yedi gün içinde
sınavı gerçekleştiren kurum veya kuruluşa itiraz edilebilir, itirazlar
yirmi gün içinde sonuçlandırılır.
(7) Sınavda başarılı sayılan adayların bir
listesi Bakanlığa gönderilir.
(8) Sınavda başarısız kabul edilenler sınava
yeniden girebilme hakkına sahiptir.
Mesleğe kabul sınavı
MADDE 22- (1) Gezi programını başarı
ile tamamlayan katılımcılar mesleğe kabul sınavına kabul edilir.
(2) Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkraları gereği başvuran adaylar mesleğe kabul sınavına girmez.
(3) Sınav duyurusu Bakanlık ile sınavı
gerçekleştirecek kurum ve kuruluşların internet sitelerinde duyurulur.
Duyuruda; başvuru usulü, sınav tarihi, son başvuru tarihi, sınav ücreti ve
Bakanlıkça uygun görülecek diğer hususlara yer verilir.
(4) Başvurular, ilgilinin sınava girebilme
şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti için sınavı gerçekleştirecek olan
kurum veya kuruluş tarafından incelenir. Başvuru sırasında istenen
belgeleri eksik veya hatalı olanların ya da sınava girebilme şartlarını
taşımadığı tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Sınava kabul
edilenler, sınavı gerçekleştirecek olan kurum veya kuruluşun internet
sitelerinden duyurulur.
(5) Sınavı gerçekleştirmek üzere Bakanlıkça
sınav komisyonu oluşturulur. Komisyon, biri başkan olmak üzere Bakanlık
tarafından görevlendirilen iki üye ile sınavı gerçekleştiren kurum veya
kuruluş tarafından görevlendirilen bir üye olmak üzere üç kişiden oluşur.
(6) Sınav komisyonu; soruların hazırlanması,
sınavların yapılması, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi, sınav
sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin
diğer işleri yürütür.
(7) Yazılı sınavın toplam puanı yüz olup, en az
yetmiş puan alan aday başarılı sayılır.
(8) Yapılan sınavda hatalı soru tespit edilmesi
halinde bu soru ve/veya sorular bütün adaylarca doğru cevaplandırılmış
kabul edilir.
(9) Sınav sonuçlarına karşı yedi gün içinde
sınavı gerçekleştiren kurum veya kuruluşa itiraz edilebilir, itirazlar
yirmi gün içinde sonuçlandırılır.
(10) Sınavda başarılı sayılan adayların bir
listesi Bakanlığa gönderilir.
(11) Sınavda başarısız kabul edilenler sınava
yeniden girebilme hakkına sahiptir.
Yabancı dil sınavı
MADDE 23- (1) Bakanlığın sınav
yapılmasını istediği yıl içerisinde ÖSYM tarafından sınav takvimine
alınmayan dillerde Bakanlığın talebiyle Bakanlığın gözetim ve denetimi
altında Birlik veya konusunda uzmanlaşmış kamu kurum ve kuruluşlarınca
yabancı dil sınavı yapılır. Yabancı dil sınavının Bakanlığın talebine
rağmen altı ay içerisinde Birlik tarafından yapılmaması hâlinde bu sınav
Bakanlık tarafından yapılır.
(2) Sınav duyurusu Bakanlık ile sınavı
gerçekleştirecek kurum ve kuruluşların internet sitelerinde duyurulur.
Duyuruda; başvuru usulü, sınav tarihi, son başvuru tarihi, sınav ücreti ve
Bakanlıkça uygun görülecek diğer hususlara yer verilir.
(3) Her yabancı dil için Bakanlık onayıyla ayrı
sınav komisyonu oluşturulur. Yabancı dil sınav komisyonu, üç asıl ve üç
yedek üyeden oluşur. Komisyon üyelerinin YDS/e-YDS’den alınan ve ilgili
mevzuat ile belirlenen geçerlilik süresini yitirmemiş en az doksan puan
düzeyinde veya eşdeğerliliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği olan
yabancı dil sınavlarından aynı düzeyde puan aldığına ilişkin belgesinin
bulunması gereklidir. Ancak, o dilin eğitimini veren öğretim üyeleri ile
öğretim görevlileri için dil yeterlilik belgesi aranmaz.
(4) Sınav, yazılı olarak yapılır ve yüz tam puan
üzerinden değerlendirilir. Sınavda en az yetmiş beş puan alanlar başarılı
sayılırlar.
(5) (Değişik:RG-31/5/2025-32916) Sınav
yapılacak yabancı dile ilişkin komisyon oluşturulmasında güçlükle
karşılaşıldığında Bakanlığın onayı ile komisyon daha az üyeden
oluşturulabilir ve üçüncü fıkrada yer alan şartlar aranmaz.
(6) Yabancı dil sınavının Kanunun 3 üncü
maddesinin yedinci fıkrasına göre Bakanlık tarafından yapılması durumunda
da bu maddedeki usullere uyulur.
Eylemsiz turist rehberlerinin mesleğe kabul
sınavı
MADDE 24- (1) Aralıksız sekiz yıl
eylemsiz turist rehberi olarak kalanların eylemli turist rehberi
olabilmeleri için, Bakanlık tarafından yapılacak yeniden mesleğe kabul sınavına
katılarak başarılı olmaları gerekir. Sınav ile ilgili usul ve esaslar
Bakanlıkça belirlenir.
(2) Sınavlara katılarak başarılı olan turist
rehberlerine, mesleğe kabul koşullarını taşımaları ve Bakanlıkça istenilen
belgeler ile birlikte sınav sonuçlarının ilan edildiği tarihten itibaren en
geç doksan gün içinde başvurmaları halinde Bakanlıkça ruhsatname
düzenlenir.
Eğitim, gezi ve sınavların denetimi
MADDE 25- (1) Meslek birlikleri ile
kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenen eğitim, gezi ve sınavlar Bakanlığın
gözetim ve denetiminde yapılır. Eğitim, gezi ve sınavların ilgili mevzuat
hükümlerine uygun yapılıp yapılmadığını ve sınav komisyonlarının
çalışmalarını izlemek ve denetlemek üzere Genel Müdürlük tarafından
görevlendirme yapılır. Görevli tespit etmiş olduğu eksiklik ve aksaklıkları
eğitim, gezi ve sınavı gerçekleştiren ilgili kurum veya kuruluşlara
bildirir ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlar. Sorunlar giderilemediği
takdirde denetim sonucunda hazırlayacağı raporda bu hususlara yer verir.
Raporu en geç bir hafta içinde Genel Müdürlüğe ibraz eder. Genel Müdürlükçe
denetimde görülen eksiklikler giderilmek üzere ilgili kurum veya kuruluşa
bildirilir. Buna rağmen eksiklikler giderilmediği takdirde yazılı olarak
uyarıda bulunulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Mesleğe Kabul ve Mesleğin İcrası
Mesleğe kabul başvurusu ve ruhsatname
MADDE 26- (1) Turist rehberi ünvanı
mesleğe kabulle kazanılır ve mesleğe kabul için Kanunun 3 üncü maddesindeki
koşullar aranır.
(2) Turist rehberi olmaya hak kazanan adaylar,
mesleğe kabul başvurularını Sistem üzerinden e-Devlet vasıtasıyla yaparlar.
(3) Başvuru için gerekli belgeler Sistem
üzerinden ilgili kurumlar aracılığıyla otomatik olarak yüklenir. Bu
yöntemle yüklenemeyen belgelerin aslı veya resmî kurum ve kuruluşlarca
onaylı örneği taranarak Sisteme beyan yoluyla yüklenir. Bakanlıkça gerekli
görülen hallerde belgelerin asılları veya onaylı örnekleri istenebilir.
(4) Bakanlık, başvuruda bulunanların durumlarını
otuz gün içinde inceler, başvuruyu kabul ettiği takdirde ruhsatnameyi düzenler,
başvuruyu reddettiği hâllerde ret kararı ile gerekçesini Sistem üzerinden
başvuru sahibine bildirir.
(5) Başvurusu kabul edilen adaylara ruhsatname
dijital olarak düzenlenir. Ruhsatname, turist rehberinin adı, soyadı, T.C.
kimlik numarası, doğum yeri, doğum tarihi, ülkesel veya bölgesel turist
rehberliği, yabancı dil/dilleri, öğrenim durumunu içerecek şekilde
fotoğraflı olarak düzenlenir.
(6) Bölge ekletme, bölgesel rehberlikten ülkesel
rehberliğe geçme ve dil ekletme başvuruları ile diğer ruhsatname yenileme
başvuruları, Sistem üzerinden yönlendirilerek e-Devlet yoluyla yapılır.
Başvuru için gerekli belgeler Sistem üzerinden yüklenir.
Bölgesel rehberlik, bölge ekletme ve bölgesel
rehberlikten ülkesel rehberliğe geçme
MADDE 27- (1) Bölgesel turist
rehberleri, gerekli koşulları yerine getirerek ruhsatnamelerine yeni bölge
veya bölgeler ekletebilir. Ancak, yeni bir bölge ekletmek için
ruhsatnamesinde yazılı olan bölgede en az iki yıl eylemli turist rehberliği
yapmış olmak, uygulama gezisine katılmış olmak ve gezi sonunda yapılan
sınavda başarılı olmak şarttır. Bu şekilde tüm bölgeleri tamamlayanlar,
ülkesel turist rehberi olmaya hak kazanırlar.
(2) Üniversitelerin turist/turizm rehberliği
bölümü bulunan okullar için bölümler halinde uygulama gezisi yapılması
durumunda katılımcılar mezuniyet ve diğer koşulları yerine getirmeleri
kaydıyla uygulama gezisi yapılan bölgeler için bölgesel turist rehberi
olmaya hak kazanırlar ve belgelerini ülkesel turist rehberine çevirmek için
herhangi bir zaman sınırlaması olmaksızın kalan uygulama gezilerini
tamamlayarak ülkesel turist rehberi olurlar.
(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında
ruhsatnamelerine yeni bir bölge veya bölgeler ekletmek veya bölgesel turist
rehberliğinden ülkesel turist rehberliğine geçmek isteyen bölgesel turist
rehberleri, bölgesel veya ülkesel turist rehberliğine geçmeye hak
kazanmaları halinde durumları Birlik tarafından Bakanlığa bildirilir ve bu
kişilere belge verilir. Bölgesel turist rehberleri bölge ekletmeye veya ülkesel
turist rehberliğine geçmeye hak kazandıklarına ilişkin belgeyi ibraz
etmeleri halinde Bakanlık ilgililerin durumlarını ruhsatnamelerine işler ve
ruhsatnameyi ilgili odaya gönderir.
Dil ekletme
MADDE 28- (1) Başvuru tarihinden
önceki son beş yıl içinde ÖSYM tarafından yapılan YDS/e-YDS’den en az
yetmiş beş puan almış olanlar ile eşdeğerliliği kabul edilen ve
uluslararası geçerliliği olan yabancı dil sınavlarında bu puana denk
yabancı dil yeterlilik belgesine sahip olanlar veya 23 üncü maddeye göre
yapılan yabancı dil sınavında başarılı olanların başvuruları üzerine
Bakanlık ilgililerin ruhsatnamelerine başarılı oldukları dili ilave eder ve
ruhsatnamelerini ilgili odaya gönderir.
Turist rehberi ücretleri
MADDE 29- (1) Taban ücret tarifesi,
birlikler ile TÜRSAB’ın görüşleri alınarak Bakanlık tarafından net ücret
üzerinden belirlenir ve her yıl 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan
edilen yeniden değerleme oranından az olmamak kaydıyla artırılarak en geç
aralık ayında, izleyen takvim yılının başından itibaren yürürlüğe girmek
üzere Bakanlık tarafından ilan edilir. Taban ücretleri tur, paket tur, gece
turu ve transfer olarak günlük ve aylık taban ücreti üzerinden belirlenir.
(2) Mesleğin Türkçe olarak icra edilmesi
hâlinde, ücretler birinci fıkra kapsamında belirlenen taban ücretin yüzde
yetmişinden az olmamak üzere Bakanlık tarafından belirlenir ve ilan edilir.
(3) Taban ücret tarifesi Bakanlığın resmî
internet sitesinde duyurulur.
Bakanlıkça meslekten çıkarma ve ruhsatnamenin
iadesi
MADDE 30- (1) Mesleğe kabul
koşullarını taşımamalarına rağmen mesleğe kabul edilmiş olanlar, mesleğe
kabulü engelleyen bir suçtan hüküm giyenler ile mesleğe engel hali ortaya
çıkanların durumları, ilgili meslek kuruluşu tarafından en geç on beş gün
içinde Bakanlığa bildirilir. Bu kişiler Kanunun 3 üncü maddesinin altıncı
fıkrası uyarınca Bakanlık kararı ile meslekten çıkarılır, ruhsatnameleri
Bakanlık onayı ile iptal edilir ve karar gerekçesiyle birlikte ilgiliye
tebliğ edilerek turist rehberlerinin kayıtlı olduğu odaya ve Birliğe
bildirilir.
(2) Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının
(c) bendi gereğince meslekten geçici men cezası alanlar ile (ç) bendi
gereğince meslekten çıkarma cezası alanlara ilişkin bilgiler Birlik
tarafından en geç on beş gün içinde Bakanlığa ve TÜRSAB’a bildirilir.
(3) Gerek Birlik gerekse Bakanlık tarafından
meslekten çıkarılan turist rehberleri, kararın tebliğ tarihinden itibaren
en geç on beş gün içinde ruhsatnamelerini ilgili odaya iade etmek
zorundadır. Oda ruhsatnameyi Bakanlığa iletmekle yükümlüdür.
(4) Bakanlıkça meslekten çıkarılanların
durumları işlem yapılmak üzere ilgili meslek kuruluşuna bildirilir.
(5) Kendi istekleri doğrultusunda meslekten
çıkmak isteyenlerin ruhsatnameleri Bakanlıkça iptal edilir ve bu durum
ilgili meslek kuruluşu ile TÜRSAB’a bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Denetim ve Gözetim
Turist rehberliği hizmetlerinin denetimi
MADDE 31- (1) Turist rehberliği
hizmetleri ile ilgili olarak Kanunda öngörülen her türlü denetim,
Bakanlıkça yetkili kılınacak personel veya Genel Müdürlüğün talimatı ile il
müdürlüklerince yetkilendirilen personel veya meslek kuruluşları tarafından
yapılır. Denetimlerin meslek kuruluşları ile iş birliği çerçevesinde
yapılması esastır. Denetimlerde iş birliği yapılması amacıyla ihtiyaç
duyulması veya talebi halinde TÜRSAB’dan temsilci alınabilir. Bakanlık
görevlendireceği yetkililer vasıtasıyla doğrudan denetim yapabilir. Meslek
kuruluşları tarafından yapılan denetimlerde de iş birliği yapılması amacıyla
ihtiyaç duyulması veya talebi hâlinde il müdürlüklerinden temsilci
alınabilir. Katılım olmadığı takdirde, Birlik tarafından yetkilendirilmiş
iki denetmen marifetiyle turist rehberliği hizmetleri ile ilgili denetimler
gerçekleştirilir. Bakanlık ve meslek kuruluşları gerek gördüğünde kolluk
güçlerinden yardım alır.
(2) Meslek kuruluşları tarafından yapılan
denetimler, yönetim kurullarınca konusunda uzman kişiler arasından
görevlendirilen denetim elemanları tarafından yapılır. Denetime katılacak
TÜRSAB yetkilileri de TÜRSAB Yönetim Kurulu tarafından konusunda uzman
kişiler arasından görevlendirilir. Denetim elemanlarının tümü için, denetim
elemanı olduklarına ilişkin kimlik bilgilerini içeren ve hangi meslek
kuruluşunca görevlendirildiklerine ilişkin fotoğraflı tanıtım kartı
düzenlenir. Denetim elemanları bu kartlarını denetim sırasında görünür
şekilde taşımak zorundadır.
(3) Denetim elemanlarının eğitimi Birlik
tarafından yapılır ve bağlı oldukları odalara bildirilir.
(4) Denetim sırasında geçerli çalışma kartı, tur
programı, sözleşme örneği, çalışma kartında belirtilen dil veya dillerde,
bölgesi dâhilinde hizmet verilip verilmediği, turist rehberliği hizmetinin
Kanuna, bu Yönetmeliğe, meslek etik ilkeleri ile Bakanlığın kültür ve
turizm politikalarına uygun sunulup sunulmadığı incelenir. Denetimlerde
tespit edilen konular düzenlenecek tutanak ile belirlenir ve denetim
elemanları tarafından imzalanır.
(5) Bakanlık veya il müdürlükleri yetkililerinin
katılımları ile gerçekleştirilen denetimlerde dördüncü fıkradaki hususlar
ile birlikte tespit edilen ilgili diğer mevzuata aykırı durumlar da
Bakanlık veya il müdürlükleri yetkililerince ayrıca tutanak altına alınır.
Turist rehberliği ile ilgili denetimlerde Bakanlık tarafından cezai işlem
uygulanacak tutanaklar Bakanlık adına il müdürlükleri tarafından yürütülür.
Bakanlık veya il müdürlüğü yetkilileri tarafından turist rehberlerinin
denetimine ilişkin tutulan tutanağın bir örneği Birlik tarafından
görevlendirilmiş denetim görevlisine verilir.
(6) Denetim sırasında denetim görevlilerine her
türlü bilgi ve belgenin ibraz edilmesi zorunludur.
(7) Denetim faaliyetleri; seyahat acentacılığı
faaliyetini, turist rehberliği hizmetini veya hizmeti alanları rahatsız
edecek ve seyir halindeki araçların güvenliğini tehlikeye düşürecek
yerlerde ve zamanlarda yapılamaz.
(8) Bakanlık veya il müdürlükleri yetkililerinin
de katılımları ile gerçekleştirilen turist rehberliği hizmetlerine yönelik
yapılan denetimlerde;
a) İşletme belgeli seyahat acentalarının,
14/9/1972 tarihli ve 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları
Birliği Kanununa aykırı fiillerinin tespiti halinde düzenlenecek
tutanaklara, aynı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca uygulanacak cezai
işlemler hazırlanacak rapor ile birlikte denetimi gerçekleştirenler
tarafından,
b) İşletme belgesi olmaksızın seyahat
acentacılığı faaliyeti gösterdiği tespit edilen kişi ve kuruluşlar hakkında
düzenlenen tutanaklara, 1618 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca
uygulanacak cezai işlemler denetimin yapıldığı yerin en büyük mülki
amirince,
c) Diğer hususların tespit edildiği tutanaklara
ilişkin işlemler ilgili kurum ve kuruluşlarca,
yerine getirilir.
(9) 1618 sayılı Kanuna aykırı fiillerin
tutanaklara işlenebilmesi için, denetimlerde Bakanlık veya il müdürlüğü
temsilcisinin bulunması esastır.
(10) Meslek kuruluşu tarafından yapılan
denetimlere, il müdürlüğü görevlilerinin katılımının sağlanması için her
ayın son haftasında bir sonraki ayın denetim programı meslek kuruluşunca il
müdürlüğüne bildirilir; TÜRSAB temsilcilerinin de söz konusu denetimlere
katılımının sağlanması için en az iki gün öncesinden meslek kuruluşunca
TÜRSAB’a yazılı bilgi verilir.
(11) Tutanaklar otokopili ve seri numaralı
olarak üç nüshadır.
(12) Hakkında tutanak tutulan şahsın imza atması
şartı ile tutanağın bir örneği ilgiliye verilebilir.
(13) Tutanak eksiksiz ve okunaklı olarak
doldurulur.
(14) Denetim görevlileri bölümüne denetimi yapan
görevlilerin adı, soyadı, görevli olduğu kurum ile ünvanı yazılır ve
imzalanır.
(15) Tutanağın iptal edilmesi halinde denetim
tutanağının üzerine “İPTAL” yazılır ve denetim tutanağı denetime katılan
görevliler tarafından imzalanır ve koçandan koparılmaz.
(16) Denetim görevlileri denetim sonunda
tespitlerini bir rapor ile en geç yedi gün içerisinde oda başkanının
onayına, oda başkanı ise on beş gün içinde resmî yazı ekinde Birliğe sunar.
(17) Bakanlıkça yapılan denetimlerde, turist
rehberiyle ilgili disiplin cezası gerektiren hallerde tutulan tutanaklar
işlem yapılmak üzere Birliğe gönderilir.
(18) Denetimlerde, Birlik tarafından hazırlanan
ve Bakanlıkça onaylanan tutanak örnekleri kullanılır.
Meslek kuruluşlarının denetim ve gözetimi
MADDE 32- (1) Bakanlık, meslek
kuruluşlarının ve iştiraklerinin her türlü iş, işlem, faaliyet ve
hesaplarını müfettişler ve/veya kontrolörler aracılığıyla gerektiğinde ve
en geç üç yılda bir zorunlu olarak denetleme yetkisini haizdir. Meslek
kuruluşları denetim esnasında her türlü bilgiyi vermek ve belgeyi
göstermekle yükümlüdür.
(2) Meslek kuruluşlarının organ üyeleri ile
personeli, görevlerini yerine getirirken görevleriyle ilgili suç teşkil
eden fiil ve hareketlerinden, meslek kuruluşlarının paralarıyla para
hükmündeki evrak, senet ve sair varlıkları ile muhasebe ve muamelata
ilişkin her çeşit defter ve evrak ile ilgili olarak işledikleri suçlardan
dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılırlar.
(3) Birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerini
yerine getirmeyen veya ikinci fıkrada belirtilen suçlardan dolayı
haklarında kovuşturmaya başlanan ya da yapılan denetim bakımından görevi
başında kalması sakıncalı görülen meslek kuruluşunun personeli Bakanlık
müfettişinin teklifi üzerine üç ay süre ile Bakanlık tarafından geçici
olarak görevden uzaklaştırılabilir. Gerekli görülmesi hâlinde bir defaya mahsus
olmak üzere bu süre Bakanlık tarafından üç ay daha uzatılabilir. Görevden
uzaklaştırılan personele, uzaklaştırma süresi boyunca yapılacak ödemelerin
üçte ikisi ödenir.
(4) Bu madde kapsamında görevden
uzaklaştırılanlar; denetim sırasında veya denetimin tamamlanmasından sonra
Bakanlık kararıyla veya haklarında kovuşturmaya yer olmadığına karar
verildiği ya da mahkûmiyetlerine karar verilmediği takdirde görevlerine
dönerler. Görevine iade edilenlerin uzaklaştırma süresi boyunca mahrum
kaldığı ödemeleri, kanuni faizleri ile birlikte istihdam edildikleri meslek
kuruluşu tarafından ödenir.
(5) Milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç
işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği
hâllerde gecikmede sakınca varsa, birliklerin ve odaların organları
Bakanlık tarafından faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı,
yirmi dört saat içinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını
kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde, bu idari karar kendiliğinden
yürürlükten kalkar.
(6) Bakanlık, bu madde kapsamında açılan
davaları katılan sıfatıyla takip edebilir.
Yasak faaliyetler ve organların görevine son
verme
MADDE 33- (1) Kanunun 10 uncu
maddesinin on altıncı fıkrası uyarınca, meslek kuruluşları amaçları dışında
herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Kuruluş amaçları dışında faaliyet
gösteren veya Kanunda belirtilen asli görevlerini Bakanlığın uyarısına
rağmen yerine getirmeyen meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının
görevlerine son verilmesine Bakanlığın veya bu kuruluşların bulundukları
yer Cumhuriyet Savcılığının istemi üzerine o yerdeki asliye hukuk
mahkemesince karar verilir. Görevlerine son verilen organların yerine Kanun
ve ilgili mevzuattaki usul ve esaslara göre en geç üç ay içinde yapılacak
genel kurul toplantısına kadar odalar Birlik tarafından, Birlik ise
Bakanlık tarafından görevlendirilen üç kişilik kurul tarafından yönetilir.
Görevlerine son verilen organ üyelerinin her türlü hukuki ve cezai
sorumlulukları saklıdır. Organların bu fıkra hükümleri gereğince
görevlerine son verilmesine neden olan ve mahkeme kararında belirtilen
tasarrufları hükümsüzdür.
Birlik organlarının işleyişine ilişkin
Bakanlıkça yapılan işlemler
MADDE 34- (1) Olağan genel kurul
toplantısını zamanında yapmayan birliğin genel kurul işlemleri, Bakanlık tarafından
görevlendirilecek üç kişilik kurul tarafından yürütülür ve görevlendirmeyi
izleyen iki ay içerisinde olağan genel kurul yapılır.
(2) Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası
çerçevesinde Birlik yönetim kurulunun Birlik genel kurulunu olağanüstü
toplantıya çağırmaması veya haklı nedenlerle çağıramaması halinde, Birlik
yönetim kurulu bu durumu en geç on gün içinde Bakanlığa yazılı olarak
bildirir. Bu halde olağanüstü toplantıya ilişkin işlem ve faaliyetler,
Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç kişilik kurul tarafından yürütülür
ve görevlendirmeyi izleyen bir ay içinde olağanüstü genel kurul yapılır.
(3) Kanunun 10 uncu maddesinin altıncı
fıkrasının (d) bendi kapsamında Birlik yönetim kurulu asıl veya yedek
üyelerinin, kurulun karar sayısının altına düşmesi sonucunu doğuracak
şekilde istifası halinde; durum Birlik tarafından en geç on gün içinde
Bakanlığa yazılı olarak bildirilir. Bu halde üç ay içinde yapılacak
seçimlere kadar Birlik, Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç kişilik
kurul tarafından yönetilir.
(4) Kanunun 10 uncu maddesinin dokuzuncu
fıkrasının (a) bendi kapsamında Birlik denetim kurulu asıl veya yedek
üyelerinin, kurulun karar yeter sayısının altına düşmesi sonucunu doğuracak
şekilde istifası halinde; durum Birlik tarafından en geç on gün içinde
Bakanlığa yazılı olarak bildirilir. Bu halde ilk genel kurul toplantısına
kadar Bakanlık tarafından bir denetçi görevlendirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Meslek Kuruluşlarına İlişkin Ortak Hükümler
Meslek kuruluşlarının teşekkülü
MADDE 35- (1) Odalar ve odaların üst
kuruluşu olan Birlik, Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen görevleri
yapmak ve yetkileri kullanmak üzere kurulan tüzel kişiliğe sahip ve kamu
kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur.
(2) Meslek kuruluşları yetkili oldukları il veya
coğrafi bölge dışında faaliyette bulunamaz.
Odaların yetki çevreleri
MADDE 36- (1) Turist rehberlerinin,
yerleşim yerinin bulunduğu ilde kurulmuş odalardan birine, yerleşim yeri
olan ilde oda kurulmamışsa en yakın ilde kurulmuş odalardan birine üye
olmaları zorunludur. Ancak daha sonra oda olmayan ilde oda kurulduğu veya
yerleşim yerleri değişmesi halinde turist rehberlerinin yerleşim yerlerinin
bulunduğu odaya nakil olmaları gerekir.
(2) Hangi odaların hangi illerdeki turist
rehberlerini üye olarak kaydedebilecekleri Bakanlıkça belirlenerek meslek
kuruluşlarına bildirilir ve resmî internet sitesinde ilan edilir.
(3) Turist rehberleri birden fazla odaya üye
olamazlar.
(4) Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri gereğince
ruhsatname almaya hak kazananların, ruhsatnameyi aldıkları tarihten
itibaren en geç yüz seksen gün içinde odaya üye olmaları zorunludur.
(5) Odaların yetki çevresi coğrafi olarak yakın
iller ve çalışma bölgesi dikkate alınarak Bakanlık tarafından belirlenir ve
resmî internet sitesinden ilan edilir.
Odaların kurulması ve kapatılması
MADDE 37- (1) Kanunun 8 inci
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tüzel kişiliğe sahip ve kamu kurumu
niteliğinde meslek kuruluşu olan oda kurulabilir.
(2) Odaların merkezleri kuruldukları ildir. Aynı
ilde birden fazla oda kurulabilir.
(3) Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası
gereğince oda kuruluş başvurusu, oda kurulmasını talep eden turist
rehberlerinin, odanın kurulacağı ili belirten imzalı dilekçesiyle valiliğe
yapılır. Dilekçeye, başvuran turist rehberlerinin T.C. kimlik numaraları ve
ruhsatnamelerin onaylı birer örneği ile adli sicil kayıt beyanları eklenir.
Valilik, başvuruyu ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde inceleyerek,
görüşü ile birlikte Bakanlığa gönderir. Bakanlık, valiliğin talebi üzerine
oda kurulduğuna dair bir belge düzenleyerek, kurulan odaya teslim edilmek
üzere valiliğe gönderir. Oda kuruluşu tamamlandığında üye olunmak istenen
birliğe müracaat edilir. Oda kuruluş koşullarını taşımayan başvurular
reddedilir.
(4) Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci
fıkrası hükümleri saklı olmak üzere; kuruluş belgesi alınmadan oda
faaliyete geçirilemez. Oda kuruluşu, Bakanlığın ve bağlı olunan Birliğin
resmî internet sitelerinde ilan edilir.
(5) Bir ilde oda kurulması halinde, varsa o ilde
kurulu başka bir odaya kayıtlı olup kuruluş başvurusu yapmış olanlar ile o
ilin yetki çevresinde bulunduğu odaya kayıtlı olanların meslek sicilleri,
yerleşim yeri koşulunun yerine gelmiş olması kaydıyla yeni odaya ve bağlı
olduğu birliğe devredilir. Devredilen sicillerin birer nüshası devreden
odanın arşivinde saklanır.
(6) Üye sayısı ellinin veya il bazında kayıtlı
olan toplam turist rehberi sayısının en az yüzde yirmisinin altına düşen
odalar, bu durumun tespit edildiği tarihten itibaren altı aylık süre
sonunda da devam etmesi hâlinde; iki mali yıl üst üste bilançosu menfi
bakiye veren odalar ise ikinci bilançonun açıklanmasını müteakiben ilgili
Birlik yönetim kurulunun kararıyla kapatılarak tasfiye edilir ve tasfiye
sonucunda kalan malvarlığı ilgili birliğe devredilir.
(7) Kanun hükümleri uyarınca odaların
kapatılması halinde, ilgili oda en geç on beş gün içinde Bakanlığa ve
Birliğe bildirimde bulunmak zorundadır. Bakanlık kapatılan odaya üye turist
rehberlerinin durumlarını değerlendirir ve üye olacakları odayı belirler.
Bölgesel odaların kurulması
MADDE 38- (1) Oda olmayan illerde,
yerleşim yeri bölgesel odanın yetki çevresindeki illerde olan en az elli
turist rehberinin oda merkezinin bulunacağı ili belirten başvurusu üzerine
Bakanlık tarafından tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek
kuruluşu olan bölgesel odalar kurulabilir.
(2) Bölgesel oda kuruluş başvurusu, oda olmayan
illerde yerleşim yeri bölgesel odanın yetki çevresindeki illerde olan en az
elli turist rehberinin odanın kurulacağı veya merkezinin bulunacağı ili
belirten imzalı dilekçesiyle Bakanlığa yapılır. Başvuruda bulunan turist
rehberlerinin T.C. kimlik numaraları ve ruhsatnamelerinin onaylı birer
örnekleri ile adli sicil belgeleri eklenir. Bakanlık başvuruyu inceler ve
uygun gördüğü takdirde bölgesel oda kurulduğuna dair bir belge
düzenleyerek, kurulan odaya teslim edilmek üzere bölgesel oda merkezinin
bulunduğu valiliğe gönderir.
(3) Bölgesel odalar, odalar hakkındaki hükümlere
tabidir.
Organ üyeliklerine ilişkin ortak hükümler
MADDE 39- (1) Meslek kuruluşu
organlarına seçilenlerin organ üyeliği, oda üyeliğinin veya turist rehberi
sıfatının kaybedilmesi hâlinde sona erer.
(2) Turist rehberleri, odaların yönetim ve
denetim; Birliğin ise yönetim, denetim ve disiplin kurullarından sadece
birinde görev alabilirler.
(3) Organ üyeleri; organ üyeliklerine seçim
dışında, kendilerini, eşlerini veya üçüncü dereceye kadar kan ve kayın
hısımlarını ilgilendiren konuların görüşüldüğü toplantılara katılamaz ve oy
kullanamazlar. Bu hâllerde toplantı çoğunluğu sağlanamazsa yedek üyeler
sırasıyla davet edilerek toplantı çoğunluğu sağlanır.
(4) Birlik başkanı seçilen oda başkanı, oda
başkanlığı sıfatını yitirir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Çeşitli hükümler
MADDE 40- (1) Bakanlıkça, meslek
kuruluşları ile diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılarak
protokoller imzalanabilir, engellilere yönelik rehberlik hizmeti
verilebilir, sosyal ve kamusal nitelikli turist rehberliği hizmetlerinin
yürütülmesinde diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılabilir.
Mesleğe yeniden kabul sınavı
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Kanunun geçici 6
ncı maddesi kapsamında yer alanlar Bakanlıkça usul ve esasları belirlenen
mesleğe yeniden kabul sınavına kabul edilir.
Yürürlük
MADDE 41- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 42- (1) Bu Yönetmelik
hükümlerini Kültür ve Turizm Bakanı yürütür.
|