|
NÜKLEER TESİSLERDE TEDARİK ZİNCİRİNE
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, nükleer tesislerin tedarik zincirine ilişkin
Kuruluşun görev ve sorumluluklarını, bildirime ve yetkilendirmeye tabi
tedarikçilerin niteliklerini ve bildirim ile yetkilendirilmeye ilişkin usul
ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1)
Bu Yönetmelik, nükleer tesislere ilişkin tedarik faaliyetlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelik, 5/3/2022 tarihli ve 7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanununun
4 üncü maddesinin sekizinci fıkrası ile 95 sayılı Nükleer Düzenleme
Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine ve 5 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bağımsız
gözetim şirketi (BGŞ): Nükleer tesislere ilişkin faaliyetlerin ve
faaliyetler kapsamındaki işlerin Kuruluştan bağımsız üçüncü taraf
gözetimine yönelik olarak Kurumdan yetki belgesi almış şirketi,
b) Dereceli
yaklaşım: Güvenliğin sağlanmasına yönelik teknik ve idari kontrol
faaliyetleri ile iş ve işlemlerin; güvenliği tehdit edebilecek
olasılıkların ve bunların olası sonuçlarının büyüklüğüyle orantılı bir
şekilde oluşturulduğu ve uygulandığı yöntemi,
c) Düzenleyici
Belgeler Listesi (DBL): Nükleer tesise ilişkin faaliyetlerin
gerçekleştirilmesine yönelik radyasyondan korunma, güvenlik, emniyet ve
nükleer güvenceye ilişkin gerekleri içeren düzenleyici belgelerin
listesini,
ç) Ekipman:
Nükleer tesislerde bir sistemin parçası olarak ya da tek başına
kullanılması amaçlanan, belirlenmiş bir işlevi olan ve bileşenlerden oluşan
ögeyi,
d) Gözetim:
Nükleer tesislere ilişkin faaliyetlerin ve faaliyetler kapsamındaki işlerin
dereceli yaklaşımla denetlenmesini ve Kurum tarafından belirlenenler için
uygunluk değerlendirmesinin yapılmasını,
e) Güvenlik
açısından önemli: Nitelediği unsurun herhangi bir nedenle işlevini yerine
getirememesi veya uygun şekilde yürütülmemesi sonucunda çalışanların,
halkın, çevrenin veya gelecek nesillerin iyonlaştırıcı radyasyonun zararlı
etkilerine maruz kalmasına yol açabilecek önemi haiz olmasını,
f) ISO:
Uluslararası Standardizasyon Teşkilatını,
g) Kuruluş: Bir
nükleer tesis kurmak, işletmek veya işletmeden çıkarmak için Kuruma niyet
bildiriminde bulunan, onay almak veya yetkilendirilmek üzere başvuran ya da
yetkilendirilen ve düzenleyici kontrol kapsamında bulunan Türkiye
Cumhuriyeti mevzuatına göre kurulmuş tüzel kişiyi,
ğ) Kurum: Nükleer
Düzenleme Kurumunu,
h) Tedarik
zinciri: Kuruluşun güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye etki edebilecek
yapı, sistem ve ekipmanlara ilişkin ihtiyaç duyduğu mal veya hizmetlerin
sağlanması sürecinde yer alan teknoloji, faaliyet, kaynak ve kişilerden
oluşan bütünü,
ı) Tedarikçi:
Güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye etki edebilecek yapı, sistem ve
ekipmanlara ilişkin bir faaliyeti Kuruluş adına yürüten, organize eden ya
da yaptıran veya Kuruluşa güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye etki
edebilecek yapı, sistem ve ekipmanlara ilişkin bağımsız gözetim hizmeti
dışında hizmet veya mal sağlayan kişiyi,
i) Yetki belgesi:
Bu Yönetmelik kapsamında, imalatçıların 7381 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) bendi uyarınca Kurum tarafından
yetkilendirildiğini gösteren belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Tedarikçilere İlişkin
Hususlar ile Kuruluşun Sorumlulukları
Bildirim ve
yetkilendirme
MADDE 5- (1)
Bir nükleer tesise ilişkin olarak Kuruluşun sözleşme yaptığı;
a) Saha, imalat,
inşaat, işletmeye alma ve işletmeden çıkarma süreçlerindeki güvenliğe etki
edebilecek faaliyetleri kısmen veya tamamen Kuruluş adına organize eden
veya yaptıran,
b) Güvenlik
açısından önemli yapıların, nükleer ada ve türbin adasında yer alan
sistemlerin, enstrümantasyon ve kontrol sistemlerinin, güvenlikle ilgili
diğer sistemlerin ve yakıtın tasarımını yapan,
c) İşletme
sürecinde gerçekleştirilecek güvenlik açısından iyileştirme, bakım-onarım,
izleme ve hizmet içi denetim hizmetlerinin dışarıdan temin edilmesi hâlinde
bu hizmetleri temin eden,
tedarikçiler
Kuruma bildirime tabidir.
(2) Kurumun uygun
görüşüne tabi ekipmanlar arasından Kurum tarafından dereceli yaklaşımla
belirlenenlerin yarı mamullerinin ve imalat izni kapsamındaki ekipmanın
imalatçısı olarak faaliyet gösterecek tedarikçiler, Kurumun
yetkilendirmesine tabidir.
Bildirime tabi
tedarikçilere ilişkin hususlar
MADDE 6- (1)
Kuruluş, bildirime tabi tedarikçilerle sözleşme yapıldıktan sonra otuz gün
içerisinde ilgili tedarikçinin ünvan, adres ve iletişim bilgileri ile
sağlayacağı mal veya hizmet bilgilerini ve 8 inci maddenin birinci
fıkrasını da dikkate alarak tedarikçinin seçilmesine temel teşkil eden
yeterliklerine ve yetkinliklerine ilişkin değerlendirmelerini içeren bir
belgeyi Kuruma sunar.
(2) Kurum
bildirime tabi tedarikçileri kayıt altına alır.
Yetkilendirmeye
tabi imalatçılara ilişkin hususlar
MADDE 7- (1)
Yetkilendirmeye tabi imalatçılar, ISO 9001 veya ISO 19443 standardına göre
belgelendirilmiş kalite yönetim sistemine sahip olmalı ve çalışanları
arasında güvenlik kültürünü geliştirmeli, teşvik etmeli ve sürdürmelidir.
Yetkilendirmeye tabi imalatçıların kalite yönetim sistemi; kullanacakları
yöntemler, uygun niteliklere ve ilgili mevzuat ve standart gerektiriyorsa
uygun sertifikalara sahip personel istihdamı, uygunsuzluk yönetimi ve
değişiklik yönetimi gibi hususlara ilişkin prosedürler ile tedarik yönetimi
çerçevesinde alt tedarikçilerinin değerlendirilmesi, seçimi ve denetimi
için sistematik prosedürleri içerir.
(2)
Yetkilendirilen imalatçılar, yetkilendirilmelerine temel teşkil eden
yeterlik ve yetkinliklerinin sürdürülmesinden sorumludur.
(3) Kuruluşla
sözleşme yapmış olan yetkilendirilmiş imalatçılar tedarik kapsamına giren
faaliyetine ilişkin olarak;
a) Yetkin ve
yeterli sayıda personel istihdam eder ve bu personelin yeterliklerinin ve
varsa sertifikalarının geçerliliklerinin sürekliliğini sağlar.
b) Gerekli
prosedür, standart ve ilgili diğer dokümanlar ile araç ve teçhizatın
faaliyet alanında bulunmasını sağlar.
c) Alt
tedarikçilerinin mal veya hizmeti sağlamak için yeter şartları taşıdığını
ve sağlanan mal veya hizmetin yeterliğini kontrol eder.
ç) Belirlemiş
olduğu uygun olmayan hususları BGŞ’yle ve Kuruluşla paylaşır.
d) Faaliyetin
BGŞ’ler gözetiminde yürütülmesi durumunda BGŞ denetimlerinin planlandığı
şekilde ve aksatılmadan yürütülmesi için gerekli tedbirleri alır ve
BGŞ’lerin kararlarına uyar.
e) Kayıt ve
raporları Kuruluşa sağlar ve asgari olarak yetki belgesinin geçerli olduğu
sürece saklar.
(4) İmalatçılar,
Kurum tarafından talep edilmesi durumunda sözleşme kapsamında yürüttüğü
faaliyetlere ilişkin bilgileri ve uygun olmayan hususların kayıtlarını
içeren bir raporu Kuruma sunar.
Kuruluşun
sorumlulukları
MADDE 8- (1)
Kuruluş, tedarikçilerini sağlayacakları mal ve hizmete ilişkin gerekli
yeterliklere ve yetkinliklere sahip olacak şekilde seçer ve sözleşme
yaptığı tedarikçilerinin;
a) İlgili
güvenlik, emniyet ve kalite gereklerine uymalarını,
b) Sağlamakta
oldukları mal veya hizmetin güvenlik açısından önemini dikkate alarak
27/4/2022 tarihli ve 31822 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer
Tesisler, Radyasyon Tesisleri ve Radyoaktif Atık Tesislerinde Yönetim
Sistemi Yönetmeliği hükümlerine uygun bir yönetim sistemine sahip
olmalarını,
c) Personelini,
verdikleri hizmetin güvenlik açısından öneminin farkında olmalarını temin
etmek üzere eğitmelerini,
ç) Kurumun
denetim ve yerinde incelemelerine açık olmalarını, denetim ve yerinde
incelemelerin planlandığı şekilde ve aksatılmadan yürütülebilmesi için
gerekli tedbirleri almalarını,
d) Tedarik
kapsamına giren faaliyetinin BGŞ’ler gözetiminde yürütülmesi durumunda
gözetime ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmelerini, BGŞ denetimlerinin
planlandığı şekilde ve aksatılmadan yürütülebilmesi için gerekli tedbirleri
almalarını,
e) Alt
tedarikçilerinin güvenlik, emniyet ve kalite gerekleri açısından yeterli
mal veya hizmet sağlamak için gerekli özelliklere sahip olduğunu kontrol
etmelerini,
f) Tedarik
kapsamına giren faaliyete ilişkin güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye
etki edebilecek kayıt ve raporlarını Kuruluşa ve talep edilmesi hâlinde
Kuruma sunmalarını,
g) Verecekleri
hizmet sırasında gerçekleştirilecek tahribatlı veya tahribatsız test, ölçüm
veya muayene hizmetlerini alanında sertifikalı gerçek kişilerden ya da
alanında akredite edilmiş ve varsa Kurum tarafından belirlenen ek şartlara
uyması kaydıyla kendi birimlerinden veya diğer kuruluşlardan sağlamalarını,
kontrol ve temin
eder.
(2) Kuruluş;
inşaat, montaj ve imalatı yapılan yapı, sistem ve ekipmanların kabulünden
sorumludur.
(3) Kuruluş, alt
tedarikçiler de dâhil tedarik zincirinde yer alan kişilerin faaliyetlerini
Kurum tarafından belirlenen DBL’de yer alan belgelere, ilgili standartlara
ve teknik gereklere uygun bir şekilde yürütmelerini doğrudan veya
tedarikçiler üzerinden gerçekleştireceği tetkikler yoluyla sağlar.
(4) Kuruluş,
yetki belgesi yenilenmeyen imalatçıların yetki belgesi geçerlilik süresinin
bitiminden önce başlamış oldukları ve devam eden faaliyetler için Kuruma
bildirimde bulunur. Bu durumda sürecin nasıl ve hangi koşullarda devam
edebileceğine Kurum tarafından karar verilir. Kurumun kararı Kuruluşa
bildirilene kadar bu faaliyetler ilgili yetki belgesinde belirlenen
şartlarda devam eder.
(5) Kuruluş,
tedarik zinciri çerçevesinde güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye etki
edebilecek kayıt ve raporları nükleer tesis ve saha düzenleyici kontrolden
çıkarılana kadar muhafaza eder veya edilmesini sağlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İmalatçıların
Yetkilendirilmesi
Başvuru usulü
MADDE 9- (1)
Bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmek isteyen tüzel kişiler, başvuru
dilekçesini ve ekindeki belgeleri, faaliyete başlamayı öngördüğü tarihi ve
Kurumun değerlendirme sürelerini dikkate alarak zamanında Kuruma sunar.
Dilekçede, talep edilen yetki ve kapsamı açık bir şekilde ifade edilir ve
dilekçenin ekinde sunulan belgeler listelenir.
(2) Başvuru
sahipleri, başvurularında sundukları bilgi ve belgelerin içeriğini ve
ayrıntı seviyesini dereceli yaklaşımı esas alarak belirler.
(3) Başvurularda,
belgelerin biri basılı diğeri elektronik ortamda olmak üzere iki kopyasının
sunulması esastır. Basılı kopyanın Kuruma sunulmuş olan elektronik kopyadan
üretilmiş olması ve aynılığı başvuru sahibinin sorumluluğundadır. Başvuru
sahipleri, kopyaların farklı olmasından kaynaklı sonuçlardan dolayı
Kurumdan herhangi bir talepte bulunamaz.
(4) Başvuru
dilekçesinin ve ekinde yer alan belgelerin Türkçe olması esastır. Ancak
Kuruma sunulacak olan belgelerden Kurum tarafından uygun görülenler
İngilizce sunulabilir.
(5) Başvuru
dilekçesi, tüzel kişiyi temsile yetkili kişiler tarafından imzalı ve
kaşelenmiş olarak sunulur.
(6) Başvuru
sahipleri, Kurumun eksik veya yetersiz olduğunu değerlendirdiği hususlar
için yetkilendirme yapılmadan önce veya yapıldıktan sonra talep ettiği ek
bilgi ve belgeleri Kuruma sunar.
(7) Başvuru
sahipleri, sundukları bilgi ve belgelerin doğruluğundan, kalitesinden,
yeterliğinden, tutarlılığından ve varsa çevirilerin aslına uygunluğundan
sorumludur. Sunulan bilgi ve belgelerde yer alan olası bir tutarsızlığın
yol açabileceği sonuçlardan dolayı Kurumdan herhangi bir talepte
bulunulamaz.
(8) Başvuru
sahipleri, başvuru yaptıkları yetkilendirmeye ilişkin Kurum tarafından
belirlenen işlem ve hizmet bedellerini öder.
Başvuru
belgeleri
MADDE
10- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yetki belgesi almak isteyen
imalatçılar başvuru dilekçesini ve ekinde;
a) Aktif ve
kayıtlı ticari faaliyet yürüttüğünü gösterir resmî belgeleri,
b) Temsile
yetkili kişilerini gösteren belgeleri ve bu kişilerin yetkili makamlarca
onaylı imza beyannamesini veya sirkülerini,
c) Organizasyon
yapısı ile birimlerinin görev, yetki ve sorumluluklarını,
ç) Yetki için
başvurduğu imalatın kapsamına ilişkin bilgileri,
d) Tasarım,
üretim, kalite, planlama, yazılım, teçhizat, akredite ölçüm ve test
olanakları gibi altyapısına ilişkin bilgileri,
e) Yetki almak
istediği imalata yönelik benzer deneyimlerine ilişkin bilgileri,
f) Güvenlik
kültürünün oluşturulması ve sürdürülmesi ile bu kapsamda yürütülecek
eğitimlerin verilmesi, dereceli yaklaşımın uygulanması ve sahte, hileli ve
şüpheli ürünlerin kullanılmasının önlenmesi gibi güvenlikle ilgili
hususlara ilişkin düzenleme, uygulama ve/veya prosedürlerini,
g) Sahip olduğu
yönetim sistemi sertifikaları ile ISO 9001 standardına göre alınmış yönetim
sistemi sertifikasının Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen
belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı
Tanınma Antlaşmasında yer alan akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş
belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmiş olduğunu gösterir Türk
Akreditasyon Kurumundan alınan yazıyı,
ğ) İnsan
kaynakları yönetimine, tedarik yönetimine, uygunsuzluk yönetimine ve
değişiklik yönetimine ilişkin düzenleme ve/veya prosedürlerini,
sunarak Kuruma
başvurur.
(2) Kurum gerekli
gördüğü takdirde ek bilgi ve belge talep edebilir.
Başvurunun
değerlendirilmesi
MADDE
11- (1) Kurum başvuruyu, başvuru sahibinin talep ettiği yetki
kapsamındaki işleri gerçekleştirebilme yeterliğinin ve bu Yönetmelikte
tanımlı nitelikleri taşıdığının belirlenmesi açısından değerlendirir.
Kurum, başvurunun değerlendirilmesi aşamasında gerekli görmesi hâlinde
yerinde inceleme yapabilir. Değerlendirmeyle tespit edilen eksiklik veya
yetersizliklerin Kurum tarafından uygun görülen süre içerisinde giderilmesi
istenir. Başvuru sahibinin talebi ve Kurumun uygun bulması hâlinde bu süre
altı aya kadar uzatılabilir. Eksikliklerin tamamlandığının tespitine
yönelik tekrar yerinde inceleme yapılmasının gerekmesi durumunda tekrar
yerinde inceleme için Kurum tarafından belirlenen işlem ve hizmet bedeli
ödenir. Süresi içerisinde eksiklik veya yetersizliklerin giderilememesi
veya işlem ve hizmet bedelinin ödenmemesi hâlinde başvuru olumsuz
sonuçlandırılır.
Yetki belgesi
ve yetki koşulları
MADDE
12- (1) Kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucunda,
başvurunun uygun bulunması hâlinde, başvuru sahibine yetki koşullarını da
içeren yetki belgesi verilir.
(2)
Yetkilendirilen kişiler, yetki belgesinin geçerlilik süresi boyunca Kurum
tarafından belirlenen yetki koşullarına uyar. Kurum güvenlik açısından
gerekli görmesi hâlinde yetki koşullarında değişiklik yapabilir.
(3)
Yetkilendirilen kişiler; yetkilendirildiği imalatın kapsamına ilişkin
değişiklik taleplerini, imalatın bir kısmının veya tamamının
gerçekleştirileceği tesise ve kurumsal bilgilerine ilişkin değişiklikleri
ve yetkilendirilmelerine temel teşkil eden yeterliklerine ve
yetkinliklerine ilişkin diğer değişiklikleri Kuruma bildirir. Kurumun
gerekli görmesi hâlinde yetki belgesi yenileme başvurusu yapar.
(4) Yetki belgesi
beş yıl süreyle geçerlidir ve devredilemez. Yetki koşullarında yapılacak
değişiklikler yetki belgesinin süresini uzatmaz.
Yetki
belgesinin yenilenmesi
MADDE
13- (1) Herhangi bir nedenle yetki belgesinin yenilenmesi
gerektiğinde yetkilendirilen kişi, talebini ve gerekçesini içeren bir
dilekçeyle Kuruma başvurur. Yetkilendirilen kişi, yetki başvurusuyla
sunduğu belgelerde değişiklik olması hâlinde bu belgelerin güncel hâllerini
de dilekçesine ekler.
(2) Yapılan
başvuru, 11 inci madde hükümleri uyarınca değerlendirilir. Başvurusu uygun
bulunan kişinin yetki belgesi yenilenir. Yetki belgesinin süre uzatımı
dışındaki nedenlerle yenilenmesine ilişkin uygun bulunan başvurularda yetki
belgesi, mevcut belgenin kalan geçerlilik süresi için yenilenir.
(3) Süre uzatımı
için yetki belgesi yenileme başvurusu, yetki belgesi geçerlilik süresinin
bitiminden önceki altı ay içerisinde yapılır. Başvurusu uygun bulunan
kişinin yetki belgesi, beş yıl süreyle yenilenir. Süre uzatımı için
zamanında başvuru yapan kişilerin yetkilerinin geçerlilik süresi Kurumun
değerlendirmesi tamamlanana kadar devam eder.
(4) Süre uzatmak
için zamanında yetki belgesi yenileme başvurusu yapmayan kişiler, yetki
belgesi yenileme hakkını kaybeder. Ancak, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca
yeniden yetki belgesi almak için başvurabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim ve
yaptırım
MADDE
14- (1) Kuruluşun ve imalatçıların bu Yönetmelik kapsamındaki
faaliyetleri Kurumun denetimlerine tabidir. Denetime ilişkin hususlarda
ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
(2)
Yetkilendirilen imalatçılar, imalatçı denetimlerine ilişkin Kurum tarafından
belirlenen işlem ve hizmet bedellerini öder.
(3) İlgili
mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum kararlarına ve talimatlarına aykırı
hareket edildiğinin tespit edilmesi hâlinde idari yaptırım uygulanır. İdari
yaptırımlara ilişkin hususlarda ilgili yönetmelikte yer alan hükümler
uygulanır.
Öngörülemeyen
durumlar
MADDE
15- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında öngörülmeyen durumların
oluşması hâlinde, sürecin nasıl ve hangi koşullarla devam edebileceğine
Kurum tarafından karar verilir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE
16- (1) 28/5/2015 tarihli ve 29369 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Nükleer Tesisler İçin Ekipman Tedarik Sürecine ve İmalatçıların
Onaylanmasına İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Mevzuatta,
birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan yönetmeliğe yapılan atıflar bu
Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ MADDE
1- (1) Kuruluş, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte bu
Yönetmelik kapsamındaki bildirime tabi tedarikçilerini, bunların iletişim
bilgilerini ve tedarik ettikleri mal veya hizmetlerin tanımını içeren bir
listeyi bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde
Kuruma bildirir.
(2) Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuata göre ekipman
imalatçılarına verilmiş olan imalatçı onay belgeleri, yetki belgesi yerine
geçer ve onay belgesi geçerli olduğu sürece geçerliliğini korur. Bu
kişilerin yetki belgelerinin yenilenmesine ilişkin hususlarda bu Yönetmelik
hükümleri uygulanır.
(3) Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce karara bağlanmamış olan mevcut
yetkilendirme başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat
hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE
17- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
18- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı
yürütür.
|