NÜKLEER ENERJİ VE İYONLAŞTIRICI
RADYASYONA İLİŞKİN
DENETİM VE YERİNDE İNCELEMELER YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; nükleer enerji ve
iyonlaştırıcı radyasyona ilişkin faaliyetler ve yetkilendirilen kişiler için
Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından yapılan denetim ve yerinde incelemelere
ilişkin iş ve işlemleri, denetimlerin türü ve kapsamı ile denetim görevlilerine
ilişkin hususları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; nükleer enerji ve
iyonlaştırıcı radyasyona ilişkin faaliyetlere, bu faaliyetlerle ilgili tesis,
cihaz ve maddeler ile yetkilendirilen kişilere ve yetkilendirme kapsamında
yetkilendirilen kişilerin yüklenici, alt yüklenici, tedarikçi ve alt
tedarikçilerinin faaliyetlerine yönelik gerçekleştirilecek güvenlik, emniyet ve
nükleer güvenceye ilişkin denetim ve yerinde incelemeleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 5/3/2022 tarihli ve 7381
sayılı Nükleer Düzenleme Kanununun 7 nci maddesinin sekizinci fıkrası ile 95
sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bulgu: İlgili mevzuat veya yetki koşulları, Kurum kararları ve talimatları,
güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye ilişkin uyulması gereken teknik gerekler
ile standart, prosedür ve benzeri dokümanlar kapsamında denetim, yetkilendirme
veya değerlendirme faaliyetleri sürecinde tespit edilen eksiklik, uyumsuzluk ve
yetersizlikleri,
b)
Denetim: Nükleer enerji ve iyonlaştırıcı radyasyona ilişkin faaliyetler,
yetkilendirilen kişiler ve yetkilendirme kapsamında bu kişilerin yüklenici, alt
yüklenici, tedarikçi ve alt tedarikçileri tarafından yürütülen faaliyetlerin
ilgili mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum kararlarına ve talimatlarına,
güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye ilişkin uyulması gereken teknik gerekler
ile standart, prosedür ve benzeri dokümanlara uygun bir şekilde yerine
getirildiğinin, güvenliğin ve emniyetin sağlandığının veya ilgili mevzuat
kapsamında belirtilen faaliyetlerde nükleer güvenceye ilişkin yükümlülüklerin
yerine getirildiğinin tespitine yönelik olarak Kurum tarafından
gerçekleştirilen bilgi ve belge toplama, ölçüm, analiz, muayene, test,
inceleme, kontrol ve benzeri faaliyetleri,
c)
Denetim görevlisi: Denetim, yerinde inceleme veya denetime eşlik etme
faaliyetlerini yürütmek üzere Kurum tarafından görevlendirilen kişiyi,
ç)
Kontrol noktası: Belirli bir işin gerçekleştirilmesi öncesinde, sırasında veya
sonrasında; denetim, yerinde inceleme, gözetim, gözden geçirme, muayene,
kontrol, doküman kontrolü, şahitlik veya doğrulama gibi bir faaliyet gerektiren
iş adımını,
d)
Kurul: Nükleer Düzenleme Kurulunu,
e)
Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
f)
Kurum denetçisi: Kurum tarafından belirlenen vasıfları taşıyan Kurum personeli
arasından, denetim faaliyetlerini Kurum adına yapmak üzere Kurul tarafından
yetki verilen kişiyi,
g)
Programlı denetim: Yıllık denetim programında yer alan denetimleri,
ğ)
Programsız denetim: Kurumun hizmet birimleri tarafından gelen talepler, ilgili
planlardaki değişiklikler ve gelişen yeni durumlar nedeniyle ihtiyaç duyulan
veya önceki denetimlerde elde edilen bulgular çerçevesinde gerçekleştirilen ve
yıllık denetim programında yer almayan denetimler ile tepkisel denetimleri,
h)
Tepkisel denetim: Meydana gelen olağandışı bir olay nedeniyle; olayın etkilerine
ve varsa olay nedeniyle yürütülen düzeltici ve önleyici faaliyetlerin
yeterliğine veya şikâyetlere, ihbarlara ya da kişisel doz değerlerine ilişkin
olarak Kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucu gerçekleştirilen
programsız denetimleri,
ı)
Tesis: Nükleer tesis, radyasyon tesisi, radyoaktif atık tesisi veya bir etkin
kilogramdan daha fazla nükleer madde bulundurulan yeri,
i)
Uygunsuzluk: Kurum tarafından güvenlik, emniyet ve nükleer güvence kapsamında
yapılan değerlendirme sonucuna göre hakkında idari yaptırım süreci
başlatılabilecek bulguları,
j)
Yerinde inceleme: Yetkilendirilmek üzere başvuru yapan kişilere,
yetkilendirilen kişilere veya yetkilendirilen kişilerin yüklenici, alt
yüklenici, tedarikçi, alt tedarikçilerinin yetkilendirme kapsamındaki
faaliyetlerine yönelik gerçekleştirilen yetkilendirme, değerlendirme veya
denetime esas bilgi ve belge toplama, ölçüm, analiz, muayene, test, inceleme,
kontrol ve benzeri faaliyetleri,
k)
Yerleşik denetim görevlisi: Yetkilendirilmek üzere başvuru yapan kişilerin,
yetkilendirilen kişilerin ve yetkilendirilen kişilerin yüklenici, alt
yüklenici, tedarikçi ve alt tedarikçilerinin yetkilendirme kapsamındaki
faaliyetlerinin yürütüldüğü tesis veya yerlerde Kurum tarafından yerleşik
olarak görevlendirilen denetim görevlisini,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim ve Yerinde İncelemeye İlişkin Hususlar
Genel hususlar
MADDE 5- (1) Kurum, nükleer enerji ve iyonlaştırıcı
radyasyona ilişkin faaliyetlerin; ilgili mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum
kararlarına ve talimatlarına, güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye ilişkin
uyulması gereken teknik gerekler ile standart, prosedür ve benzeri dokümanlara
uygunluğunu denetim ve yerinde incelemelerle tespit ve teyit eder.
(2)
Denetim ve yerinde incelemeler, nükleer enerji ve iyonlaştırıcı radyasyona
ilişkin faaliyetler ve bu faaliyetlerle ilgili kişi, tesis, cihaz ve maddelere
yönelik olarak, Kurum tarafından düzenleyici kontrolden çıkarma kararı verilene
kadar tüm aşamalarda gerçekleştirilebilir.
(3)
Denetimler, gerçek veya tüzel kişilerin genel denetimini içerebileceği gibi belirlenen
konular özelinde de gerçekleştirilebilir.
(4)
Denetim ve yerinde incelemeler; yetkilendirilen kişilerin yüklenici, alt
yüklenici, tedarikçi ve alt tedarikçilerinin yetkilendirme kapsamındaki
faaliyetleri yürüttükleri yerleşkelerinde de gerçekleştirilebilir.
(5)
Denetimlerin sıklığı ve kapsamı ile yerinde incelemelerin kapsamı dereceli
yaklaşım ilkesi göz önünde bulundurularak Kurum tarafından belirlenir.
(6)
Kurum, gerek görmesi hâlinde, tesislerde veya faaliyetlerin yürütüldüğü
yerlerde yerleşik denetim görevlisi görevlendirir.
(7)
İhtiyaç hâlinde, yapılan denetimlerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla iş
birliği yapılır.
(8)
Kurum tarafından denetim ve yerinde incelemelerin gerçekleştirilmesi veya
yetkilendirilen kişinin yükümlülüklerini yerine getirmek üzere görevlendirme
yapması ya da hizmet alması, yetkilendirilen kişinin sorumluluğunu azaltmaz
veya ortadan kaldırmaz.
(9)
Kurum tarafından gerçekleştirilen denetim ve yerinde incelemeler,
yetkilendirilen kişi tarafından veya onun adına yürütülen iç denetim, gözetim,
kontrol, doğrulama ve benzeri faaliyetlerin yerine geçmez.
Denetimin kapsamı
MADDE 6- (1) Denetimler uygulanabilirliğine göre;
a)
Yetkilendirme kapsamında yürütülen faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili
bilgi ve belgeleri,
b)
Yetkilendirme kapsamında Kurum tarafından talep edilen kayıt, plan, program,
rapor ve talimatların uygunluğunu, yeterliğini ve güncelliğini,
c) Güvenlik,
emniyet ve nükleer güvencenin sağlanmasına ilişkin alınan tedbirleri ve
düzenlemeleri,
ç)
Güvenlik kültürünü,
d)
Emniyet kültürünü,
e)
Yönetim sistemini,
f)
Personelin yetkinliğini ve sayıca yeterliğini,
g) Güvenlik
ve emniyet açısından önemli yapı, sistem, bileşenler ve malzemeler ile gerek
görülmesi hâlinde diğer yapı, sistem, bileşen ve malzemelere ilişkin imalat,
saha, inşa, işletmeye alma, işletme, işletmeden çıkarma ve düzenleyici
kontrolden çıkarma da dâhil tüm süreçlerde yürütülen faaliyetleri,
ğ)
Yetkilendirme kapsamında; yetkilendirilen kişilerin yüklenici, alt yüklenici,
tedarikçi ve alt tedarikçilerinin yürüttüğü faaliyetleri,
h)
Daha önceki denetimlerde tespit edilen hususların giderildiğinin tespitini,
ı)
Güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye ilişkin olarak Kurum tarafından gerekli
görülen diğer hususları,
kapsayacak
şekilde gerçekleştirilir.
Denetimin türü
MADDE 7- (1) Denetimler, Kurum tarafından programlı
veya programsız olarak sınıflandırılır.
(2)
Denetimler resmî tatil günleri de dâhil olmak üzere yılın herhangi bir günü ve
günün herhangi bir saatinde haberli veya habersiz olarak gerçekleştirilebilir.
(3)
Haberli denetimler, ilgili belgelerin ve personelin denetim sırasında hazır
bulundurulmasını ve denetimin planlandığı şekilde uygulanabilmesini sağlamak
için önceden bildirilerek gerçekleştirilir.
(4)
Habersiz denetimler, bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin hâlihazırdaki
durumunun tespiti için önceden bildirilmeksizin gerçekleştirilir.
Denetimin yöntemi
MADDE 8- (1) Denetimlerin gerçekleştirilmesinde
uygulanabilirliğine göre;
a)
Gerekli kayıtların ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi,
b)
Gözetim, izleme ve gerekli hususlarda inceleme, araştırma ve soruşturma
yapılması,
c)
Gerektiğinde test, muayene ve ölçüm yapılması veya yaptırılması, analiz
ettirilmek üzere numune alınması veya aldırılması,
ç)
Gerekli görülen kişilerle görüşme yapılması,
d)
Denetimin kapsamı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, görsel, işitsel
veya yazılı kayıt tutulması,
yöntemleri
kullanılır.
(2)
Kurum;
a)
Yerinde inceleme kapsamında veya Kurum tarafından alınan hizmetler vasıtasıyla
elde edilen bilgi, belge ve tespitlerin incelenmesi sonucunda,
b)
Mücbir sebepler nedeniyle denetimin yerinde gerçekleştirilememesi hâlinde,
c)
Denetime tabi olanlardan talep edilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
uzaktan
denetim gerçekleştirebilir.
Denetime tabi olanların yükümlülükleri
MADDE 9- (1) Denetime tabi olanlar;
a)
Yetkilendirme öncesinde veya sonrasında gerçekleştirilecek denetim ve yerinde
incelemelerin planlanması ve gerçekleştirilmesi için gerekli olan bilgi ve
belgeleri istenen biçim, kapsam, içerik ve sürede Kuruma sunmakla,
b) Denetim
görevlilerinin görevlerini serbestçe ve zamanında yerine getirebilmeleri için
gerekli şartları sağlamakla,
c)
Denetim ve yerinde inceleme sırasında radyasyondan korunma ile iş sağlığı ve
güvenliği gerekleri kapsamında ihtiyaç duyulan çalışma ortamını, cihazı,
malzemeyi ve koruyucu donanımı sağlamakla ve gerekli bilgilendirmeyi yapmakla,
ç)
Denetim sırasında güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceyle ilgili kayıtlar ile
her türlü bilgi ve belgeyi istenen biçim, kapsam, içerik ve sürede sağlamakla,
d)
Denetim ve yerinde inceleme kapsamındaki yapı, sistem, bileşen ve cihazlara
erişimi sağlamakla,
e)
Talep edilmesi durumunda, bilgi güvenliği gerekleri de dikkate alınarak denetim
ve yerinde inceleme kapsamındaki yazılım ve donanıma erişimi sağlamakla,
f)
Denetim veya yerinde inceleme sırasında Kurum tarafından talep edilmesi hâlinde
herhangi bir cihazı kullanarak test, muayene ve ölçüm yapılmasını veya
yaptırılmasını, analiz ettirilmek üzere numune alınmasını veya aldırılmasını
sağlamakla,
g)
Yetkilendirme kapsamında yürüttüğü faaliyetlerin programlı ya da programsız
denetimlerinin ve yerinde incelemelerinin serbestçe ve zamanında
gerçekleştirilebilmesi için gerekli şartları sağlamakla,
ğ)
Denetim ve yerinde inceleme kapsamında Kurum tarafından bildirilen belgelerin
Türkçe veya İngilizce bir kopyasının ilgili denetim yerinde hazır
bulundurulmasını sağlamakla ve ihtiyaç duyulacak diğer belgeleri Kurum
tarafından uygun görülen sürede sunmakla,
h)
Denetim ve yerinde inceleme sırasında gerekli iletişimin sağlanabilmesi için
ihtiyaç duyulması hâlinde Türkçe veya İngilizce çeviri yapabilen tercüman veya
personeli sağlamakla,
ı)
Denetim görevlilerinin, denetlenenin ilgili yerleşkelerine girişi için gerekli
düzenlemeleri yapmakla,
i)
Haberli denetimlerde ilgili personelin hazır bulundurulmasını sağlamakla,
j)
Kurum tarafından kendilerine bildirilen kontrol noktalarına ilişkin denetim
veya yerinde incelemelerin gerçekleştirilebilmesi için Kurum tarafından
belirlenen sürede Kuruma bildirim yapmakla,
k)
Faaliyetlerine yönelik belirlenmiş kontrol noktalarına ilişkin sorumluluklarını
yerine getirmekle,
yükümlüdür.
(2)
Yetkilendirilen kişi yetkilendirme kapsamında denetime esas olmak üzere;
yüklenici, alt yüklenici, tedarikçi ve alt tedarikçilerini ve bunların faaliyet
alanlarını içeren listeyi her üç ayda bir Kuruma sunar.
(3)
Denetlenen, denetimlerde tespit edilen bulgularla veya bu bulgulara dayanan
uygunsuzluklarla ilgili gerekli önlemleri almakla, bunların verilen süre
içerisinde giderilmesini sağlamakla, tekrarlanmasını veya bunlara bağlı başka
uygunsuzlukların ortaya çıkmasını önlemek için tedbir almakla, güvenliğin,
emniyetin ve nükleer güvencenin sağlandığının doğrulanması için gerekli teknik
kontrol, inceleme veya testleri yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Söz konusu
bulgular veya bu bulgulara dayanan uygunsuzluklarla ilgili olarak Kurum
tarafından bir idari yaptırım uygulanmış olup olmaması denetlenenin bu
yükümlülüğünü azaltmaz veya ortadan kaldırmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim Görevlilerinin Vasıfları, Yetkilendirilmesi, Yetkileri ve
Sorumlulukları
Kurum denetçilerinin vasıfları ve yetkilendirilmesi
MADDE 10- (1) Kurumun denetimle
görevlendirilen hizmet birimlerinde görev yapan personelden aşağıdaki vasıflara
sahip olanlar Kurum denetçisi olarak yetkilendirilir:
a)
Mühendislik veya fen bilimlerinin ilgili alanlarında en az dört yıllık eğitim
veren fakültelerden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından
kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından
mezun olmak.
b)
Görevin gerektirdiği mental ve fiziksel yeterliğe sahip olmak.
c)
Kurumun görev ve yetki alanına giren konularda Kurum bünyesinde en az üç yıl
çalışmış olmak.
ç)
Görev yapacağı denetim alanına göre içeriği, süresi ve başarı ölçütleri Kurum
tarafından belirlenen eğitim programını ve denetimlere katılımı da içeren
denetçi vasıflandırma programını başarıyla tamamlamış olmak.
d)
İlgili mevzuatla belirlenen mesleki etik davranış ilkeleri çerçevesinde görevin
yerine getirilmesinde sakınca doğuracak bir disiplin cezası almamış olmak.
(2)
Birinci fıkrada belirlenen vasıfları taşıyan denetçi adayları, tamamladıkları
eğitimin ve denetim katılım programının kapsamına göre Kurul tarafından beş yıl
süre ile Kurum denetçisi olarak yetkilendirilir.
(3)
Kurum denetçilerine, Kurum tarafından denetim yetkisini gösteren ayrı bir
kimlik kartı verilir.
(4)
Kurum denetçileri, yetki sürelerinin bitiminden önce tazeleme eğitimini
tamamlamalarını takiben Kurul tarafından beş yıl süreyle tekrar
yetkilendirilebilir.
(5)
Birinci fıkrada belirlenen vasıflardan en az birini kaybeden Kurum
denetçilerinin yetkileri kendiliğinden sona erer.
Denetim görevlileri
MADDE 11- (1) Denetim görevlileri şunlardır:
a)
Kurum denetçileri.
b)
Denetime eşlik etmek veya yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen diğer
Kurum personeli.
c)
Denetimin veya yerinde incelemenin kapsamına ilişkin bilgi ve tecrübesinden
faydalanmak amacıyla denetime eşlik etmek veya yerinde inceleme yapmak üzere
ilgili mevzuat uyarınca Kurum tarafından görevlendirilen, kamu kurum ve
kuruluşlarının personeli.
ç)
Denetim ve yerinde inceleme kapsamında sonuçları itibarıyla Kurum açısından
bağlayıcı olmayacak şekilde inceleme, araştırma, tespit ve raporlama yapmak
üzere hizmet alınan ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşları, özel hukuk tüzel
kişileri ve gerçek kişiler veya bunların personeli.
Denetim görevlilerinin yetkileri ve sorumlulukları
MADDE 12- (1) Kurum denetçileri ve denetime
eşlik etmek üzere görevlendirilen diğer Kurum personeli denetim amacıyla ilgili
yerlere veya tesislere girmek; faaliyetleri denetlemek ve yerinde incelemek;
gerekli gördükleri kişilerle görüşmek ve gerekli gördükleri hususlarda
inceleme, araştırma ve soruşturma yapmak; her türlü bilgi, belge ve kayıtları
istemek, incelemek, inceletmek, alıkoymak veya suretini almak; herhangi bir
malzeme veya numuneyi almak, aldırmak, alıkoymak, usulüne uygun olarak bertaraf
etmek veya ettirmek; herhangi bir cihazı kullanarak ölçüm, analiz, muayene ve
test yapmak veya yaptırmak; görsel, işitsel veya yazılı kayıt tutmak yetkisine
sahiptir.
(2)
Denetime eşlik etmek veya yerinde inceleme yapmak üzere Kurum tarafından
görevlendirilen personel ile denetim ve yerinde inceleme kapsamında sonuçları
itibarıyla Kurum açısından bağlayıcı olmayacak şekilde inceleme, araştırma,
tespit ve raporlama yapmak üzere hizmet alınanlar veya bunların personeli;
ilgili yerlere veya tesislere girmek; gerekli gördüğü kişilerle görüşmek; her
türlü bilgi, belge ve kayıtları incelemek, suretini almak; herhangi bir malzeme
veya numuneyi almak; herhangi bir cihazı kullanarak ölçüm, analiz, muayene ve
test yapmak; görsel, işitsel veya yazılı kayıt tutmak yetkisine sahiptir.
(3)
Denetim ve yerinde inceleme faaliyetleri Kurum adına yapılır. Denetim
görevlileri, denetim ve yerinde inceleme görevleri kapsamında;
a)
Kendilerinin ve yakınlarının çıkarlarının söz konusu olabileceği veya tarafsızlığını
etkileyebilecek her türlü durumdan kaçınmakla,
b)
Yetki ve nüfuzunu kullanarak denetlenenden hizmet veya imkân talep etmemekle,
c)
Kamu kaynaklarını denetim veya yerinde inceleme görevinin gerektirdiği hâller
dışında kullanmamakla,
ç)
Onur kırıcı, küçük düşürücü, keyfî, baskıcı, hakaret veya tehdit edici
davranışlardan kaçınmakla,
d)
Temin ettikleri bilgi ve belgeleri gizlilik derecesine uygun olarak muhafaza
etmekle ve kendi yararlarına veya başkalarının yarar ve zararına kullanmamakla,
e)
Başkalarına herhangi bir vaat veya taahhütte bulunmamakla,
f)
Görevlerinin saygınlığını ve güvenilirliğini zedeleyen tutum ve davranışlardan
kaçınmakla,
g)
Görevlerini ilgili mevzuatta belirtilen diğer mesleki etik davranış ilkelerine
uygun olarak yerine getirmekle,
yükümlüdür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Denetim ve Yerinde İnceleme Süreçleri
Yıllık denetim programının oluşturulması
MADDE 13- (1) Yıllık denetim programı,
Kurum tarafından yıllık olarak gerçekleştirilecek programlı denetimleri
belirlemek amacıyla; önceki dönemde yapılan denetimlerin sonuçları, ilgili
hizmet birimlerinin talepleri, denetlenen faaliyetin özellikleri ile denetime tabi
olanların ilgili plan, program ve iş takvimleri dikkate alınarak hazırlanır.
(2)
Yıllık denetim programı, Kurul tarafından onaylanır ve gerektiğinde güncellenir.
Denetimlerin gerçekleştirilmesi
MADDE 14- (1) Denetimler, Kurum tarafından
tesis veya faaliyetin türüne göre belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde
denetim ekibi tarafından gerçekleştirilir.
(2)
Denetimi gerçekleştirecek denetim ekibi, yapılacak denetimin türüne ve
kapsamına göre denetim görevlileri arasından görevlendirilir. Denetim ekibi, en
az biri Kurum denetçisi olmak üzere en az iki kişiden oluşur.
(3)
Her bir denetim için denetim ekibine başkanlık yapmak üzere bir Kurum
denetçisi, denetim ekibi sorumlusu olarak belirlenir.
(4)
Haberli yapılacak denetimler, denetimlerin kapsamı ile tesis ve faaliyetlerin
türü dikkate alınarak Kurum tarafından belirlenen süre öncesinde denetlenene
bildirilir.
Denetimin raporlanması ve sonuçlarının bildirilmesi
MADDE 15- (1) Gerçekleştirilen denetim
sonucunda denetim ekibi tarafından denetime ilişkin rapor düzenlenerek
denetimin sonuçları, varsa tespit edilen bulgular ve ilgili bilgi ve belgeler
kayıt altına alınır.
(2)
Denetimin sonuçları ve tespit edilen bulgular, denetim sonrasında denetlenene
bildirilir.
Yerinde inceleme süreci
MADDE 16- (1) Yerinde incelemeler; tesis
veya faaliyetin türüne göre Kurum tarafından belirlenen sayıda denetim
görevlisi tarafından gerçekleştirilir.
(2)
Kurum; yetkilendirilmek üzere başvuru yapan kişilere, yetkilendirilen kişilere
ve yetkilendirilen kişilerin yüklenici, alt yüklenici, tedarikçi ve alt
tedarikçilerinin yetkilendirme kapsamındaki faaliyetlerine yönelik yerinde
inceleme yapabilir veya yaptırabilir.
(3)
Yerinde incelemeler, yetkilendirme öncesinde veya sonrasında gerçekleştirilebilir.
(4)
Yerinde incelemeler uygulanabilirliğine göre;
a)
Gerekli kayıtların ve belgelerin incelenmesi, değerlendirilmesi veya suretinin
alınmasını,
b)
Personelin yetkinliğinin ve sayıca yeterliğinin değerlendirilmesini,
c) İlgili
plan, program ve talimatın uygun ve uygulanabilir olduğunun değerlendirilmesini,
ç)
Yetkilendirme kapsamında talep edilen koruyucu donanımın uygunluğunun ve
yeterliğinin değerlendirilmesini,
d)
Gerektiğinde test, muayene ve ölçüm yapılması veya yaptırılması, analiz ettirilmek
üzere numune alınması veya aldırılmasını,
e)
Gerekli görülen kişilerle görüşme yapılmasını,
f)
Güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye ilişkin olarak Kurum tarafından gerekli
görülen diğer hususları,
kapsar.
(5)
Kurum, yerinde inceleme sonucu elde edilen bilgi ve belgelere dayanarak
değerlendirme yapabilir veya denetim başlatabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Bulgu ve Uygunsuzluk Yönetimi ile Müdahale Gerektiren Hâller
Bulgu ve uygunsuzluk yönetimi
MADDE 17- (1) Denetlenen, denetimlerde
tespit edilerek kendisine Kurum tarafından bildirilen bulguların giderilmesine
ve tekrarının önlenmesine yönelik olarak düzeltici ve önleyici faaliyetleri
süresi içerisinde yerine getirmekle yükümlüdür.
(2)
Denetlenen, denetimlerde tespit edilen bulgulara ilişkin açıklamalar ile
gerekli görülen düzeltici ve önleyici faaliyetleri ve bu faaliyetlerin
uygulanmasına ilişkin süreleri içeren planlamayı ve atıf yapılan dokümanları,
bulguların kendisine Kurum tarafından bildirilmesinden itibaren en geç on beş
iş günü içerisinde Kuruma sunar. Kurum tarafından, düzeltici ve önleyici
faaliyetlerin ve planlamanın uygunluğu değerlendirilir ve değerlendirme sonucu
denetlenene bildirilir.
(3)
Değerlendirme sonucunun Kurum tarafından uygun bulunmaması hâlinde denetlenen
tarafından yeniden düzeltici ve önleyici faaliyetlerle birlikte bu
faaliyetlerin uygulanmasına ilişkin süreleri içeren planlama en geç on beş iş
günü içerisinde Kuruma sunulur.
(4)
Bulgular, Kurum tarafından belirlenen ölçütlere göre sınıflandırılır. Bulgulara
ilişkin işlemler bu sınıflandırmaya göre yürütülür.
(5)
Denetim görevlilerinin görevlerini yapmasının engellenmesi, gerçeğe aykırı
belge sunulması veya yanıltıcı bilgi verilmesi durumunda Kurum tarafından idari
yaptırım süreci başlatılır.
(6)
İlgili mevzuat hükümlerine, yetki koşullarına, Kurum kararlarına ve
talimatlarına uyulmaması, tekrar eden veya olumlu kapatılmayan bulguların
varlığı ya da müdahale gerektiren hâllerin oluşması durumunda Kurum tarafından
uygunsuzluk süreci başlatılabilir.
(7)
Belirlenen uygunsuzluklara ilişkin olarak Kurum tarafından yapılacak
değerlendirme sonucunda aykırılık oluşabileceğinin değerlendirilmesi hâlinde
idari yaptırım süreci başlatılır.
Müdahale gerektiren hâller
MADDE 18- (1) Denetimlerde veya yerinde
incelemelerde güvenlik veya emniyetin tehlikeye düştüğü veya düşebileceği ve
müdahalenin gecikmesinde sakınca bulunduğunun tespit edildiği hâllerde durum
Kurum denetçisi tarafından Kuruma ve yetkilendirilen kişiye derhâl bildirilir.
Bu durumda, Kurum yetki verilen faaliyetin tamamının veya bir kısmının
durdurulması veya sınırlanması da dâhil olmak üzere gerekli tedbirleri
aldırabilir.
(2)
Kurum denetçisi, 7381 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası
uyarınca denetim sırasında gerekli hâllerde mülki idare amirlerinden kolluk
kuvveti talebinde bulunabilir. Bu durumda mülki idare amirleri ve kolluk
kuvvetleri Kurum denetçilerine gereken desteği gecikmeksizin sağlar.
ALTINCI BÖLÜM
Hizmet Alımı
Hizmet alımı
MADDE 19- (1) Kurum, denetim ve yerinde
inceleme kapsamında, sonuçları itibarıyla Kurum açısından bağlayıcı olmayacak
şekilde inceleme, araştırma, tespit ve raporlama yapmak üzere ihtisas sahibi
kamu kurum ve kuruluşları, özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişilerden
teknik destek hizmeti alabilir.
(2)
Hizmet alınan kişi, kurum veya kuruluşlar; hizmetleri süresince, alınan hizmet
kapsamında denetime tabi olanlarla doğrudan veya dolaylı olarak ticari bir
faaliyette bulunamazlar.
(3)
Hizmet alınan kişi, kurum veya kuruluşlar, bu hizmetleri kapsamında Kurumdan
veya denetime tabi olanlardan temin ettikleri hiçbir bilgi ve belgeyi Kurumun
bilgisi ve onayı olmadan sözlü veya yazılı olarak üçüncü kişilere açıklayamaz,
bu bilgi ve belgeleri başka amaçlarla kullanamaz, paylaşamaz ve çoğaltamazlar.
Hizmetleri kapsamında temin ettikleri tüm bilgi ve belgeleri gizlilik
derecesine uygun olarak muhafaza ederler.
(4)
Hizmet alınan kişi, kurum veya kuruluşlar bu madde uyarınca alınan hizmetler
kapsamında elde ettikleri bilgi ve belgeler ile tespitlerini Kuruma sunar.
Kurum, alınan hizmetler vasıtasıyla elde edilen tespit ve bu tespitlere yönelik
denetime tabi olanlar tarafından gerçekleştirilen faaliyetlerle elde edilen
bilgi ve belgelere dayanarak değerlendirme yapabilir veya denetim başlatabilir.
Kurumun uygun bulması durumunda, hizmet alınan kuruluşlar tarafından yapılan
tespitler; denetlenen tarafa bildirilerek, denetlenenden gerekli düzeltici ve
önleyici faaliyetleri gerçekleştirmesi istenebilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yaptırım
MADDE 20- (1) İlgili mevzuat veya yetki
koşullarına, Kurum kararlarına ve talimatlarına aykırı hareket edildiğinin
tespit edilmesi hâlinde idari yaptırım uygulanır. İdari yaptırımlara ilişkin
hususlarda ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
Diğer hususlar
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde; denetime tabi olanlar tarafından sunulacak bilgi ve belgelere
ilişkin hususlar, denetimin sıklığı, denetim ve yerinde incelemenin
planlanması, bildirilmesi, uygulanması, raporlanması, denetim ve yerinde
incelemenin sonuçlarının bildirilmesi, bulguların sınıflandırılması, bulgu ve
uygunsuzlukların yönetimi, Kurum denetçisinin vasıflandırılması, yetkilendirilmesi
ve yetkisinin sonlandırılması, yerleşik denetim görevlilerinin görev, yetki ve
sorumluluklarına ilişkin hususlar Kurum tarafından ayrıca düzenlenir.
(2)
Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde; tesis veya faaliyetin türüne göre
gerçekleştirilecek denetim ve yerinde incelemelerde uygulanacak usul ve esaslar
Kurum tarafından ayrıca düzenlenir.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 22- (1) 5/3/2021 tarihli ve 31414 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Enerji ve İyonlaştırıcı Radyasyona İlişkin
Denetimler Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
(2)
Mevzuatta, birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Nükleer Enerji ve
İyonlaştırıcı Radyasyona İlişkin Denetimler Yönetmeliğine yapılan atıflar bu
Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihte Kurum denetçisi olarak görev yapan personelin mevcut yetkileri
devam eder.
(2)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte Kurumda nükleer enerji ve
iyonlaştırıcı radyasyonun kullanımını içeren faaliyetlerin düzenleyici kontrolü
ile ilgili görev yapmakta olan Kurum personelinin görev yaptığı hizmet birimine
bakılmaksızın, 10 uncu maddenin birinci fıkrasında aranan vasıflardan (ç) bendi
dışındakileri taşımaları kaydıyla bir defaya mahsus Kurum denetçisi olarak
yetkilendirilmeleri hususunda Kurul yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.