ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI
PİYASA GÖZETİMİ
VE DENETİMİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ürünlerin piyasaya
arzı, dağıtımı veya hizmete sunulması aşamasında ya da ürünler piyasada iken bu
ürünlerin gözetimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile
alınacak önlemlerin, piyasa gözetimi ve denetimi konularında Bakanlığın görev,
yetki ve sorumlulukları ile iktisadi işletmecilerin yükümlülüklerinin
belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Bakanlığın sorumluluğunda
bulunan ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin usul ve
esasları, alınacak önlemler ile yükümlülükleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 5/3/2020 tarihli ve 7223
sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa, 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 482 nci
maddesine, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin
Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ve 9/7/2021 tarihli ve
4269 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa
Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik hükümlerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
b)
Bölge liman başkanlığı: Bakanlık bölge liman başkanlıklarını,
c)
Dağıtıcı: Ürünü tedarik zincirinde yer alarak piyasada bulunduran, imalatçı
veya ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel kişiyi,
ç)
Denetim Görevlisi: Bakanlık tarafından piyasa gözetim ve denetimi için
görevlendirilen; bölge liman başkanı/liman başkanı ve bölge liman başkan
yardımcısı, denizcilik sörvey mühendisi ile denizcilikle ilgili fakültelerden
mezun olan denizcilik uzmanı, denizcilik uzman yardımcısı, uzman ve mühendis
kadrolarında görev yapan Bakanlık personelini,
d)
Duyusal inceleme: Ürünün herhangi bir test veya muayene işlemine tabi tutulmadan
önce, denetim personelinin duyuları ve/veya basit ve yaygın olarak kullanımda
olan ölçme veya kontrol araçları kullanılarak yapılacak fiziksel incelemeyi,
e)
Düzeltici önlem: Bir uygunsuzluğu ortadan kaldırmak amacıyla, Bakanlığın talebi
doğrultusunda veya kendiliğinden iktisadi işletmecinin gerçekleştirdiği
faaliyeti,
f)
Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı: Elektronik ticaret pazar yerinde
elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine
yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân sağlayan aracı
hizmet sağlayıcıyı,
g)
Geri çağırma: Nihai kullanıcının elinde bulunan ürünün iktisadi işletmeciye
geri getirilmesini amaçlayan her türlü önlemi,
ğ)
Gönüllü önlem: Bir yetkili kuruluşun talebi olmadan gerçekleştirilen düzeltici
önlemi,
h)
İdare: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel
Müdürlüğünü,
ı)
İktisadi işletmeci: İmalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı, dağıtıcı veya ilgili
teknik düzenleme kapsamında ürünlerin imalatına, piyasada bulundurulmasına veya
hizmete sunulmasına ilişkin sorumluluğu olan diğer gerçek veya tüzel kişileri,
i)
İmalatçı: Ürünü imal ederek veya ürünün tasarımını veya imalatını yaptırarak
kendi isim veya ticari markası ile piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
j)
İthalatçı: Ürünü ithal ederek piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
k)
Kanun: 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler
Kanununu,
l)
Liman başkanlığı: Bakanlık bölge liman başkanlıklarına bağlı liman
başkanlıklarını,
m)
Nihai kullanıcı: Bir ürünü ticaret, iş, zanaat ve mesleki faaliyetler dışında
tüketici olarak ya da sanayi veya mesleki faaliyeti için elinde bulunduran,
Türkiye’de yerleşik veya ikamet eden gerçek ya da tüzel kişiyi,
n)
Numune alma etiketi: Test veya muayene için alınan numunelere iliştirilen veya
yapıştırılan numuneye ait bilgileri, tarafların isim, unvan ve imzalarını
taşıyan belgeyi,
o)
Onaylanmış kuruluş: Bir teknik düzenleme kapsamında uygunluk değerlendirme
faaliyetinde bulunmak üzere Türkiye veya bir AB üyesi ülkenin yetkili kuruluşu
tarafından bu Yönetmelik ve ilgili teknik mevzuatta belirlenen esaslar doğrultusunda
görevlendirilen ve isimleri Avrupa Komisyonuna bildirilen uygunluk
değerlendirme kuruluşunu,
ö)
Şahit numune: Test, muayene veya belgelendirme kuruluşuna gönderilmek üzere
alınan numunenin zayi olması veya test sonuçlarına yönelik herhangi bir itiraz
olması durumunda başvurulmak üzere alınan numuneyi,
p)
Teknik düzenleme: İdari hükümler de dâhil olmak üzere, ürünün niteliğini,
işleme veya üretim yöntemlerini veya bunlarla ilgili terminoloji, sembol,
ambalajlama, işaretleme, etiketleme veya uygunluk değerlendirme işlemlerini tek
tek ya da birkaçını ele alarak belirleyen uyulması zorunlu mevzuatı,
r)
Uygunluk değerlendirme kuruluşu: Kalibrasyon, test, belgelendirme ve muayene
dahil olmak üzere, uygunluk değerlendirme faaliyeti gerçekleştiren kuruluşu,
s)
Uygunluk değerlendirmesi: Ürün, süreç, hizmet, sistem, kişi veya kuruluşa
ilişkin belirli şartların yerine getirilip getirilmediğini gösteren süreci,
ş)
Uygunsuzluk: Ürünün ilgili teknik düzenlemeye veya genel ürün güvenliği
mevzuatına uygun olmama halini,
t)
Ürün: 23/10/2005 tarihli ve 25975 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gemi
Teçhizatı Yönetmeliği kapsamındaki teçhizat ile 5/5/2017 tarihli ve 30057
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gezi Tekneleri ve Kişisel Deniz Taşıtları
Yönetmeliğinde belirtilen ürün ve bileşenlerini,
u)
Yetkili temsilci: İmalatçının Kanun ve ilgili diğer mevzuat kapsamındaki bazı
yükümlülüklerini onun adına yerine getirmek üzere imalatçı tarafından yazılı
şekilde görevlendirilen Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade
eder.
(2)
Birinci fıkrada yer almamakla beraber bu Yönetmelikte bulunan tanımlar
açısından; Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, Ürünlerin Piyasa
Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik, Gemi Teçhizatı Yönetmeliği ile
Gezi Tekneleri ve Kişisel Deniz Taşıtları Yönetmeliğinde belirtilen tanımlar
geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar
Genel esaslar
MADDE 5- (1) Teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve
güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli
kabul edilir. Teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine
ilişkin hükümler içermediği durumlarda, bir ürünün güvenli olup olmadığının
değerlendirilmesi 11/3/2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre yapılır.
(2)
İdare, Bakanlığın sorumlu olduğu ürünlere ilişkin piyasa gözetimi ve denetimi
faaliyetlerini denetim görevlileri aracılığıyla yürütür, denetim sonuçlarına
göre gerekli önlemleri alır ve Kanunda belirtilen yükümlülükler kapsamında
ilgili iktisadi işletmeciye idari yaptırım uygular. İdare, alınacak önlem ve
uygulanacak idari yaptırımlar konusunda orantılılık ilkesine uygun hareket
eder; alınacak tedbirlerin, önlenmesi amaçlanan tehlikenin boyutu, niteliği ve gerçekleşme
olasılığı ile orantılı olmasını sağlar.
(3)
İdare, Bakanlığın sorumlu olduğu ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimini,
denetim planının yanı sıra resen, ihbar veya şikâyet üzerine yapar. Piyasa
gözetimi ve denetimi sırasında düzenlenecek tutanağın şekil ve içeriği İdarece
belirlenir.
(4)
Ürünün uygunsuzluğu konusunda yapılan her türlü ihbar, şikâyet, ürün sebebiyle
meydana gelen kazalar ve ürün hakkında elde edilen diğer bilgiler piyasa
gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde kullanılır.
(5)
Satış veya kiralama amacıyla yazılı basın, radyo, televizyon, internet ve
benzeri iletişim araçlarında reklam ve ilanları yer alan ürünler piyasaya arz
edilmiş kabul edilir.
(6)
Denetim, ürünlerin bedelli veya bedelsiz olarak piyasaya arz edildiği, piyasada
bulundurulduğu veya hizmete sunulduğu fuar, depo, nakil aracı, iş yeri ve
üretim tesisi de dâhil olmak üzere gerekli görülen her yerde yapılır. Denetim
esnasında ilgili iktisadi işletmeciden denetime ilişkin gerek duyulan bilgi,
belge ve kayıtlar istenebilir.
(7)
Dağıtıcının iş yerinde gerçekleştirilen denetimde; imalatçı, yetkili temsilci,
ithalatçı veya tedarik zincirinde yer alan bir önceki iktisadi işletmecinin
unvanı ve adresine ilişkin tespitler ihtiyaç halinde yapılabilir.
(8)
İdare, denetimlerin etkin bir şekilde gerçekleşmesini sağlayacak önlemleri alır
ve bu doğrultuda gerekli talimatlandırmaları yapar. İdare denetim planı
hazırlayabilir ve uygulanmak üzere ilgili bölge liman başkanlıkları/liman
başkanlıklarına iletebilir.
(9)
Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri, ürüne ait bilgi ve belgelerin ilgili
mevzuat çerçevesinde incelenmesi, duyusal inceleme yapılması, gerektiğinde
numune alınması, yerinde muayene veya test yapılması ya da iktisadi
işletmecinin ilgili mevzuat ve teknik düzenlemeler hakkında bilgilendirilmesi
suretiyle gerçekleştirilebilir. Bu faaliyetlerin yürütülmesine ilişkin usul ve
esasları belirlemeye Bakanlık yetkilidir.
(10)
Denetim sonunda üründe bir uygunsuzluk tespit edilmemesi, iktisadi işletmecinin
ürüne yönelik Kanun kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Denetime ilişkin esaslar
MADDE 6- (1) Teknik düzenleme hükümleri saklı kalmak kaydıyla, piyasa
gözetimi ve denetimi aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a)
Denetimler, ürünlere ve bu ürünlerin muhtemel kullanıcılarına ilişkin risk
esaslı bir yaklaşımla İdare tarafından belirlenen denetim planı uyarınca ilgili
bölge liman başkanlıkları/liman başkanlıkları tarafından yürütülür.
b)
Denetime başlamadan önce, ürüne ilişkin daha önce denetim veya test yapılıp
yapılmadığı gibi hususların ön incelemesi tamamlanır.
(2)
Denetimlere ihtiyaç halinde birden fazla sayıda denetim görevlisi katılabilir.
(3)
Denetimler, durumun gereklerine göre aşağıdaki hususlardan bir veya birkaçını
kapsayacak şekilde yapılır:
a)
Teknik düzenlemenin öngördüğü işaretler veya belgeler üzerinden inceleme.
b)
İlgili teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine
ilişkin hükümler içermediği durumlarda, genel ürün güvenliği mevzuatında
belirtilen düzenlemeler çerçevesinde ürünün uygun olduğunu gösteren bilgi ve
belgeler üzerinden inceleme.
c)
Duyusal inceleme.
ç)
Test veya muayene.
(4)
Denetim görevlisi yaptığı incelemeleri ve tespitleri denetim tutanağının ilgili
bölümlerine eksiksiz olarak kaydeder. Tutanak taraflarca imzalanır ve tutanağın
bir nüshası ilgili iktisadi işletmeciye bırakılır. Denetim görevlisi dışındaki
kişilerin tutanağa imza atma hususunda imtina etmesi durumunda bu durum denetim
görevlisi tarafından tutanağa şerh düşülür.
Numune alma
MADDE 7- (1) Denetim görevlisi, gerekli gördüğü takdirde, her türlü
test veya muayeneyi yaptırmak üzere denetlenen ürünlerden numune alır. Ürünün
yapısına ve özelliğine göre, iktisadi işletmeciden bedeli ödenmeden üç takım
numune alınır. Ancak, şahit numune alınmasının fiilen mümkün olmadığı hallerde,
sadece test ve muayenenin gerektirdiği ölçüde ve sayıda numune alınabilir.
(2)
Numune alınması halinde, denetim esnasında şekli İdarece belirlenen ilgili
tutanak doldurulur. Numuneler özelliklerine göre, mühürleri bozulmadan
açılamayacak şekilde, denetim görevlisi tarafından iktisadi işletmeci ile
birlikte hazırlanır ve üzerlerine tarafların isim, unvan ve imzaları ile
numuneye ilişkin bilgileri taşıyan numune alma etiketi konulur.
(3)
Alınan numunelerin bir takımı, şahit numune olarak tutanağın bir nüshası ile
birlikte yediemin sıfatıyla iktisadi işletmeciye teslim edilir. Diğer şahit
numune ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığında muhafaza edilir. Alınan
numunelerin başka yere taşınması veya korunması güç yahut sakıncalı ise durum
tutanağa yazılarak numuneler saklanmak üzere yediemin sıfatıyla iktisadi
işletmeciye bırakılır. Test veya muayene yapılması için alınan numunenin bir
takımı da İdarece belirlenen test, muayene veya belgelendirme kuruluşuna
gönderilir. Test, muayene veya belgelendirme kuruluşu tetkikleri en kısa
zamanda yapar, sonucunu bir raporla tespit eder ve bu raporu birer nüsha
halinde İdare ile ilgili bölge liman başkanlığına/liman başkanlığına sunar. Bu
raporlar ayrıca elektronik posta yoluyla İdare ile ilgili bölge liman
başkanlığına/liman başkanlığına iletilir.
(4)
Numune almanın mümkün olmadığı ya da taşınamayan ürünler için test veya muayene
işlemleri, denetmenin gözetiminde, ürünün bulunduğu yerde, iktisadi
işletmecinin katılımı ile İdarece belirlenen test, muayene veya belgelendirme
kuruluşuna yaptırılır. İktisadi işletmecinin bulunmaması, test veya muayene
işlemlerinin gerçekleştirilmesine engel teşkil etmez.
(5)
Uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilen ürünlere ilişkin numune
alma işlemlerinde ilgili mevzuat hükümleri saklıdır.
Test veya muayene sonrasında yapılacak işlemler
MADDE 8- (1) Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda ürünün uygun
olduğunun tespit edilmesi durumunda;
a)
Test veya muayene giderleri ve bunlara ilişkin diğer giderler Bakanlıkça
karşılanır.
b)
Test ve muayene sonrasında numunelerin özelliğini kaybetmemesi halinde, test
veya muayene sonucu İdare tarafından iktisadi işletmeciye yazılı olarak bildirilir.
Bildirim yazısında numunelerin geri alınması gerektiği belirtilir. Bu
numuneler, İdarenin kararı ile yeniden piyasaya arz edilebilir. Test veya
muayene kuruluşunda muhafaza edilen numunelerin bildirim tarihinden itibaren
bir ay içinde geri alınmaması durumunda, bu numuneler; çevre, şehircilik ve
iklim değişikliği il müdürlüklerine imha edilmesi amacıyla gönderilir. Bu
kapsamda imha işlemine ilişkin yapılan tüm giderler iktisadi işletmeci
tarafından karşılanır.
c)
Test ve muayene sonucunda numunelerin özelliğini kaybetmesi halinde, ilgili
bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı tarafından tutanak düzenlenerek bu
husus İdareye iletilir. İktisadi işletmeci tarafından numune bedelinin talep
edilmesi durumunda ise bu bedel Bakanlık tarafından iktisadi işletmeciye
ödenir. İdare tarafından verilecek karar ile; niteliğine göre uygun koşullarda
test veya muayene kuruluşunda muhafaza edilen numune çevre, şehircilik ve iklim
değişikliği il müdürlüklerine imha edilmesi amacıyla gönderilir. Numune imha
edilmesi sonrasında ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda teslim edilmesi
gereken tesislere intikâl ettirilir. Bu kapsamdaki imha işlemine ilişkin
yapılan tüm giderler, Bakanlık tarafından karşılanır.
ç)
Bölge liman başkanlığı/liman başkanlığında muhafaza edilen şahit numunelerin
olması durumunda, bunlara (b) ve (c) bentlerindeki usule göre işlem yapılır.
(2)
Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda ürünün uygunsuz olduğunun tespit
edilmesi durumunda;
a)
Test veya muayene giderleri ve bunlara ilişkin diğer giderler iktisadi
işletmeci tarafından karşılanır. Bakanlıkça yapılan masraflar, ilgili iktisadi
işletmeciye genel hükümlere göre rücu edilir.
b)
Test veya muayenesi yaptırılan numune, niteliğine göre uygun koşullarda ve
uygun bir süreyle test veya muayene kuruluşunda muhafaza edilir. Bu numunenin
geri alınması gerektiği iktisadi işletmeciye İdare tarafından yazılı olarak
bildirilir. İktisadi işletmecinin geri aldığı uygunsuz numune, uygun hale
getirilmeden piyasaya arz edilemez ve piyasada bulundurulamaz. Tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde iktisadi işletmeci tarafından geri alınmayan
numune, ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı tarafından tutanak
düzenlenerek çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüklerine imha
edilmesi amacıyla gönderilir. Numune, imha edilmesi sonrasında ilgili mevzuat
hükümleri doğrultusunda teslim edilmesi gereken tesislere intikâl ettirilir.
Bakanlıkça yapılan masraflar, ilgili iktisadi işletmeciye genel hükümlere göre
rücu edilir.
c)
Uygulanan idari yaptırım kararının kesinleşmesinden sonra varsa şahit
numunelere (b) bendindeki usule göre işlem yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İdarenin Görevleri, İktisadi İşletmecilerin Yükümlülükleri ve Risk
Değerlendirmesi
İdarenin görevleri
MADDE 9- (1) İdarenin piyasa gözetimi ve denetimine
ilişkin görev, yetki ve yükümlülükleri şunlardır:
a)
Bakanlığın görev ve sorumluluk alanında bulunan ürünlere ilişkin piyasa
gözetimi ve denetimi faaliyetlerini tarafsız, bağımsız, şeffaf, etkin ve hızlı
bir şekilde yürütmek.
b)
İlgili bölge liman başkanlıkları/liman başkanlıkları tarafından yürütülecek
piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin denetim planı hazırlamak.
c)
İlgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığına ulaşan ihbar ve şikâyetleri
değerlendirerek, piyasa gözetimi ve denetimi yapmak üzere ilgili bölge liman
başkanlığı veya liman başkanlığını koordine etmek.
ç)
Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde denetim görevlisi tarafından
kullanılacak denetim ve numune alma tutanaklarını oluşturmak.
d)
Denetim görevlilerinin piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında yetkilendirilmesi
öncesinde bu personele gerekli eğitimleri vermek veya verdirmek.
e)
Denetim yapılan bölgelerde elde edilen ürün veya sektör bazlı işletme
verilerinin İdareye iletilmesini ve bu verilerin periyodik olarak
güncellenmesini sağlamak.
f)
Ürünün risk değerlendirmesini yapmak ve Kanunda öngörülen idari yaptırımlar
kapsamında kararları uygulamak ve uygulattırmak.
g)
Ürünün ciddi risk taşıdığına dair belirtilerin bulunması halinde piyasaya arzın
geçici durdurulması kararı almak ve takibini yapmak.
ğ)
Uygunsuz ürünlere ilişkin uygulanan önlemlerin yerine getirilip getirilmediğinin
takibini yapmak.
h)
Düzeltici faaliyeti uygun şekilde gerçekleştirilen ürünlerin piyasaya yeniden
arzı konusunda karar almak.
ı)
Ürün güvenliği kapsamında ilgililerin şikâyet, talep veya önerilerini
iletebilmelerine imkan sağlamak.
i)
Ürün güvenliğine ilişkin iktisadi işletmecilere veya tüketicilere yönelik
bilgilendirme yapmak, eğitim ve benzeri toplantılar düzenlemek.
j)
Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin etkin olarak gerçekleştirilmesini
sağlamak amacıyla İdareye iletilen ihtiyaçların, sorunların ve çözüm
önerilerinin takibini yapmak.
İmalatçının yükümlülükleri
MADDE 10- (1) İmalatçı;
a)
Piyasaya ancak teknik düzenlemesine veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun
ürünleri arz eder.
b)
Mevzuatın gerektirdiği hallerde teknik dosyayı tanzim eder, uygunluk
değerlendirme işlemini yapar veya onaylanmış kuruluşa yaptırır, uygunluk
beyanını veya uygunluğu gösteren diğer belgeleri düzenler ve uygunluk işaretini
ürüne koyar.
c)
Uygunluk değerlendirmesine ilişkin teknik dosyayı ve belgeleri teknik
düzenlemede belirtilen süre, süre belirtilmediği hallerde ürünün piyasaya arz
edildiği tarihten itibaren en az on yıl boyunca muhafaza eder.
ç)
Ürünün ilgili kurallara uygunluğunun seri üretim boyunca da sürdürülmesi için
gerekli önlemleri alır, ürünün tasarımı veya niteliğindeki değişiklikler ile
uygun olduğunu beyan ettiği kurallardaki değişiklikleri takip eder ve gereğini
yapar.
d)
Taşıdıkları muhtemel risklerle orantılı olarak, piyasaya arz edilen veya
piyasada bulundurulan ürünlerinden numune alarak test eder, inceleme yapar.
Şikayetlerin, uygun olmayan ve geri çağrılan ürünlerin kaydını tutar ve yaptığı
izleme faaliyeti hakkında dağıtıcıları bilgilendirir.
e)
Ürünün mevzuatın gerektirdiği model, parti ve seri numarası veya ayırt
edilmesini sağlayacak diğer bilgileri kolayca görülebilir ve okunabilir şekilde
taşımasını temin eder. Ürünün boyut veya doğasının buna elverişli olmadığı
durumlarda ise bu bilgilerin ürünün ambalajında veya ürüne eşlik eden bir
belgede yer almasını sağlar.
f)
Mevzuatın gerektirdiği hallerde ismini, kayıtlı ticari unvanını veya markasını
ve kendisine ulaşılabilecek açık adresini ürünün üzerinde, bunun mümkün
olmadığı durumlarda ürünün ambalajında veya ürüne eşlik eden bir belgede
belirtir.
g)
Ürünün taşıyabileceği risklere karşı gereken tedbirleri alır ve bunlardan
sakınabilmeleri için nihai kullanıcılara gerekli bilgileri sağlar.
ğ)
Ürün veya ambalajının üzerinde veya ürüne eşlik eden belgelerde yer alan (g)
bendinde belirtilen bilgilerin ve montaj, kullanım ve bakım talimatları ile
güvenlik kurallarının Türkçe olmasını sağlar.
h)
Piyasaya arz etmiş olduğu bir ürünün uygun olmadığını öğrendiği veya bilmesinin
gerektiği hallerde ürünü uygun duruma getirmek ve gerektiğinde ürünün piyasaya
arzını durdurmak, ürünü piyasadan çekmek veya geri çağırmak için gerekli
düzeltici önlemleri ivedilikle alır. Ürünün risk taşıdığı durumlarda özellikle
sağlık ve güvenlik bakımından risk teşkil eden hususlar ile alınan düzeltici
önlemler ve sonuçları hakkında ayrıntılı bir şekilde ve ivedilikle İdareyi
bilgilendirir.
ı)
Piyasaya arz ettiği ürünlerin taşıdığı risklerin ortadan kaldırılması amacıyla
yapılan faaliyetlerde, Bakanlığın talimatlarını yerine getirir ve ürünlerin
uygunluğunu gösteren gerekli tüm bilgi ve belgeleri İdareye Türkçe veya
İdarenin kabul edeceği diğer bir dilde sağlar.
(2)
Numunenin imalatçı dışındaki gerçek veya tüzel kişiden alınması durumunda
numune bedeli, imalatçı tarafından numunenin alındığı gerçek veya tüzel kişiye
ödenir.
Yetkili temsilcinin yükümlülükleri
MADDE 11- (1) İmalatçı, devrettiği yetki ve
görevlerin mahiyetini, koşullarını ve sınırlarını yazılı olarak ve açık bir
biçimde belirlemek suretiyle yetkili temsilci atayabilir. Yetkili temsilci,
aşağıda belirtilen görevleri yapmak üzere imalatçı tarafından görevlendirilir:
a)
İlgili teknik düzenlemelerin gerektirdiği hallerde, AB uygunluk beyanının veya
performans beyanının ve teknik dosyanın hazırlanmış olduğunu teyit etmek,
ilgili teknik düzenlemede belirtilen süre, süre belirtilmediği hallerde ürünün
piyasaya arz edildiği tarihten itibaren en az on yıl boyunca İdareye sunulmak
üzere AB uygunluk beyanını veya performans beyanını muhafaza etmek ve İdarenin
talebi halinde teknik dosyayı temin etmek.
b)
İdarenin talebi doğrultusunda, ürünün uygunluğunu gösteren gerekli tüm bilgi ve
belgeleri İdareye Türkçe veya İdarenin kabul edeceği diğer bir dilde sağlamak.
c)
Ürünün risk taşıdığını bilmesi gerektiği hallerde, İdareyi bilgilendirmek.
ç)
İlgili teknik düzenlemelerde veya genel ürün güvenliği mevzuatında belirtilen
gerekliliklere uygunsuzluk durumunda;
1)
Uygunsuzluğun ortadan kaldırılması amacıyla İdarenin gerekli düzeltici önlemin
derhal alınması talebine istinaden, İdare ile işbirliği yapmak.
2)
Ürünün risk taşıdığını öğrendiği veya bilmesinin gerektiği hallerde,
uygunsuzluğun ortadan kaldırılması mümkün değil ise İdarenin talebine istinaden
veya kendiliğinden ürünün taşıdığı riskin ortadan kaldırılması amacıyla İdare
ile işbirliği yapmak.
(2)
Yetkili temsilci, görevlendirme belgesinde belirtilen görevleri yerine
getirmekle yükümlüdür.
(3)
Yetkili temsilci, talebi halinde İdareye görevlendirme belgesinin bir kopyasını
Türkçe veya İdarenin kabul edeceği bir dilde sağlar.
(4)
Yetkili temsilcinin ilgili teknik düzenlemelerde belirtilen diğer
yükümlülükleri saklıdır.
İthalatçının yükümlülükleri
MADDE 12- (1) İthalatçı;
a)
Piyasaya ancak teknik düzenlemesine veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun
ürünleri arz eder.
b)
Ürünü piyasaya arz etmeden önce ürünün, uygunluk işareti veya işaretlerini
taşıdığını, ürüne gerekli belgelerin eşlik ettiğini ve imalatçının 10 uncu
maddenin birinci fıkrasının (b), (e) ve (f) bentlerinde düzenlenen
yükümlülükleri yerine getirdiğini teyit eder.
c)
Ürünün uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin gerektiği durumlarda, uygun
hale getirilmeden ürünü piyasaya arz edemez ve ürünün risk taşıdığı her durumda
imalatçıyı ve İdareyi bilgilendirir.
ç)
Mevzuatın gerektirdiği hallerde ismini, kayıtlı ticari unvanını veya markasını
ve kendisine ulaşılabilecek açık adresini ürünün üzerinde, bunun mümkün
olmadığı durumlarda ürünün ambalajında veya ürüne eşlik eden bir belgede
belirtir. Bu yükümlülüğü, imalatçı tarafından belirtilen zorunlu veya ürün
güvenliğine ilişkin bilgilerin görünürlüğünü engellemeden yerine getirir.
d)
Ürünün taşıyabileceği risklere karşı gereken tedbirleri alır ve bunlardan
sakınabilmeleri için nihai kullanıcılara gerekli bilgileri sağlar.
e)
Ürün veya ambalajının üzerinde veya ürüne eşlik eden belgelerde yer alan (d)
bendinde belirtilen bilgilerin ve montaj, kullanım ve bakım talimatları ile
güvenlik kurallarının Türkçe olmasını sağlar.
f)
Ürün kendi sorumluluğu altındayken, depolama ve nakliye şartlarının ürünün
teknik düzenlemesine veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygunluğuna halel
gelmemesini sağlar.
g)
Taşıdıkları muhtemel risklerle orantılı olarak piyasaya arz edilen veya
piyasada bulundurulan ürünlerinden numune alarak test eder, inceleme yapar,
şikayetlerin, uygun olmayan ve geri çağrılan ürünlerin kaydını tutar ve yaptığı
izleme faaliyetleri hakkında imalatçı ve dağıtıcıları bilgilendirir.
ğ)
Piyasaya arz etmiş olduğu bir ürünün uygun olmadığını öğrendiği veya bilmesinin
gerektiği hallerde ürünü uygun duruma getirmek ve gerektiğinde ürünün piyasaya
arzını durdurmak, ürünü piyasadan çekmek veya geri çağırmak için gerekli
düzeltici önlemleri ivedilikle alır. Ürünün risk taşıdığı durumlarda özellikle
sağlık ve güvenlik bakımından risk teşkil eden hususlar ile alınan düzeltici
önlemler ve sonuçları hakkında ayrıntılı bir şekilde ve ivedilikle İdareyi
bilgilendirir.
h)
Mevzuatın gerektirdiği ve ürünün uygunluğunu gösteren belgelerin bir örneğini
teknik düzenlemede belirtilen süre, süre belirtilmemiş ise ürünün ithal
edildiği tarihten itibaren en az on yıl boyunca İdarenin talebi halinde Türkçe
veya İdarenin kabul edeceği diğer bir dilde sağlar.
ı)
Piyasaya arz ettiği ürünlerin taşıdığı risklerin ortadan kaldırılması amacıyla
yapılan faaliyetlerde İdarenin talimatlarını yerine getirir.
(2)
Numunenin ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel kişiden alınması durumunda
numune bedeli ithalatçı tarafından numunenin alındığı gerçek veya tüzel kişiye
ödenir.
Dağıtıcının yükümlülükleri
MADDE 13- (1) Dağıtıcı;
a)
Ürünü piyasada bulundurmadan önce ürünün, uygunluk işareti veya işaretlerini
taşıdığını, uygunluğu gösteren belgelere sahip olduğunu, talimatların ve
güvenlik kurallarının ürüne Türkçe olarak eşlik ettiğini ve imalatçının 10 uncu
maddenin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde, ürün ithal ise ayrıca
ithalatçının 12 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde düzenlenen
yükümlülükleri yerine getirdiğini doğrular, ürünün veya ambalajının üzerine
koyacağı etiket, fiyat, uyarı ve benzeri bilgilerin imalatçının veya
ithalatçının koyduğu zorunlu veya ürün güvenliğine ilişkin bilgilerin
görünürlüğünü engellemesini önler.
b)
Ürünün uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin gerektiği durumlarda, uygun
hale getirilmeden ürünü piyasada bulunduramaz ve ürünün risk taşıdığı her
durumda imalatçı veya ithalatçıyı ve İdareyi ivedilikle bilgilendirir.
c)
Ürün kendi sorumluluğu altındayken, depolama ve nakliye koşullarının ürünün
teknik düzenlemesine veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygunluğuna halel
gelmemesini sağlar.
ç)
Piyasada bulundurduğu ürünün uygun olmadığını öğrendiği veya bilmesinin
gerektiği hallerde, ürünü uygun duruma getirmek, piyasadan çekmek veya geri
çağırmak için gerekli düzeltici önlemlerin imalatçı veya ithalatçı tarafından
alındığını teyit eder ve ürünün risk taşıdığı durumlarda imalatçı veya
ithalatçıyı ve özellikle sağlık ve güvenlik bakımından risk teşkil eden
hususlar ile alınan düzeltici önlemler ve sonuçları hakkında İdareyi ivedilikle
bilgilendirir.
d)
Piyasada bulundurduğu ürünlerin taşıdığı risklerin ortadan kaldırılması
amacıyla yapılan faaliyetlerde ilgili iktisadi işletmeci ile iş birliği yapar,
ürünlerin uygunluğunu gösteren tüm bilgi ve belgeleri İdareye sunar ve İdarenin
talimatlarını ivedilikle yerine getirir.
Risk değerlendirmesi
MADDE 14- (1) Denetlenen ürünlerin taşıdığı
riskin değerlendirilmesi ile bu ürünlerin uygun olup olmadığı ve uygunsuzluk
halinde uygulanacak idari yaptırımlar İdare tarafından belirlenir.
(2)
Risk değerlendirmesi yapılırken ilgili teknik mevzuat veya Genel Ürün Güvenliği
Yönetmeliğinin risk değerlendirmesine ilişkin hükümleri dikkate alınır. Bununla
birlikte İdarece yayımlanmış talimatlar veya söz konusu mevzuatın Avrupa
Birliği uygulamalarına ilişkin güncel karar, rehber veya raporlar da göz önünde
bulundurulur.
(3)
İdare, yapılacak risk değerlendirmesi neticesinde uygunsuz olduğunu belirlediği
ürüne ilişkin gerekli idari yaptırım sürecini yürütür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Uygunsuzluğa İlişkin İdari Yaptırımlar ile Diğer Önlemler
İdari yaptırımların uygulanması
MADDE 15- (1) İdare; test, muayene veya
inceleme sonucunda ürünün risk taşıdığı veya ilgili teknik düzenlemelere veya
Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine aykırılık teşkil ettiği kanaatiyle, ürünün
ciddi risk taşıdığı durumlar hariç olmak üzere, savunma yapılabilmesi için
ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı vasıtasıyla ilgili iktisadi
işletmeciye on iş günü süre verir.
(2)
İktisadi işletmecinin savunması ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı
tarafından alınarak İdareye iletilir. İktisadi işletmecinin savunması dikkate
alınarak İdare tarafından ürünün uygunluğu değerlendirilir. İdare tarafından
ürünün uygunsuzluğuna karar verilmesi halinde belirlenen idari yaptırımlar
ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı aracılığıyla uygulanır. İlgili
bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı, İdare tarafından alınan kararı,
dayandırdığı gerekçeleri, varsa çözüm önerilerini, yasal itiraz yollarını ve
süre sınırlarını da belirterek iktisadi işletmeciye tebliğ eder.
(3)
Tebligatta düzeltici önlem planını sunabilmesi için iktisadi işletmeciye ilgili
bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı tarafından on beş iş günü süre verilir.
İktisadi işletmeci tarafından ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığına
sunulan düzeltici önlem planı İdareye iletilir. Düzeltici önlem planına ilişkin
olarak;
a)
Plan gerektiğinde değişiklik yapılarak İdare tarafından onaylanır ve
uygunsuzluğun ortadan kaldırılması için iktisadi işletmeciye tebliğ edildiği
tarihten itibaren geçerli olmak üzere uygunsuzluğun niteliği, ürünün özelliği
ve piyasadaki yaygınlığı değerlendirilerek altı ayı geçmemek üzere süre verilir.
b)
Verilen süre sonunda uygunsuzluğun mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle
giderilemediğinin kanıtlanması halinde İdarece altı ayı geçmemek üzere ek süre
verilebilir.
c)
Sürelerin takibi ile planının gereklerinin yerine getirilip getirilmediğinin
kontrolü ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı tarafından yapılır.
Uygun hale getirildiği kanıtlanan ürünler ilgili bölge liman başkanlığı/liman
başkanlığı tarafından tutanakla kayıt altına alınır ve İdarenin onayı ile
tekrar piyasaya arz edilebilir.
(4)
İdare tarafından belirlenen ve iktisadi işletmeci tarafından yerine getirilecek
düzeltici önlemler;
a)
İlgili teknik düzenlemede belirtilen şekilde uygunsuzluğu ortadan kaldırmak da
dahil olmak üzere, ürünün uygun hale getirilmesini veya ürünün bir risk
oluşturmamasını sağlamak,
b)
Ürünün piyasada bulunmasını önlemek,
c)
Ürünü derhal piyasadan çekmek veya geri çağırmak ve 18 inci maddede belirtilen
şekilde kamuoyunu riske karşı uyarmak,
ç)
Ürünün imhasına ilişkin tabi olduğu ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, ürünü imha etmek veya kullanılamaz hale getirmek,
d)
Ürünün taşıyabileceği risklere ilişkin ürüne uygun, açık, kolayca anlaşılabilir
Türkçe uyarılar eklemek,
e)
Ürünün piyasada bulunabilmesi için önkoşul koymak,
f)
Ürüne ilişkin Türkçe uyarıların yayımlanması da dâhil olmak üzere, risk
altındaki tüketicileri 18 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen şekilde,
derhal ve uygun bir biçimde uyarmak,
faaliyetlerini
içerebilir.
(5)
Ancak dördüncü fıkranın (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen düzeltici
önlemler, ürünün yalnızca belirli koşullarda veya yalnızca belirli tüketicilere
yönelik bir risk taşıyacağı durumlarda alınır.
(6)
Ürüne ilişkin uygunsuzluğun sadece uygunluk işaretinin veya teknik düzenlemenin
gerektirdiği teknik dosyanın, etiket ve talimatların bulunmamasından, eksik
veya yetersiz olmasından veya yanlış kullanılmasından kaynaklandığının tespit
edildiği durumlarda, uygunsuzluğun giderilmesi birinci ve ikinci fıkralardaki
usullere göre İdare tarafından, ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı
aracılığı ile ilgili iktisadi işletmeciye tebliğ edilir ve üçüncü fıkra hükümlerine
göre düzeltici önlem planı sunması talep edilir. Verilen süre içinde düzeltici
önlem planının sunulmaması veya düzeltici önlem planının sunulmasını takiben
İdarece verilen süre sonunda uygunsuzluğun giderilmediğinin tespit edilmesi
durumunda, uygunsuzluğun devam ettiği kabul edilir. Bu durumda, dördüncü
fıkrada belirlenen ve İdare tarafından uygun ve gerekli görülen önlemleri
içeren karar, iktisadi işletmeciye tebliğ edilmek üzere İdarece ilgili bölge
liman başkanlığı/liman başkanlığına gönderilir. Alınan önlemler kapsamında
uygunsuzluğun giderilmesine ilişkin süreç üçüncü fıkra hükümleri kapsamında
yürütülür.
(7)
Ürünün ciddi risk taşıdığının tespit edilmesi ve ciddi riski ortadan kaldıracak
başka bir yöntemin bulunmaması halinde, İdare, ilgili bölge liman
başkanlığı/liman başkanlığı aracılığıyla Kanunun 16 ncı maddesinin altıncı
fıkrasının (d) bendi ile Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında
ciddi risk taşıyan ürünlerin piyasadan çekilmesini, geri çağrılmasını veya
piyasada bulunmasının yasaklanmasını sağlar.
(8)
İnsan sağlığı veya güvenliğinin korunmasına ilişkin acil müdahale gereken ciddi
riskin bulunduğu durumlarda ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı
tarafından İdareye bildirim yapılarak ve iktisadi işletmecinin savunması talep
edilmeksizin idari yaptırıma ilişkin karar alınabilir. Alınan karar, iktisadi
işletmecinin sonradan sunacağı savunma ile diğer bilgi ve belgeler kapsamında
İdarece tekrar değerlendirilebilir.
(9)
Ürüne ilişkin imha veya kullanılamaz hale getirme kararı alınması durumunda
ürün, ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı tarafından şekli İdarece
belirlenen tutanak düzenlenerek çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il
müdürlüklerine imha edilmesi amacıyla gönderilir. Bu kapsamda imha işlemine
ilişkin yapılan tüm giderler iktisadi işletmeci tarafından karşılanır.
İdari yaptırımların uygulanmasına ilişkin diğer hükümler
MADDE 16- (1) İktisadi işletmecinin gerekli
önlemleri almaması, zamanında almaması veya aldığı önlemlerin eksik veya
yetersiz olması veya iktisadi işletmecinin tespit edilememesi halinde İdare
tarafından;
a)
Ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi,
piyasadan çekilmesi, geri çağrılması, reklam ve teşhirinin durdurulması,
b)
Dağıtıcıların önlemlerden haberdar olmaları ve önlemlere uymalarını sağlamak
amacı ile gerekli tedbirlerin alınması,
c)
Ürünün taşıdığı riskler hakkında tüketicilerin uyarılması,
ç)
Ürünlerin uygun koşullarda imhası veya kullanılamaz hale getirilmesi,
önlemlerinden
uygun ve gerekli olanları orantılılık ilkesine riayet ederek alır. Alınan
önlemler uygulanmak üzere ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığına
iktisadi işletmeciye tebliğ edilmek üzere iletilir.
(2)
Önlemleri, belirlenen şekil ve sürede yerine getirmeyen ilgili iktisadi işletmeci,
önlemlerin İdare tarafından yerine getirilmesi amacıyla yapılacak masrafları
karşılar. Masraflar genel hükümlere göre rücu edilir.
(3)
İktisadi işletmeciye yönelik Kanunda yer alan idari para cezaları, etkili,
orantılı ve caydırıcı olacak şekilde İdare tarafından ilgili bölge liman
başkanlığı/liman başkanlığına uygulatılır.
Ürünün piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici
olarak durdurulması
MADDE 17- (1) Bölge liman başkanlığı/liman
başkanlığı, bir ürünün ciddi risk taşıdığına dair belirtilerin bulunması
halinde, ürünün kontrolü yapılıncaya kadar piyasaya arzının ve piyasada
bulundurulmasının geçici olarak durdurulması kararının alınması için İdareye gerekli
bildirimi yapar. İdare, ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı
tarafından gönderilen belge, bilgi, tutanak, rapor ve benzeri evrakı
inceleyerek, ürünün piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici
olarak durdurulması kararını alabilir. Bu durumda, İdare alınan kararı iktisadi
işletmeciye derhal tebliğ etmek üzere ilgili bölge liman başkanlığı/liman
başkanlığına iletir. Üründen kaynaklanabilecek muhtemel risklerin önlenmesi
amacıyla iktisadi işletmeci, dağıtıcıları durumdan haberdar eder ve risk
altındaki grupları bilgilendirir.
(2)
İlgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı, birinci fıkrada belirtilen
kararı iktisadi işletmeciye tebliğ etmesini müteakip ivedi olarak kontrollere
başlar.
(3)
İktisadi işletmeci İdarenin talebi üzerine;
a)
İlgili teknik düzenleme kapsamında, ürünün uygunluk değerlendirmesinin
yapılması amacıyla bir uygunluk değerlendirme kuruluşuna başvurulduğu
durumlarda, bu kuruluşlara sunulan belgelerin kopyalarını,
b)
Üretim yerlerinin ve depolarının adreslerini,
c)
Tasarım, üretim ve dağıtıma ilişkin detaylı bilgileri,
ç)
İdarece gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeleri,
ilgili
bölge liman başkanlığı/liman başkanlığı aracılığı ile İdareye iletir.
(4)
Ürünün piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici durdurulmasına
ilişkin süre dört günden fazla olamaz. Ancak, ürünün test edilmesi, gerekli
değerlendirme ve kontrollerinin yapılması veya üçüncü fıkrada belirtilen
bilgilerin sunulması için teknik gerekçelerle daha fazla süreye ihtiyaç
duyulması halinde bu süre İdarece uzatılabilir.
(5)
Kontrol sonucunda güvenli olduğu anlaşılan ürünler hakkındaki geçici durdurma
kararı kendiliğinden kalkar. Güvenli olmayan ürünler hakkında alınan ürünün
piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici durdurulması kararı idari
yaptırım kararı alınıncaya kadar geçerlidir.
Risk taşıyan ürünlere ilişkin duyuru
MADDE 18- (1) İktisadi işletmeci risk
taşıyan ürünlerle ilgili olarak İdarenin kararı üzerine veya kendiliğinden
gerekli önlemleri alır, bu riskler ve önlemler hakkındaki bilgileri etkili
şekilde duyurur. Yapılan duyuru veya duyuru şekli İdare tarafından uygun
bulunmaz veya yetersiz görülürse duyurunun;
a)
Risk altındaki kişilerin doğrudan bilgilendirilmesi,
b)
İktisadi işletmecinin internet sitesinin bulunması durumunda en az bir yıl
süreyle internet sitesinin ana sayfasında kolaylıkla görülebilecek şekilde
duyurulması,
c)
Risk altındaki kişiler dikkate alınarak, ulusal veya yerel düzeyde yayın yapan
bir televizyon kanalında 07.00-22.00 saatleri arasında 30 saniyeden az olmamak
üzere yazılı ve sesli şekilde yayımlanması,
ç)
Risk altındaki kişiler dikkate alınarak, ulusal veya yerel düzeyde dağıtımı
yapılan bir gazetede, sayfanın dörtte birinde, Basın İlan Kurumu aracılığıyla
bir gün ilan edilmesi,
yöntemlerinden
biri veya birkaçı ile yapılması sağlanır.
(2)
Duyuru, asgari olarak aşağıdaki bilgileri içerir:
a)
Ürünü tanıtacak marka, model, tür, seri numarası ve ürünü net şekilde tanıtan
diğer ayırt edici özellikler.
b)
Sorumlu iktisadi işletmecinin isim, adres ve diğer iletişim bilgileri.
c)
Ürünün görseli.
ç)
Uygunsuzluğun ve riskin açık ve anlaşılır tarifi.
d)
Alınan önlem.
e)
Riskten sakınılması veya riskin giderilmesi için önerilen yöntemler.
(3)
İdare, üründe tespit edilen riske göre duyurunun şekli, zamanı, süresi ve
duyurunun yapılacağı televizyon ve gazetelere ilişkin ek hususlar
belirleyebilir.
(4)
İdare, duyurunun gerekli şartları taşımadığını değerlendirirse duyurunun daha
uygun bir şekilde ve yöntemlerle tekrar edilmesini talep edebilir.
(5)
İdare, risk taşıyan ürünlere ait bilgileri resmi internet adresinde yayımlar.
(6)
Dağıtıcılar, ürüne ilişkin riskler ve önlemler hakkında kendilerine iletilen
bilgileri, varsa tedarik zincirindeki bir sonraki dağıtıcıya iletmek ve
duyuruyu kolaylıkla görülebilecek veya ulaşılabilecek yerlere koymak zorundadır.
Ürünün geri çağrılması
MADDE 19- (1) Alınan diğer önlemlerin
riskin ortadan kaldırılmasında yetersiz kalması durumunda iktisadi işletmeci,
kendiliğinden veya İdarenin talebi üzerine ürünü geri çağırır.
(2)
İktisadi işletmeci geri çağırma önlemini, 18 inci maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen bilgilere ek olarak ürünün iade alınacağı veya onarılacağı adres ve
irtibat noktaları ile sunulan teklif ve seçenekleri içerecek şekilde duyurur.
(3)
İktisadi işletmeci ürünü iade eden kullanıcılara aşağıdaki seçeneklerden en az
birini sunar:
a)
Ürünün geri çağrılmasına yol açan sorunun giderilmesi.
b)
Ürünün iade tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi.
c)
Ürünün, teknik düzenlemesine uygun, güvenli ve eş değer bir ürünle
değiştirilmesi.
(4)
Ürünün geri çağrılmasıyla ilgili tüm masraflar ürünü geri çağıran iktisadi
işletmeci tarafından üstlenilir. İktisadi işletmeci, nihai kullanıcıya ek bir
maliyet yüklemeden nihai kullanıcının ürünü zamanında ve kolaylıkla teslim
edebilmesi için gerekli koşulları sağlamak zorundadır.
Gönüllü önlem
MADDE 20- (1) İktisadi işletmeci piyasaya
arz ettiği veya piyasada bulundurduğu bir ürünün uygun olmadığını İdarenin
denetiminden önce tespit etmesi halinde, bu ürüne yönelik gönüllü önlem
faaliyetinde bulunabilir.
(2)
Gönüllü önlem faaliyeti, uygunsuzluğun giderilmesi ve riskin ortadan
kaldırılması için ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada
bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi, geri çağrılması,
dağıtıcıların bu önlemden haberdar olmaları, ürünün taşıdığı riskler hakkında
tüketicilerin uyarılması da dâhil olmak üzere gerekli tedbirlerin tamamını
kapsar.
(3)
Gönüllü önlem faaliyetinde bulunacak iktisadi işletmeci bu faaliyete dair tüm
bilgi ve belgelerle faaliyeti tamamlamak için ihtiyaç duyduğu süreyi de
belirterek İdareye iletilmek üzere ilgili bölge liman başkanlığı/liman
başkanlığına başvurur.
(4)
Başvuruyu inceleyen İdare, gönüllü önlem faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi
için iktisadi işletmecinin talebi, ürünün taşıdığı risk ve piyasa yaygınlığı
gibi hususları değerlendirerek altı ayı geçmemek üzere süre verir. Mücbir
sebeplerin varlığının kanıtlandığı durumlarda altı ayı geçmemek üzere ek süre
verilebilir.
(5)
İdare gönüllü önlem faaliyeti başlatılmasına karar verilen ürün hakkında ilgili
bölge liman başkanlıkları/liman başkanlıklarını bilgilendirir.
(6)
Gönüllü önlem faaliyeti kapsamında uygunsuzluğu giderilen ürünler, İdarenin
değerlendirilmesi için ilgili bölge liman başkanlığı/liman başkanlığına
sunulmadan piyasaya arz edilemez veya piyasada bulundurulamaz. İdare gerekli
gördüğü takdirde, gönüllü önleme tabi tutulan ürünün test veya muayene
işlemlerini yapabilme yeterliliğine sahip tarafsız bir kuruluş tarafından test
veya muayenesini isteyebilir.
(7)
İdare, gönüllü önlem faaliyetine konu ürünlere ilişkin bilgileri resmi internet
adresinde yayımlar. İdarece oluşturulan güvensiz ürünlerin duyurulmasına
ilişkin bilgi sisteminde yayımlar.
(8)
Gönüllü önlem faaliyeti kapsamında yükümlülüklerini yerine getirdiği ve
uygunsuzluğu tamamen giderdiği değerlendirilen iktisadi işletmeci için Kanunda
düzenlenen idari yaptırımlar uygulanmaz.
İmalatçının yükümlülüklerinin diğer iktisadi işletmecilere
uygulandığı durumlar
MADDE 21- (1) İthalatçı veya dağıtıcı,
ürünü kendi isim veya ticari markası altında piyasaya arz etmesi, piyasada
bulundurması; ürünü teknik düzenlemesine veya Genel Ürün Güvenliği
Yönetmeliğine uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştirmesi halinde imalatçı
olarak kabul edilir.
(2)
Ürünün imalatçısı, yetkili temsilcisi veya ithalatçısının tespit edilemediği
durumlarda, yapılan bildirimin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on
iş günü içinde imalatçı, yetkili temsilci veya ithalatçısının isim ve irtibat
bilgilerini, bu bilgilere sahip değil ise tedarik zincirinde yer alan bir
önceki iktisadi işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini bildirmeyen dağıtıcı,
imalatçı olarak kabul edilir.
İzlenebilirlik
MADDE 22- (1) İktisadi işletmeci, tedarik
zincirinde yer alan bir önceki ve varsa bir sonraki iktisadi işletmecinin ismi,
ticaret unvanı veya markası ve irtibat bilgileri ile ürünün takibini
kolaylaştıracak diğer bilgilerin kaydını düzenli bir şekilde tutar, ürünü
piyasaya arz ettiği veya piyasada bulundurmaya başladığı tarihten itibaren en
az on yıl boyunca muhafaza eder ve talep edilmesi halinde İdareye sunar.
(2)
Birinci fıkrada belirtilen yükümlülükler, elektronik ticaret aracı hizmet
sağlayıcıları ile radyo ve televizyon gibi medya hizmet sağlayıcıları için de
geçerlidir.
(3)
İzlenebilirliğinin sağlanabilmesi amacıyla imalatçı veya ithalatçı, ürünlerin
üzerinde, ürünün boyut ve doğasının buna elverişli olmadığı durumlarda ürünün
ambalajında, parselinde, kolisinde veya ürüne eşlik eden bir belgede seri,
model, parti numarası, lot veya ürünün ayırt edilmesini sağlayacak bilgilere
yer verir.
(4)
Düzeltici önlem alınması gereken durumlarda kullanılmak üzere iktisadi
işletmeci; parti, seri veya lot bazında ürünün dağıtımını yaptığı diğer
iktisadi işletmecilere ve dağıtımı yapılan ürün miktarına ilişkin bilgilerin
kaydını tutar ve İdarenin talebi halinde bu kayıtları sunar.
İş birliği
MADDE 23- (1) İktisadi işletmeci, piyasaya
arz ettiği veya piyasada bulundurduğu ürünlerin taşıdığı risklerin azaltılması
veya ortadan kaldırılması amacıyla yürüttüğü faaliyetlerde İdareyle iş birliği
yapar.
(2)
Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı, kendi hizmeti aracılığıyla
elektronik ortamda piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan bir ürünün
taşıdığı risklerin ortadan kaldırılması veya bu mümkün değil ise azaltılması
amacıyla yürütülen bir işlemin kolaylaştırılması için İdareyle iş birliği yapar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bilgilerin gizliliği
MADDE 24- (1) Piyasa gözetimi ve denetimi
faaliyeti sırasında İdare, bölge liman başkanlığı veya liman başkanlığıyla
yapılan yazışmalar, ihbar ve şikâyetler ile denetimlerde temin edilen kişisel
veriler ile ticari sır niteliğindeki veya fikri ve sınai mülkiyet hakkına
ilişkin bilgiler gizli tutulur. Ancak, mevzuatın ve insan sağlığı ve
güvenliğinin gerektirdiği hallerde yapılan duyurular bu kapsamda sayılmaz.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 25- (1) 16/2/2005 tarihli ve 25729
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tarafından
Gerçekleştirilecek Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
(2)
Birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan yönetmeliğe yapılan atıflar, bu
Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir.
Yürürlük
MADDE 26- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 27- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.