TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ÖZBEKİSTAN CUMHURİYETİ ARASINDAKİ
TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDEKİ TİCARETTE
EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti
ile Özbekistan Cumhuriyeti arasında 29/3/2022 tarihinde imzalanan, 23/3/2023
tarihli ve 7443 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 12/5/2023 tarihli
ve 7286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile
Özbekistan Cumhuriyeti Arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşmasının ekinde yer alan
Tercihli Menşe Kuralları ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Ek-2’nin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile
Özbekistan Cumhuriyeti arasında 29/3/2022 tarihinde imzalanan, 23/3/2023
tarihli ve 7443 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 12/5/2023 tarihli
ve 7286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile
Özbekistan Cumhuriyeti Arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşmasının ekinde yer alan
Tercihli Menşe Kuralları ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Ek-2’nin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 448 inci maddesi ile bu
Yönetmeliğin 1 inci maddesinde belirtilen Ek-2’ye dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a)
Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti arasında imzalanan ve 2
nci maddede belirtilen Tercihli Ticaret Anlaşmasını,
b)
Armonize Sistem: 10/11/1988 tarihli ve 3501 sayılı Kanunla katılmamız uygun
bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize) Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında
Uluslararası Sözleşmede belirtilen şekilde ve Sözleşmenin ekinde yer alan
pozisyonları, alt pozisyonları ve bunlara ait sayısal kodları, Bölüm, Fasıl ve
Alt Pozisyon Notlarını ve Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel Kuralları
kapsayan Nomanklatürü,
c)
Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
ç)
Elektronik sistem: Menşe ispat ve dolaşım belgelerinin düzenlenmesine yönelik
başvurunun yapılması, belgelerin düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve
vize işlemlerinin gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu
hizmete dair altyapıyı,
d)
Eşya: Girdi ve ürünleri,
e)
EUR.1 Dolaşım Belgesi: Menşeli ürünlerin Anlaşma hükümlerinden
yararlanabilmesini sağlamak üzere Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya
kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük idarelerince vize edilen,
örneği Ek-1’de yer alan formu,
f)
EUR.1 Dolaşım Belgesi başvuru formu: İhracatçı veya yetkili kanuni temsilcisi
tarafından EUR.1 Dolaşım Belgesi talep edilmek üzere doldurulması gereken,
örneği Ek-1’de yer alan formu,
g)
Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için taraf ülkelerden birinde nihai işçilik veya
işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibarıyla
ödenen, kullanılan bütün girdilerin kıymetlerinin dahil edilmiş olduğu, elde
edilmiş ürünün ihracatında geri ödenen veya ödenebilecek yurt içi vergilerin
tenziliyle bulunan fiyatı,
ğ)
Fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonlar: Armonize Sistem veya “AS” olarak
belirtilen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemini oluşturan Nomanklatürde
kullanılan fasıllar (iki haneli kodlar), pozisyonlar (dört haneli kodlar) ve
alt pozisyonları (altı haneli kodlar),
h)
Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi madde, hammadde, parça veya aksam
ve benzerlerini,
ı)
Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan girdilerin ithalat esnasındaki
gümrük kıymetini ya da bunun bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde
ihracatçı taraf ülkede girdiler için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatı,
i)
Gümrük idareleri: Türkiye için Ticaret Bakanlığını, Özbekistan için Devlet
Gümrük Komitesi ile Dış Ticaret ve Yatırım Bakanlığını,
j)
Gümrük kıymeti: İthalat ülkesine ihraç amaçlı satışlarda diğer tahsil
edilebilir vergiler ve ödenen miktarlar da dâhil olmak üzere eşya için gerçekte
ödenen veya ödenebilir ücret olan ithal eşyasının satış bedeli,
k)
İkamet eden: Gerçek kişi durumunda, bir taraf ülkenin toprağında kalıcı şekilde
yaşayan herhangi bir kişiyi, tüzel kişi veya kurum kişisi durumunda, toprağında
kayıtlı ofisi, merkezi binası veya kalıcı ticari kuruluşu bulunan herhangi bir
kişiyi,
l)
İmalat: Montaj veya özel işlemler de dahil olmak üzere, sanayi ve tarım
ürünleri üzerinde her türlü yeterli işçilik veya işlemi,
m)
Katma değer: Fabrika çıkış fiyatından, eşyaya dahil edilen diğer taraf ülke
menşeli her bir girdinin gümrük kıymetinin ya da gümrük kıymetinin bilinmemesi
veya tespit edilememesi halinde ihracatçı taraf ülkede bu girdiler için
ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın çıkarılmasıyla bulunan değeri,
n)
Menşe ispat belgesi: EUR.1 Dolaşım Belgesini,
o)
Menşeli girdilerin kıymeti: (ı) bendindeki tanıma uygun olarak, gerekli
değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür girdilerin gümrük kıymetini,
ö)
Menşeli olmayan madde: Menşe statüsü belirlenemeyen girdiler dahil, bu
Yönetmelik kapsamında menşeli olarak nitelendirilmeyen girdileri,
p)
Merkezi yetkili kurum: Bir taraf ülke toprağındaki eşyanın menşeini belgeleyen
birleşik elektronik sistemin devamlılığını sağlayan ve bu sistemin doğru
şekilde çalışmasını kontrol eden ve eşyanın menşe belgesini düzenlemeye bir
taraf ülke tarafından yetkilendirilen bir kurum ve kuruluşu,
r)
Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda gönderilen ya da ihracatçıdan
alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan ürünleri,
s)
Sınıflandırma: Ürün veya girdilerin Armonize Sistemin belirli bir pozisyonu
veya alt pozisyonu altında sınıflandırılmasını,
ş)
Taraflar: Türkiye Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti’ni,
t)
Taraf ülkeler: Karasuları da dahil olmak üzere tarafları,
u)
Ürün: Daha sonra başka bir imalat işleminde girdi olarak kullanılması söz
konusu olsa bile imal edilmiş ürünü,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve Koşulları
Menşeli ürünler
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda belirtilen
ürünler taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilirler:
a)
7 nci maddede belirtildiği şekilde, tamamen o taraf ülkede elde edilen ürünler.
b)
8 inci maddede belirtildiği şekilde, o taraf ülkede yeterli işçilik veya işleme
tâbi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen söz konusu taraf ülkede elde edilmemiş
girdiler ihtiva ederek o taraf ülkede üretilen ürünler.
İkili menşe kümülasyonu
MADDE 6- (1) 5 inci madde hükümlerine halel
getirmeksizin, Anlaşma kapsamında tercihli rejimden yararlanmaya ehil bir nihai
ürünün içerisine dahil edilen diğer taraf ülke menşeli girdiler, nihai ürünün
elde edildiği taraf ülke menşeli kabul edilir. Nihai ürünün elde edildiği
ihracatçı taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlemlerin 9 uncu maddede
belirtilenlerin ötesine geçmiş olması şartıyla, söz konusu girdilerin yeterli
işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(2)
Birinci fıkrada düzenlenen kümülasyon hükümlerinin uygulanmasında; taraf
ülkelerden birinde gerçekleştirilen işçilik veya işlem, 9 uncu maddede
belirtilenlerin ötesine geçmez ise ihracatçı taraf ülkede eklenen katma
değerin, imalatta kullanılan diğer taraf ülke menşeli girdilerin kıymetini
geçmesi halinde, elde edilen nihai ürün ihracatçı taraf ülke menşeli kabul
edilir.
Tamamen elde edilmiş ürünler
MADDE 7- (1) Aşağıdakilerin tamamen taraf ülkelerden
birinde elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a)
Taraf ülkenin kendi topraklarından, sularından veya deniz yataklarından çıkartılan
işlenmemiş veya mineral ürünler.
b)
Taraf ülkede ormancılık ürünleri dahil hasat edilen, toplanan veya harmanlanan
bitkisel ürünler.
c)
Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar.
ç)
Taraf ülkede doğmuş ve/veya yetiştirilmiş hayvanlardan elde edilen ürünler.
d)
Taraf ülkede avcılık, balıkçılık veya su ürünleri yetiştiriciliği
faaliyetlerinden elde edilen ürünler.
e)
Taraf ülkelerin karasuları dışındaki denizlerden kendi gemileriyle elde edilen
balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler.
f)
Münhasıran (d) ve (e) bentlerinde belirtilen ürünlerden kendi fabrika
gemilerinin bordasında işlenen ve/veya üretilen ürünler.
g)
Yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına elverişli olan taraf ülkede toplanan
kullanılmış maddeler.
ğ)
Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar.
h)
Münhasıran (a) ilâ (ğ) bentlerinde tanımlanan ürünlerden üretilen eşya.
(2)
Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerindeki “kendi gemileri” ve “kendi fabrika
gemileri” terimleri yalnızca;
a)
Türkiye veya Özbekistan’da kayıtlı veya tescilli olan,
b)
Türkiye veya Özbekistan bayrağı altında seyreden,
c)
En az %60’ı Türkiye veya Özbekistan vatandaşlarına ait olanlar veya yönetim
merkezi bir taraf ülkede bulunan, müdür veya müdürleri, Yönetim Kurulu veya
Denetleme Kurulu Başkanı ve bu kurulların üyelerinin çoğunluğunun bir taraf
ülke vatandaşı olan ve ilave olarak, ortaklık veya limited şirket durumunda,
sermayesinin %50’si Türkiye veya Özbekistan’a veya Türkiye ve Özbekistan’ın
kamu kurumları veya vatandaşlarınca sahip olunan şirketlere ait olan,
gemiler
ve fabrika gemileri için kullanılır.
Yeterli işçilik veya işlem görmüş ürünler
MADDE 8- (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b)
bendine göre tamamen elde edilmemiş ürünlerin imalatında kullanılan menşeli
olmayan girdiler, bu ürünlerin kıymetinin 841370, 850213, 940690 Armonize
Sistem kodlarında sınıflandırılan eşyanın fabrika çıkış fiyatının %20’sini,
Anlaşmanın Ek I-A’sı ve Ek I-B’sinde listelenen diğer tarife satırlarında yer
alan eşya için %40’ını aşmaması kaydıyla, yeterli derecede işçilik veya işlem
görmüş olarak kabul edilir.
(2)
Bu madde hükümleri, imalat sırasında gerçekleştirilen işçilik veya işlemin 9
uncu madde hükümlerine göre yetersiz sayılmadığı hallerde uygulanır.
Yetersiz işçilik veya işlem
MADDE 9- (1) 8 inci maddede belirtilen koşulların
sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, bu maddenin üçüncü fıkra hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, aşağıdaki işlemler menşeli ürün statüsü verilmesi için
yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
a)
Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya
yönelik koruyucu işlemler.
b)
Ambalaj ayırma ve birleştirme.
c)
Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma.
ç)
Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya presleme.
d)
Basit boyama ve cilalama işlemleri.
e)
Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya tam ağartma, parlatma ve
perdahlama.
f)
Şeker renklendirme veya şeker topaklarını biçimlendirme işlemleri.
g)
Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama,
çekirdeklerini çıkarma.
ğ)
Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme.
h)
Eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma, tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme
(girdilerden setler oluşturma dahil).
ı)
Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama,
karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işlemleri.
i)
Ürün veya paketleri üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri
yapıştırma veya basma işlemleri, parçalara ayırma.
j)
Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işlemleri.
k)
Paketleme, parçalara bölme.
l)
Ayırma veya kalibrasyon, işaretleme, setler oluşturma.
m)
Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı veya ürünlerin
demonte edilmesi.
n)
(a) ilâ (m) bentlerinde belirtilen işlemlerden iki veya daha fazlasının bir
arada yapılması.
o)
Hayvan kesimi.
(2)
Birinci fıkranın amacına uygun olarak, yerine getirilmesi için özel vasıflara
ya da özellikle bunun için üretilmiş veya kurulmuş makine, cihaz veya ekipmana
gerek duyulmayan işlemler basit olarak kabul edilir.
(3)
Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin birinci fıkra hükümleri
çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, ihracatçı
taraf ülkede gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek Parçalar, Aksam,
Setler ve Etkisiz Unsurlar
Nitelendirme Birimi
MADDE 10- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında nitelendirme birimi, Armonize Sistem Nomanklatürü kullanılmak
suretiyle sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir
üründür. Buna göre;
a)
Muhtelif girdilerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize
Sistemde tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü nitelendirme
birimini oluşturur.
b)
Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon içinde sınıflandırılan belli
sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilmelidir.
(2)
Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Yorum Kuralı çerçevesinde ambalaj,
sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşe tespiti açısından da
dahil edilir.
Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam
MADDE 11- (1) Bir cihaz, makine, alet veya
aracın parçası beraberinde teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü
durumundaki ve fiyata dahil edilmiş bulunan veya ayrıca fatura edilmemiş olan
aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz konusu cihaz, makine, alet veya araç
içinde mütalaa edilir.
Setler
MADDE 12- (1) Armonize Sistemin 3 sayılı
Genel Yorum Kuralında tanımlandığı şekilde setler, kendisini meydana getiren
ürünlerin tamamı menşeli olduğunda menşeli olarak kabul edilir. Ancak, bir set
menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda, o set 6 ncı ve 8 inci
maddelerde yer alan hükümler ile uyumlu olarak ve bir bütün olarak menşeli
kabul edilir.
Etkisiz unsurlar
MADDE 13- (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla, imalatında kullanılabilecek;
a)
Enerji ve yakıt,
b)
Tesis ve teçhizat,
c)
Makine ve aletler,
ç)
Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan diğer herhangi bir
eşyanın,
menşei
dikkate alınmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Doğrudan nakliyat
MADDE 14- (1) Anlaşma hükümlerinde sağlanan
tercihli muamele sadece, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getiren ve
Türkiye veya Özbekistan’a ithal edileceği beyan edilen ürünlere, bu ürünlerin
ihracatçı taraf ülkeden ihraç edilenlerle aynı olması kaydıyla uygulanır. Bu
ürünlerin, ithal edileceklerinin beyan edilmesinden önce değiştirilmemiş,
herhangi bir şekilde dönüştürülmemiş veya yükleme, boşaltma ve iyi koşullarda
muhafaza edilmelerine yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları
gerekir.
(2)
Gümrük idarelerine aksini gösterecek bir sebep olmadığı sürece, birinci fıkra
hükümlerinin yerine getirilmiş olduğu kabul edilir. Bu hallerde, gümrük
idareleri beyan sahibinden, tek taşıma belgesi, konşimento gibi sözleşmeye
dayanan taşımacılık belgeleri ya da ambalaj işaret veya numaralarına dayanan
gerçek veya somut kanıtlar ya da eşyanın kendisiyle ilgili her tür kanıt dâhil
olmak üzere, bu hükümlerin yerine getirildiğine dair herhangi bir usulde
verilebilecek ve bu hükme uyulduğunu gösteren tüm kanıtları temin etmesini
talep edebilir.
(3)
Taraf olmayan bir transit ülkede geçici olarak depolanıp depolanmadığı veya
aktarılıp aktarılmadığına bakılmaksızın aracı niteliğinde bir veya daha fazla
taraf olmayan transit ülke üzerinden nakliyatı gerçekleştirilen ürünler, ancak
transit geçişin coğrafi nedenlerle veya münhasıran nakil koşulları sebebiyle
haklı görülmesi halinde ve o ülkede ticarete veya tüketime konu edilmemişse
doğrudan nakledilmiş sayılır.
Sergiler
MADDE 15- (1) Taraf olmayan bir ülkeye
sergilenmek üzere gönderilen ve sergiden sonra Türkiye’ye veya Özbekistan’a
ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, gümrük idarelerinin;
a)
Bir ihracatçının bu ürünleri Türkiye’den veya Özbekistan’dan serginin düzenlendiği
ülkeye naklettiği ve orada sergilediği,
b)
Ürünlerin bu ihracatçı tarafından diğer taraf ülkedeki bir kişiye satıldığı
veya o kişinin tasarrufuna verildiği,
c)
Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere
gönderildikleri durumda sevk edildiği,
ç)
Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir
edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı,
hususlarında
tatmin edilmesi kaydıyla, ithalatta Anlaşma hükümlerinden yararlanırlar.
(2)
Beşinci Bölüm hükümleri uyarınca, EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmeli ve normal
usulde ithalatçı taraf ülke gümrük idaresine ibraz edilmelidir. Serginin adı ve
adresi bu belgede gösterilmelidir. Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri
koşullara dair ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3)
Birinci fıkra, özel amaçla yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya
mağazalarda düzenlenmemiş olan ve ürünlerin gümrük denetimi altında kaldığı her
türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergilerine, fuarlarına veya
benzeri umumi gösterilere uygulanır.
(4)
5 inci madde hükümleri uyarınca, bir taraf ülkenin ilgili mevzuatında aksi
belirtilmedikçe, bu maddede düzenlenen ürünlere, taraf ülkelerin ikamet
edenleri arasında bunların uygulanması veya devrine ilişkin bir anlaşmanın
imzalanmasından sonra tercihli muamele tanınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı
Menşe ispat belgesi
MADDE 16- (1) Bir taraf ülke menşeli
ürünler, diğer taraf ülkeye ithal edilmeleri esnasında bir örneği Ek-1’de yer
alan EUR.1 Dolaşım Belgesinin ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanırlar.
Menşe ispat belgesinin düzenlenmesi ve vize işlemleri
MADDE 17- (1) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, Ek-1’de
belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları verilerek Bakanlık
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca göre
dağıtılır.
(2)
EUR.1 Dolaşım Belgeleri, yalnızca ihracatçı veya ihracatçının gümrük
beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcisi tarafından örneği Ek-1’de
yer alan EUR.1 Dolaşım Belgesi ile başvuru formunun bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olarak belgenin arka sayfasında yazılı kurallar ve Anlaşma hükümleri
doğrultusunda doldurulması suretiyle yazılı başvurusu üzerine düzenlenir.
Yetkili olmayan kişiler tarafından yapılan başvurular, gümrük idaresi ya da
Bakanlıkça yetki verilen kuruluşlarca kabul edilmez.
(3)
Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak; EUR.1 Dolaşım Belgesi ve
başvuru formunun doldurulması, onaylanması ve vize edilmesi işlemlerinin
elektronik sistem üzerinden gerçekleştirilmesi esastır. Elektronik ortamdaki
veriler Özbekistan Cumhuriyeti ilgili makamları, Bakanlık birimleri ve
Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarla paylaşılabilir ve veri değişimine
konu edilebilir.
(4)
EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, belgeyi
düzenleyecek gümrük idaresinin ya da Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşun talep
edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden ilgili bilgi ve belgeleri
vermekle yükümlüdür.
(5)
Türkiye’de düzenlenmesi talep edilen EUR.1 Dolaşım Belgesi başvuru formu ve
EUR.1 Dolaşım Belgesi yalnızca İngilizce dilinde ve gümrük mevzuatına uygun
olarak hazırlanır.
(6)
EUR.1 Dolaşım Belgesi ve başvuru formunun doldurulmasında el yazısı
kullanılması halinde;
a)
Formlar, açık ve okunaklı şekilde matbaa harfleriyle ve mürekkeple doldurulur.
Bu durumda, form üzerinde silinti ve değişikliklere izin verilmez.
b)
Değişikliklerin, doğru olmayan kayıtların üzeri çizilerek gerekli düzeltmelerin
eklenmesi suretiyle yapılması gerekir. Bu şekilde yapılan düzeltmelerin belgeyi
dolduran kişi tarafından parafe edilmesi ve gümrük idaresi tarafından tasdik
edilmesi icap eder.
c)
Ürünlerin tanımı, bu amaçla ayrılmış kutu içine boş satır bırakılmaksızın
yapılmalıdır. Eğer kutunun tamamı dolmaz ise tanımın son satırının altına bir
yatay çizgi çekilerek boş alan, çapraz bir çizgi ile kapatılmalıdır.
(7)
Belge kapsamına giren her bir eşyaya sıra numarası verilir ve sıra aralarında
boşluk bırakılmaz. Belgenin elle hazırlandığı durumlarda; son kaydın hemen
altına sonradan bir ilave yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek
kullanılmayan yerler çapraz bir çizgiyle iptal edilir.
(8)
Belgede kayıtlı eşya, tanınmalarına olanak verecek kesinlikte ve ticari
deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve
miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilir.
(9)
İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri, EUR.1 Dolaşım Belgesi başvuru
formlarının arka yüzünde yer alan İhracatçı Beyanını doldurarak yer ve tarih
belirtip imzalar.
(10)
Elektronik sistem üzerinde EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için beyanda
bulunulan eşyanın menşeinin tespitini teminen, eşyanın imalatında kullanılan
Türkiye veya Özbekistan menşeli girdiler ve bu girdiler üzerinde
gerçekleştirilen işçilik veya işlemleri gösteren tüm bilgi ve belgeler ile
birlikte, ihracata ait diğer belgeler gümrük idaresi tarafından ya da
Bakanlıkça yetki verilen kuruluşlarca kontrol edilmesi için elektronik sisteme
yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca elektronik olarak düzenlenen ya da beyanda
kullanılmak amacıyla elektronik ortama aktarılmış bu belgelerin ve talep
edilmesi halinde asıllarının, Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş
kuruluşların doğrudan erişimine hazır halde tutulması zorunludur. EUR.1 Dolaşım
Belgesinin elle doldurulduğu durumlarda da söz konusu belge ve bilgiler, gümrük
idaresi ya da Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşlara normal usulde ibraz
edilir ve saklanır. Bu türde belge ve bilgiler 27/10/1999 tarihli ve 4458
sayılı Gümrük Kanununda öngörülen belge saklama sürelerine tâbidir.
(11)
Gümrük idareleri ve Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar, EUR.1 Dolaşım
Belgesinin kurallara uygun olarak doldurulup doldurulmadığını kontrol edip belgede
kayıtlı eşyanın bu Yönetmelik hükümleri gereğince menşeli olduğu veya sayıldığı
hususunda, ihracata ait diğer evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan
sonra gerekli işlemleri tamamlarlar.
(12)
Gümrük idareleri, on birinci fıkrada belirtilen kontrolleri yaparken;
a)
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını
incelemek,
b)
İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve miktar itibarıyla EUR.1 Dolaşım
Belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını tespit etmek,
c)
İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını belirlemek,
ç)
Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük mevzuatı uyarınca nakliyeciler
tarafından verilen belgeleri incelemek,
d)
İhraç konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek,
suretiyle
işlem ifa eder.
(13)
İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden üçüncü ülkelere gönderileceği
anlaşılan eşya için EUR.1 Dolaşım Belgesi onaylanamaz ve vize edilemez.
(14)
On birinci ve on ikinci fıkralarda belirtilen değerlendirme ve incelemelerin
olumlu sonuç vermesinin ardından gümrük idarelerince vize edilmesi uygun
görülen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin (11) numaralı “Endorsement” (Gümrük Vizesi)
alanına gümrük beyannamesinin numarası, beyanı değerlendirerek belgeyi vize
eden gümrük idaresinin adı, gümrük mührü veya kaşesi ve vize tarihi tatbik
edilir. Bu alanın doğru, okunaklı ve noksansız doldurulması şarttır. Hatalı
veya noksan yapılan vize işlemi belgeyi geçersiz kılar ve sonradan kontrol
sebeplerinden birini teşkil eder.
(15)
EUR.1 Dolaşım Belgesi, Anlaşma ile sağlanan tercihli ticarette yazılı delil
olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile hüküm ifade edeceğinden, belge
düzenleme işlemi vize ile tamamlanmış olur. Bu bakımdan belgenin vize tarihi,
düzenlenme tarihi anlamına gelir.
(16)
Düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi, fiili ihracatın gerçekleştiği veya
kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere hazır bulundurulur.
(17)
İhracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcisince, menşe ispat belgesinin (12) numaralı “Declaration by the
Exporter” (İhracatçı Beyanı) alanı doldurulur ve imzalanır. İmzalanan belgenin
bir kopyası ihracatçı tarafından mer’i mevzuatta öngörülen belge saklama
süreleri saklı kalmak kaydıyla en az üç yıl saklanır.
(18)
Elektronik sistem üzerinden düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgelerinde, (12)
numaralı alan haricindeki tüm kısımlardaki bilgiler elektronik ortamda oluşturulur.
Vize işleminin tamamlanmasından sonra, ihracatçılar veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince,
elektronik sistem üzerinde yer alan bilgilerin, bu maddede belirtilen şekil
şartlarını taşıyan ve bu maddede belirtilen şekilde temin edilen yeşil meneviş
zeminli matbu EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü alınır ve
belgenin (12) numaralı alanı on yedinci fıkrada belirtildiği şekilde doldurulur
ve imzalanır. Elektronik sistemde oluşturulduktan sonra dökümü alınan belge
üzerinde herhangi bir ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.
Menşe ispat belgesinin elektronik sistem üzerinden düzenlenmesi
MADDE 18- (1) Bu Bölümde belirlenen
koşullar karşılandığı takdirde, EUR.1 Dolaşım Belgeleri elektronik sistem
üzerinden düzenlenebilir.
(2)
Yedinci Bölüm hükümlerine uygun olarak; tarafların gümrük idareleri, elektronik
sistemlerin teknik özellikleri ve sonradan kontrol yöntemlerini birbirlerine
iletirler.
(3)
Bu madde hükümlerine halel gelmeksizin, elektronik sistem üzerinden düzenlenen
EUR.1 Dolaşım Belgeleri;
a)
İhracatçı taraf ülke tarafından önceden gönderilmiş olan örnekler üzerinden
ithalatçı taraf ülke gümrük idarelerinin elektronik gümrük mühürlerinin
gerçekliğini doğrulayabileceği, orijinal mührün dijital imajı şeklinde ya da
herhangi bir şekilde olabilecek (11) numaralı alan üzerinde bulunan bir
elektronik gümrük mührü,
b)
Teşhis edilmelerini mümkün kılacak bir seri numarası veya bir kod,
içermelidir.
(4)
Bu madde hükümlerinin uygulanması, bir taraf ülkede elle doldurulan ve vize
edilen, Ek-1’de yer alan örneğe uygun EUR.1 Dolaşım Belgelerinin tarafların
gümrük idareleri tarafından reddedilmesine yol açmaz.
Menşe ispat belgesinin sonradan verilmesi
MADDE 19- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, 17 nci
maddenin on altıncı fıkrasına rağmen, istisnai olarak;
a)
Hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller veya özel durumlar nedeniyle, ihracat
esnasında düzenlenmemiş ise,
b)
Gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşların bir EUR.1 Dolaşım
Belgesinin düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş
olduğuna kanaat getirmeleri sağlanırsa,
ait
olduğu eşyanın ihracatından sonra düzenlenebilir.
(2)
Birinci fıkranın uygulanması açısından, bizzat ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi eşyanın
cinsi, nevi, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını,
işaretlerini, ihracat gümrük idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını
belirterek yazılı talepte bulunur. Söz konusu eşya için ihracat sırasında EUR.1
Dolaşım Belgesi verilmediğini veya EUR.1 Dolaşım Belgesinin Özbekistan yetkili
makamlarınca teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte yazılı
olarak beyan eder. 17 nci madde hükümlerine uygun olarak hazırladığı EUR.1
Dolaşım Belgesini talep yazısına ekler.
(3)
Bu maddede belirtilen şartları yerine getiren ihracatçının veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin
talebi, ilgili gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar
tarafından incelenir. Söz konusu ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve
ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü
sonucunda, ihracatçının beyanına tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde
EUR.1 Dolaşım Belgesi onaylanır ve vize edilir.
(4)
Bu şekilde düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesinin (7) numaralı “Remarks”
(Gözlemler) alanına belgenin sonradan verildiğini belirtmek üzere İngilizce
“ISSUED RETROSPECTIVELY” (SONRADAN VERİLMİŞTİR) meşruhatının düşülmesi
zorunludur.
Teknik nedenlerle menşe ispat belgesinin reddi
MADDE 20- (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi, bu
Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle
reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;
a)
EUR.1 Dolaşım Belgesinin ebat veya renk olarak Ek-1’de yer alan örnekten önemli
derecede farklı olması, seri numarası veya referans numarası bulunmaması,
İngilizce dilinde basılmaması gibi öngörülen form dışında bir form kullanılarak
düzenlenmesi,
b)
EUR.1 Dolaşım Belgesinde (4) numaralı alan gibi doldurulması zorunlu olan
alanlardan birinin doldurulmaması,
c)
EUR.1 Dolaşım Belgesinin (11) numaralı alanında mühür ya da kaşe bulunmaması
veya belgenin yetkili olmayan bir makam tarafından vize edilmiş olması,
ç)
EUR.1 Dolaşım Belgesi vize edilirken kullanılan mühür ya da kaşenin 29 uncu
madde hükümleri uyarınca örneği gönderilmemiş olan yeni bir mühür ya da kaşe
olması,
d)
İbraz edilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin orijinal olmayıp fotokopi veya suret olması,
e)
EUR.1 Dolaşım Belgesinin (2) ve (4) numaralı alanlarına taraf ülkeler dışında
bir ülkenin yazılması,
gibi
teknik nedenlerle kabul edilmeyen EUR.1 Dolaşım Belgeleri sonradan
düzenlenebilir.
(2)
Teknik nedenlerle reddedilen EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerine İngilizce
“CERTIFICATE REJECTED BY THE CUSTOMS” (BELGE, GÜMRÜK TARAFINDAN REDDEDİLMİŞTİR)
meşruhatı düşülür ve hangi nedenlerle kabul edilmediği de belirtilerek sonradan
düzenlenen yeni bir EUR.1 Dolaşım Belgesi alması için ithalatçıya iade edilir. Ancak,
gümrük idareleri gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla
veya hile yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen EUR.1 Dolaşım
Belgesinin bir kopyasını saklayabilir.
(3)
Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen menşe ispat belgelerinin teknik
nedenlerle reddedilmesi durumunda, eşyaya Anlaşma kapsamında tercihli rejim
uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler
tahsil edilir. Bu durumda, Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.
Menşe ispat belgesinin ikinci nüsha düzenlenmesi
MADDE 21- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin
çalınması, kaybolması veya hasar görmesi halinde ihracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi,
ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresine veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşa elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir nüsha tanzim
edilmesi talebiyle müracaat edebilir.
(2)
Gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar, ihraç işlemi
yapılmış olan eşyaya ait asıl EUR.1 Dolaşım Belgesine ilişkin bilgilerle
birinci fıkrada belirtilen beyanı karşılaştırıp ikinci nüsha belge düzenlenmesi
talebine ilişkin yapılan beyanın doğruluğunu saptadıktan sonra, başvuru
onaylanır ve gümrük idaresince vize işlemi gerçekleştirilir.
(3)
Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha EUR.1 Dolaşım Belgesinin (7) numaralı
“Remarks” (Gözlemler) alanına İngilizce “DUPLICATE” (İKİNCİ NÜSHADIR) meşruhatı
düşülür ve ilk belgenin seri numarası yazılır.
(4)
İkinci nüsha belge, ilk menşe ispat belgesinin vize tarihinden itibaren hüküm
ifade eder. Gümrük idareleri, ikinci nüsha menşe ispat belgelerini vize ederken
(11) numaralı alana ilk menşe ispat belgesinin vize tarihini yazarlar.
Menşe ispat belgesinin geçerliliği
MADDE 22- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi,
ihracatçı taraf ülkede düzenlenme tarihinden itibaren on iki ay süreyle geçerli
olur ve bu süre zarfında ithalatçı taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz
edilmelidir.
Müfrez menşe ispat belgesi
MADDE 23- (1) Menşeli ürünler, bir taraf ülke
gümrük idaresinin kontrolü altında iken, söz konusu ürünlerin tamamı veya bir
bölümünü bir taraf ülke içinde başka bir yere göndermek amacıyla, asıl nüsha
EUR.1 Dolaşım Belgesinin bir veya daha fazla EUR.1 Dolaşım Belgesi ile
değiştirilmesi mümkündür. Müfrez EUR.1 Dolaşım Belgesi/Belgeleri, ürünleri
kontrol altında bulunduran belirlenmiş/ilgili gümrük idaresi tarafından
düzenlenir.
Menşe ispat belgesinin ibrazı
MADDE 24- (1) Menşe ispat belgeleri, gümrük
mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince gümrük idarelerine ibraz edilir. EUR.1
Dolaşım Belgelerinin tercümesi talep edilebilir. Ayrıca, ilgili gümrük idaresi
beyannameye ek olarak ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın koşullarına uygunluğunu
gösteren yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2)
Eşyanın tercihli rejimden yararlanmasını teminen ibrazı gereken EUR.1 Dolaşım
Belgesinin, bu belgeyle ilgili eşyanın fiili ithalinden evvel veya fiili ithali
sırasında ibraz edilememesi ve ilgili ithalatçı tarafından eşyanın
bekletilmeden ithalinin istenmesi durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve
indirimsiz vergi nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler kesin olarak
tahsil edilir. Ancak bu kabil eşyanın fiili ithalini müteakip süreleri içerisinde,
usulüne uygun EUR.1 Dolaşım Belgesi işlemi yapan gümrük idaresine ibraz
edildiği takdirde; ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin ithal edilen eşyaya
ait olduğunun gümrük beyannamesi ve ekleri belgelerle karşılaştırılarak
anlaşılması ve belgenin geçerlilik süresinin aşılmamış olduğunun tespiti
kaydıyla, tercihli vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz
vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark mükelleflerine
geri verilir.
Destekleyici belgeler
MADDE 25- (1) 17 nci maddede belirtilen, bir
EUR.1 Dolaşım Belgesi kapsamındaki ürünlerin Türkiye menşeli olduğunu ve bu
Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiğini ispatlamak amacıyla
kullanılacak belgeler, EUR.1 Dolaşım Belgesine ilaveten;
a)
İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi için
gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte, örneğin hesaplarında veya iç
muhasebesinde yer alan doğrudan deliller,
b)
Türkiye’de düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin menşe
statüsünü tevsik eden belgeler,
c)
Türkiye’de düzenlenmiş veya hazırlanmış, Türkiye’de girdiler üzerinde yapılan
işçilik veya işlemi tevsik eden belgeler,
olabilir.
Menşe ispat belgeleri ile destekleyici belgelerin muhafaza edilmesi
MADDE 26- (1) Yürürlükteki kanunlarda
öngörülen süreler saklı kalmak üzere;
a)
EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, 17 nci
maddede belirtilen belgeleri,
b)
EUR.1 Dolaşım Belgesini düzenleyen gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşlar, 17 nci maddede belirtilen başvuru formunu ve başvuru sırasında
ihracatçı tarafından kendilerine sunulan diğer tüm vesaiki,
c)
İthalat Gümrük İdaresi, kendisine ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Belgesini,
en
az üç yıl muhafaza eder.
Farklılıklar ve biçimsel hatalar
MADDE 27- (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi
üzerindeki ibareler ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla
gümrük idarelerine ibraz edilen belgeler üzerindeki ibareler arasında önemsiz
farklılıklar bulunduğunun fark edilmesi, bu belgenin gümrüğe sunulan ürünlere
karşılık geldiğinin kesin olarak ortaya konması kaydıyla, menşe ispat belgesini
kendiliğinden hükümsüz kılmaz.
(2)
Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerindeki yazım hatası gibi bariz biçimsel hatalar, söz
konusu belge üzerindeki ibarelerin doğruluğu hususunda şüpheye yol açmadığı
müddetçe, bahse konu belgenin reddedilmesini gerektirmez.
ALTINCI BÖLÜM
Basitleştirilmiş İşlemler
Parçalar halinde ithalat
MADDE 28- (1) İthalatçının talebi üzerine ve
Bakanlıkça belirlenen şartlara tâbi olarak, Armonize Sistemin 2(a) sayılı Genel
Yorum Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve
Armonize Sistemin XVI ncı ve XVII nci Bölümlerinde yer alan ürünlerin, parçalar
halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir EUR.1 Dolaşım
Belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdareleri Arasında Karşılıklı İdari İşbirliği
Mühür ve adreslerin iletilmesi
MADDE 29- (1) Tarafların gümrük idareleri, EUR.1
Dolaşım Belgelerinin düzenlenmesi amacıyla gümrük idarelerinde kullanılan
mühürlerin örnek baskılarını, bu belgelerin sonradan kontrolünden sorumlu
gümrük idarelerinin isim ve adresleriyle beraber, birbirlerine iletirler.
(2)
İsim, adres veya mühürlerdeki herhangi bir değişiklik aynı şekilde diğer taraf
ülkeye derhal bildirilir.
Karşılıklı yardım
MADDE 30- (1) Bu Yönetmeliğin doğru bir
şekilde uygulanmasını teminen, taraflar, yetkili gümrük idareleri aracılığıyla,
EUR.1 Dolaşım Belgesinin gerçekliğinin ve belgede yer alan bilgilerin
doğruluğunun kontrolü hususunda birbirlerine yardımcı olurlar.
Sonradan kontrol talebi
MADDE 31- (1) İthalatçı ülke gümrük
idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgelerinin gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine
ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphenin doğduğu herhangi bir
zamanda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda EUR.1 Dolaşım
Belgesini veya bir kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de
belirterek, sonradan kontrol talebi ile ihracatçı ülke gümrük idaresine geri
gönderirler.
(2)
Birinci fıkra hükümlerini yerine getirmek amacıyla; ithalatçı ülke gümrük
idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgesini ve eğer ibraz edilmişse faturayı yahut bu
belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde sonradan kontrol talebinin gerekçelerini
de belirterek ihracatçı taraf ülkenin gümrük idaresine geri gönderir. EUR.1
Dolaşım Belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde
edilmiş tüm belge ve bilgiler sonradan kontrol talebini desteklemek üzere
gönderilir.
Sonradan kontrol işlemleri
MADDE 32- (1) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin
kontrol talebi, belgenin ihracatçı ülke gümrük idaresine gönderilmesi suretiyle
yapılır.
(2)
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol talebi; menşe ispat belgesinde yer alan (13)
numaralı alanın, kontrol talebinde bulunan ithalatçı gümrük idaresinin adı ve
açık posta adresi, yazı makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile
yazılarak doldurulması suretiyle yapılır.
(3)
Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih belirtilip imzalanır ve mühür ile
işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
(4)
Sonradan kontrol talebine ilişkin yazışmalar, posta yoluyla yazışmalara ek
olarak elektronik ortamda da yapılabilir.
Sonradan kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 33- (1) Kontrol işlemi, ihracatçı taraf
ülkenin gümrük idareleri tarafından yerine getirilir. Bu amaçla, ihracatçı
taraf ülkenin gümrük idareleri, her türlü delili talep etme ve ihracatçının
hesaplarını denetleme veya gerekli gördükleri diğer kontrolleri yapabilme yetkisine
sahiptir.
(2)
İhracatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol sonucunu
(14) numaralı alanı aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle belirtir:
a)
1 inci veya 2 nci maddelerden uygun olanın önüne (x) işareti konur.
b)
Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve kontrol tarihi yazılır.
c)
İmzalanır ve okunabilir mühür ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe
uygulanmak suretiyle onaylanır.
Sonradan kontrol sonuçları
MADDE 34- (1) Sonradan kontrol talebinde bulunan
ithalatçı ülke gümrük idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar
edilir.
(2)
Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin
taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3)
Kontrol talebinin gönderildiği tarihin üzerinden altı aylık bir sürenin
geçmesinin ardından, kontrol talebine ilişkin olarak ihracatçı gümrük
idaresinden henüz bir yanıt alınmamışsa; ithalatçı taraf gümrük idaresi,
ihracatçı taraf gümrük idaresine ilave üç aylık süre için bir hatırlatma yazısı
gönderir.
(4)
İhracatçı ülke gümrük idaresinden, kontrol talebinin sonucuna ilişkin olarak
ilk talebin gönderildiği tarihten itibaren dokuz ay içerisinde bir yanıt
alınamaz veya alınan yanıt, kontrolü talep edilen belgelerin gerçekliğinin veya
ilgili ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkân verecek ölçüde yeterli bilgi
içermezse; talepte bulunan gümrük idaresi, tercihli muamele tanınmasını reddedebilir.
(5)
İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin sonradan
kontrol işlemine tâbi tutulması halinde, söz konusu belge kapsamı eşyanın
kanuni vergisi ile tercihli vergisi arasındaki fark kadar nakit veya teminat
mektubu alınarak, eşyanın gümrük işlemleri tamamlanır. İthalatçı ülke gümrük
idaresi eşyayı, ithalat yasağına veya kısıtlamasına tâbi tutulmaması ve bir
sahtecilik şüphesi bulunmaması kaydıyla, gerekli görülen her türlü idari
tedbire tâbi olmak üzere ithalatçıya teslim edebilir. Sonradan kontrol amacıyla
gönderilen menşe ispat belgelerinin, ihracatçı ülke yetkili makamınca
doğruluğunun teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan
gümrük vergileri iade edilir.
(6)
6 ncı madde çerçevesinde kümülasyon hükümleri uygulandığında, sonradan kontrol
talebinin cevabı, sonradan kontrolü gerçekleştirilen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin
birer kopyasını içermelidir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yaptırımlar
MADDE 35- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
fiiller hakkında Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla
Mücadele Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Serbest bölgeler
MADDE 36- (1) Taraf ülke gümrük idareleri,
nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan
ve bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka eşyayla
değiştirilmemesinin veya hasara uğramasını önleyici normal işlemler dışındaki
herhangi bir işleme tâbi tutulmamasının temini konusundaki her türlü tedbiri
alır.
(2)
Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, taraf ülkelerden biri menşeli
herhangi bir ürün, bir menşe ispat belgesi kapsamında bir serbest bölgeye ithal
edilir ve bir işçilik veya işlemden geçirildiği takdirde, tatbik edilmiş olan
işçilik veya işlemin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması koşuluyla,
ihracatçının talebi üzerine yeni bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, ilgili gümrük
idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından düzenlenir.
Sevkiyat halindeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin geçiş hükümleri
MADDE 37- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olan ve Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte ihracatçı taraf ülkeden
ithalatçı taraf ülkeye sevk halinde olan ya da ithalatçı taraf ülkedeki
antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanan eşyaya, ithalatçı taraf
ülkenin gümrük idaresine söz konusu tarihten itibaren dört ay içerisinde,
eşyanın 14 üncü madde hükümleri çerçevesinde doğrudan nakledilmiş olduğunu
gösteren belgelerle beraber ihracatçı ülkenin gümrük idaresince sonradan verilmiş
bir EUR.1 Dolaşım Belgesi sunulması kaydıyla, Anlaşma hükümleri tatbik
edilebilir.
Diğer hususlar
MADDE 38- (1) Bu Yönetmelikte yer almayan
hususlar hakkında Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri
uygulanır.
Yürürlük
MADDE 39- (1) Bu Yönetmelik 1/7/2023 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 40- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.