|
EVDE SAĞLIK HİZMETİ SUNUMU HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, yaşamını sürdürdüğü mekânda sağlık hizmetine
ihtiyacı olduğu tespit edilen bireylere hizmet standartlarına uygun şekilde
mahallinde yapılması mümkün olan tıbbi hizmetlerin sunulmasına dair usul ve
esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1)
Bu Yönetmelik, evde sağlık hizmeti sunan kamu kurum ve kuruluşları ile evde
sağlık hizmeti sunumuna ilişkin faaliyetleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelik, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel
Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 352 nci ve 508 inci
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 4- (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık:
Sağlık Bakanlığını,
b) Ekip: Evde
sağlık hizmeti sunumunda görevli, tercihen eğitimini almış sağlık personeli
ile diğer personelden oluşan ve müdürlüğün uygun gördüğü kamu sağlık
tesislerinde konumlandırılan ekibi,
c) Evde sağlık
hastası: Tanısı konmuş hastalıklar sebebiyle cihaza, yatağa veya eve
bağımlı olan ve/veya yaşlılığından dolayı sağlık hizmetine ulaşımda zorluk
yaşayan, yaşadığı mekânda evde sağlık hizmeti alma talebinde bulunan ve bu
talebi uygun görülen bireyi,
ç) Evde sağlık
hizmeti (ESH): Tanısı konulmuş hastalıklar sebebiyle yatağa, cihaza veya
eve bağımlı bireylere yaşamını sürdürdüğü mekânda yapılması mümkün olan
tıbbi hizmeti,
d) Evde sağlık
hizmeti aracı: Evde sağlık hizmeti sunumunda görev alan personelin
görevinin gerektirdiği durumlarda hastanın bulunduğu mekâna ulaşımını
sağlamak için kullanılan taşıtı ve/veya hastanın evden kamu sağlık
tesisine, kamu sağlık tesisinden eve naklinde kullanılan taşıtı,
e) Evde sağlık
hizmet birimi: Evde sağlık hizmeti sunmak üzere kamu sağlık tesisi
bünyesinde kurulan birimi,
f) Evde Sağlık
İletişim Merkezi (ESHİM): Evde sağlık hizmeti talebinde bulunan bireylerin
beyan ettikleri bilgiler doğrultusunda başvuru kaydını oluşturan Sağlık
Bakanlığı Evde Sağlık Hizmeti İletişim Merkezini,
g) Evde sağlık
koordinasyon merkezi (ESKOM): Evde sağlık hizmetinin il genelinde
koordinasyondan sorumlu olan ve il merkezinde müdürlüğe bağlı olarak
kurulan merkezi,
ğ) Evde sağlık
koordinasyon merkezi koordinatörü: İlde evde sağlık hizmet sunumunun
yürütülmesini ve koordine edilmesini sağlamak amacıyla müdürlük tarafından
ESKOM’un sorumlu hekimi olarak görevlendirilen hekim veya uzman hekimi,
h) Evde sağlık
yönetim sistemi (ESYS): Evde sağlık hizmeti sunumu bilgilerini içeren
yazılımı ve buna dair sistemi,
ı) Genel
müdürlük: Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünü,
i) İl
değerlendirme komisyonu (İDK): İl genelinde yürütülen evde sağlık hizmetini
değerlendirmek ve koordinasyonu amacıyla valilik bünyesinde ilgili
tarafların katılımı ile oluşturulan komisyonu,
j) Kamu sağlık
tesisi: Bakanlığa bağlı hizmet sunan sağlık tesisleri ve evde sağlık
hizmeti sunan Devlet üniversitelerinin ilgili birimleri ile Bakanlıkça izin
verilen diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sağlık tesislerini,
k) Merkez
Komisyonu (MK): Evde sağlık hizmetinin ülke düzeyinde değerlendirilmesi ve
geliştirilmesi için Bakanlık bünyesinde oluşturulan, Bakanlık ve üniversite
temsilcileri ile evde bakım ve sosyal destek hizmeti ile ilişkili olan
bakanlıkların temsilcilerinden oluşturulan komisyonu,
l) Müdürlük: İl
sağlık müdürlüğünü,
m) Sağlıklı yaş
alma merkezleri (YAŞAM): Yaşlı bireylerde uygulanmak üzere sağlık
hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması, evinde ve yerinde tıbbi bakım
ihtiyaçlarının belirlenmesi ile desteklenmesi, tıbbi izlem yapılması, gerektiğinde
uzaktan sağlık hizmeti ile muayene ve danışmanlık hizmeti verilmesi,
hastaneden eve, evden hastaneye naklinin organize edilerek hastane içindeki
tıbbi bakımı için gerekli hizmet koordinasyonunun sağlanması amacıyla
Bakanlığa bağlı sağlık tesisleri bünyesinde kurulan birimleri,
n) Sorumlu hekim:
Kamu sağlık tesisinde bulunan evde sağlık biriminin sorumlusu olarak
başhekim tarafından görevlendirilen hekimi ya da uzman hekimi,
o) Sorumlu
idareci: Kamu sağlık tesisi bünyesinde bulunan evde sağlık birimlerinden
sorumlu olan başhekimi veya görevlendireceği başhekim yardımcısını,
ö) Uzaktan sağlık
hizmeti: Bu Yönetmelik hükümlerine göre faaliyet izni almış olan sağlık
tesislerinde, sağlık meslek mensubunun sağlık hizmeti talep eden kişiye
uzaktan sağlık bilgi sistemi üzerinden sunduğu sağlık hizmetini,
p) Yürütme
komisyonu (YK): Sağlık tesisleri tarafından sunulan evde sağlık hizmetinin
yürütülmesi, değerlendirilmesi ve koordinasyonu amacıyla müdürlük
bünyesinde oluşturulan komisyonu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Evde Sağlık Hizmetinin
Yapılanması ve Yönetimi ile
Komisyonların Oluşturulması
Evde sağlık
hizmetinin yapılanması
MADDE 5- (1)
Evde sağlık hizmetinin ilgili mevzuata ve hizmet gereklerine uygun şekilde
yürütülmesinden ve koordinasyonundan müdürlük sorumludur.
(2) Müdürlük;
ESKOM’un oluşturulması, koordinatörün belirlenmesi, birimlerin personel,
araç ve malzeme ihtiyacının karşılanmasından ve uygun çalışma ortamının
sağlanmasından sorumludur.
(3) İlde ESH
sunan birimler yönetim ve iletişim yönünden ESKOM ile irtibatlandırılır.
Evde Sağlık
İletişim Merkezi (ESHİM)
MADDE 6- (1)
ESHİM; 444 38 33 numaralı hattan veya Bakanlık tarafından belirlenecek
iletişim hattı ile hizmet sunar. Hasta başvurusu ESYS’de kayıt altına
alınır ve ESKOM’a iletilir.
(2) Evde sağlık
hizmeti talebinde bulunan bireyler ESHİM’e saat 24.00’a kadar başvuru
yapabilir.
Evde sağlık
hizmeti koordinasyon merkezi (ESKOM)
MADDE 7- (1)
ESKOM müdürlüğe bağlı olarak hizmet sunar. ESKOM’un yerleşkesi ve sayısı il
ihtiyacına göre müdürlükçe belirlenir. ESKOM’da, Genel Müdürlükçe
belirlenen nitelikleri taşıyan personel müdürlükçe görevlendirilir ve
iletişim alt yapısı kurulur.
(2) İl genelinde
hizmetin kesintisiz olarak sunulabilmesi, ekip anlayışı içinde
yürütülebilmesi ve kısa zamanda ulaşılabilir olması için birimler
arasındaki iletişim ve koordinasyon ESKOM tarafından sağlanır ve
koordinatör sorumluluğunda hizmet sunulur.
(3) ESKOM, bu
Yönetmelik ve ESYS kullanıcı kılavuzlarında belirtilen çalışma
standartlarına göre faaliyetlerini yürütür.
Evde sağlık
hizmeti birimleri
MADDE 8- (1)
Evde sağlık hizmeti, evde sağlık hizmeti birimleri tarafından sunulur.
(2) Evde sağlık
hizmet birimleri; H Tipi Evde Sağlık Hizmet Birimleri (ESH-H) ve D Tipi
Evde Sağlık Hizmet Birimleri (ESH-D) olarak yapılandırılır. ESH-H; ikinci
ve üçüncü basamak sağlık tesisleri bünyesinde kurulan evde sağlık hizmet
birimleridir. ESH-D; ağız ve diş sağlığı merkezleri veya ağız diş
hastanelerinde kurulan ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesisi birimleridir.
(3) ESH-H; bir
veya birden fazla sayıda ekipten oluşur. Ekip; hekim veya uzman hekim,
hemşire, ebe, toplum sağlığı teknisyeni, sağlık memuru, evde hasta bakım
teknikeri, yaşlı bakım teknikeri, psikolog, sosyal çalışmacı,
fizyoterapist, eczacı, diyetisyen, şoför ve evde sağlık hizmetinin
gerektirdiği diğer meslek mensuplarından oluşturulabilir. Hizmetin
gerekliliği ve hastanın tedavi planına göre sorumlu hekim tarafından ekipte
yer alacak sağlık personeli belirlenir ve ekip oluşturulur. Hastanın ilk
izleminde ekipte hekim bulunur, sonraki izlemlerde ise tıbbi hizmet
ihtiyacına göre sorumlu hekim tarafından ilgili sağlık personeli
görevlendirilir.
(4) Birimlerde;
palyatif bakım, yara bakımı, yanık bakımı, trakeostomi, klinik beslenme
(nutrisyon), fizik tedavi ve rehabilitasyon, akılcı ilaç kullanımı gibi
tıbbi gereksinim alanlarında hizmet sunacak şekilde ekipler planlanabilir.
Ekiplere, sorumlu idareci tarafından hastanın tıbbi ihtiyaçlarına göre konu
ile ilgili branş hekimleri görevlendirilebilir.
(5) ESH-D
birimlerinin ekibi, ESH kapsamındaki hastalara ağız ve diş sağlığı hizmeti
sunmak üzere; bir diş hekimi, bir sağlık memuru ile ihtiyaç halinde bir
ağız ve diş sağlığı teknikeri ya da diş protez teknikeri ile şoförden
oluşur. İhtiyaç halinde; aynı birimde birden fazla ekip kurulabilir veya
ekipteki personel sayısı artırılabilir. Bu ekipler, ESKOM koordinasyonunda
mesai saatleri içerisinde hizmet sunar.
(6) Ekipte yer
alan sağlık personeli, evde sağlık aracına sürücü olarak
yetkilendirilebilir.
(7) Bakanlığın
uygun gördüğü durumlarda, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan izin
doğrultusunda üniversiteler, birinci basamak sağlık kuruluşları ve diğer
kamu kurum ve kuruluşlarının sağlık tesisleri de evde sağlık hizmet
sunumuna dâhil edilebilir.
Birim açılması
ve tescili
MADDE 9- (1)
ESH sunacak olan birimin açılış izni sorumlu idarecinin teklifi ve müdürlük
onayı ile verilir.
(2) Açılış iznini
alan birim ESH sunumu için bulundurulması gereken araç, tıbbi cihaz ve ilaç
asgari standartlarını sağlar. Ek-1’de yer alan Evde Sağlık Hizmet
Ekiplerinde Bulundurulması Gereken Araç, Malzeme, Tıbbi Cihaz ve İlaçların
Asgari Standardına uygun şekilde bulundurulmalıdır. İlgili sağlık tesisi
müdürlüğe başvurur. Müdürlük bu başvuru üzerine, birimin bulunduğu sağlık
tesisinde inceleme ve değerlendirme yapmak için en az birisi hekim olan ve
üç kişiden oluşan yerinde değerlendirme komisyonu kurar. Komisyon sağlık
tesisinin içinde, birimin bulunduğu yerde inceleme yapar. Ek-2’de yer alan
Evde Sağlık Hizmeti Birimi Tescil Talep Formuna göre işlem tesis eder.
İnceleme neticesinde uygunluğu tespit edilen birim, müdürlük tarafından
tescil edilir ve ESYS’ye kaydı yapılır.
(3) Birimin bağlı
bulunduğu sağlık tesisinin hizmet verdiği binanın değişmesi gibi hallerde
müdürlüğe talepte bulunulur. Birimin gerekli şartları taşıması durumunda
birimin tescili müdürlükçe yenilenir.
Araç, malzeme,
tıbbi cihaz ve ilaç standardı
MADDE
10- (1) Birimlerin, tescili için gerekli olan araç, malzeme, tıbbi
cihaz ve ilaç bulundurması zorunludur. Bu kapsamdaki ihtiyaçlar birimlerin
bağlı bulunduğu sağlık tesisince, ESKOM’un ihtiyaçları ise müdürlük veya
ilgili sağlık tesisince karşılanır.
(2) Genel
müdürlük, hizmet sunum etkinliğinin arttırılması amacıyla tablet
bilgisayar, dizüstü bilgisayar ve GSM hatlı iletişim cihazları ve benzeri
cihazların kullanımına yönelik standartları belirler.
Ulaşım
araçlarının tahsisi
MADDE
11- (1) Birimlerin, hizmet sunumunu yerine getirebilmesi için
müdürlükçe araç tahsisi yapılır. Mevcut araçların yetersiz kalması
durumunda Bakanlıkça ilgili komisyonlarda gerekli değerlendirmeler yapılır
ve tedbirlerin alınması sağlanır.
(2) Evde sağlık
hizmet sunumu esnasında, ekip hastanın acil sağlık hizmetine gereksinimi
olduğunu tespit etmesi halinde; hastanın 112 acil hizmetinden
yararlanmasını sağlar. Bu durumda, ambulans ekibi gelene kadar 112 komuta
kontrol merkezinin yönlendirmeleri doğrultusunda hareket edilir ve 112
ekiplerine hastayı teslim tutanağı ile teslim ettikten sonra ziyaret
sonlandırılır.
(3) ESH’da
kullanılan araçlar üzerinde Bakanlık logosu, ESH logosu, ESHİM’e ait
iletişim numarası bulunur ve araçlar hizmete özgü giydirilir. Araçlarda,
adres bulmayı kolaylaştırmak için uydu konumlandırma cihazı
bulundurulabilir.
Personel
görevlendirilmesi
MADDE
12- (1) Birimler tarafından, ekipte görev yapan personel bilgileri
ESKOM’a bildirilir. Ekip, ESH ve YAŞAM’da görev alır. Ancak zorunlu
hallerde personel başka bir birimde görevlendirebilir.
(2) İhtiyaç
halinde, birimlerin kayıt ve arşiv gibi genel idari hizmetlerini yürütmek,
iletişim ve koordinasyon sağlamak amacıyla tıbbi sekreter ya da uygun
nitelikte personel görevlendirilebilir.
Koordinatörün
görev, yetki ve sorumlukları
MADDE
13- (1) Koordinatör, ESH’nin organizasyonu, yönetimi ve
temsilinden, kaynakların etkin ve verimli kullanımından müdürlüğe karşı
birinci derecede sorumludur, gerektiği durumlarda tıbbi danışmanlık da
sağlar ve görev yeri ESKOM’dur. Müdürlük içerisinde kamu hastaneleri hizmetleri
başkanlığı veya kamu hastaneleri hizmetlerini yürüten ilgili başkanlığa
bağlı olarak görev ifa eder.
(2) Koordinatör,
tercihen klinik bilimlerde ihtisası bulunan uzman hekim veya hekimler
arasından en az iki yıllık süre ile müdürlükçe görevlendirilir.
Sorumlu
hekimin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE
14- (1) Sorumlu hekim, sağlık tesisi sorumlu idarecisi ile
birlikte birim ekiplerini oluşturur, sevk ve idaresini sağlar, evde sağlık
hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini temin eder.
Diğer ekip
personelinin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE
15- (1) Hekim dışındaki diğer ekip personeli görevini, evde sağlık
hizmetini ilgili mesleki mevzuatı çerçevesinde, ESH kapsamında almış
oldukları sertifikalı ve diğer hizmet içi eğitimler ile sorumlu hekim
tarafından belirlenen iş planı ve programları çerçevesinde yerine
getirmekle yükümlüdür.
Yürütme komisyonu
MADDE
16- (1) Yürütme komisyonu, evde sağlık hizmetinin etkinliği,
verimliliği ve sürekliliğinin sağlanması amacıyla müdürlük bünyesinde
kurulur. Hizmet sunum kalitesinin artırılmasına yönelik öneri ve
değerlendirmelerde bulunur. İyi uygulama örneklerinin geliştirilmesine
yönelik çalışmalar yapar. Hizmet sunumu sırasında ortaya çıkan problemleri
ve noksanlıkları tespit eder ve çözüme kavuşturulmasını sağlar. Hizmet
sunulan birey ve yakınlarının hizmetle ilgili şikâyetlerini değerlendirir.
Hizmet kapsamında uygun görülmeyen talepleri ve itirazları inceler ve
karara bağlar. Bunlara dair toplantı kayıtlarının tutulmasını sağlar.
(2) Yürütme
komisyonunun başkanı il sağlık müdürüdür. İl sağlık müdürünün toplantıya
katılamayacağı durumlarda, kamu hastaneleri hizmetleri başkanı veya kamu
hastaneleri hizmetlerini yürüten ilgili başkan toplantıya başkanlık eder.
Yürütme komisyonu başkan ile birlikte asgari beş üye, azami dokuz üyeden
oluşur. Başkan, koordinatör ile birlikte kamu hastaneleri hizmetleri, halk sağlığı
hizmetleri, sağlık ve acil sağlık hizmetleri başkan veya başkan
yardımcılarından ilgisine ve toplantı gündemine göre komisyon üyelerini
belirler. Gerekli olan durumlarda danışılmak üzere ilgili branşta uzman
hekimler komisyona davet edilebilir.
(3) Komisyon,
düzenli olarak ayda en az bir defa toplanır. Ayrıca; komisyon, başkanın
davetiyle veya üyelerden birinin başkanlığa yapacağı başvuru ve başkanın
uygun görmesiyle toplanabilir.
(4) Komisyon,
asgari beş üye ile toplanır ve katılanların oy çokluğu ile karar alır.
Oylarda eşitlik olması halinde başkanın oyu yönünde karar alınmış sayılır.
Komisyon gündeme alınan konuları karara bağlar. Oylamalarda karara
katılmayan üyeler karşı oy gerekçelerini kararda belirtirler. Komisyon
tarafından alınan kararlar uygulanmak üzere ESKOM’a iletilir ve evde sağlık
birimleri tarafından bu kararlar uygulanır.
(5) Komisyonun
sekretarya hizmetleri kamu hastaneleri hizmet başkanlığı bünyesinde
yürütülür. Komisyonun yıllık faaliyet raporu ESKOM tarafından hazırlanır ve
komisyon başkanına sunulur.
İl
değerlendirme komisyonu
MADDE
17- (1) İldeki evde sağlık hizmetinin etkinliğinin artırılması ve
ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından sunulan sosyal bakım ve destek
hizmetlerinin evde sağlık hizmeti ile iş birliği içinde yürütülmesinin
sağlanması amacıyla valilik bünyesinde il değerlendirme komisyonu
oluşturulur. Komisyon vali veya görevlendireceği vali yardımcısının
başkanlığında yılda en az iki defa toplanır. Komisyon; vali veya vali
yardımcısı, belediye başkanı veya yardımcısı, aile ve sosyal hizmetler il
müdürü, il sağlık müdürü, sosyal güvenlik kurumu il müdüründen oluşur.
Komisyon başkanı gerekli gördüğünde diğer ilgili dış kurum ve kuruluşlardan
da komisyona temsilci davet eder.
(2) Komisyon,
ildeki evde sağlık ve evde bakım ile sosyal destek hizmetlerinin iş birliği
ve uyum içerisinde yürütülmesini sağlamak üzere il düzeyinde kararlar alır.
Bu hizmetler ile ilgili olarak Bakanlık, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlara hizmetlerin yürütülmesi ile ilgili
görüş ve önerilerde bulunurlar.
(3) Komisyonun
sekretarya hizmeti müdürlük tarafından yürütülür.
Merkez
komisyonu
MADDE
18- (1) Bu Yönetmelik kapsamında verilen hizmetlerin ülke
düzeyinde koordinasyonunu ve hizmet sunumu sırasında ortaya çıkabilecek
problemlerin tespiti ve çözümü ile hizmetlerin geliştirilmesi amacıyla
Bakanlık bünyesinde Merkez Komisyonu oluşturulur.
(2) Komisyon,
Bakanlığın daveti üzerine; Bakanlık ve evde bakım ile sosyal destek hizmetine
ilişkin görev ifa eden diğer Bakanlıkların temsilcilerinin katılımıyla
yılda en az bir defa toplanır. Bakanlıkça gerekli görülmesi ya da
temsilcilerin talebi üzerine ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan da
temsilci davet edilebilir.
(3) Toplantıda bu
Yönetmelik kapsamında verilen hizmetlerin ülke düzeyinde değerlendirmesi
yapılır ve ESH’nin geliştirilmesine yönelik illerin iyi uygulama örnekleri
ve projeleri değerlendirilir, iyi uygulamaların ülke genelinde
yaygınlaştırılması teşvik edilir.
(4) Komisyonun
sekretarya hizmeti Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Evde Sağlık Hizmeti Sunumunun Usul ve Esasları
Evde sağlık
hastasının belirlenmesi
MADDE
19- (1) Tanısı konmuş hastalıklar sebebiyle cihaza, yatağa veya
eve bağımlı olan ve/veya yaşlılığından dolayı sağlık hizmetine ulaşımda
zorluk yaşayan, yaşadığı mekânda evde sağlık hizmeti alma talebinde bulunan
ve bu talebi uygun görülen birey evde sağlık hastasıdır.
(2) Evde sağlık
hizmet kapsamına;
a) 80 yaş ve
üzeri hizmet talep eden tüm yaşlılar,
b) Sağlık kurulu
raporu ile belgelenmiş kronik hastalığı bulunan ve günlük yaşam
aktiviteleri skoru yönünden tam bağımlı veya ileri derecede bağımlı olarak
nitelendirilen 65 yaş ve üzeri hastalar,
c) Hastalığı
sebebiyle cihaza ve/veya eve bağımlı hastalar,
ç) Palyatif bakım
hizmeti almış ve tıbbi bakımının evde yapılması uygun görülen hastalar,
d) Hastaneden
taburcu olurken hekimi tarafından evde sağlık hizmeti sunulması uygun
görülen ve tedavi planı yapılan sürekli tıbbi bakım hizmeti alması uygun
görülen hastalar,
e) Sağlık
tesisinden taburculuk sonrası otuz güne kadar (gerektiğinde hekim
tarafından otuz güne kadar sürelerle uzatılabilen) tıbbi bakıma ihtiyacı
olan ve hastaneden taburcu olurken hekimi tarafından süreli tıbbi bakım
hizmeti alması gereken bireyler,
alınabilir.
(3) Diyabet, kalp
yetmezliği, inme, kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH),
alzheimer/demans, nörodejeneratif hastalıklar, terminal dönem kanser,
multimorbiditeye sahip kronik hastalar, kalça/diz/omuz fraktürü sonrası
tedavi ve takip yapılan hastalar ve amputasyon sebebiyle tıbbi bakım alması
gereken hastalar öncelikli olarak evde sağlık hizmeti kapsamında
değerlendirmeye alınır.
Evde sağlık
hizmetinin sınıflandırması
MADDE
20- (1) Evde sağlık hastasına sunulacak tıbbi bakım hizmeti
aşağıdaki şekilde sürekli veya süreli olarak sınıflandırılır:
a) Sürekli ESH;
evde sağlık hastası, evde sağlık ekipleri tarafından ilk ziyareti akabinde
ömür boyu ya da hizmeti kendi isteği ile sonlandırana kadar hizmet
alabilir. Bu kapsamda; 80 yaş ve üzeri hizmet talep eden tüm yaşlılar,
sağlık kurulu raporu ile belgelenmiş kronik hastalığı bulunan ve günlük
yaşam aktiviteleri skoru yönünden tam bağımlı veya ileri derecede bağımlı
olarak nitelendirilen 65 yaş ve üzeri hastalar, hastalığı sebebiyle cihaza
ve/veya eve bağımlı hastalar, palyatif bakım hizmeti almış ve tıbbi
bakımının evde yapılması uygun görülen hastalar, hastaneden taburcu olurken
hekimi tarafından evde sağlık hizmeti sunulması uygun görülen ve tedavi
planı yapılan sürekli tıbbi bakım hizmeti alması uygun görülen hastalar yer
alır.
b) Süreli ESH;
evde sağlık ekipleri tarafından ilk ziyaret edildiği andan itibaren süreli
ya da bu süre içerisinde hizmeti kendi isteği ile sonlandırana kadar hizmet
alabilir. Bu kapsamda; sağlık tesisinden taburculuk sonrası otuz güne kadar
(gerektiğinde hekim tarafından otuz güne kadar sürelerle uzatılabilen)
tıbbi bakıma ihtiyacı olan ve hastaneden taburcu olurken hekimi tarafından
süreli tıbbi bakım hizmeti alması gereken hastalar yer alır.
Başvurunun
yapılması ve değerlendirilmesi
MADDE
21- (1) Hasta ya da hasta yakınları tarafından evde sağlık
hizmetine evde sağlık iletişim merkezi aranarak ve/veya Bakanlığın
belirlediği bilişim araçları vasıtasıyla başvuru yapılabilir. Ayrıca hekim,
aile hekimi, bakım ve sosyal destek hizmetlerinde görevli olanlar
tarafından da ESYS yazılımı ile entegre yazılımlar vasıtasıyla evde sağlık
talepleri yapılabilir.
(2) ESKOM’a
yapılan başvurular ön değerlendirmeye tabi tutulur. Tıbbi öyküsünden evde
sağlık hastası olduğu ön kanaatine varılan hastanın başvuru kaydı, hastanın
ikamet ettiği yerin yakınlığı, sağlık hizmeti ihtiyacının düzeyi ve hasta
yoğunluğu da dikkate alınarak, ESKOM tarafından uygun görülen birime
yönlendirilir. ESKOM’da başvurunun değerlendirilmesi ve cevaplandırılması,
ESYS üzerinde kayıt altına alınması, yönlendirilmesi ve benzeri iş ve
işlemler hekim tarafından veya hekimin koordinasyonunda diğer sağlık
personeli tarafından gerçekleştirilir.
(3) Birime ESYS
üzerinden gelen bildirim değerlendirilerek ESH sunmak üzere ekip
görevlendirilir ve bu ekip hastanın ilk ziyaretini gerçekleştirir. İlk
ziyaret hekim eşliğinde yapılır. Hasta değerlendirilir, yapılan tıbbi
değerlendirme neticesinde hastanın evde sağlık hastası olup olmadığına
karar verilir. Ek-3’te yer alan Evde Sağlık Hizmeti Değerlendirme Formu
düzenlenir.
(4) Başvurusu
olumsuz değerlendirilen hastaya veya yakınlarına ekip tarafından
hastalarının evde sağlık hastası olmadığına ve diğer yollarla sağlık
hizmeti almaları gerektiği yönünde bilgilendirme yapılır. ESH kapsamında
olmayan evde bakım ve sosyal destek hizmet talepleri bulunan hastalar, konu
ile ilgili birim, kurum ya da kuruluşlara yönlendirilir. Evde sağlık
kapsamına alınan hastalar için ziyaret planı oluşturulur. Planlama vakanın
durumuna göre günlük, haftalık veya aylık olarak yapılabilir. Söz konusu
ziyaret planının bir örneği evde sağlık ekipleri tarafından kayıt altına
alınır, arşivlenir ve bir örneği de hasta veya hasta yakınına fiziki olarak
verilir veya elektronik yolla paylaşılır.
(5) Hizmetin
kapsamı, süresi ve benzeri hususlarda birimde tereddüde düşülmesi halinde
konu, ESKOM’a bildirilir. ESKOM tarafından çözüm yolları oluşturulur.
Çözüme kavuşturulamayan konular yürütme komisyonu marifetiyle karara
bağlanır. Kararların hasta hakları ve çalışan güvenliği açısından uygun
nitelikte olmasına dikkat edilir.
(6) Sağlık
tesisinde yatışı bulunan hastalar için; taburculuk iş ve işlemleri
esnasında, ESH sunumu kapsamına alınması uygun görülen bireyler müdavi
hekimi tarafından belirlenir ve hastane bilgi yönetim sistemi üzerinde
kayıt altına alınır. Hasta veya hastanın yakınları evde sağlık hizmeti ve
kapsamı ile ilgili olarak bilgilendirilir.
Hizmet sunumu
MADDE
22- (1) Birimler ESH ile ilgili iş ve işlemleri, bu Yönetmelik ve
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirir.
(2) ESH mesai
saatlerinde sunulur. Ancak müdürlük ilin durumu, talep yoğunluğu,
hastaların tıbbi durumları göz önünde bulundurarak belirlediği birimlere
hafta içi, hafta sonu, resmî tatil günlerinde mesai kaydırma yöntemiyle
hizmet sunumunu sağlar. Sağlık hizmet gerekleri doğrultusunda evde sağlık
birimlerinin çalışma saatleri ile ilgili olarak Bakanlıkça düzenleme
yapılabilir.
(3) ESH ilin
hizmet ihtiyacını karşılayacak niteliklere sahip ve sayıca yeterli ekipler
tarafından gerçekleştirilir. Birim sorumlu hekimi tarafından çalışma planı
hazırlanır ve uygulanır.
(4) Gerektiği
durumlarda ilgili branştan konsültasyon hizmeti sağlanır. Konsültasyon
hizmetinin evde sunulabileceği durumlarda; ilgili branş hekim sayısı ve
konsültan hekim çalışma saatleri de dikkate alınarak ekibe dâhil
edilebilir.
(5) Evde sağlık
hastasının kullandığı ilaç ve farmakolojik ürünler ile bitkisel preparatlar
da dâhil olmak üzere, ilaç tedavisini bütüncül olarak akılcı ilaç kullanımı
ilkeleri doğrultusunda gözden geçirmek, etkileşim, geçimsizlik gibi
konularda hasta ve hasta yakınını bilgilendirmek ve danışmanlık hizmeti
vermek üzere evde sağlık ekibine eczacı dâhil edilebilir.
(6) ESH sunulan
hastanın genel durum değerlendirmesinde istismar ve benzeri durumlarda
fizik muayene bulguları tespit edilmesi halinde, adli takibe konu
olabilecek alanlarda, bu durum tutanak altına alınarak ilgili mevzuat
hükümleri doğrultusunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gerekli
bildirimler yapılır.
(7) ESKOM
tarafından yapılan görüşmelerin kayıt altına alınması ve veri güvenliğinin
sağlanması zorunludur.
(8) Birimler
hizmet için gerekli bütün araç, malzeme ve taşıtları kullanıma hazır halde
bulundurur ve taşıtlar için gerekli bakım, onarım ihtiyacını, birimin
sağlık tesisi sorumlu idarecisine ve ESKOM’a bildirir.
(9) Hastanın ve
ailesinin, hizmet sunum sürecinde üstlenebilecekleri görevler ile hastalık
ve bakım süreçleri hakkında, evde kullanması gereken tıbbi cihaz ve
ekipmanlar konusunda, eğitim ve danışmanlık gibi hizmetlerin verilmesi
sağlanır.
(10) İlacın
reçete edilmesindeki özel düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla ESH sunulan
kişilere rapor gerektiren işlemlerde;
a) Evde sağlık
hastalarının sağlık kurulu hizmeti alabilmesi amacıyla ilgili sağlık
tesisinden randevusu alınır. Ekip tarafından hasta yerinde ziyaret edilerek
ve/veya uzaktan sağlık hizmet sunumu vasıtasıyla hizmet sunulabilir. Ancak
hastanın sağlık kurulu raporu işlemleri için sağlık tesisine naklini
gerektiren bir durum olması halinde nakil hizmetini koordine eder.
b) ESH kapsamında
cihaza bağımlı veya engelliler ile ilgili mevzuat hükümleri kapsamında,
yatağa tam bağımlı olup günlük yaşam aktivitelerini başkalarının yardımı
olmaksızın yerine getiremeyeceği tespit edilen bireylerin uzun süreli
kullanımı belgelendirilen raporlu ilaçları evde sağlık ekibinde görevli
hekim tarafından reçete edilebilir. Ev ziyaretini gerçekleştiren hekimin,
24/3/2013 tarihli ve 28597 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal
Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin ilgili hükümlerine göre raporda
bulunan ilacı yazmaya yetkisinin bulunmaması halinde ise ilgili branş
hekiminden konsültasyon ister ve süreci koordine ederek takip eder. Branş
hekimleri evde sağlık hastasını yerinde ziyaret ederek ve/veya uzaktan
sağlık hizmet sunumu vasıtasıyla ihtiyaç duyulan ilaçları reçete edebilir.
(11) Hizmet
sunumu esnasında yabancı dil kullanımı, işaret dili, çevirmenlik ihtiyacı
olması durumunda bu ihtiyaçlar müdürlük vasıtasıyla sağlanır.
(12) Ev ziyareti
sırasında bakıma ihtiyacı olduğu tespit edilen kimsesiz, ihtiyaç sahibi
veya ihmal ya da istismar riski altında olduğu değerlendirilen bireyler
hakkında aile ve sosyal hizmetler il müdürlüğüne bildirimde bulunulur.
(13) Evde sağlık
hastasının, il içerisinde evden hastaneye, hastaneden eve nakli koordine
edilir.
(14) Hastanın
genel durumunda sonradan meydana gelen acil hallerde acil sağlık
hizmetlerine dair mevzuata göre işlem tesis edilir.
(15) İlgili
mevzuat hükümleri gereği ESH sunulması uygun görülen kişilere
bilgilendirilme yapılması ve onam alınması zorunludur. Bu kapsamda Ek-4’te
yer alan Evde Sağlık Hizmeti İçin Bilgilendirme ve Onam Formu düzenlenir.
Kişinin tıbbi durumunun onay vermeye elverişli olmaması halinde kanuni
temsilcisine bilgilendirilme yapılır ve onam alınır. Kanuni temsilciye ulaşılamaması
veya durumun aciliyeti sebebiyle imkân bulunmaması halinde, gecikmesinde
sakınca bulunuyorsa ve telafisi güç veya imkânsız zararların doğabilecek
olması durumunda hastanın tedavisine ilişkin olarak ekip tarafından
kendiliğinden tedbirler alınabilir. Bu durumda onam alınması gerekmez.
(16) Hizmetin
verilmesi sırasında tıbbi deontoloji ve mesleki etik ilkeleri ile hasta
hakları mevzuatına uygun olarak hareket edilmesi zorunludur.
(17) ESH’nin
sunumu sırasında mümkünse hastanın yanında yakınlarından birisinin
bulunması sağlanır.
(18) ESH
kapsamında hastanın mevcut durumu ve tedavi planı doğrultusunda evde
yapılması mümkün olan girişimsel tıbbi hizmetler sunulur. Bunlar arasında;
enjeksiyon ve sonda gibi tıbbi ve küçük cerrahi girişimsel işlemler bulunur.
Bu işlemler yapılmadan önce hasta ve/veya ilgisine göre velisi, vasisi,
hastanın yakınları bilgilendirilir ve onamı alınarak kayıt altında tutulur.
(19) Hekimin
uygun görmesi ve/veya hastanın talep etmesi halinde ESH ilgili mevzuatı
hükümlerine uygun olarak uzaktan sağlık hizmetini sunabilir.
(20) ESH sunan
ekipler ihtiyaç bulunması halinde ilgili mülki idari amirin talimatı ile
kolluk kuvvetlerinden yardım ve refakat talep edebilir.
(21) Evde sağlık
hizmet birimleri; verilen sağlık hizmeti sonucunda oluşan atıkların
mevzuatına uygun olarak koordine edilmesini sağlar.
Evde sağlık
hizmet ünitesi
MADDE
23- (1) Hastanın sağlık tesisindeki muayene, tetkik ve tedavisinin
uzun sürmesi ya da sonraki günlere uzaması halinde, mağduriyete mahal
verilmemesi için ilgili sağlık tesisi bünyesinde sorumlu idarecinin kararı
doğrultusunda, kısa süreli tedavilerin yapılabileceği veya uygun bir
kliniğe geçiş öncesinde hastanın yatırılabileceği en az üç yatak kapasiteli
ve amaca uygun olarak donatılmış evde sağlık hizmet ünitesi oluşturulur.
(2) Sağlık tesisi
bünyesinde palyatif bakım merkezi olması halinde öncelikle palyatif bakım
merkezinin yatak kapasitesinin en az üç yatağı uygun koşullar oluşturularak
evde sağlık hizmet ünitesi olarak kullanılır.
Kıyafet
MADDE
24- (1) Evde sağlık hizmet biriminde çalışan personel, görevli
olduğu süre dâhilinde Bakanlık tarafından belirlenen hizmete ve mesleğe
özgü uygun standart kıyafeti giymek ve adını, soyadını, unvanını ve
mesleğini belirten tanıtıcı yaka kartı takmak zorundadır.
Eğitim
MADDE
25- (1) Evde sağlık hizmetinde görevli personele yönelik hizmet
içi eğitimler ve ilgili mevzuatı kapsamında sertifikalı eğitimler Genel
Müdürlük tarafından planlanır ve bu planlar doğrultusunda müdürlüklerce
eğitimler verilir.
Evde sağlık
hizmetinin sonlandırılması
MADDE
26- (1) Evde sağlık hizmeti;
a) Hastanın vefat
etmesi,
b) Hastanın hekim
tarafından ESH’ye ihtiyacının kalmadığının tespiti,
hallerinde
sonlandırılır.
(2) Birinci
fıkrada belirtilen sebeplerle hizmetin sonlandırılması haricinde ekiplerin
hizmet sonlandırma için tereddüt ettiği hallerde öncelikle hazırlayacağı
tutanak ile durumu, ESKOM aracılığı ile yürütme komisyonuna iletir. Konu,
komisyon marifeti ile karara bağlanır. Komisyon kararını tutanağın
komisyona ulaşmasını takip eden günden başlayarak üç iş günü içerisinde
alır. Komisyon kararının beklendiği süre zarfında değerlendirmede olan
hastanın, ESH sunulmasını gerektiren iş ve işlemler, koordinatörün kararı
doğrultusunda yürütülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kayıt Bildirim, Arşiv, Denetim ve Sorumluluk
Kayıt bildirim
ve arşiv
MADDE
27- (1) Hastalara ait veriler 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan
mevzuata uygun olarak kayıt altına alınır.
(2) ESH sunan
birimler hastalara ait olan Bakanlıkça hazırlanan elektronik ve diğer kayıt
formlarını eksiksiz ve doğru olarak kullanmakla yükümlüdür.
(3) ESH ile
ilgili kayıtlar ve çağrı merkezi ses kayıtları, 6698 sayılı Kanuna ve bu
Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuata uygun olarak saklanır.
(4) Arşivleme,
18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv
Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak yürütülür.
Denetim ve sorumluluk
MADDE
28- (1) Evde sağlık hizmet birimlerinin açılış işlemlerini
yürütmeye yetkili müdürlük tarafından, değerlendirme yapmak amacıyla en az
birisi hekim olmak üzere yetkilendirilen üç sağlık personelinin yer aldığı
ekip kurularak yılda en az iki kez rutin denetim yapılır. Gerektiğinde
Bakanlık tarafından görevlendirilen personel tarafından denetim
yapılabilir.
(2) Denetim
sırasında kamu sağlık kurum ve kuruluşlarının yönetici ve görevli memurları
ile çalışanları; denetim için yetkilendirilen personelin
görevlendirildikleri konularda, bilgi işlem sistemleri, raporlama araçları,
internet, intranet ve benzeri ağlar ile veri tabanlarına erişimini
sağlamak, elektronik, manyetik ve benzeri her türlü elektronik bilgi
iletişim bilgileri ve kayıtları denetim için yetkilendirilen personele
göstermek ve incelemesine yardımda bulunmak zorundadır.
(3) Üç nüsha
hazırlanan denetim raporunun bir örneği Genel Müdürlüğe gönderilir bir
örneği denetim yapılan birimde veya sağlık tesisinde bırakılır bir örneği
ise müdürlükçe saklanır.
(4) Denetim
sırasında tespit edilen aksaklık ve uyumsuzluklar denetim defterine yazılır
ve giderilmesi için ilgili birime veya sağlık tesisine azami bir ay süre
verilir. Bu süre sonunda tespit edilen aksaklık ve uyumsuzluklarının
giderilip giderilmediği yönünde müdürlükçe rutin denetimler dışında ayrıca
bir denetim daha yapılır ve sonuçlar eş zamanlı olarak Genel Müdürlüğe de
bildirilir. Tespit edilen aksaklık ve uyumsuzlukların düzeltilmesinden
denetlenen ilgili birim veya sağlık tesisi ile müdürlük birlikte
sorumludur. Uyumsuzluk ve aksaklıkların giderilmemesi durumunda birim veya
sağlık tesisi yazı ile uyarılarak on beş gün ek süre verilir. Verilen süre
içinde, birim veya sağlık tesisi tespit edilen uyumsuzluk ve aksaklıkları
düzeltmek zorundadır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE
29- (1) 27/2/2015 tarihli ve 29280 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Tarafından Evde Sağlık
Hizmetlerinin Sunulmasına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE
1- (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce tescili yapılmış
olan birimlerin tescili başka bir işlem yapılmaksızın devam eder. Ancak bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce tescilsiz olarak faaliyette bulunan
birimlerin tescil işlemleri altı ay içerisinde tamamlanır.
Yürürlük
MADDE
30- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
31- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|