EVDE BAKIM YARDIMI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1)
Bu Yönetmeliğin amacı; 24/5/1983 tarihli ve
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 7 nci maddesi
kapsamında bakıma ihtiyacı olan engellilerin evde bakımı için yapılacak
yardımın başvuru şekline, değerlendirilmesine, ödenmesine ve diğer hususlara
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, her ne ad altında olursa olsun her türlü
gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama
aylık gelir tutarı, asgarî ücretin aylık net tutarının 2/3’ünden daha az olan
bakıma ihtiyacı olan engellileri ve bu engellilerin evde bakımı amacıyla
yapılacak yardımı kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828
sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 7 nci maddesine,
1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 65
inci ve 71 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Açık rıza formu: Genel
çerçevesi Bakanlıkça hazırlanan, evde bakım yardımına ilişkin bilgilendirme ve
kişisel verilerin sorgulanması ve işlenmesine ilişkin onayın yer aldığı formu,
b) Akraba: Üveyler dahil olmak üzere engelli bireyin eşi, çocukları ile
çocuklarının eşleri, ana ve babası ile bunların ana ve babası, torunları ile
torunlarının eşleri, torun çocukları, kardeşleri ile kardeşlerinin eşleri,
kardeşlerinin çocukları ile kardeş çocuklarının eşleri, kardeş torunları,
eşinin ana ve babası, eşinin kardeşleri, eşinin kardeşlerinin eşleri ile
çocukları, amcaları ve amcalarının eşleri, amca çocukları ile bunların eşleri,
halaları ile halalarının eşleri, hala çocukları ile bunların eşleri, dayıları
ve dayılarının eşleri, dayı çocukları ile bunların eşleri, teyzeleri ve
teyzelerinin eşleri, teyze çocukları ile bunların eşlerinden her birini,
c) Bakanlık: Aile ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığını,
ç) Bakanlık bilgi sistemi:
Bakanlığın hizmetlerine ilişkin iş ve işlemlerin yürütüldüğü, hizmetlere
ilişkin bilgilerin güncel ve anlık olarak izlenebildiği, ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarının veri tabanlarıyla entegre bir
biçimde kayıtlı bilgilerin doğrulandığı Bakanlık bilgi sistemini,
d) Bakım raporu: Genel çerçevesi
Bakanlıkça belirlenen, heyet tarafından, hanede kişi başına düşen ortalama
aylık gelir tutarının, engelli birey ve ailesinin sağlık, psiko-sosyal ve ekonomik durumu ile gerekli görülen bakım
hizmetlerinin tespit edildiği raporu,
e) Bakım veren: Bakıma ihtiyacı
olan engelli bireyin bakımını sağlayan 18 yaşını doldurmuş akrabası veya
vasisini,
f) Bakım ve rehabilitasyon merkezi: Bedensel, zihinsel ve ruhsal
engellilikleri nedeniyle normal yaşamın gereklerine uymama durumunda olan
kişilerin, fonksiyon kayıplarını gidermek ve toplum içinde kendi kendilerine
yeterli olmalarını sağlayan beceriler kazandırmak veya bu becerileri
kazanamayanlara devamlı bakmak üzere kurulan yatılı, resmî sosyal hizmet
kuruluşlarını,
g) Bakıma
ihtiyacı olan engelli: Engellilik sınıflandırmasına göre tam bağımlı, çocuklar
için, “Çok ileri düzeyde ÖGV”, “Belirgin ÖGV” ve “Özel koşul gereksinimi var
(ÖKGV) ibareli raporu bulunanlardan günlük hayatın alışılmış, tekrar eden
gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının
yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek durumda olan ve evde bakım
heyetince bakıma ihtiyacı olduğu tespit edilmiş bireyi,
ğ) Bireysel bakım planı: Genel
çerçevesi Bakanlıkça belirlenen, bakıma ihtiyacı olan engelli bireyin evde bakımına
ilişkin fiziksel, psiko-sosyal ve benzeri
alanlarda yaşadığı sorunlar ve bu sorunların sebepleri ile engelli bireyin
hangi alanlarda bakıma ihtiyacı olduğunun tespit edildiği ve belirlenen
ihtiyaçlar doğrultusunda yapılması gereken faaliyetleri içeren planı,
h) Genel Müdürlük: Engelli ve
Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
ı) Gündüz hizmet merkezi:
Bakanlığa bağlı engelli ve yaşlı bireylere gündüz hizmet sunan resmî
kuruluşları,
i) Hane: İl dışında öğrenim gören
çocuklar dâhil olmak üzere, aralarında akrabalık bağı olsun veya olmasın adres
kayıt sistemine göre aynı konut veya konut bölümüne kayıtlı olan kişi veya kişilerden
birlikte yaşayanların oluşturduğu birimi,
j) Heyet: Bakıma ihtiyacı olan
engelli birey hakkında, bakım hizmetlerinin hangi türünden yararlanacağına
karar veren, hizmetin sunumuna ilişkin gözlem, inceleme ve kontrol yaparak
bunların sonucuna göre bakım raporu, bireysel bakım planı ve kontrol ve
rehberlik raporunu hazırlamakla görevli bakım hizmetleri değerlendirme heyetini,
k) İl müdürlüğü: Aile ve Sosyal
Hizmetler il müdürlüğünü,
l) Kontrol ve rehberlik raporu:
Genel çerçevesi Bakanlıkça belirlenen, heyet tarafından kontrol ve rehberlik
sırasında bakım hizmetinin bireysel bakım planı doğrultusunda yapılıp
yapılmadığının (Ek ibare:RG-16/1/2026-33139) ve 5 inci maddenin
birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen şartların sağlanıp
sağlanmadığının değerlendirildiği raporu,
m) Sağlık raporu: 20/2/2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile
Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER)
hükümlerine göre sağlık kurulları tarafından hazırlanan ve anılan
yönetmeliklerce geçerli kabul edilen sağlık kurulu raporlarını,
n) Sosyal çalışma görevlisi: Aile
ve tüketici bilimleri, çocuk gelişimi, öğretmenlik, psikoloji, psikolojik
danışmanlık ve rehberlik, sosyal hizmet ve sosyoloji alanlarında eğitim veren
kurumlardan mezun meslek mensuplarını,
o) Sosyal hizmet merkezi:
Bakanlığa bağlı sosyal hizmet merkezlerini,
ö) Taahhüt formu: Genel çerçevesi
Bakanlıkça hazırlanan, hizmetin sunumu sırasında uyulması gereken kuralların
yazılı olduğu, bakım veren tarafından imzalanan formu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar ve Yardımın Hesaplanması
Genel esaslar ve yardımın
hesaplanması
MADDE 5- (1)
Evde bakım yardımı, (10.000) gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı
sonucu bulunacak tutar kadar, aylık olarak bakım verene ödenir. Engelli
bireyin, evde bakım yardımından yararlandırılması için;
a) Hanede ikamet eden tüm
bireylerin her ne ad altında olursa olsun her türlü gelir toplamı esas alınmak
suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının, asgari
ücretin aylık net tutarının 2/3’ünden daha az olması,
b) (Değişik:RG-16/1/2026-33139) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca bakıma ihtiyacı olan engelli bireyin (m) bendinde belirtilen koşulları sağlayan son tarihli sağlık raporuna sahip olması,
c) Günlük hayatın alışılmış, tekrar
eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını
başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyeceğinin (Ek ibare:RG-16/1/2026-33139)
heyet tarafından bakım raporuyla tespit edilmesi,
gerekir.
(2) Hanede birden fazla bakıma
ihtiyacı olan engelli birey bulunması hâlinde, hane içinde kişi başına düşen
ortalama aylık gelir tutarının hesaplanmasında birinci bakıma ihtiyacı olan
engelli bireyden sonraki her bakıma ihtiyacı olan engelli birey (Ek ibare:RG-16/1/2026-33139)
evde bakım yardımından yararlansın veya yararlanmasın iki kişi sayılır.
(3) Evde bakım yardımı ile
desteklenmesi uygun görülen kişiler, Bakanlık bilgi sisteminden alınan onay
tarihinden itibaren yardıma hak kazanır.
(4) Evde bakıma ihtiyacı olan
engelli bireyin il içinde veya il dışında refakatli veya refakatsiz olarak
tedavi görmesi durumunda engelli bireyin evde bakım yardımı devam ettirilir.
Ancak engelli bireyin takibinin yapılmadığı, bakım verenin sorumluluklarını
yerine getirmediği hususunda bir bildirim veya tespit olması durumunda heyet
tarafından durum değerlendirilerek hizmetin devamına veya sonlandırılmasına
karar verilir.
(5) Bakıma ihtiyacı olan engelli
bireyin bakım veren ile birlikte geçici olarak il dışına çıkması halinde durum
bir dilekçe ile il müdürlüğü ya da sosyal hizmet merkezi müdürlüğüne
bildirilir. İl dışında bulunma süresinin dilekçe tarihinden itibaren 6 ayı
geçmesi durumunda, geçici olarak bulunduğu ilin il müdürlüğünden, engelli
bireyin durumunun değerlendirilmesi istenir. Değerlendirme sonucu hazırlanan
kontrol ve rehberlik raporu ve ailenin talebi doğrultusunda işlem yapılır.
(6) Bakıma ihtiyacı olan engelli
bireyin bakım veren ile birlikte geçici olarak yurtdışına çıkması halinde durum
bir dilekçe ile il müdürlüğü ya da sosyal hizmet merkezi müdürlüğüne
bildirilir. Yurt dışında bulunma süresinin dilekçe tarihinden itibaren 6 ayı
geçmesi durumunda yardım sonlandırılır.
(7) Evde bakım yardımından
yararlanmaktayken özel bakım merkezi veya resmî bakım ve rehabilitasyon merkezlerine yerleşmek üzere başvuruda
bulunan kişinin yardımı sonlandırılmaz, başvurusu alınarak ilgili mevzuat
kapsamında gerekli işlemler yapılır. Özel bakım merkezi veya resmî bakım
ve rehabilitasyon merkezlerinde kalıyorken
evde bakım yardımından yararlanma talebinde bulunan kişilerin başvurusu
alınarak işlemler başlatılır, evde bakım yardımından yararlanmasının uygun
görüldüğü tarih itibarıyla kuruluş ile ilişiği kesilir.
(8) Bakım verenin, çeşitli
nedenlerle engelli bireyin bakımını geçici olarak gerçekleştiremeyecek olması
halinde durum bir dilekçe ile il müdürlüğü veya sosyal hizmet merkezi
müdürlüğüne bildirilir. Talebin heyet tarafından hazırlanacak kontrol ve
denetim raporu ile uygun görülmesi (Mülga ibare:RG-16/1/2026-33139)
halinde aynı hanede ikamet eden ve akraba tanımında yer alan bir başka akrabası
(Ek ibare:RG-16/1/2026-33139) yıl içinde tek seferde veya farklı
zamanlarda 30 gün süre ile bakımı gerçekleştirir. Bu süre zarfında evde bakım
yardımı devam eder.
(9) Bakıma ihtiyacı olan engelli
birey, bakım hizmeti veren kişinin talebi üzerine tek seferde veya farklı
zamanlarda kullanılmak üzere yılda 30 günü geçmemesi koşuluyla bakım ve rehabilitasyon merkezi tarafından hazırlanacak sosyal
inceleme raporu ile uygun görülmesi halinde geçici misafir olarak kabul edilir
ve evde bakım yardımı devam eder.
(10) Evde bakım yardımından
yararlanan bakıma ihtiyacı olan engelli bireyler, hazırlanacak sosyal inceleme
raporu ile uygun görülen süreyle sınırlı olmak kaydıyla gündüz hizmet
merkezlerinden ayda en fazla 72 saate kadar hizmet alabilir. Bu sürede
hizmetten yararlanan engelli bireylerin evde bakım yardımı devam eder.
(11) Evde bakım yardımından
yararlanıyorken engelli birey ile birlikte geçici olarak kadın konukevine
yerleşen bakım verenin evde bakım yardımı devam eder.
(12) (Ek:RG-16/1/2026-33139) Evde bakım yardımından yararlanan engelli birey, başka bir engelli bireyin bakımını üstlenemez ve yardımdan yararlanamaz. Aynı şekilde, bakım veren birey de engelli birey olarak evde bakım yardımından yararlanamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Başvuru, İstenecek Belgeler, Başvuruların Değerlendirilmesi
Başvuru
MADDE 6- (1)
Evde bakım yardımı başvurusu, engelli bireyin nüfus kayıt sisteminde kayıtlı
olduğu yerleşim yerinde bulunan il müdürlüğüne veya sosyal hizmet merkezi
müdürlüğüne yapılır. Başvurular, e-Devlet kapısı üzerinden de alınabilir.
(2) Başvurular, engelli bireyin
kendisi, bakım vermeyi talep eden kişi, akrabası veya vasisi tarafından şahsen
ve yazılı olarak yapılır.
(3) Başvurunun, Sağlık Bakanlığı
elektronik veri tabanında kayıtlı son sağlık raporu ile yapılması esastır.
Ancak daha önce alınan ve Sağlık Bakanlığı elektronik veri tabanında teyidi
yapılamayan sağlık raporlarının aslı veya hastane başhekimliği tarafından
onaylı sureti ile yapılan başvurular da kabul edilir. Bu raporlar il müdürlüğü
veya sosyal hizmet merkezi müdürlüğüne sunulduktan sonra ilgili hastanelerden
teyit alınır ve Sağlık Bakanlığı elektronik veri tabanına kaydı sağlanır.
Sağlık Bakanlığı elektronik veri tabanında yer alan ve teyidi yapılan sağlık
raporlarının ilgili personel tarafından kontrolü yapılır ve imza, kaşe, tarih
düşülerek engelli bireyin dosyasında muhafaza edilir.
İstenecek belgeler
MADDE 7- (1) Evde
bakım yardımı başvurusunda, başvuru tarihinden itibaren 30 gün içinde aşağıdaki
belgelerin teslimi istenir:
a) Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşları için T.C. Kimlik Numarası.
b) Yabancı uyruklular için oturma
izni ve yabancı kimlik numarası.
c) Sağlık Raporu.
ç) Hanede yaşayan kişilerin gelir
ve varlıklarına ilişkin yazılı beyanları, varsa beyanın içeriğine ilişkin
belgeler.
d) Hanede
yaşayan 18 yaşını tamamlamış olup akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle
işlerini görememesi veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım
gerekmesi veya başkalarının güvenliğini tehlikeye sokması nedenleriyle
kısıtlanması gerekli evde bakım yardımından yararlanacak engelli birey için
ilgili mahkemelerden alınacak vesayet altına alınması ve vasi atanması kararı (Mülga
ibare:RG-16/1/2026-33139).
e) Açık Rıza Formu.
f) Gerekli hallerde engelli birey
veya hanede yaşayan kişiler hakkındaki boşanmaya dair mahkeme kararı veya
boşanma aşamasını gösteren belge.
g) Gerekli hallerde hanede
öğrenimine devam eden birey olması durumunda öğrenim durumunu gösterir belge
veya sureti.
ğ) Hane, gelir ve sağlık
durumunun tespiti amacıyla ihtiyaç duyulan diğer belge ve evraklar.
Başvuruların
değerlendirilmesi
MADDE 8- (1) (Değişik:RG-16/1/2026-33139) Başvuru, dosyada bulunan belgeler ile hane ziyareti kapsamında elde edilen bilgilere dayalı olarak değerlendirilir.
(2) Heyet, engelli bireyi ve
ailesini, ikametgâhında veya fiilen yaşadıkları yerde ziyaret ederek kişilerin
beyanı, dosyada bulunan belgeler ve Bakanlık bilgi sisteminden elde edilen
bilgilere göre bakım raporu hazırlar.
(3) Bakım raporunun hazırlanması
sürecinde, hanede yaşadığı tespit edilen bireylere düşen gelir ile engelli
bireyin ve ailesinin fiziksel, zihinsel, duygusal, psiko-sosyal
özellikleri ve özgeçmişleri, engelli bireyi ve engelini kabullenme durumu
tespit edilerek sahip oldukları haklar, yararlanabileceği özel eğitim,
mesleki rehabilitasyon, tıbbi tedavi ve
rehabilitasyon, sosyal yardımlar, koruyucu aile, evlat edindirme gibi hizmetler
hakkında değerlendirme yapılır, varsa kanaat ve teklif belirtilir.
(4) (Ek:RG-16/1/2026-33139) Evde bakım yardımından yararlanılabilmesi için 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (m) bendinde belirtilen sağlık raporuna ek olarak engelli bireyin günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyeceğinin heyet tarafından bakım raporuyla tespit edilmesi esastır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Heyetin Oluşturulması ve İşleyişi
Heyetin oluşturulması ve
işleyişi
MADDE 9- (1)
Heyet, il müdürlüğü ve sosyal hizmet merkezi müdürlüğünde aşağıdaki şekilde
oluşturulur:
a) Heyet, il müdürlüğü onayıyla
sosyal çalışma görevlileri, tabip, fizyoterapist,
hemşire, sağlık memuru unvanına sahip lisans mezunu üç kişiden oluşturulur.
b) Heyetin birinci fıkranın (a)
bendindeki meslek personelinden oluşturulamaması halinde, il müdürlüğü
bünyesinde tercihen engellilik alanında çalışan en az lisans mezunu personel
ile ihtiyaç duyulması halinde il müdür yardımcıları, şube müdürleri, sosyal hizmet
merkezi müdürleri ve müdür yardımcıları da heyette görevlendirilebilir.
(2) İl müdürlüğünce ihtiyaç
duyulması hâlinde birden fazla heyet oluşturulur.
(3) Heyet, il müdürlüğünde, il
müdürünün görevlendireceği il müdür yardımcısının veya şube müdürünün, sosyal
hizmet merkezlerinde ise müdürün sorumluluğunda çalışır.
(4) Heyet, engelli bireyin sağlık
durumuna ilişkin olarak son sağlık raporu ve hanede yapılan değerlendirme
doğrultusunda hazırlanan bakım raporuna göre karar verir.
(5) Bakım raporu ve bireysel
bakım planının hazırlanmasında; engelli birey, bakım veren ve ailesinin görüş
ve talepleri dikkate alınır.
(6) Heyet, bakıma ihtiyacı olan
engelli bireylere verilen bakım hizmetlerini takip eder, rehberlik eder ve
kontrol hizmetlerini yürütür.
(7) Hizmetin başlaması ve
sonlandırılmasına ilişkin değerlendirmelerde heyet, üye tam sayısına göre oy
çokluğuyla karar alır. Karara karşı olanlar karşı oyunu gerekçeli olarak
yazarlar.
(8) Bakım verene, bakım
hizmetinin verilmesinde uygulanacak usul ve esaslara ilişkin olarak yılda en az
bir kez ve ayrıca ihtiyaç duyulduğu zamanlarda; heyette yer alan en az bir
personel tarafından rehberlik hizmeti sunulur. Buna ilişkin kontrol ve
rehberlik raporu hazırlanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Bakım Hizmetlerinin Verilmesi, Bakım Hizmetlerinin Kapsamı
Bakım hizmetlerinin
verilmesi
MADDE 10- (1)
Evde bakım hizmeti, bakım raporu doğrultusunda, bakım ihtiyacı olan engelli
bireyin yaşadığı ikamette verilir.
(2) Bakıma ihtiyacı olan engelli
birey ile bakım verenin aynı adreste ikamet etmesi esastır. Ancak, bakıma ihtiyacı olan engelli bireye 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (b) bendinde yer alan özelliklere sahip bakım verecek kişinin
bulunmaması, bakıma ihtiyacı olan engelli birey, akraba veya vasisinin özel
veya resmî merkezlerde bakım hizmeti almayı reddetmesi; heyetin bakım
hizmetinin verilmesinde sorun veya yetersizlik olmayacağına kanaat getirmesi
koşuluyla, bakım hizmeti, gün içinde kolaylıkla gidilip gelinebilecek bir
mesafede ikamet eden akraba veya vasi tarafından da verilebilir. Yapılan
değerlendirmelerde engelli bireyin yatağa bağımlılığı, yaşı, yalnız başına
kalmasında sakınca olup olmadığı ve benzeri hususlar göz önünde bulundurulur.
Bu durumda, bakıma ihtiyacı olan engelli bireyin tüm bakım ihtiyacının
giderilmesi esastır.
(3) Bir bakım veren; bakıma
ihtiyacı olan engelli bireylerin kardeş olması halinde herhangi bir sayı
sınırlaması olmaksızın, bakıma ihtiyacı olan engelli bireylerin kardeş olmaması
durumlarında ise en fazla iki engelli bireye bakım hizmeti verebilir. Bakıma
ihtiyacı olan ve kardeş olmayan ikiden fazla her engelli birey için akraba
tanımında yer alan başka bir kişi bakım verir.
Bakım hizmetlerinin kapsamı
MADDE 11- (1)
Bakım hizmetleri, bakıma ihtiyacı olan engelli bireyin bakımına yönelik olarak
aşağıda yer alan kişisel bakım hizmetlerini ve psiko-sosyal
destek hizmetlerini kapsar:
a) Kişisel bakım hizmetleri; (Değişik ibare:RG-16/1/2026-33139) engelli bireye bakım veren tarafından sunulan;
1) Banyo yaptırılması,
2) Tuvalet ihtiyacını gidermede
yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması,
3) Tırnaklarının kesilmesi,
4) Saçlarının taranması,
5) Dişlerinin temizlenmesi,
6) Yeme-içme ihtiyacının
giderilmesi,
7) El, yüz ve ayak temizliğinin
yapılması,
8) Sakal tıraşının yapılması,
9) İstenmeyen tüylerin
temizlenmesi,
10) Elbiselerinin giydirilmesi ve
çıkarılması,
11) Burun ve kulak temizliğinin
yapılması,
12) Yatağının temizlenmesi ve
düzeltilmesi,
13) Odasının temizlenmesi,
14) (Değişik:RG-16/1/2026-33139) Çamaşırlarının yıkanması hizmetlerini.
b) Psiko-sosyal
destek hizmetleri;
1) Bakıma ihtiyacı olan engelli
bireyin ve ailesinin, engelli bireyi ve engel durumunu kabullenmesine,
bilgilendirilmesine yönelik kişisel veya grup çalışması yöntemiyle verilecek
hizmetleri,
2) Bakıma ihtiyacı olan engelli
bireyin engelini, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine,
bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik kişisel ve grup
çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri,
3) Engelli birey ve ailesinin
sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik kişisel ve grup
çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri,
4) Engelli bireyin bağımsız
yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal
ve sportif etkinlikler ile düzenlenecek bu tür etkinliklere katılabilmesi için
refakat hizmetlerini,
5) Engelli bireyin terk edilme,
reddedilme, engel durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar düşüncesi,
yalnızlık, sevgisizlik ve benzeri olumsuz duygulardan kurtarılmasına ve
depresyon, stres ve benzeri durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik
kişisel veya grup çalışması yöntemiyle verilecek psiko-sosyal
destek hizmetleri ile bu amaçla ilgili kurum ve kuruluşlara yönlendirme
yapılması hizmetlerini,
içerir.
ALTINCI BÖLÜM
Başvurusu Kabul Edilen ve Reddedilenler İçin Yapılacak İşlemler
Başvurusu kabul edilenler
için yapılacak işlemler
MADDE 12- (1)
Başvurusu kabul edilenler için aşağıdaki işlemler yapılır:
a) 7 nci maddede
belirtilen tüm belgeler, bakım raporu ve bireysel bakım planını içeren dosya
oluşturulur.
b) Evde bakım yardımı verilmesi
uygun görüldüğü takdirde Bakanlık bilgi sistemi üzerinden il müdürlüğü onayı
alınır.
c) Bakım veren tarafından taahhüt
formu imzalanır.
Başvurusu reddedilenler
için yapılacak işlemler
MADDE 13- (1)
Başvurunun reddedilmesi halinde;
a) Heyet tarafından, talebin
olumsuz olarak değerlendirildiği, 30 gün içinde muhatabına yazılı olarak
bildirilir, karara, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edilebilir.
b) İtiraz, başvuruyu
değerlendiren il müdürlüğü veya sosyal hizmet merkezi müdürlüğü tarafından
karara bağlanır. Bu durumda, yeniden bakım raporu hazırlanması için daha önceki
değerlendirmeyi yapan heyette görevlendirilmemiş personelden oluşan ikinci bir
heyet görevlendirilerek işlem yapılır. İtirazlarda, ikinci heyetin verdiği
karar nihai karardır. İkinci heyet tarafından alınan nihai karara esas belge ve
koşullarda bir değişiklik olmaksızın yapılan yeni başvurular değerlendirmeye
alınmaz.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gelir Durumunun Tespiti, Yardımının Durdurulması ve Sonlandırılması
Gelir durumunun tespiti
MADDE 14- (1)
Evde bakım yardımından yararlanacak kişilerin geliri aşağıda yer alan hususlara
göre tespit edilir:
a) Hanede ikamet eden tüm
bireylerin elde ettiği;
1) Tespit veya beyan edilen aylık
net maaş, ücret, (Ek ibare:RG-16/1/2026-33139) mesai, nafaka, yevmiyenin aylık tutarları ile her ne ad altında
olursa olsun elde edilen diğer gelirlerin yıllık tutarının aylık ortalaması,
2) Hanenin ikamet ettiği konut
haricinde diğer konutları için (Değişik ibare:RG-16/1/2026-33139) kira
geliri elde ediliyorsa kira sözleşmesindeki tutar üzerinden veya sözleşme yoksa
takdir edilen veya beyan edilen aylık kira getirisinin toplamı,
3) İkamet edilen konut (Değişik
ibare:RG-16/1/2026-33139) haricinde diğer konutları için kira geliri
elde edilmiyorsa takdir edilen veya beyan edilen rayiç bedelinin 120’de
biri,
4) Dükkânlar için (Değişik
ibare:RG-16/1/2026-33139) kira geliri elde ediliyorsa kira
sözleşmesindeki tutar üzerinden veya sözleşme yoksa takdir edilen veya
beyan edilen aylık kira getirisinin toplamı,
5) Dükkân için kira geliri elde
edilmiyorsa veya kira geliri beyan edilmiyorsa dükkânın takdir edilen veya
beyan edilen rayiç bedelinin 120’de biri,
6) Hanenin depo, arsa, arazi,
tarla ve benzeri için rayiç bedelin 240’ta biri ve takdir edilen veya beyan
edilen zirai/ticari/kira ve benzeri (Ek ibare:RG-16/1/2026-33139) gelir
elde ediliyorsa getirilerinin toplamı,
7) (Değişik:RG-16/1/2026-33139) Hanede bir adet binek araç bulunması halinde 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan tutarın, her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasıyla belirlenen parasal limiti aşan kısmının 120'de biri,
8) (Ek:RG-16/1/2026-33139)[1] Hanede birden fazla binek araç bulunması halinde rayiç veya kasko bedeli en yüksek olan araç için (7) numaralı alt bentte yer alan hükümler uygulanırken diğer tüm binek araçların kasko veya rayiç bedelinin 120’de biri,
9)
Hanenin ticari/zirai amaçlı aracı için aracın kasko bedelinin 120’de biri,
kasko bedelinin belirlenememesi halinde ise rayiç bedelinin 120’de biri ile bu
araçların takdir edilen veya beyan edilen aylık zirai, ticari, kira ve benzeri
getirilerinin toplamı,
10) Hanenin büyük ve küçükbaş
hayvanları için il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinden temin edilen yıllık
getiri miktarının aylık tutarı,
11) Hanenin tespit veya beyan
edilen banka mevduatı gibi menkul serveti için faiz oranına göre hesaplanacak
aylık getirisinin iki katı tutarı,
12) Bakanlık tarafından ödenen
düzenli ve düzensiz yardımlar, koruyucu aile ödemeleri, (Mülga ibare:RG-16/1/2026-33139)
harçlık gibi nakdî olarak verilmekte olan sosyal yardımların aylık ortalaması,
13) Yıllık tarımsal destek geliri
tutarının aylık ortalaması,
14) Aynı hanede ikamet etmemesine
rağmen nafaka yükümlüleri tarafından sağlanan destek tutarı,
15) Uzun vadeli sigorta kolları
açısından zorunlu olarak sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışanların
gelirleri,
16) Diğer gelirlerin toplamının
aylık ortalaması,
dahil edilerek
yapılan hesaplama ile belirlenir.
b) (Mülga:RG-16/1/2026-33139)
c) (a) bendinde yer alan taşınır
ve taşınmazların rayiç bedellerine ilişkin değerlendirme; ilgisine göre kasko
bedelleri ve ilgili belediyeler ile tapu müdürlüklerince bildirilen değerlere
göre yapılır.
ç) Bilgi sistemlerinden tespit
edilemeyen gelirler için yazılı beyan esas alınır.
d) (Ek:RG-16/1/2026-33139) Öğrenim kredisi, doğum yardımı ve 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında ödenen staj ücretleri hane gelirine dahil edilmez.
e) (Ek:RG-16/1/2026-33139) Koruyucu aile ve sosyal ve ekonomik destek hizmetinden faydalanan çocuk evde bakım yardımından faydalanamaz.
f) (Ek:RG-16/1/2026-33139) (a) bendinin (2), (4) ve (6) numaralı alt bentlerine göre hesaplanan kira geliri, kira geliri elde edilmemesi durumunda takdir edilen veya beyan edilen rayiç bedelin ilgisine göre 120’de biri veya 240’da biri şeklinde hesaplanan gelirden az olamaz.
Yardımın durdurulması ve
sonlandırılması
MADDE 15- (1) Evde bakım yardımı il dışı adres değişikliklerinde değişiklik tarihi itibarıyla durdurulur. (Değişik ikinci cümle:RG-16/1/2026-33139) Kişinin nakil talebinde bulunması veya bilgi sistemi üzerinden kişiye ait nakil olay kaydı bulunması halinde dosya ile ilgili olarak Bakanlık bilgi sistemi üzerinden nakil işlemi gerçekleştirilir. Yeni ikamette yapılan inceleme sonucunda hizmetten yararlanma koşullarının devam ettiğinin tespiti halinde yardım tekrar başlatılır. (Değişik dördüncü cümle:RG-16/1/2026-33139) Kişinin 90 gün içerisinde yeni adresine nakil için talepte bulunmaması veya sistem üzerinden nakil işleminin tamamlanmaması halinde yardım sonlandırılır.
(2) Evde bakım yardımı aşağıdaki
hallerde sonlandırılır:
a) Engelli bireyin veya bakım
verenin vefatı halinde, vefat tarihinde.
b) Bakım verenin değişikliği veya
feragati halinde, dilekçenin verildiği tarihte.
c) Her ne ad altında olursa olsun
her türlü gelir toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen
ortalama aylık gelir tutarı, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3 ünden fazla
olması halinde, gelir değişikliğinin gerçekleştiği tarihte.
ç) Engelli bireyin özel bakım
merkezi veya bakım ve rehabilitasyon merkezine
sürekli olarak yerleştirilmesi durumunda kuruluşa yerleştiği (Değişik ibare:RG-16/1/2026-33139)
tarihte.
d) Evde bakım yardımından
faydalanmakta iken engelli bireyin veya bakıcının tutuklu veya hükümlü olarak
ceza infaz kurumlarında kaldığının tespit edilmesi halinde, ceza infaz
kurumlarına girildiği tarihte.
e) Bakım verenin, yükümlülüğünü
yerine getirmediğinin tespit edildiği tarihte.
f) Bakım verenin bakıma ihtiyacı
olan engelli birey ile bakım raporunda belirtilmesine rağmen, fiilen aynı
hanede ikamet etmediğinin tespit edilmesi halinde, tespit tarihinde.
g) (Ek:RG-16/1/2026-33139) Hanede yapılan kontrol ve rehberlik incelemesi sonucunda, engelli bireyin günlük yaşamın olağan ve tekrar eden işlerini büyük ölçüde kendi başına yapabildiği, başkasının yardımına ve bakımına ihtiyaç duymadan hayatını sürdürebildiği tespit edilirse; ayrıca bireysel bakım planında bakım veren tarafından sunulması öngörülen hizmetlerin artık engelli birey tarafından karşılandığı belirlenirse, yardım, bu tespit tarihinden itibaren heyet kararıyla sonlandırılır.
(3) Sağlık raporu süresinin sona
ermesi durumunda yardım durdurulur. Rapor süresinin bitiminden itibaren 6 ay
içinde alınan sağlık raporunun bu Yönetmelikte belirlenen koşulları sağlaması
ve gelir kriterinin de uygun olması
durumunda yardım durdurulduğu tarihten itibaren devam ettirilerek hak edilen
tutarlar takip eden ilk ödeme döneminden itibaren ödenir. Yeni alınan sağlık
raporunun tam bağımlı ibaresini içermemesi halinde yardım sağlık raporu
süresinin dolduğu tarih itibarıyla sonlandırılır.
(4) Evde bakım yardımı
sonlandırılması işlemlerinde Bakanlık bilgi sistemleri üzerinden il müdürlüğü
onayı alınarak sonlandırma işlemi yapılır.
(5) Evde bakım yardımından
yararlanmakta olan engelli bireylerin sağlık raporlarının sahte olduğunun
tespiti halinde yardım derhal sonlandırılır ve ödeme yapılmış tutarlar genel hükümlere
göre ilgililerden tahsil edilir.
(6) (Ek:RG-16/1/2026-33139) Sürekli ibareli sağlık raporuyla yardımdan yararlanmakta olan kişinin daha sonra yardımdan yararlanmaya uygun olmayan bir sağlık raporu düzenlendiğinin tespiti halinde, yardım söz konusu uygun olmayan sağlık raporunun düzenlendiği tarih itibarıyla sonlandırılır. Bu tarihten sonra yapılmış olan ödemeler genel hükümlere göre ilgililerden tahsil edilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Bildirim Yükümlülüğü ve Yersiz Ödemelerin Tahsili
Bildirim yükümlülüğü
MADDE 16- (1) Evde
bakım yardımından faydalanan engelli birey, bakım veren veya vasi yardımın
kesilmesini gerektiren durumları, 1 ay içinde il müdürlüğü veya sosyal hizmet
merkezi müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler.
(2) İbraz edilen bilgi, belge,
rapor ve beyanların gerçeğe uygun olmadığının tespiti veya bildirim
yükümlülüğüne uyulmayarak evde bakım yardımı alınmasına devam edilmesi halinde
yapılan yersiz ödemeler, yasal faizi ile birlikte genel hükümlere göre takip ve
tahsil edilir.
(3) Gerçeğe uygun olmayan
belgeleri düzenleyen ve kullananlar hakkında genel hükümlere göre il müdürlüğü
tarafından Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulur.
Yersiz ödemelerin tahsili
MADDE 17- (1)
Yersiz ödemelerin tahsilinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde uygulama yapılır:
a) Yerinde veya Bakanlık bilgi
sistemleri üzerinden yapılan kontrollerde yersiz ödeme yapıldığının tespiti
halinde, 15 inci maddeye göre evde bakım yardımı sonlandırılır. Yapılan yersiz
ödeme, ilgili mevzuata uygun olarak ilgililerden genel hükümlere göre tahsil
edilir.
b) Yersiz ve fazla yapılan
ödemelerin ilgili kişilerce iade edilmemesi halinde, durum il müdürlüğü hukuk
birimince takip edilir. İl müdürlüğünde hukuk birimi bulunmadığı takdirde konu
il muhakemat müdürlüğüne bildirilir,
dosyanın durumu il müdürlüğünce takip edilir. Yersiz ödemelerin takip ve
tahsili ilgili mevzuata uygun olarak genel hükümlere göre yapılır.
(2) Yersiz ve fazla ödeme
yapılması nedeniyle adlarına geri ödeme çıkarılan kişiler, tekrar başvuruda
bulunduğunda, hazırlanan bakım raporuyla durumları uygun görülmesi halinde evde
bakım yardımından yararlanır. Ancak daha önce yapılan yersiz ve fazla
ödemeler, 27/9/2006 tarihli ve 2006/11058
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ödenecek
yardımdan aylık 1/4 oranında mahsuben tahsil edilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Kontrol ve Rehberlik, Personelin Görev ve Sorumlulukları
Kontrol ve rehberlik
MADDE 18- (1)
Evde bakım yardımına ilişkin kontrol ve rehberlik işlemleri, il müdürü
tarafından görevlendirilen il müdür yardımcısı sorumluluğunda ve gözetiminde ilgili
heyet ve ilgili personel tarafından yürütülür.
(2) Bakanlık merkez ve taşra
teşkilatında görev yapan personelin eşi, üçüncü dereceye kadar kan, ikinci
dereceye kadar kayın hısımları, evlatlıkları ve evlat edinenlerinin özel bakım
merkezi sahibi veya ortağı olmaları halinde, bu personel evde bakım yardımı ile
ilgili iş ve işlemlerde görevlendirilemez.
(3) Heyette görevli personelin
kendisi, eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın
hısımları, evlatlıklarına ilişkin evde bakım başvurusu değerlendirmesine ve
kontrolüne katılmaması hususuna özen gösterilir.
(4) Heyet tarafından engelli
birey ve ailesinin durumu, merkezi veri tabanlarında ve engelli bireyin ikametgahında yapılan inceleme sonucunda elde edilen
bilgiler doğrultusunda, her yıl düzenli olarak ve gerek duyulduğu takdirde
aşağıdaki şekilde değerlendirilir.
a) Kontrol ve rehberlik sırasında
bakım hizmetinin bireysel bakım planı doğrultusunda verilip verilmediği
değerlendirilir, sonuca göre kontrol ve rehberlik raporu hazırlanır.
b) Kontrol ve rehberlik
sonucunda, bu Yönetmelik hükümlerine göre evde bakım yardımı alma koşullarını
kaybettiği tespit edilenlerin durumu 15 inci maddede yer alan hükümlere göre
değerlendirilir.
c) Kontrol ve rehberlik; her yıl
en az bir kez düzenli olarak yerine getirilir.
ç) (Ek:RG-16/1/2026-33139) Kontrol ve rehberlik raporu sonucuna göre yardımı sonlandırılan dosyalarla ilgili karara tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz başvuruyu değerlendiren il müdürlüğü veya sosyal hizmet merkezi müdürlüğü tarafından karara bağlanır. Bu durumda daha önceki değerlendirmeyi yapan heyette görevlendirilmemiş personelden oluşan ikinci bir heyet görevlendirilerek işlem yapılır. İtirazlarda, ikinci heyetin verdiği karar nihai karardır. İkinci heyet tarafından alınan nihai karara esas belge ve koşullarda bir değişiklik olmaksızın yapılan yeni başvurular değerlendirmeye alınmaz.
Evde bakım yardımı
işlemlerine katılan personelin görev ve sorumlulukları
MADDE 19- (1)
Evde bakım yardımı ile ilgili işlemlere katılan personel, bu Yönetmelikte
belirtilen görev ve sorumluluklara ilaveten, sorumluluğu altındaki kaynakların
etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan,
kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin
işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden görevli ve sorumludur.
(2) İl müdürlükleri ve sosyal
hizmet merkezleri, görev ve yetki alanındaki konularda, kaynak israfını önleyecek,
işbirliği şeklinde çalışmayı ve koordinasyonu sağlayacak tedbirleri almakla
görevli ve sorumludur.
(3) Sosyal çalışma görevlileri ve
diğer personel görevlerini; mevzuata, plan ve programlara, verilen emir ve
talimatlara uygun olarak yürütülmesinden ve verilen görevlerin tam ve zamanında
yapılmasından ve ayrıca 24/3/2016 tarihli ve
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında elde ettikleri
kişisel verilerin korunmasından sorumludur.
ONUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Haciz, devir ve temlik
yasağı
MADDE 20- (1)
Bu Yönetmelik uyarınca yapılan evde bakım yardımı ödemeleri devir, temlik ve
haciz edilemez.
Geçiş hükümleri
MADDE 21- (1)
Evde bakım yardımı kapsamında kullanılacak form ve belgeler Bakanlık tarafından
bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde çıkarılacak
genelgeyle belirlenir.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden önce yardımdan yararlanmaya başlamış kişilerin, hane, gelir, sağlık
ve benzeri nedenlerle yardımdan yararlanma koşullarında değişiklik olması halinde
bu kişilerin durumu bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilir.
Yürürlük
MADDE 22- (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ile Hazine ve Maliye Bakanı birlikte yürütür.
|
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin |
||
|
Tarihi |
Sayısı |
|
|
26/5/2023 |
32202 |
|
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin |
||
|
Tarihi |
Sayısı |
|
|
1. |
16/1/2026 |
33139 |
|
2. |
||
[1] 16/1/2026 tarihli ve 33139 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine (7) numaralı alt bendinden sonra gelmek üzere bu alt bent eklenmiş ve diğer alt bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.