BAZI ZARARLI KİMYASALLARIN İHRACATI VE İTHALATI
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
a)
Bazı Zararlı Kimyasalların ve Pestisitlerin Uluslararası Ticaretinde Ön
Bildirimli Kabul Usulüne Dair Rotterdam Sözleşmesinin uygulanmasına,
b)
Zararlı kimyasalların uluslararası dolaşımı sırasında insan sağlığının ve
çevrenin potansiyel zararlardan korunması amacıyla ortak sorumluluk ve iş
birliğine dayalı çabaların teşvik edilmesine,
c)
Zararlı kimyasalların çevreyle uyumlu bir biçimde kullanılmasına,
ç)
Zararlı kimyasalların nitelikleri hakkında bilgi paylaşımının
kolaylaştırılmasına,
d)
Sözleşmeye taraf olanlar ile diğer ülkelerin, ithalat ve ihracata dair ulusal
karar verme süreçlerini tamamlamalarına yardımcı olmak maksadıyla zararlı
kimyasallarla ilgili alınan ulusal tedbir kararları ile nihai düzenleyici
eylemlerin uygun görülen şekilde bu ülkelere dağıtılmasına,
ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik;
a)
Bakanlık ve ilgili kurum tarafından mevzuat ile yasaklanmış, büyük ölçüde
kısıtlanmış ve Ek-1’de listelenen kimyasalları,
b)
Sözleşme kapsamında ön bildirimli kabul (ÖBK) usulüne tabi
ve Ek-2’de listelenen kimyasalları,
kapsar.
(2)
Bu Yönetmelik;
a)
Radyoaktif maddeleri ve karışımları,
b)
Atıkları,
c)
Kimyasal silahların imalatında kullanılan kimyasal maddeleri ve karışımları,
ç)
Beşeri veya veterinerlik kullanımına yönelik tıbbi ürünleri,
d)
Gıdaları ve gıda katkı maddelerini,
e)
Hayvan yemlerini,
f)
Uyuşturucu ilaçlar ve psikotrop maddeleri,
g)
Genetiği değiştirilmiş organizmaları,
kapsamaz.
(3)
Bu Yönetmelik, araştırma veya analiz amacıyla insan sağlığını ve çevreyi
etkilemesi beklenmeyen miktarlarda ihraç edilen ve her bir ihracatçıdan her bir
ithalat yapan ülkeye miktarı her takvim yılı için 10 kg’ı aşmayan kimyasalları
kapsamaz. Bununla birlikte, ihracatçılar söz konusu ihracat hakkında araştırma
veya analiz amacıyla ihraç edileceğini belirterek e-ÖBK Sistemi üzerinden
ihracat bildiriminde bulunur.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 9/3/2017 tarihli ve 6988 sayılı Bazı
Tehlikeli Kimyasalların ve Pestisitlerin Uluslararası Ticaretinde Ön Bildirimli
Kabul Usulüne Dair Rotterdam Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna
Dair Kanun, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu, 24/4/1930 tarihli ve
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa, 5/3/2020 tarihli ve
7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ve 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a)
Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,
b)
Bitki koruma ürünü: Kullanıcıya farklı formlarda sunulan, bitki ve bitkisel
ürünleri zararlı organizmalara karşı koruyan veya bu organizmaların etkisini
önleyen, bitki besleme amaçlı olanlar dışında bitki gelişimini etkileyen,
koruyuculara ilişkin özel bir düzenleme kapsamında bulunmayan ancak bitkisel
ürünleri koruyucu olarak kullanılan, istenmeyen bitki veya bitki kısımlarını
yok etmek, istenmeyen bitki gelişimini kontrol etmek veya önlemek amacıyla
kullanıcıya bir veya daha fazla aktif madde içeren bir formülasyon halinde
sunulan aktif madde ve preparatları,
c)
Biyosidal ürün: Sadece fiziksel ya da mekanik etkilerle değil, diğer başka
yollarla herhangi bir zararlı organizmayı yok etme, uzaklaştırma, zararsız hale
getirme ya da zararlı organizmanın etkisini önleme, üzerinde kontrol edici bir
etki oluşturma amacıyla kullanılacak ve kullanıcıya sunulduğu haliyle bir ya da
daha fazla aktif madde içeren, barındıran ya da bunların bileşiminden
oluşturulan herhangi bir madde ya da karışımı veya madde ya da karışımlardan
yerinde üretilen herhangi bir madde ya da karışımı veya ana işlevi biyosidal
olan işlenmiş eşyayı,
ç)
Büyük ölçüde kısıtlı kimyasal;
1)
Bakanlık veya ilgili kurum tarafından insan sağlığı veya çevreyi korumak
amacıyla, hemen hemen tüm kullanımları bir veya birden fazla kategoride
yasaklanmış bir kimyasalı,
2)
Hemen hemen tüm kullanım alanları için onayı reddedilen veya bildirim, kayıt,
onay, izin ve ruhsat sürecinde ileri bir değerlendirmeden veya piyasadan geri
çekilen ve bu tür bir tedbirin insan sağlığı veya çevreyi korumak amacıyla
gerçekleştirildiğine ilişkin açık bir kanıtın bulunduğu bir kimyasalı,
d)
Ciddi ölçüde zararlı pestisit formülasyonu: Bitki koruma ürünü veya biyosidal
ürün olarak kullanılmak üzere formüle edilmiş, kullanım koşulları altında tek
veya çoklu maruziyetten sonra kısa bir süre içinde insan sağlığı ve çevre
üzerinde gözlenebilir ciddi etkilere neden olan bir kimyasalı,
e)
Diğer ülke: Sözleşmeye taraf olmayan herhangi bir ülkeyi,
f)
Elektronik Ön Bildirimli Kabul Sistemi (e-ÖBK): Bu Yönetmelik kapsamındaki
kimyasalların bildiriminin yapılmasını, ilgili bilgilerin muhafaza edilmesini,
güncellenmesini, sürdürülebilirliğini ve gerektiğinde bu bilgilere hızlı bir
şekilde erişimin sağlanmasını mümkün kılmak amacıyla geliştirilen ve Bakanlık
bilgi sistemi (e-ÇBS) üzerinden kullanılabilen, internet üzerinden sorgulama
yapabilen ve bilgiyi işleyebilen sistemi,
g)
İhracat bildirimine tabi kimyasal: Bir veya birden fazla kategoride yasaklanmış
veya büyük ölçüde kısıtlanmış ve Ek-1 ve Ek-2’de listelenen bir
kimyasalı,
ğ)
İhracat: Bir malın, ilgili ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasını veyahut
Ticaret Bakanlığınca ihracat olarak kabul edilecek sair çıkış ve işlemleri,
h)
İhracatçı: İhraç edeceği mala göre ilgili İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğine üye olan, vergi numarasına sahip gerçek veya tüzel kişiler ile
tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte ilgili mevzuat hükümlerine
istinaden hukuki tasarrufta bulunma yetkisi tanınan ortaklıkları,
ı)
İlgili kurum: Bu Yönetmelik hükümlerinin yürütülmesinde, ilgili mevzuata dayalı
olarak görev alanlarına giren hususlarda; Sağlık Bakanlığını, Tarım ve Orman
Bakanlığını, Ticaret Bakanlığını,
i)
İthalat: Eşyanın, yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye transit rejimine tabi
tutularak Türkiye Gümrük Bölgesi içinde taşınması hariç olmak üzere, bir gümrük
rejimine tabi tutularak Türkiye Gümrük Bölgesine fiziki girişini,
j)
İthalatçı: İthalatta eşyanın alıcısı olan gerçek veya tüzel kişiyi,
k)
Karışım: İki ya da daha fazla maddeden oluşan bir karışımı veya çözeltiyi,
l)
Kimyasal: Kendi halinde ya da bir karışım içinde imal edilmiş ya da doğal halde
bulunan fakat canlı organizmaları içermeyen karışım halindeki;
1)
Ciddi ölçüde zararlı pestisit formülasyonları dâhil, bitki koruma ürünlerini,
2)
Biyosidal ürünleri,
3)
Sanayi kimyasallarını,
m)
Madde: Doğal halde bulunan veya bir üretim sonucu elde edilen, içindeki,
kararlılığını sağlamak üzere kullanılan katkı maddeleri ile üretim işleminden
kaynaklanan safsızlıklar dâhil, fakat yine içindeki, kararlılığını ve yapısını
etkilemeden uzaklaştırılabilen çözücüler hariç, kimyasal elementleri ve
bunların bileşiklerini,
n)
Nihai düzenleyici eylem: Bakanlık veya ilgili kurum tarafından insan sağlığı
veya çevreyi korumak amacıyla bir kimyasalın yasaklanması veya büyük ölçüde
kısıtlanmasına ilişkin yasal tedbiri,
o)
ÖBK bildirimine tabi kimyasal: Sekretaryaya bildirimi gerektiren,
bir veya birden fazla kategoride yasaklanmış veya büyük ölçüde kısıtlanmış
ve Ek-1’de listelenen bir kimyasalı,
ö)
ÖBK usulüne tabi kimyasal: Ek-2’de ve Sözleşmenin Ek-3’ünde
listelenen ve ön bildirimli kabul usulüne konu olan bir kimyasalı,
p)
Pestisit: Zirai mücadele araştırma ve uygulamalarında kullanılan her türlü
kimyasal madde ve preparatları,
r)
Sanayi kimyasalı: Profesyonellerin ve/veya halkın kullanımına sunulan kimyasalı,
s)
Sekretarya: Sözleşme Sekretaryasını,
ş)
Sözleşme: Bazı Zararlı Kimyasalların ve Pestisitlerin Uluslararası Ticaretinde
Ön Bildirimli Kabul Usulüne Dair Rotterdam Sözleşmesini,
t)
Taraf: Sözleşme ile bağıtlı olmayı kabul etmiş ve kendisi için Sözleşmenin
yürürlükte olduğu bir devleti veya bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatını,
u)
Türkiye Gümrük Bölgesi: Türkiye topraklarını ve aynı zamanda karasularını, ülke
içi deniz sularını ve hava sahasını,
ü)
Yasaklı kimyasal: Bakanlık veya ilgili kurum tarafından insan sağlığını veya
çevreyi korumak amacıyla, tüm kullanımları bir veya birden fazla kategoride
yasaklanmış bir kimyasalı veya ilk kez kullanım onayı reddedilen veya bildirim,
kayıt, izin, onay veya ruhsat sürecinde ileri bir değerlendirmeden geri
çekilmiş ve bu tür bir tedbirin insan sağlığı veya çevreyi korumak amacıyla
gerçekleştirildiğine ilişkin açık bir kanıtın bulunduğu bir kimyasalı,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ulusal Yetkili Mercii, Bakanlığın Görevleri, İhracat ve İthalata
İlişkin Hükümler
Ulusal yetkili mercii
MADDE 5- (1) Ulusal yetkili mercii Bakanlıktır.
(2)
Ulusal yetkili mercii, Sekretarya, Sözleşmenin tarafları ve diğer
ülkeler ile iletişimi sağlamak ve bu Yönetmeliğin gerektirdiği idari işlevleri
yürütmekle sorumludur.
Bakanlığın görevleri
MADDE 6- (1) Bakanlık aşağıda belirtilen hususlardan sorumludur:
a)
8 inci madde gereğince ihracat bildirimlerinin Sözleşmenin taraflarına ve diğer
ülkelere gönderilmesi.
b)
11 inci madde gereğince yasaklanmış veya büyük ölçüde kısıtlanmış kimyasallara
ilişkin nihai düzenleyici eylemlere dair bildirimlerin Sekretaryaya
gönderilmesi.
c)
12 nci maddesi gereğince ÖBK usulüne tabi kimyasallara yönelik ithalat
kararlarının Sekretaryaya iletilmesi.
ç)
Bu Yönetmeliğin etkin bir biçimde uygulanması için gerekli rehber dokümanın
hazırlanması.
İhracat bildirimi ve ÖBK usulüne tabi kimyasallar
MADDE 7- (1) 8 inci madde gereğince Ek-1 listesinde yer verilen
kimyasallar, Ek-3’te yer alan bilgileri içerecek şekilde ihracat bildirimine
tabidir.
(2)
11 inci madde gereğince Ek-1 listesinde yer verilen kimyasallar, Ek-5’te yer
alan bilgileri içerecek şekilde ÖBK bildirimine tabidir.
(3)
8 inci ve 13 üncü maddeler gereğince Ek-2 listesinde yer verilen kimyasallar,
kullanım kategorisi kapsamında ÖBK usulüne tabidir.
(4)
Bakanlık, Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer verilen kimyasallara ilişkin bilgileri
kamunun erişimine açık hale getirir.
İhracat bildirimi usulü
MADDE 8- (1) Bir kimyasalın Ek-1 ve Ek-2’de listelenmesi veya bu
maddeyi içeren karışımın 11/12/2013 tarihli ve 28848 mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması,
Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında etiketleme
hükümlerine tabi olması durumunda ithalatçı tarafta veya diğer ülkede amaçlanan
kullanımına bakılmaksızın o kimyasal aşağıda tanımlanan ihracat bildirimi
usulüne tabidir:
a)
Bir ihracatçının, Sözleşmeye taraf olan veya diğer ülkeye birinci fıkrada
belirtilen bir kimyasalı ihraç etmek istemesi durumunda, (d) bendinde yer alan
hükümler saklı kalmak şartıyla ihracatçı söz konusu ihracata ilişkin olarak
planlanan ilk ihracat tarihinden en geç 35 gün öncesine kadar yılda 1 defa
Bakanlığa bildirimde bulunur. Söz konusu ihracatın devam etmesi durumunda bu
bildirim her yıl tekrarlanır. Bildirim Ek-3’te yer alan bilgileri kapsayacak
şekilde e-ÖBK sistemi üzerinden yapılır.
b)
Bakanlık ihracatçı tarafından gönderilen bildirimin Ek-3 ile
uygunluğunu kontrol eder ve bildirimin eksiksiz olması durumunda ithalatçı
tarafın veya diğer ülkenin yetkili merciine bu bildirimi gönderir. Bakanlık
ithalatçı tarafın veya diğer ülkenin yetkili merciinin kimyasalın planlanan ilk
ihracatından en geç 20 gün öncesine kadar bu bildirimi almalarını sağlamak
amacıyla gerekli tedbirleri alır.
c)
Bakanlık, ihracat bildiriminin gönderilmesinden itibaren 30 gün içinde Ek-4’te
belirtilen formatta ithalatı yapan taraftan veya diğer ülkenin yetkili
merciinden bildirimin alındığına dair bir cevap alamaması durumunda bildirimi
yeniden gönderir. Bakanlık ithalatçı tarafın veya diğer ülkenin yetkili
merciinin yeniden gönderilen bildirimi almalarını sağlamak amacıyla gerekli
tedbirleri alır.
ç)
Bakanlık ihraç edilen her bir kimyasalın ve bu kimyasalı ithal eden tarafların
veya diğer ülkelerin isminin yer aldığı yıllık bir liste oluşturur ve bu
listeyi internet sayfasında kamunun erişimine açık hale getirir.
d)
İhraç edilmek istenen kimyasalın piyasaya arzı, kullanımı veya etiketlenmesine ilişkin
ilgili mevzuatın değişmesine bağlı olarak söz konusu kimyasalın
sınıflandırmasının değişmesi durumunda, ihracatçı (a) bendi gereğince yeni bir
ihracat bildirimi hazırlayarak Bakanlığa gönderir. Hazırlanan yeni ihracat
bildiriminde, söz konusu bildirimin Ek-3’e uygun şekilde hazırlandığı ve bir
önceki bildirimin revizyonu olduğu bilgisine de yer verilir. Bakanlık ihracatçı
tarafından gönderilen bildirimin Ek-3 ile uygunluğunu kontrol eder ve
bildirimin eksiksiz olması durumunda ithalatçı tarafın veya diğer ülkenin
yetkili merciine bu bildirimi gönderir.
e)
Bir kimyasalın ihracatının aciliyet taşıması halinde ve ihracatın gecikmesinin
ithalatı yapan tarafta veya diğer ülkede kamu sağlığı veya çevre açısından
tehlike arz etmesi durumunda (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen
yükümlülükler çerçevesinde ihracatçının veya ithalatı yapan tarafın veya diğer
ülkenin gerekçeli talebine istinaden Bakanlık tarafından tam veya kısmi şekilde
muafiyet sağlanabilir.
f)
İthalatı yapan tarafın veya diğer ülkenin yetkili merciinin söz konusu
kimyasalın ihracatından önce bilgilendirilme gerekliliğinden feragat etmesi ve
bunu yazılı olarak Bakanlığa iletmesi durumunda (b) ve (c)
bentlerinde belirtilen yükümlülükler uygulanmaz.
g)
(b) ve (c) bentlerinde belirtilen yükümlülükler, Ek-1’de bitki koruma ürünü
aktif maddesi olarak listelenen bir kimyasal ihraç edilmek üzere ithal
edildiğinde ve ithalatı yapan taraf veya diğer ülkenin yetkili merciinin Tarım
ve Orman Bakanlığına onay göndermesi durumunda uygulanmaz. Tarım ve Orman
Bakanlığı bu ihracata ilişkin olarak Bakanlığı bilgilendirir.
ğ)
İhraç edilecek olan kimyasala ilişkin olarak ithalat yapan tarafın veya diğer
ülkenin ek bilgi talep etmesi durumunda Bakanlık ilgili kurum ve kuruluşların
görüşünü alarak bu bilgileri sağlar.
Taraflardan ve diğer ülkelerden alınan ihracat bildirimleri
MADDE 9- (1) Bakanlık, Sözleşmeye taraf veya diğer ülke tarafından
üretimi, kullanımı, piyasaya arzı yasaklanmış veya büyük ölçüde kısıtlanmış
olan bir kimyasal için gönderilen ihracat bildirimini aldığına dair cevabı
karşı tarafa iletir.
Kimyasalların ihracat ve ithalatına ilişkin bilgi temini
MADDE 10- (1) Ek-1 ve Ek-2’de listelenen
maddelerin ve bu maddeleri içeren Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması,
Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında etiketleme
hükümlerine tabi karışımların ihracatçıları veya ithalatçıları her yıl 31 Mart
tarihine kadar bir önceki yıla ait ihraç veya ithal ettiği miktarı Bakanlığa
bildirir.
(2)
Birinci fıkraya ek olarak ihracatçı, taraf veya diğer ülkelerdeki ithalatı
yapan herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin isim ve adreslerini de Bakanlığa
bildirir.
(3)
Bakanlığın talep etmesi halinde ihracatçı veya ithalatçı, gerçekleştirilen
ihracat ve ithalatla ilgili gerekli ek bilgiyi sağlar.
Yasaklanmış veya büyük ölçüde kısıtlanmış kimyasalların Sözleşme
kapsamında Sekretaryaya bildirimi (ÖBK bildirimi)
MADDE 11- (1) Bakanlık, itibaren Ek-1’de
listelenen kimyasallar ile daha sonrasında Ek-1’e yeni eklenecek kimyasallara
ilişkin olarak Ek-5’te yer alan bilgileri sağlayacak biçimde Sekretaryaya
bildirimde bulunur.
(2)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Ek-1’e yeni eklenen herhangi
bir kimyasal için birinci fıkra gereğince yapılacak bildirim o kimyasalın
yasaklama veya büyük ölçüde kısıtlama kararının yürürlüğe girmesinden itibaren
en geç 90 gün içinde Sekretaryaya iletilir.
(3)
Birinci fıkra gereğince yapılacak bildirimin Ek-5’te yer alan bilgileri
sağlamada yetersiz olması durumunda, Bakanlığın talebi üzerine, söz konusu
kimyasalın ihracatçısı ve/veya ithalatçısı ilgili diğer uluslararası
uygulamalar ve programlardan elde ettikleri bilgileri talep tarihinden itibaren
60 gün içinde hazırlayarak Bakanlığa iletir.
(4)
Bakanlık, birinci veya ikinci fıkra kapsamında herhangi bir kimyasal için
Sekretaryaya bildirilen yasaklama veya büyük ölçüde kısıtlama kararında
değişikliğin veya güncellemenin olması durumunda değiştirilen veya güncellenen
bu karara ilişkin olarak, söz konusu kararın yürürlüğe girmesinden itibaren 60
gün içinde Ek-5’te yer alan bilgileri sağlayacak biçimde Sekretaryaya
bildirimde bulunur.
(5)
Bakanlık, taraflardan birisinin veya Sekretaryanın Ek-1’de listelenen kimyasala
ve bu kimyasalı yasaklayan veya büyük ölçüde kısıtlayan karara ilişkin ek bilgi
talebi olması durumunda ilgili kurumlarla iş birliği sağlayarak bu talebe cevap
verir.
Sözleşme kapsamındaki kimyasallara ilişkin ithalat kararının
Sekretaryaya bildirimi (ÖBK usulü)
MADDE 12- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihte ve sonrasında Ek-2’de listelenen kimyasalların her birine ilişkin
ithalat kararını Bakanlık Sekretaryaya iletir.
(2)
Ek-2’de listelenen herhangi bir kimyasal için bu maddenin birinci fıkrası
kapsamında gönderilecek olan ithalat kararı bu Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan
tablonun beşinci sütununda bulunan söz konusu kimyasal için belirlenen
kategorilere istinaden hazırlanmalıdır.
(3)
Ek-2’de listelenen herhangi bir kimyasal için;
a)
İthalat kararında değişikliğin veya güncellemenin olması durumunda Bakanlık
değiştirilmiş veya güncellenmiş bu ithalat kararını Sekretaryaya iletir.
b)
Birinci fıkra kapsamında gönderilecek olan ithalat kararı bu kararın dayanağı
olan yasal ve idari tedbire ilişkin bilgiyi de içerecek şekilde Bakanlık
tarafından Sekretaryaya iletilir.
c)
Bakanlık birinci fıkra kapsamında gönderilen her bir ithalat kararını kamunun
erişimine açık hale getirir.
Sözleşme kapsamındaki kimyasalların ihracatına ilişkin
yükümlülükler (Açık kabul usulü)
MADDE 13- (1) Bakanlık ÖBK usulüne tabi
kimyasallara ilişkin Sekretaryadan aldığı bilgileri ve ithalat yapan tarafların
söz konusu kimyasallara ilişkin aldıkları ithalat kararlarını kamunun erişimine
açık hale getirir.
(2)
Ticaret Bakanlığı Ek-1 ve Ek-2’de listelenen her bir kimyasala
yönelik Bakanlık tarafından sunulan bilgiler çerçevesinde, Gümrük Tarife
İstatistik Pozisyonunun belirlenmesine yönelik değerlendirme yapar.
(3)
İhracatçılar Sözleşme taraflarının aldıkları ithalat kararlarına Sekretaryanın
Bakanlığı bilgilendirdiği ilk tarihten itibaren en geç 6 ay içinde uyum
sağlamalıdır.
(4)
Ek-2’de listelenen kimyasallar;
a)
İhracatın gerçekleştirileceği Sözleşme tarafının söz konusu kimyasala ilişkin
ithalat kararını Sekretaryaya iletmediği/iletemediği durumda,
b)
İhracatın gerçekleştirileceği Sözleşme tarafının söz konusu kimyasala ilişkin
nihai karar için hâlihazırda değerlendirmenin devam ettiğini Sekretaryaya
ilettiği durumda,
c)
İhracatın gerçekleştirileceği Sözleşme tarafının söz konusu kimyasala ilişkin
nihai karar için Sekretaryadan veya Sözleşmenin diğer taraflarından talepte
bulunduğu durumda,
ç)
İhracatın gerçekleştirileceği Sözleşme tarafının söz konusu kimyasalın
değerlendirilmesine ilişkin Sekretaryadan yardım talebinde bulunduğu durumda,
d)
Söz konusu kimyasalın ihraç edileceği diğer ülkeden o kimyasala ilişkin açık
kabul alınmadığı durumda,
e)
Sekretarya tarafından yayımlanan en son ÖBK genelgesinde ithalatı yapacak
Sözleşme tarafının söz konusu kimyasalın ithalatına izin vermediğinin
belirtilmesi durumunda,
ihraç
edilemez.
(5)
Dördüncü fıkradaki hükümler saklı kalmak şartıyla, Ek-2’de
listelenen kimyasallar;
a)
Sekretarya tarafından yayımlanan en son ÖBK genelgesinde ithalatı yapacak olan
tarafın söz konusu kimyasalın ithalatına izin verdiğinin belirtilmesi durumunda,
b)
İhracatın gerçekleştirileceği taraf veya diğer ülkede ithalat esnasında söz
konusu kimyasalın lisanslı, tescilli, izinli veya ruhsatlı olduğuna dair resmi
kaynaklardan alınmış kanıtın bulunması durumunda,
c) İhracatın
gerçekleştirileceği taraf veya diğer ülkeden daha öncesinde söz konusu
kimyasalın ithal edildiğine veya kullanıldığına ilişkin kanıtın bulunması
durumunda,
ç)
İhracatın gerçekleştirileceği taraf veya diğer ülkede daha öncesinde söz konusu
kimyasalın yasaklanması veya büyük ölçüde kısıtlanmasına ilişkin bir tedbirin
alınmadığına dair kanıtın bulunması durumunda,
d)
Bakanlıkça ihracatın gerçekleştirileceği taraf veya diğer ülkeden söz konusu
kimyasalın ithalatı için açık kabulün istendiği ve bu kabulün alındığı durumda,
e)
Ek-2’de listelenen ve bitki koruma ürünü (aktif madde) kategorisinde yer alan
kimyasallara ilişkin olarak, ihracatın gerçekleştirileceği tarafın ulusal
yetkili merciinin veya diğer ülkenin yetkili merciinin önceden Tarım ve Orman
Bakanlığına söz konusu kimyasalın ithalatına izin verdiğini bildirmesi
durumunda,
ihraç
edilebilir.
(6)
Tarım ve Orman Bakanlığı beşinci fıkranın (e) bendi kapsamında
gerçekleştirilecek bir ihracattan önce Bakanlığı söz konusu ihracat hakkında
bilgilendirir.
(7)
Beşinci fıkranın (d) bendine istinaden açık kabulün gerektiği durumlarda
Bakanlık ihracatın gerçekleştirileceği taraf veya diğer ülkeden bu talebe
ilişkin başvuru tarihinden itibaren 30 gün içinde bir cevap alamadığı durumda
karşı tarafa bir hatırlatma yazısı gönderir. Karşı tarafın söz konusu
hatırlatma yazısına 30 gün içinde bir cevap vermemesi durumunda Bakanlık
gerektiği şekilde ikinci bir hatırlatma yazısı gönderir.
(8)
Yedinci fıkrada belirtilen bir olayın gerçekleşmesi halinde ihracatçının talebi
üzerine ve ihracatın gerçekleştirileceği taraf veya diğer ülkece yasaklama veya
büyük ölçüde kısıtlama kararının alındığına ilişkin bir kanıtın bulunmaması
halinde ve tüm makul çabanın gösterilmesinden sonra açık kabul talebine başvuru
tarihinden itibaren 60 gün içinde hala cevap alınamaması durumunda Bakanlık
ilgili kurumların da görüşünü alarak ihracatın gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine
karar verir.
(9)
Beşinci fıkranın (d) bendine istinaden ihracatın gerçekleştirileceği taraf veya
diğer ülkeden ihracatın gerçekleştirilebileceğine ilişkin açık kabulün
geçerlilik tarihine dair bir ibarenin bulunmaması durumunda söz konusu açık
kabul her durumda bu kabulün alındığı tarihten itibaren en fazla 12 ay geçerli
olur.
(10)
Kimyasalın doğası gereği özelliklerinin son kullanma tarihini geçersiz kıldığı
durumlar haricinde ihraç edileceği tarih ile son kullanma tarihi arasındaki süre
6 aydan az olan bir kimyasal ihraç edilemez. Özellikle bitki koruma ürünleri ve
biyosidal ürünler söz konusu olduğunda işe yaramayan stokların (atık) oluşma
riskini en aza indirmek üzere ihracatçılar kimyasalın konulduğu paketlerin
boyutlarının ve ambalajlarının en ideal düzeyde olmasını sağlar.
(11)
Bitki koruma ürünleri ve biyosidal ürünler ihraç edilirken, ihracatçılar
ihracatın gerçekleştirileceği taraf veya diğer ülkedeki iklim koşulları
doğrultusunda bu kimyasalların depolanma koşulları ve kararlılığı konusuna
ilişkin bilgilerin de etiket üzerinde bulunmasını sağlar.
İhracatı yasak olan kimyasallar
MADDE 14- (1) Ek-6’da listelenen kimyasallar
ihraç edilemez.
Transit geçiş yükümlülükleri
MADDE 15- (1) Ek-2’de listelenen ve bu sebeple
ÖBK usulüne tabi olan kimyasalların ihracatı sırasında topraklarından transit
geçişe ilişkin bilgi talep eden taraflar Ek-7’de listelenir.
(2)
İhracatçı, Ek-2’de listelenen bir kimyasalın Ek-7’de yer alan tarafın
topraklarından transit geçişi durumunda, Bakanlığı ilk transit geçişten önce en
geç 30 gün sonrasında ise her transit geçiş öncesi en geç 8 gün içinde
bilgilendirmekle yükümlüdür.
(3)
Bakanlık ikinci fıkra kapsamında ihracatçıdan aldığı bilgiyi ve mevcut diğer
bilgileri ilk transit geçişten önce en geç 15 gün içinde ve sonrasında her bir
geçiş öncesi ilgili tarafın ulusal yetkili merciine gönderir.
İhraç edilecek kimyasallar ile birlikte verilecek bilgiler
MADDE 16- (1) İhracatı yapılması planlanan ve
Ek-1 ve Ek-2’de listelenen kimyasallar, Maddelerin ve Karışımların
Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik
gereğince etiketleme ve ambalajlama hükümlerine tabidir.
(2)
İthalatı yapan taraf veya diğer ülkenin herhangi bir özel gerekliliğinin
olmaması durumunda söz konusu etiketleme ve ambalajlama hükümlerine
ilişkin birinci fıkra geçerlidir.
(3)
Uygun olduğu takdirde Ek-1 ve Ek-2’de listelenen kimyasalların farklı iklim
koşullarındaki de dâhil olmak üzere son kullanma ve üretim tarihleri etikette
belirtilir.
(4)
Ek-1 ve Ek-2’de listelenen herhangi bir kimyasalın ihracatı sırasında 23/6/2017
tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların
Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında
hazırlanmış olan bir güvenlik bilgi formu söz konusu kimyasalla birlikte
verilir. İhracatçı, söz konusu kimyasalı taraf ülkeye veya diğer ülkeye ithal
eden her gerçek veya tüzel kişiye böyle bir güvenlik bilgi formu gönderir.
(5)
Birinci fıkrada belirtilen etikette ve dördüncü fıkrada belirtilen
güvenlik bilgi formunda yer alacak bilgiler uygulanabilir olduğu kadarıyla
hedef ülkenin veya bölgenin resmi dil veya dillerinde hazırlanmalıdır.
İhracatçıların diğer yükümlülükleri
MADDE 17- (1) 8 inci maddenin birinci fıkrasının
(a) ve (d) bentlerinde öngörülen yükümlülüklere tabi ihracatçılar, Bakanlıkça
düzenlenecek uygunluk yazısını ihracat beyannamesi ekinde gümrük idaresine
ibraz etmekle yükümlüdürler. 13 üncü maddenin dördüncü, beşinci ve onuncu
fıkralarının gümrük idarelerince uygulanmasında söz konusu uygunluk yazısı esas
alınır.
(2)
Bakanlığın zorunlu tuttuğu durumlarda ihracatçılar 21 inci maddede öngörülen
yazılım paketini kullanırlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Paylaşımı, Teknik Yardım, Yönetmelik Eklerinin Güncellenmesi
ile İhracat
ve İthalat İçin Kullanılacak Yazılıma İlişkin Hükümler
Bilgi paylaşımı
MADDE 18- (1) Bu Yönetmeliğin amacına uygun
olarak ilgili kurum desteği ile Bakanlık;
a)
Toksikolojik, ekotoksikolojik ve güvenlik bilgileri dâhil olmak üzere bu
Yönetmelik kapsamındaki kimyasallara ilişkin bilimsel, teknik, ekonomik ve
yasal bilginin paylaşılmasını,
b) Sözleşmenin
amaçları doğrultusunda insan sağlığı ve çevreyi korumak amacıyla zararlı
kimyasallara ilişkin alınan yasaklama veya büyük ölçüde kısıtlamaya dair
tedbirlerin kamunun erişimine açık hale getirilmesini,
c)
İnsan sağlığı ve çevreyi korumak amacıyla zararlı kimyasallara ilişkin alınan
yasaklama veya büyük ölçüde kısıtlamaya dair tedbirlerle ilgili bilgilerin
taraf veya diğer ülkelere doğrudan ya da Sekretarya vasıtasıyla iletilmesini,
sağlar.
(2)
Bakanlık gizliliğin gerektiği ve karşılıklı mutabakatın sağlandığı durumlarda
taraf veya diğer ülkelerden aldığı bilgilerin gizliliğini korur.
(3)
Bu Yönetmeliğin amaçları doğrultusunda;
a) Ek-3’te
ve Ek-5’te belirtilen bilgiler,
b)
16 ncı maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen güvenlik bilgi formlarındaki
bilgiler,
c)
Kimyasalların üretim ve son kullanma tarihi,
ç)
Kimyasallara dair zararlılık sınıflandırması, riskin doğası ve ilgili güvenlik
önerileri dâhil olmak üzere tedbir önlemlerine ilişkin bilgi,
d)
Toksikolojik ve ekotoksikolojik testlerin özet sonuçları,
e)
Kimyasal içeriği boşaltılmış ambalajların elleçlenmesine ilişkin bilgi,
gizli
olarak kabul edilmez.
Teknik yardım
MADDE 19- (1) Bakanlık kimyasalların yaşam
döngüleri boyunca etkin bir şekilde yönetilmeleri için gerekli kapasitenin,
uzmanlığın ve altyapının geliştirilmesine yönelik eğitimler dâhil olmak üzere
teknik yardımın desteklenmesi konusunda özellikle gelişmekte olan ve geçiş
ekonomisine sahip olan ülkeler ile iş birliği yapar.
(2)
Bakanlık özellikle gelişmekte olan ve geçiş ekonomisine sahip olan ülkelerin
Sözleşmeyi uygulamalarına olanak sağlamak amacıyla kimyasallara ilişkin teknik
bilginin sağlanması, uzman paylaşımının desteklenmesi, ulusal yetkili
mercilerin belirlenmesi veya sürekliliğinin sağlanması ve zararlı pestisit
formülasyonlarının belirlenmesi için teknik uzmanlığın sağlanması ve
Sekretaryaya gönderilecek bildirimlerin hazırlanmasında destek verir.
(3)
Bakanlık ve ilgili kurum özellikle gelişmekte olan ve geçiş ekonomisine sahip
olan ülkelerde kimyasalların yönetimini geliştirmek amacıyla destekledikleri ve
finanse ettikleri projelere ilişkin bilgi sağlayarak kimyasalların yönetiminde
kapasite geliştirme ile ilgili uluslararası faaliyetlere aktif olarak katılım
sağlar.
Yönetmelik eklerinin güncellenmesi
MADDE 20- (1) Bakanlık ilgili kurum desteği
ile Ek-1 ve Ek-2’de bulunan listeleri Sözleşme kapsamındaki
gelişmeleri ve zararlı kimyasallara ilişkin ülke içi yasaklama veya büyük
ölçüde kısıtlama tedbirlerini göz önünde bulundurarak gözden geçirir.
(2)
Herhangi bir kimyasalın insan sağlığı ve çevreyi korumak amacıyla bitki koruma
ürünü, biyosidal ürün veya sanayi kimyasalı kategorilerden en az birinde ülke
içinde yasaklanması veya büyük ölçüde kısıtlanmasına ilişkin tedbir alınması
durumunda o kimyasal Ek-1’deki listeye dâhil edilir.
(3)
Herhangi bir kimyasalın insan sağlığı ve çevreyi korumak amacıyla, Sözleşmenin
ÖBK usulüne tabi kimyasallar listesine eklenmesi durumunda, o kimyasal
Ek-2’deki listeye dâhil edilir.
(4)
Herhangi bir kimyasalın insan sağlığı ve çevreyi korumak amacıyla Kalıcı
Organik Kirleticilere İlişkin Stokholm Sözleşmesinin yasaklamaya dair ekine
dâhil edilmesi durumunda o kimyasal ihracatı yasak olan kimyasalların bulunduğu
Ek-6’daki listeye dâhil edilir.
İhracat ve ithalat için kullanılacak yazılım
MADDE 21- (1) Bakanlık Ek-1 ve Ek-2’de listelenen
kimyasalların ihracatı ve ithalatına ilişkin yazılım paketi belirler ve bunu
ücretsiz olarak bu Yönetmeliğe tabi olan ihracatçı ve ithalatçıların
kullanımına sunar.
(2)
Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak bildirimler e-ÇBS içerisinde yer alan e-ÖBK
sistemi üzerinden yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Denetim ve İdari Yaptırım
Denetim
MADDE 22- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine ilişkin
denetimler Bakanlık tarafından 2872 sayılı Kanun çerçevesinde
gerçekleştirilir.
İdari yaptırım
MADDE 23- (1) Bu Yönetmeliğe aykırı hareket edenler hakkında 2872 sayılı
Kanunun 13 üncü maddesi ve 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (y) bendinde
öngörülen idari yaptırımlar uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Avrupa birliği mevzuatına uyum
MADDE 24- (1) Bu Yönetmelik Zararlı Kimyasalların
İhracatı ve İthalatına İlişkin 27/7/2012 tarihli ve (AB) 649/2012 sayılı Avrupa
Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 25- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden 6
ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 26- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.