ÖZEL TEKNELERİN DONATIMI VE ÖZEL TEKNELERİ KULLANACAK
KİŞİLERİN YETERLİKLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; özel teknelerin
donatımı ve bunları kullanacak kişilerin yeterlikleri, eğitim ve sınavları ile
belgelendirilmelerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, bağlama kütüğüne veya gemi
siciline kayıtlı özel tekne cinsindeki deniz araçları ile bunların sahiplerini
ve kullanacak kişileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 14/4/1925 tarihli ve 618
sayılı Limanlar Kanunu, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı
Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci
maddesi ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 478 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Amatör denizci belgesi/certificate of competence for operators of pleasure
craft (ADB): Özel tekneleri kullanmak için bu Yönetmelikte aranan şartları
sağlayan kişilere verilen belgeyi,
b)
Amatör denizci bilgi sistemi (ADBS): ADB ile ilgili sınavlar dahil tüm iş ve
işlemlerin yürütüldüğü, bilgilerinin elektronik ortamda tutulduğu, İdare
tarafından hazırlanarak İdare veya yetkilendirilmiş kurum veya kuruluşlar
tarafından kullanılan ve İdarece yönetilen bilgisayar yazılımını,
c)
Amatör denizci kütüğü: ADB kayıtları, belge numarası, kimlik ve iletişim
bilgileri, fotoğrafı, teorik ve uygulama eğitimleri tamamlama tarihleri, sınav
yeri, tarihi ve başarı notu, sağlık raporu ve belge harcı tahsiline ilişkin
bilgilerin yer aldığı elektronik ortamda bulunan veri tabanını,
ç)
İdare: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğünü,
d)
Özel Tekne: Ticari amaç olmaksızın münhasıran gezi, eğlence, spor ve amatör
balıkçılık gibi faaliyetlerde kullanılan, ulusal standarda göre ölçüldüğünde
gövde boyu (LH) 2,5 metre (dahil) ile 24 metre (dahil) arasında olan ve bağlama
kütüğüne veya gemi siciline kaydedilerek bağlama kütüğü ruhsatnamesi veya gemi
sicil tasdiknamesi düzenlenmiş olan tekneleri,
e)
Uygunluk belgesi: CE uygunluk işaretlemesi yapılmış ürünlerin tasarımı ve
üretim gereklilikleri ile bu ürünlerin gereklere uygun olarak piyasaya arz
edildiğini gösterir uyumlaştırılmış standartlara uygun olarak imalatçı firma
tarafından düzenlenmiş belgeyi,
f)
Yetkilendirilmiş kurum veya kuruluş: İdare tarafından amatör denizci eğitimi
verilmek üzere yetkilendirilen kurum veya kuruluşu,
ifade
eder.
(2)
Bu Yönetmelikte geçen ancak birinci fıkrada yer almayan tanımlar için ilgili
mevzuatta yer alan tanımlar geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Özel Teknelerin Donatımı, Seyri ve Amatör Denizci Belgesinin
Alımına ilişkin Usul ve Esaslar
Özel teknelerin donatımı ve seyri
MADDE 5- (1) Tekneye düzenlenmiş bağlama kütüğü ruhsatnamesinin veya
gemi sicil tasdiknamesinin seyir esnasında teknede bulundurulması ve
denetimlerde ibrazı zorunludur.
(2)
Özel tekneler, bölge, mesafe ve zaman sınırı olmaksızın, en az ADB veya güverte
sınıfı gemici ve üstü yeterlik belgesi sahibi bir kişinin sevk ve idaresinde
seyreder. Ancak, 18 yaşından küçük ADB sahibi kişiler, boyu 5 metreden fazla
olan özel tekneleri sevk ve idare edemezler. Gövde boyu (LH) 24 metreden büyük
özel yatlar, ticari yatlar gibi donatılır.
(3)
Özel tekneler, EK-1’de şekli belirtilen noter veya liman başkanlığı onaylı
yetki yazısı ile sahipleri tarafından kullanma ehliyetine haiz başkalarına
geçici olarak kullandırılabilir. Dernek veya vakıflara ait özel tekneler ancak
dernek veya vakıf tarafından yetki yazısı ile yetkilendirilen üye ve sporcuları
tarafından kullanılabilir.
(4)
Makinesi on beygir gücünden az özel tekneleri, sadece kürekle yürütülen
makinesiz tekneleri, kanolar/kayaklar ile ulusal ve uluslararası sportif amaçlı
kürek sporu tekneleri ile Optimist, Laser, Fin, 420, 470, Pirat, Dragon, Wind
Surf gibi yelken sporu tekneleri ve benzeri yarış sınıfı tekneleri
kullananlardan ADB istenmez, bunlar belgesiz kullanılabilir.
(5)
Özel tekneler EK-2’de verilen asgari emniyet teçhizatı listesine göre donatılır.
(6)
Özel teknelerde seyirde en fazla bulunabilecek kişi sayısı, teknenin uygunluk
belgesinin dizayn kategorisinin taşıma kapasitesinde belirtilen sayıdır. Ancak
uygunluk belgesi olmayan özel teknelerde metre başına bir kişi olmak üzere
donatılır ve bu sayı her halükârda on iki kişiyi geçemez.
Amatör denizci belgesi alma şartları
MADDE 6- (1) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve ADB almak isteyen
kişilerde;
a)
15 yaşını bitirmiş olmak ve 18 yaşından küçük olanlar için EK-3’te yer alan
noter onaylı muvafakatnameyi sunmak,
b)
7 nci maddede belirtilen şartları taşıdığını sınava başvuru sırasında belgelemek,
c)
İdare tarafından elektronik ortamda verilen uzaktan teorik eğitim programını
tamamlamak,
ç)
İdare tarafından belirlenen uygulama eğitimini tamamlamak,
d)
Teorik ve uygulama eğitimi sonrası online sistem üzerinden yapılacak sınavda
başarılı olmak,
şartları
aranır.
(2)
Denizcilikle ilgili eğitim veren fakülte, yüksekokul ve meslek
yüksekokullarının güverte ve makine bölümü mezunları, Deniz Harp Okulu
mezunları, Deniz Astsubay Meslek Yüksekokulu Güverte ve Makine bölümleri
mezunları ile mesleki ve teknik anadolu liseleri denizcilik alanı mezunlarına
talep etmeleri halinde eğitim ve sınav şartı aranmadan ADB verilir.
(3)
Birinci fıkranın (ç) bendinde düzenlenen şarta ilişkin muafiyetler İdare
tarafından düzenlenebilir.
Amatör denizci belgesi alacakların sağlık şartları
MADDE 7- (1) ADB alacak kişilerin 26/9/2006 tarihli ve
26301 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak
Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelikte belirtilen sürücü belgesi
sınıfları için istenen sağlık şartları ile muayenelerine dair usul ve esaslara
göre sağlık raporu almaları gerekir.
(2)
13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri
kapsamında sürücü belgesi sahibi olanlar birinci fıkrada belirtilen sağlık ve
muayene şartlarından muaftır.
(3)
ADB sahibi kişinin sağlığı bakımından özel tekne kullanımına engel halde
olduğunun belirlenmesi veya ihbar edilmesi sonrası tespiti hâlinde, İdare
tarafından ADB belgesi geri alınır ve kişinin Devlet hastanelerinden yeniden
muayenesi istenir. Sağlık şartları bakımından özel tekne kullanımına ilişkin
bir engelinin olmadığı veya mevcut olan bu hâlin daha sonra ortadan kalktığı
sağlık raporuyla tespit edildiği takdirde, ADB kişiye iade edilir.
Amatör denizci eğitimleri
MADDE 8- (1) Teorik eğitime katılmak için adayın ADBS üzerinden hesap
oluşturması gerekir.
(2)
Teorik eğitimler çevrimiçi yapılır. Eğitim konularının eğitime başladıktan
sonra en fazla 15 gün içerisinde tamamlanması gerekir. Belirtilen süre
içerisinde eğitimin tamamlanmaması halinde çevrimiçi eğitim tekrarlanır.
(3)
Eğitimin tamamlanmasını müteakip adayın ADBS üzerinden uygulama eğitimi
randevusu alması için gerekli yönlendirme yapılır.
(4)
Teorik eğitimleri tamamlayanlar kendilerine verilen başvuru kodu ile 90 gün
içerisinde uygulama eğitimlerine girmek zorundadır. Kendilerinden
kaynaklanmayan nedenlerle uygulama eğitimine katılamayanlar için bu süre en
fazla 90 gün uzatılır.
(5)
Uygulama eğitimlerinin kapsamı, gerekleri ve eğitim müfredatı İdare tarafından
belirlenir ve bu eğitimler İdare ya da yetkilendirilmiş kurum veya kuruluşlar
tarafından verilir. Uygulama eğitimlerini başarıyla tamamlayanların uygulama
eğitimlerini bitirme durumu çevrimiçi kütük kayıtlarına Bakanlık veya
yetkilendirilmiş kurum veya kuruluşlar tarafından işlenir.
(6)
Uygulama eğitiminin tamamlanmasını müteakip adayın ADBS üzerinden oluşturduğu
hesap üzerinden sınav oluşturabilmesi ve katılabilmesi için sınav modülü aktif
hale gelir. Sınavda başarısız olanlar aynı sınav için en az bir hafta
aralıklarla sınava toplam dört kez katılabilir. Dördüncü kez başarısız olanlar
teorik eğitimi tekrar almak zorundadır ancak uygulama eğitiminden muaf
tutulurlar.
Amatör denizci belgesi sınavları
MADDE 9- (1) ADB sınavları İdare tarafından
bilgisayarda internet ortamında çevrimiçi olarak en az dört seçenekli çoktan
seçmeli test yöntemiyle yapılır.
(2)
Sınava başvuru yöntemi, sınav öncesi ve sonrası işlemleri ile sınav kuralları
İdarenin resmi internet sitesinde duyurulur.
Sınav konuları ve başarı notu
MADDE 10- (1) Sınavda başarılı olmak için
100 üzerinden en az 70 puan almak gerekir. Sınavda; düzlem seyir, denizde
çatışmayı önleme kuralları, temel gemicilik ve tekne kullanma, meteoroloji,
denizde güvenlik ve denizde haberleşme, ilk yardım ve uluslararası sözleşmeler,
tekne, motor ve elektrik bilgisi gibi konuları içeren en az 25 soru sorulur.
Amatör denizci belgesi düzenlenmesi
MADDE 11- (1) ADB, İdare veya yetkisi
bulunan herhangi bir liman başkanlığı tarafından düzenlenir ve adaya veya
Türkiye Cumhuriyeti kimlik fotokopisi ile birlikte yazılı olarak
yetkilendirdiği vekiline verilir.
(2)
Belge şekli İdare tarafından belirlenir.
(3)
ADB ile ilgili tüm bilgi ve kayıtlar Amatör Denizci Kütüğünde tutulur.
(4)
Aday tarafından e-Devlet üzerinden alınan ve çevrimiçi olarak doğrulanabilir
kare kodlu çıktı ADB yerine geçer, denetim sırasında bu belge yeterli olup
ayrıca belge sorgulanmaz.
Yetkilendirilmiş kurum veya kuruluş
MADDE 12- (1) İdare, uygulama ADB eğitimi
vermek amacıyla kurum veya kuruluşları yetkilendirebilir.
(2)
Yetkilendirmeye esas kriterler ile yetkilendirme usul ve esasları İdare tarafından
belirlenir.
Amatör denizci belgesi yenileme işlemleri
MADDE 13- (1) ADB sahibi, kartının kayıp
veya çalıntı olduğunu beyan etmesi, üzerindeki yazıların silinmesi veya kartın
kırılması halinde ADBS üzerinden belgenin yenilenmesini çevrimiçi olarak talep
eder ve 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu kapsamında güncel belge
harcı ödeyerek İdareye veya ADB düzenleme yetkisi olan herhangi bir liman
başkanlığına başvurur. Başvuru yapılan idare veya liman başkanlığınca
düzenlenen belge sahibine teslim edilir veya talep edilen adrese gönderilir.
Amatör denizci belgesi geçerlik alanı
MADDE 14- (1) ADB gemi adamı yeterlik
belgesi yerine geçmez.
(2)
Turizm mevzuatı uyarınca belgelendirilmiş, ticari faaliyette bulunmaksızın gezi
ve sportif amaçlı olarak mürettebatsız (bare-boat) kiralanan ticari yatlar,
kiracı sıfatıyla ADB sahibi kişilerce sevk ve idare edilebilir. Ayrıca, yabancı
uyruklu kişiler kendi ülkelerinden almış oldukları belgenin tanıdığı yetkiler
çerçevesinde anılan tekneleri kullanabilir.
Amatör denizci belgesinin iptali
MADDE 15- (1) Amatör denizci kütüğüne
kaydedildikten ve belgesi teslim edildikten sonra, kişinin 6 ncı maddede
belirtilen şartlardan herhangi birini kaybetmesi veya kendi isteği ya da vefatı
hallerinde veya mahkeme kararı olması halinde amatör denizci belgesi İdarece
iptal edilir, belgenin iadesi istenir ve durum amatör denizci kütüğüne işlenir.
Amatör denizci belgesinin denkliği
MADDE 16- (1) İdare, Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşlarının ve Türkiye’de bulunan yabancı uyruklu kişilerin bir başka
ülkeden aldıkları belgelerin denkliğinin kabulü için belge veren ülkenin
gerekli gördüğü şartların değerlendirmesini yapmaya ve çevrimiçi doğrulama
talep etmeye yetkilidir.
Kullanım esasları
MADDE 17- (1) Özel tekneler hiçbir şekilde
ticari amaçla kullanılamaz. Bu teknelerin malikleri veya yetki verdikleri
kişiler, teknede bulunmaları kaydıyla, akraba ve arkadaşlarını gezi, eğlence ve
amatör balıkçılık amacıyla tekneye alabilirler.
(2)
Özel tekneler, Bağlama Kütüğü Ruhsatnamesinde veya Gemi Sicil Tasdiknamesinde
kayıtlı olmayan makine ile seyre çıkamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İdari Yaptırımlar
İdari yaptırımlar
MADDE 18- (1) Bu Yönetmelikte belirtilen
seyir haddinden fazla kişiyle yola çıkan özel tekneler ile ticari maksatla
yolcu veya yük taşıyan tekneler, “yolculuğuna izin verilmemiş” sayılır ve
bunlar hakkında 10/6/1946 tarihli ve 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında
Kanunun 20 nci maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.
(2)
ADB belgesi olmadığı halde özel tekne kullanan kişilere 10.000 Türk lirası
idari para cezası uygulanır.
(3)
ADB belgesi ile ticari faaliyette bulunan kişilere 50.000 Türk lirası idari
para cezası uygulanır. Faaliyetin tekrarı halinde ise ayrıca, kişinin amatör
denizci belgesi iki yıl süreyle askıya alınır.
(4)
Bu Yönetmeliğe göre verilen idari para cezaları, tebliğinden itibaren en geç
bir ay içerisinde ödenir.
(5)
Bu Yönetmelikte belirlenen idari para cezaları, her yıl bir önceki yıla ilişkin
olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan
edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere
artırılarak uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 19- (1) 2/3/2008 tarihli ve 26804
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Teknelerin Donatımı ve Kullanacak
Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 20- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.