ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK
BAKANLIĞI PİYASA
GÖZETİMİ VE DENETİMİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının görev alanında bulunan ürünlere ilişkin teknik düzenlemelerde veya
11/3/2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Ürün
Güvenliği Yönetmeliğinde belirtilen insan sağlığı ve güvenliği, tüketicilerin
korunması, çevrenin korunması, kamu emniyetinin sağlanması ve diğer kamu
yararının azami düzeyde korunmasını hedefleyen gereklilikleri yerine getiren
uygun ve güvenli ürünlerin piyasaya arz edilmesi veya piyasada bulundurulmasını
teminen piyasa gözetimi ve denetimi ile sonucunda alınacak önlemlerin usul ve
esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı görev alanında bulunan ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimine
ilişkin usul ve esasları, alınacak önlemleri, denetim personelinin görev, yetki
ve yükümlülükleri ile iktisadi işletmecilerin yükümlülüklerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 5/3/2020 tarihli ve 7223
sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 86 ncı, 90 ıncı ve 508 inci
maddelerine ve 9/7/2021 tarihli ve 4269 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla
yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve
Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin
yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi,
b)
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
c)
Bakan yardımcısı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili bakan
yardımcısını,
ç)
Ciddi risk taşıyan ürün: Risk değerlendirmesine dayanması ve ürünün normal ve
öngörülebilir kullanımının dikkate alınması kaydıyla, zarara yol açabilecek bir
tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birlikte
ele alınması neticesinde, riskin etkisi kısa vadede ortaya çıkmayan vakalar da
dâhil olmak üzere, Bakanlığın acil müdahalesini gerektiren risk taşıyan ürünü,
d)
Dağıtıcı: Ürünü tedarik zincirinde yer alarak piyasada bulunduran, imalatçı
veya ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel kişiyi,
e)
Denetim personeli: Piyasa gözetimi ve denetimi yapmak üzere denetim personeli
kimlik kartı almış Bakanlıkça görevlendirilen personeli,
f)
Duyusal inceleme: Ürünün herhangi bir test veya muayene işlemine tabi
tutulmadan önce, denetim personelinin duyuları ve/veya basit ve yaygın olarak
kullanımda olan ölçme veya kontrol araçları kullanılarak yapılacak fiziksel
incelemeyi,
g)
Düzeltici önlem: Bir ürünün uygunsuzluğunu ortadan kaldırmak amacıyla,
Bakanlığın talebi üzerine veya kendiliğinden iktisadi işletmecinin
gerçekleştirdiği faaliyeti,
ğ)
Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünü,
h)
Geri çağırma: Nihai kullanıcının elinde bulunan ürünün iktisadi işletmeciye
geri getirilmesini amaçlayan her türlü önlemi,
ı)
Gönüllü önlem: Bakanlığın talebi olmadan gerçekleştirilen düzeltici önlemi,
i)
Güvenli ürün: Kullanım süresi, hizmete sunulması, kurulumu, kullanımı, bakımı
ve gözetimine ilişkin talimatlara uygun ve normal kullanım koşullarında
kullanıldığında risk taşımayan veya sadece ürünün kullanımına özgü asgari risk
taşıyan ve insan sağlığı ve güvenliği için gerekli düzeyde koruma sağlayan
ürünü,
j)
İktisadi işletmeci: İmalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı, dağıtıcı veya ilgili
teknik düzenleme kapsamında ürünlerin imalatına, piyasada bulundurulmasına veya
hizmete sunulmasına ilişkin sorumluluğu olan diğer gerçek veya tüzel kişileri,
k)
İmalatçı: Ürünü imal ederek veya ürünün tasarımını veya imalatını yaptırarak
kendi isim veya ticari markası ile piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
l)
İş günü: Ulusal bayram, genel tatil ve hafta sonu tatili günleri hariç diğer
günleri,
m)
İthalatçı: Ürünü ithal ederek piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
n)
Kanun: 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler
Kanununu,
o)
Nihai kullanıcı: Bir ürünü ticaret, iş, zanaat ve mesleki faaliyetler dışında
tüketici olarak ya da sanayi veya mesleki faaliyeti için elinde bulunduran,
Türkiye’de yerleşik veya ikamet eden gerçek ya da tüzel kişiyi,
ö)
Piyasa gözetimi ve denetimi (PGD): Ürünlerin ilgili teknik düzenlemesi veya
genel ürün güvenliği mevzuatında belirtilen gereklere uygun olmalarını sağlamak
ve bu mevzuat kapsamında yer alan kamu yararını korumak amacıyla Bakanlık
tarafından yürütülen faaliyetleri ve alınan tedbirleri,
p)
Piyasa Gözetimi ve Denetimi Veri Tabanı (PGDVT): Bakanlığın PGD faaliyetlerine
ilişkin her türlü bilgi, belge ve verilerin kaydına, elektronik ortamda
saklanmasına, gerektiğinde veri girişi, veri çağırma, risk değerlendirmesi ve
raporlama uygulamalarına imkân veren sistemi,
r)
Piyasada bulundurma: Piyasaya arz edilen ürünün ticari faaliyet yoluyla,
bedelli veya bedelsiz olarak dağıtım, tüketim veya kullanım için piyasaya
sağlanmasını,
s)
Piyasadan çekme: Tedarik zincirindeki ürünün piyasada bulundurulmasını önlemeyi
amaçlayan her türlü tedbiri,
ş)
Piyasaya arz: Ürünün piyasada ilk kez bulundurulmasını,
t)
RAPEX: Gıda Dışı Güvenli Olmayan Ürünlere İlişkin AB Hızlı Uyarı Sistemini,
u)
Risk: Zarara yol açacak bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile bu zararın
ciddiyetinin büyüklüğünün birleşimini,
ü)
Risk Değerlendirme Komisyonu: Uygunsuz ürünlerin taşıdığı riskin derecesini
belirlemek amacıyla Genel Müdürlük tarafından kurulan Komisyonu,
v)
Risk taşıyan ürün: Ürünün kullanım amacı veya kullanım süresi ve
uygulanabildiği durumlarda hizmete sunulması, kurulum ve bakım gereklilikleri
de dâhil olmak üzere, ürünün normal ve öngörülebilir kullanım koşulları
çerçevesinde, ilgili teknik düzenleme ya da genel ürün güvenliği mevzuatı
kapsamında korunan insan sağlığı ve güvenliğini, iş yerinde sağlık ve
güvenliği, tüketicilerin korunmasını, çevreyi, kamu güvenliğini ve diğer kamu
yararlarını, makul ve kabul edilebilir değerlendirilen ölçünün ötesinde olumsuz
etkileme olasılığı bulunan ürünü,
y)
Şahit numune: Test ve muayene yapılmasına ihtiyaç duyulan hallerde; uygunluk
değerlendirme kuruluşuna gönderilmek üzere alınan numuneyle birlikte, numunenin
zayi olması veya yargıya başvurulması halinde kullanılmak üzere alınan ve Genel
Müdürlük tarafından muhafaza edilen numuneyi,
z)
Teknik düzenleme: İdari hükümler de dâhil olmak üzere, ürünün niteliğini,
işleme veya üretim yöntemlerini ya da bunlarla ilgili terminoloji, sembol,
ambalajlama, işaretleme, etiketleme veya uygunluk değerlendirme işlemlerini tek
tek ya da birkaçını ele alarak belirleyen uyulması zorunlu mevzuatı,
aa)
Tutanak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Tutanağını,
bb)
Uygunluk değerlendirme kuruluşu: Kalibrasyon, test, belgelendirme ve muayene
dâhil olmak üzere, uygunluk değerlendirme faaliyeti gerçekleştiren kuruluşu,
cc)
Uygunluk değerlendirmesi: Ürün, süreç, hizmet, sistem, kişi veya kuruluşa
ilişkin belirli şartların yerine getirilip getirilmediğini gösteren süreci,
çç)
Uygunluk işareti: Ürünün ilgili teknik düzenlemeye uygun olduğunu gösteren
işareti,
dd)
Uygunsuzluk: Ürünün ilgili teknik düzenlemeye veya genel ürün güvenliği
mevzuatına uygun olmama halini,
ee)
Uzaktan iletişim aracı: Mektup, katalog, telefon, faks, radyo, televizyon,
elektronik posta mesajı, kısa mesaj, internet gibi fiziksel olarak karşı
karşıya gelinmeksizin sözleşme kurulmasına imkân veren her türlü araç veya
ortamı,
ff)
Ürün: Her türlü madde, müstahzar veya eşyayı,
gg)
Yetkili temsilci: İmalatçının Kanun ve ilgili diğer mevzuat kapsamındaki bazı
yükümlülüklerini onun adına yerine getirmek üzere imalatçı tarafından yazılı
şekilde görevlendirilen Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar
Genel esaslar
MADDE 5- (1) PGD; ürünlerin ilgili teknik düzenlemesi
veya genel ürün güvenliği mevzuatında belirtilen gereklere uygun olmalarını
sağlamak ve bu mevzuat kapsamında yer alan insan sağlığı ve güvenliği,
tüketicilerin korunması, çevrenin korunması, kamu emniyetinin sağlanması ve
diğer kamu yararının azami düzeyde korunması amacıyla Bakanlık tarafından
yürütülen faaliyetleri, denetimleri ve alınan tedbirleri kapsar.
(2)
Teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun
ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir. Teknik düzenlemenin
bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği
durumlarda, bir ürünün güvenli olup olmadığının değerlendirmesi genel ürün
güvenliği mevzuatına göre yapılır.
(3)
Denetimin, ürünün piyasaya arzından nihai kullanıcıya ulaştığı aşamaya kadar
yapılması esastır. Ancak, teknik düzenlemelerin gerektirdiği hallerde ve
öngördüğü koşullarda denetim; piyasaya arz koşullarıyla sınırlı kalmak üzere
ithalat, ihracat, montaj, hizmete sunum veya bir mal ya da hizmet sağlanması
sürecinde veya kullanım aşamasında da yapılabilir.
(4)
Teknik düzenleme hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Bakanlığın görev alanında
olan ürünlerle ilgili PGD, aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a)
Bakanlık görev alanında olan ürünlere ilişkin PGD’yi; denetim personeli
marifetiyle yürütür, gerekli önlemleri alır ve gerektiğinde idari yaptırımlar
uygular.
b)
Bakanlık görev alanında olan ürünlerin PGD’sini, yıllık denetim programının
yanı sıra resen veya ihbar ve şikâyet üzerine yapar.
c)
Satış ve kiralama amacıyla yazılı basın, radyo, televizyon, internet ve benzeri
iletişim araçlarında reklam ve ilanları yer alan ve satılan ürünler; piyasaya
arz edilmiş kabul edilir.
ç)
Ürüne ilişkin ihbar ve şikâyetler; Bakanlığın internet sitesinde yer alan
ihbar/şikâyet formları, ilgili hizmet birimlerine ait elektronik posta
adresleri ile ilgili internet adresleri kullanılarak veya mevzuatta belirtilen
usul ve esaslar çerçevesinde yazılı olarak yapılır. Bakanlığın ALO 170 ihbar/şikâyet
hattından da ihbar ve şikâyetler yapılabilir.
d)
Bakanlığa bildirilen bilgi, ihbar ve şikâyetler hakkında başvuru sahibine en
geç bir ay içinde bilgi verilir.
e)
Denetim; ürünlerin bedelli veya bedelsiz olarak piyasaya arz edildiği,
satıldığı ve dağıtıldığı her yerde, depo, işyeri, nakil araçları ve
gerektiğinde üretim tesislerinde veya üretim ve hizmet aracı olarak
kullanıldığı yer ve tesislerde, işlendikleri, ambalajlandıkları, montaj veya
dolum yapıldıkları yerlerde yapılır.
f)
Denetimler, asgari şartlarda denetim yapılan yerlerdeki çalışmaları
engellemeyecek şekilde planlanır ve yapılır.
g)
PGD; ürüne ait bilgi ve belgeleri ilgili mevzuat çerçevesinde incelemek, ürünü
duyusal incelemek, gerektiğinde numune almak veya yerinde muayene ve/veya test
yapmak ve iktisadi işletmeciyi ilgili mevzuat ve teknik düzenlemeler hakkında
bilgilendirmek suretiyle gerçekleştirilebilir. Bu faaliyetlerin sırası, kapsamı
ve içeriği ile gerektiğinde tümünün ya da ihtiyaca binaen bir kısmının
yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir.
ğ)
PGD faaliyetleri sırasında ürünün uygunluk değerlendirme sürecinde yer almayan
uygunluk değerlendirme kuruluşlarının imkânlarından yararlanılır. Uygunluk
değerlendirmesini yapan kuruluş haricinde ürünün test ve muayenesini yapacak
kuruluş yoksa denetim personelinin gözetim ve denetiminde, bu kuruluşta veya
imalatçının laboratuvarında yahut bir başka imalatçının laboratuvarında ürünün
test ve muayenesi yaptırılır. Ancak, test ve muayene sonucuna göre karar verme
yetkisi Bakanlığa aittir.
h)
Denetim sonunda üründe bir uygunsuzluk tespit edilmemesi, iktisadi işletmecinin
Kanun kapsamındaki ürüne yönelik sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(5)
Bakanlık; yapılan ihbar ve şikâyetler üzerine, kullanıma geçmiş ürünün, piyasada
kendisini birebir temsil eden ürün bulunmaması durumunda, ürünün teknik
dosyasını ve ilgili belgeleri denetlemek yoluyla, ürünün piyasaya arz edildiği
zamanda teknik mevzuatına uygun olup olmadığını denetleyebilir.
Denetimin şekli
MADDE 6- (1) PGD, durumun gereklerine göre aşağıdaki hususlardan bir
veya birkaçını kapsayacak şekilde yapılır:
a)
Teknik düzenlemenin öngördüğü işaretler ve/veya belgeler üzerinden inceleme.
b)
İlgili bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine
ilişkin hükümler içermediği durumlarda, genel ürün güvenliği mevzuatında
belirtilen düzenlemeler çerçevesinde ürünün uygun olduğunu gösteren bilgi
ve/veya belgeler üzerinden inceleme.
c)
Duyusal inceleme.
ç)
Test ve muayene.
Numune alma, test ve muayene
MADDE 7- (1) Denetim personeli, ürünün test ve muayenesini gerekli
gördüğü takdirde her türlü test ve muayeneyi yaptırmak üzere denetlenen üründen
numune alır. Numune miktarı; ürünün yapısına ve özelliğine göre, test ve
muayenelerin gerektirdiği ölçüyü aşmamak üzere, biri şahit numune olmak üzere
üç takımı geçmeyecek miktarda iktisadi işletmeciden bedeli ödenmeden alınır.
(2)
Numune alınması halinde, denetim esnasında tutanağın ilgili bölümü doldurulur.
Numuneler; özelliklerine göre mühürleri bozulmadan, açılmayacak şekilde denetim
personeli ile iktisadi işletmeci yahut çalışanlarıyla birlikte mühürlenir ve
üzerlerine tutanak numarası, tarafların bilgilerini gösteren unvan ve imzalar
ile ürünün markası, modeli, parti veya seri numarasını taşıyan etiket konulur.
(3)
Alınan numunelerden bir takım, test ve muayene yapılması için Genel Müdürlük
tarafından belirlenen uygunluk değerlendirme kuruluşuna gönderilir. İkinci
takım, şahit numune olarak Genel Müdürlük tarafından muhafaza edilir. Üçüncü
takım numune ile tutanağın bir nüshası iktisadi işletmeciye teslim edilir.
Uygunluk değerlendirme kuruluşu; tetkikleri en kısa zamanda yapar, sonucu bir
raporla tespit eder ve bu raporu Genel Müdürlüğe yazılı ve elektronik ortamda
gönderir.
(4)
Numune almanın mümkün olmadığı, taşınamayan ürünler için test ve muayene
işlemleri; denetim personelinin gözetiminde, ürünün bulunduğu yerde, belirlenen
uygunluk değerlendirme kuruluşuna iktisadi işletmecinin veya temsilcisinin
katılımı ile yaptırılır. İktisadi işletmecinin veya temsilcisinin gelmemesi,
test ve muayene işlemlerinin gerçekleştirilmesine engel teşkil etmez.
(5)
Uzaktan iletişim aracı yoluyla piyasaya arz edilen ürünlere ilişkin numune alma
işlemleriyle ilgili hükümler saklıdır.
Numune, test ve muayene ücreti
MADDE 8- (1) Test ve muayene sonucunda, numunenin uygun çıkması
durumunda;
a)
Test ve muayene, nakliye, bindirme ve indirme ücreti Bakanlığa aittir.
b)
Numunenin özelliğini kaybetmemesi durumunda yapılan test sonucu, iktisadi
işletmeciye Genel Müdürlük tarafından bildirilir. Bildirim yazısında varsa
şahit numunenin ve test/muayene işlemine tabi tutulan numunenin alınması
gerektiği belirtilir. Bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde şahit numune
dâhil alınmayan numuneler, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüklerine
intikal ettirilir. Bu durumda ilgili iktisadi işletmeci numune bedelini talep
edemez.
c)
Numunenin özelliğini kaybetmesi durumunda, Genel Müdürlük onayı ile numunenin
bulunduğu uygunluk değerlendirme kuruluşu tarafından “numune bertaraf tutanağı”
düzenlenerek numune bertaraf edilir veya ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda
teslim edilmesi gereken tesislere intikal ettirilir ve numune bedeli Bakanlık
tarafından iktisadi işletmeciye ödenir.
(2)
Test ve muayene sonucunda numunenin uygunsuz olduğunun veya risk taşıdığının
tespit edilmesi durumunda;
a)
Numune, test ve muayene, nakliye, bindirme, indirme, bertaraf ücreti ve bunlara
ilişkin diğer giderler imalatçı veya ithalatçıya aittir. Yapılan masraflar,
ilgili imalatçı veya ithalatçıya genel hükümlere göre rücu edilir.
b)
Bakanlık tarafından bedelsiz olarak test ve muayene hizmeti alınan durumlarda;
uygun olmadığı tespit edilen numuneler için hizmet alım şartları kapsamında
önceden belirlenen ve ilgili uygunluk değerlendirme kuruluşu tarafından fatura
edilen bedel, imalatçı veya ithalatçı tarafından doğrudan bu kuruluşa ödenir.
c)
Numunenin, ürünün özelliğine göre uygun koşullarda ve uygun bir süreyle test
kuruluşunda saklanması sağlanır. Bu süre sonunda “numune bertaraf tutanağı”
düzenlenerek numune Bakanlık tarafından bertaraf edilir veya ettirilir.
ç)
Uygunsuzluk nedeniyle uygulanacak idari yaptırım kararının kesinleşmesinden
sonra şahit numuneye (c) bendindeki usule göre işlem yapılır.
Uzaktan iletişim aracı yoluyla piyasaya arz edilen ürünlerin
denetimi
MADDE 9- (1) Uzaktan iletişim aracı yoluyla piyasaya arz edilen veya
piyasada bulundurulan ürünlerin denetiminde, Kanunun 24 üncü maddesinin ikinci
fıkrası kapsamında düzenlenen usul ve esaslar uygulanır.
RAPEX bildirimleri
MADDE 10- (1) Bakanlık, RAPEX aracılığıyla
uygun olmadığı tespit edilen piyasaya arz edilmiş ürünler hakkında, denetim
süreci içerisinde test ve muayene işlemi yapmadan RAPEX sistem bildiriminde yer
alan risk tipi göz önüne alınarak iktisadi işletmeciden savunma talep edebilir.
Savunma talep yazısında ürüne ilişkin bilgi ve belgeler de talep edilebilir.
(2)
İktisadi işletmeciden alınan savunma ve/veya bilgi ve belgelerin
değerlendirilmesi sonucunda tespit edilen uygunsuzluklarla orantılı olarak
önlemleri uygulaması, iktisadi işletmeciden talep edilebilir.
(3)
İktisadi işletmeci tarafından sunulan savunma ile bilgi ve belgelerin
değerlendirme yapılabilmesi için yeterli bulunmaması durumunda test ve muayene
işlemleri de dâhil olmak üzere ürüne ilişkin piyasa gözetimi ve denetim faaliyeti
başlatılır.
Ürünlerin izlenebilirliği
MADDE 11- (1) İktisadi işletmeciler;
tedarik zincirinde yer alan bir önceki ve varsa bir sonraki iktisadi
işletmecinin ismi, ticaret unvanı veya markası ve irtibat bilgileri ile ürünün
takibini kolaylaştıracak diğer bilgilerin kaydını düzenli bir şekilde tutar,
ürünü piyasaya arz ettikleri veya piyasada bulundurmaya başladıkları tarihten
itibaren en az on yıl boyunca muhafaza eder ve Bakanlığın talebi halinde
Bakanlığa sunarlar.
(2)
Bu Yönetmelik kapsamında düzeltici önlemlerin alınması gerektiğinde kullanılmak
üzere, iktisadi işletmeciler; parti, seri veya lot bazında ürünün dağıtımını
yaptığı dağıtıcıları ve dağıtımı yapılan ürün miktarlarını içeren kayıt
oluşturur ve Bakanlığın talebi halinde bu kayıtları sunar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunsuzluk Halinde Alınacak Önlemler ve Uygulanacak Yaptırımlar
Risk Değerlendirme Komisyonu
MADDE 12- (1) Uygunsuz ürünlerin taşıdığı
riskin derecesini belirlemek amacıyla Genel Müdürlük tarafından Risk
Değerlendirme Komisyonu oluşturulur. Komisyonun oluşumu ve işleyişine ilişkin
usul ve esaslar Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
(2)
Denetimi gerçekleştiren denetim personeli, ihtiyaç duyulması durumunda Genel
Müdürlük tarafından üye sıfatı ile Komisyona katılım sağlayabilir. Bakanlığın
diğer birimlerinde veya uygunluk değerlendirme kuruluşunda görevli personel ise
üye sıfatını taşımaksızın bilgisine ve görüşüne başvurulmak üzere Komisyon
toplantısına davet edilebilir.
(3)
Bakanlık, yaptığı denetimler veya aldığı bilgi, ihbar veya şikâyetler
neticesinde bir ürünün risk taşıdığına dair yeterli gerekçe bulunduğuna kanaat
getirirse, risk değerlendirmesi yapar.
(4)
Ürüne ilişkin uygunluk işareti veya teknik düzenlemenin gerektirdiği teknik
dosya, etiket, talimat ve ilgili dokümanların bulunmaması, eksik veya yetersiz
olması veya yanlış kullanılması halinde risk değerlendirmesi yapmak için
yeterli gerekçenin bulunduğu varsayılabilir.
(5)
Genel Müdürlüğe bildirilen uygunsuzluklara ilişkin ön değerlendirme işlemi
Genel Müdürlük bünyesindeki ilgili teknik daire tarafından yapılır. Ön
değerlendirme işlemi sonucunda:
a)
Genel Müdürlük bünyesindeki ilgili teknik daire, uygunsuzlukların şekli
uygunsuzluk oluşturduğu kanaatinde ise 14 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına
karar verir.
b)
Genel Müdürlük bünyesindeki ilgili teknik daire, uygunsuzlukların risk taşıyan
uygunsuzluk oluşturduğu kanaatinde ise değerlendirmesi ile birlikte ilgili
bilgi ve belgeleri Risk Değerlendirme Komisyonuna sunar.
(6)
Risk Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde:
a)
Üründeki uygunsuzlukların şekli uygunsuzluk oluşturduğu tespit edilirse, 14
üncü madde hükümleri uygulanır.
b)
Üründeki uygunsuzlukların risk taşıyan uygunsuzluk oluşturduğu tespit edilirse,
15 inci madde hükümleri uygulanır.
Risk değerlendirmesi
MADDE 13- (1) Ürüne ilişkin aşağıdaki
uygunsuzlukların tespit edilmesi halinde Bakanlık, 12 nci maddede belirtilen
risk değerlendirmesini yapmak için yeterli gerekçenin bulunduğunu varsayabilir:
a)
Ürüne ilişkin uygunluk işareti veya teknik düzenlemenin gerektirdiği teknik
dosya, etiket, talimat ve ilgili dokümanların bulunmaması, eksik veya yetersiz
olması veya yanlış kullanılması.
b)
Ürüne ilişkin mevzuatın gerektirdiği model, parti ve seri numarası veya ayırt
edilmesini sağlayacak diğer bilgilerin kolayca görülebilir ve okunabilir
şekilde üründe yer almaması, ürünün boyut veya doğasının buna elverişli
olmadığı durumlarda ise bu bilgilerin ürünün ambalajında veya ürüne eşlik eden
bir belgede yer almaması.
c)
Mevzuatın gerektirdiği hallerde imalatçı veya ithalatçının isminin, kayıtlı
ticaret unvanının veya markasının ve kendisine ulaşılabilecek açık adresin
ürünün üzerinde, bunun mümkün olmadığı durumlarda ürünün ambalajında veya ürüne
eşlik eden bir belgede belirtilmemesi.
ç)
Ürünün taşıyabileceği risklere karşı nihai kullanıcılar için gerekli bilgiler,
montaj, kullanım ve bakım talimatları ile güvenlik kurallarının Türkçe olmaması.
d)
Ürünün teknik düzenlemesinde düzenlenen herhangi bir idari şartın yerine
getirilmemesi.
Şekli uygunsuzluk
MADDE 14- (1) Aşağıda sayılanlarla sınırlı
olmamak üzere insan sağlığı ve güvenliğini, tüketicilerin korunmasını, çevreyi,
kamu güvenliğini ve diğer kamu yararlarını, makul ve kabul edilebilir
değerlendirilen ölçünün ötesinde olumsuz etkileme olasılığı bulunmayan uygunsuzluklar
şekli uygunsuzluk olarak kabul edilir:
a)
Ürüne ilişkin uygunluk işareti veya teknik düzenlemenin gerektirdiği teknik
dosya, etiket, talimat ve ilgili dokümanların bulunmaması, eksik veya yetersiz
olması veya yanlış kullanılması.
b)
Ürüne ilişkin mevzuatın gerektirdiği model, parti ve seri numarası veya ayırt
edilmesini sağlayacak diğer bilgilerin kolayca görülebilir ve okunabilir
şekilde üründe yer almaması, ürünün boyut veya doğasının buna elverişli
olmadığı durumlarda ise bu bilgilerin ürünün ambalajında veya ürüne eşlik eden
bir belgede yer almaması.
c)
Mevzuatın gerektirdiği hallerde imalatçı veya ithalatçının isminin, kayıtlı
ticaret unvanının veya markasının ve kendisine ulaşılabilecek açık adresin
ürünün üzerinde, bunun mümkün olmadığı durumlarda ürünün ambalajında veya ürüne
eşlik eden bir belgede belirtilmemesi.
(2)
Şekli uygunsuzluk tespit edilen ürünler için:
a)
Birinci fıkrada belirtilen uygunsuzlukların giderilmesi amacıyla, tutanağın
ilgili bölümü doldurulur ve savunma yapılabilmesi ve düzeltici faaliyet planını
sunabilmesi için iktisadi işletmeciye on iş günü süre verilir. Bu süre içinde
başvuru yapmayan iktisadi işletmecinin düzeltme faaliyetinde bulunmayacağı
kabul edilir.
b)
(a) bendi uyarınca, ürünün uygunsuzluğunu gidermek için düzeltici faaliyet
planı sunmayan veya düzeltici faaliyet planı sunan ancak verilen süre sonunda
uygunsuzluğu gidermeyen iktisadi işletmeciye Bakanlık tarafından Kanunun 16 ncı
maddesinde düzenlenen önlemlerden uygun ve gerekli olanları orantılılık
ilkesine riayet edilerek uygulanır.
c)
İktisadi işletmeci tarafından sunulan düzeltici faaliyet planı, gerektiğinde
değişiklik yapılarak Genel Müdürlük tarafından onaylanır ve iktisadi
işletmeciye tebliğ edildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere şekli
uygunsuzluğun niteliği, ürünün özelliği ve piyasadaki yaygınlığı
değerlendirilerek altı ayı geçmemek üzere düzeltme süresi verilir.
ç)
Denetim sonucunda şekli uygunsuzluğun giderilmesi için süre verilmiş olan bir
ürüne aynı uygunsuzluk için tekrar süre verilmez. Ancak verilen süre sonunda
uygunsuzluğun mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle giderilemediğinin
kanıtlanması halinde altı ayı geçmemek üzere ek süre verilir.
d)
Şekli uygunsuzluk nedeniyle verilen sürelerin takibi ile düzeltme faaliyetinin
gereklerinin yerine getirilip getirilmediğinin kontrolü Genel Müdürlük
tarafından yapılır. Düzeltme işlemleri sonucunda uygun hale getirildiği kanıtlanan
ürünler tekrar piyasaya arz edilebilir.
Risk taşıyan uygunsuzluk
MADDE 15- (1) Ürünün; insan sağlığı ve güvenliği,
tüketicilerin korunması, çevre, kamu güvenliği ve diğer kamu yararları
açısından makul ve kabul edilebilir değerlendirilen ölçünün ötesinde risk
teşkil ettiğine dair şüphe bulunması halinde tutanağın ilgili bölümü doldurulur
ve test veya muayeneye başvurulur.
(2)
Risk değerlendirmesi neticesinde ürünün risk teşkil ettiğinin tespit edilmesi
durumunda Genel Müdürlük imalatçıdan veya ithalatçıdan riskin büyüklüğü ile
orantılı olarak riski ortadan kaldırmak amacıyla uygun önlemleri almasını talep
eder.
(3)
İmalatçı veya ithalatçı ikinci fıkrada düzenlenen talebin kendisine tebliğ
edilmesinden itibaren on iş günü içerisinde Genel Müdürlüğe başvurur. Başvuruda
asgari olarak aşağıdaki bilgilerin yer alması zorunludur:
a)
Ürünü tanıtacak marka, model, tip, parti veya seri numarası, ürünü net şekilde
tanıtan diğer ayırt edici özellikler ve önlemi gerektiren sorunun açık ve
anlaşılır tarifi.
b)
Riskin giderilmesi amacı ile hangi önlemlerin uygulanacağı.
c)
Dağıtıcılarının bulunması durumunda (b) bendinde düzenlenen önlemlerden
haberdar edilme yöntemleri ve önlemlerin dağıtıcılarda bulunan ürünlerde nasıl
uygulanacağı.
ç)
Risk altındaki kişilerin riskler hakkında uyarılması amacıyla yapılacak duyuru
yöntemi.
d)
Risk altındaki kişilerin tamamına ulaşılabileceği gerekçesi ile bu kişiler
doğrudan bilgilendirilecek ise risk altındaki kişilerin tamamına
ulaşılabileceğini gösteren bilgi ve belgeler.
e)
Ürünün taşıdığı riski ortadan kaldırmak amacıyla yapılacak düzeltici önlemler.
f)
Üründe (e) bendi kapsamında düzeltme yapılmayacak ise ürünlerin uygun
koşullarda imhası veya ilgili mevzuat gereği bertaraf edilmesi ya da işlevsiz
hale getirilme yöntemi.
(4)
Genel Müdürlük yapılan başvuruyu gerektiğinde değişiklik yaparak onaylar ve
tebliğ edildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere önlemlerin uygulanması
için altı ayı geçmemek üzere süre verir. Önlemlerin uygulanması için ek süre
verilmez. Ancak, üçüncü fıkranın (e) ve (f) bentleri kapsamında yapılacak
işlemlerin imalatçı veya ithalatçının kusuruna dayanmayan ve/veya mücbir
sebeplerle giderilemediğinin tespiti halinde altı ayı geçmemek üzere ilave ek
süre verilebilir.
(5)
Genel Müdürlük düzeltme işlemlerini yerinde izleyebilir ve düzeltme işlemleri
esnasında gözlemci bulundurabilir, ihtiyaç duyulması durumunda düzeltmeye tabi
tutulan ürünün tarafsız, test ve muayene işlemlerini yapabilme yeterliliğine
sahip bir uygunluk değerlendirme kuruluşu tarafından test ve muayene
yapılmasını isteyebilir. Düzeltme faaliyeti süresi boyunca; Genel Müdürlük
tarafından, ürünler veya temsil ettiği ürünler üzerinde yapılan değerlendirme
sonucunda gerekli düzeltme faaliyetinin tamamlandığına karar verilmeyen ürünler
piyasaya arz edilemez, piyasada bulundurulamaz.
(6)
İmalatçının veya ithalatçının ikinci fıkrada düzenlenen talebin kendisine
tebliğ edilmesinden itibaren on iş günü içerisinde başvurmaması veya başvurunun
uygun bulunmaması ya da önlemlerin uygulanmasının eksik veya yetersiz bulunması
durumunda Bakanlık, Kanunun 16 ncı maddesinde düzenlenen önlemlerden uygun ve
gerekli olanları orantılılık ilkesine riayet ederek alır.
(7)
Ürünün ciddi risk taşıdığı haller dışında altıncı fıkrada düzenlenen önlem
kararı alınmadan önce imalatçı veya ithalatçı savunma yapabilmesi için
tebligatla bilgilendirilir. İmalatçı veya ithalatçı tebligatın kendisine
ulaşmasından itibaren on iş günü içerisinde savunma hakkını kullanır ve yazılı
olarak cevap verir. Ürünün ciddi risk taşıması nedeni ile savunma hakkı
verilmeden bir karar alınması halinde savunma yapılma fırsatı sonradan tanınır.
Sunulan bilgi ve belgeler kapsamında önlem kararı gözden geçirilir.
(8)
Bakanlık, ciddi risk taşıyan ürünlerde Kanunun 16 ncı maddesinde düzenlenen
önlemlerden uygun ve gerekli olanların alınmasını sağlar.
(9)
Genel Müdürlük önlemlerin yerine getirilmesini sağlar, önlemlerin yerine
getirilip getirilmediğini kontrol eder.
(10)
Üründeki risklerin giderilemediği veya giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde;
riskli olduğu tespit edilen ürünler, ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak
imalatçı veya ithalatçının belirleyeceği yerde ve yöntemle Genel Müdürlük
denetim personelinin gözetiminde veya Genel Müdürlüğün önceden onay verdiği
şekilde bertaraf edilir. Bertaraf işleminin Genel Müdürlük denetim personeli
gözetiminde yapıldığı durumda Genel Müdürlük tarafından; bertaraf edilen ürün
miktarını, ürünün ne şekilde bertaraf edildiğini, bertaraf yerini, bertaraf
tarihini ve tarafların yetkililerinin ad ve soyadlarını içeren ürün bertaraf
tutanağı düzenlenir.
(11)
Önlemleri belirlenen şekil ve sürede yerine getirmeyen imalatçı veya ithalatçı,
önlemlerin Bakanlık tarafından yerine getirilmesi amacıyla yapılacak masrafları
karşılar. Masraflar genel hükümlere göre rücu edilir. Ürünün bertaraf
edilmesinin gerektiği durumda, iktisadi işletmeci ürünün hurda bedeline ilişkin
herhangi bir bedel talep edemez.
Önlemlerin duyurulması
MADDE 16- (1) Risk taşıyan uygunsuz
ürünlerle ilgili olarak kendiliğinden veya Bakanlığın talebi üzerine önlemleri
alan iktisadi işletmeci, bu önlemler ve ürünün içerdiği riskler hakkındaki
bilgileri etkili olacak şekilde duyurur ve duyurunun kapsamına göre
engellilerin erişebilirliğini dikkate alır. Duyuru, aşağıdaki yöntemlerden biri
veya birkaçı ile yapılır:
a)
Risk altındaki kişilerin tamamına ulaşılabildiğinde bu kişilerin doğrudan
bilgilendirilmesi yoluyla.
b)
İktisadi işletmecinin internet sitesinin bulunması durumunda en az altı ay
süreyle internet sitesinin ana sayfasında kolaylıkla görünebilecek bir şekilde
duyurulması yoluyla.
c)
İktisadi işletmecinin internet sitesinin bulunmaması durumunda ulusal düzeyde
yayın yapan bir televizyon kanalında 07.00-22.00 saatleri arasında 30 saniyeden
az olmamak üzere yazılı ve sesli şekilde yayınlanması veya ulusal düzeyde
dağıtımı yapılan bir gazetede, sayfanın dörtte birinde, Basın İlan Kurumu
aracılığıyla bir gün ilan edilmesi yoluyla.
(2)
Duyuru, asgari aşağıdaki bilgileri içerir:
a)
Ürünü tanıtacak marka, model veya cins ismi, seri numarası, ürünü net şekilde
tanıtan diğer ayırt edici özellikler.
b)
Mümkün ise ürünün fotoğrafı veya resimli tasviri.
c)
Alınan önlem.
ç)
Önlemi gerektiren sorunun açık ve anlaşılır tarifi.
d)
Sorumlu iktisadi işletmecinin isim, adres ve diğer iletişim bilgileri.
e)
Riskten sakınmak veya sorunu gidermek için önerilen yöntemler.
f)
Ürünün iade edileceği yerler veya üründeki sorunun giderilmesini teminen
gönderilebileceği adresler hakkında bilgi.
(3)
Genel Müdürlük, üründe tespit edilen riskin derecesine göre duyurunun şekli,
zamanı, süresi ve duyurunun yapılacağı televizyon ve gazetelere ilişkin ek
hususlar belirleyebilir. Genel Müdürlük duyuruyu veya duyuru şeklini uygun
bulmaz ya da yetersiz görürse, duyurunun daha uygun bir şekilde ve yöntemlerle
tekrar edilmesini talep edebilir.
(4)
Genel Müdürlük, risk altındaki tüketicilere duyurulması amacıyla risk taşıyan
uygunsuz ürünlere ilişkin bilgileri uygun görülen mecralarda en az altı ay
yayınlar.
(5)
Dağıtıcılar, iktisadi işletmecinin ürüne ilişkin riskler ve önlemler hakkında
kendilerine bildirdiği bilgileri, varsa tedarik zincirindeki bir sonraki
dağıtıcıya iletmek ve birinci fıkrada belirtilen duyuruyu müşterilerinin
kolaylıkla görebileceği veya ulaşabileceği yerlere koymak zorundadır.
Ürünün piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici
olarak durdurulması
MADDE 17- (1) Genel Müdürlük; bir ürünün ciddi
risk taşıdığına dair güçlü emarelerin bulunması halinde, ürünün kontrolü
yapılıncaya kadar piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici olarak
durdurulması kararını alır ve bu kararı iktisadi işletmeciye derhal tebliğ
eder. Üründen kaynaklanabilecek muhtemel risklerin önlenmesi amacıyla iktisadi
işletmeci, dağıtıcıları durumdan haberdar eder ve risk altındaki grupların
bilgilendirilmesini sağlar.
(2)
Genel Müdürlük, iktisadi işletmeciye birinci fıkradaki önlemleri almasını
tebliğ etmesini müteakip ivedi olarak kontrollere başlar.
(3)
İktisadi işletmeci Genel Müdürlüğün talebi üzerine;
a)
İlgili teknik düzenleme kapsamında; iktisadi işletmeci tarafından ürünün
uygunluk değerlendirmesinin yapılması amacıyla bir uygunluk değerlendirme
kuruluşuna başvurulduğu durumlarda, bu kuruluşlara sunulan belgelerin
kopyalarını,
b)
Üretim yerlerinin ve depolarının adreslerini,
c)
Tasarım ve üretime ilişkin detaylı bilgileri,
ç)
Genel Müdürlük tarafından gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeleri,
iletir.
(4)
Ürünün piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici durdurulma süresi,
ürünün test edilebilmesi veya gerekli değerlendirmeler ve kontroller için
ihtiyaç duyulacak zaman süresince geçici olarak durdurulması veya üçüncü
fıkrada belirtilen bilgilerin sunulması için teknik gerekçelerle daha fazla bir
süreye ihtiyaç duyulmaması halinde dört günden fazla olamaz.
(5)
Kontrol sonucunda güvenli olduğu anlaşılan ürünler hakkındaki geçici durdurma
kararı kendiliğinden kalkar. Kontrol sonucunda güvenli olmadığı anlaşılan
ürünler hakkında 15 inci madde hükümleri uygulanır.
Gönüllü önlem faaliyeti
MADDE 18- (1) İktisadi işletmeci piyasaya
arz ettiği veya piyasada bulundurduğu bir ürünün uygun olmadığını Bakanlığın
denetiminden önce tespit etmesi halinde, bu ürüne yönelik gönüllü önlem
faaliyetinde bulunabilir.
(2)
Gönüllü önlem faaliyeti; uygunsuzluğun giderilmesi ve riskin ortadan
kaldırılması için ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada
bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi, geri çağrılması,
dağıtıcıların bu önlemden haberdar olmaları, ürünün taşıdığı riskler hakkında
nihai kullanıcıların uyarılması da dâhil olmak üzere gerekli tedbirlerin
tamamını kapsar.
(3)
Gönüllü önlem faaliyetinde bulunacak imalatçı veya ithalatçı, bu faaliyete dair
tüm bilgi ve belgeler ile birlikte faaliyeti tamamlamak için ihtiyaç duyduğu
süreyi de belirterek Genel Müdürlüğe başvurur.
(4)
Genel Müdürlük gönüllü önlem faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için
imalatçı veya ithalatçının talebi, ürünün özelliği ve piyasa yaygınlığı
durumunu değerlendirerek bir yılı geçmemek üzere süre verir; başvuruya ilişkin
bilgi ve belgelerin eksik veya hatalı olması durumunda eksikliklerin giderilmesi
için bildirimde bulunur.
(5)
Gönüllü önlem faaliyetine konu ürünlere ilişkin bilgiler, gönüllü önleme tabi
ürünlerin tamamı düzeltilinceye veya bertaraf edilinceye kadar Genel Müdürlük
internet sayfasında ilan edilir.
(6)
Genel Müdürlük; gerekli gördüğü takdirde, gönüllü önleme tabi tutulan ürünün
tarafsız, test ve muayene işlemlerini yapabilme yeterliliğine sahip bir
uygunluk değerlendirme kuruluşu tarafından test ve muayenesini isteyebilir.
(7)
Duyurulara ve bilgilendirmelere ilişkin tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş ve
bu kapsamda iktisadi işletmeci veya son kullanıcı tarafından kendisine iade
edilen ya da bildirilen tüm ürünlerdeki uygunsuzlukları gideren imalatçı veya
ithalatçının uygunsuzlukları tamamen giderdiği kabul edilir.
(8)
Gönüllü önlem faaliyeti kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmeyen imalatçı
veya ithalatçı hakkında Kanunda düzenlenen idari yaptırımlar uygulanır.
Ürünün geri çağrılması
MADDE 19- (1) Alınan diğer önlemlerin riskin
ortadan kaldırılmasında yetersiz kalması durumunda iktisadi işletmeci,
kendiliğinden veya Bakanlığın talebi üzerine ürünü geri çağırır.
(2)
İktisadi işletmeci geri çağırma önlemini, 16 ncı maddenin ikinci fıkrasında
belirtilenlere aşağıdaki bilgileri de ekleyerek duyurur:
a)
Ürünün teslim alınacağı veya onarılacağı adres ve irtibat noktaları.
b)
Nihai kullanıcıya sunulan teklif ve seçenekler.
(3)
İktisadi işletmeci ürünü teslim eden nihai kullanıcıya aşağıdaki seçeneklerden
en az birini sunar:
a)
Ürünün geri çağrılmasına yol açan sorunun giderilmesi.
b)
Ürünün teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi.
c)
Ürünün; teknik düzenlemesine uygun, güvenli ve eş değer bir ürünle
değiştirilmesi.
(4)
Ürünün geri çağrılmasıyla ilgili tüm masraflar, ürünü geri çağıran iktisadi
işletmeci tarafından üstlenilir. İktisadi işletmeci, nihai kullanıcıya ek bir
maliyet yüklemeden nihai kullanıcının ürünü zamanında ve kolaylıkla teslim
edebilmesi için gerekli koşulları sağlamak zorundadır.
İmalatçının yükümlülüklerinin diğer iktisadi işletmecilere
uygulandığı durumlar
MADDE 20- (1) İthalatçılar ile dağıtıcılardan
aşağıdaki durumdakiler imalatçı sayılırlar:
a)
Ürünü kendi isim veya ticari markası altında piyasaya arz eden veya piyasada
bulunduran.
b)
Ürünü teknik düzenlemesine veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygunluğunu
etkileyecek şekilde değiştiren.
(2)
Ürünün imalatçısı, yetkili temsilcisi veya ithalatçısının tespit edilemediği
durumlarda; yapılan bildirimin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on
iş günü içinde imalatçı, yetkili temsilci veya ithalatçısının isim ve irtibat
bilgilerini, bu bilgilere sahip değil ise tedarik zincirinde yer alan bir
önceki iktisadi işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini bildirmeyen dağıtıcı,
imalatçı olarak kabul edilir.
İş birliği
MADDE 21- (1) İktisadi işletmeciler; piyasada
bulundurdukları ürünlerin taşıdığı risklerin azaltılması veya ortadan
kaldırılması amacıyla yürüttükleri faaliyetlerinde, Bakanlıkla iş birliği yapar.
(2)
Aracı hizmet sağlayıcılar, kendi hizmetleri aracılığıyla elektronik ortamda
piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan bir ürünün taşıdığı risklerin
ortadan kaldırılması veya bu mümkün değil ise azaltılması amacıyla yürütülen
bir işlemin kolaylaştırılması için Bakanlıkla iş birliği yapar.
Tutanak ve kayıtlar
MADDE 22- (1) Piyasa gözetimi ve denetimi
sırasında düzenlenecek tutanağın şekil ve içeriği Genel Müdürlük tarafından
belirlenir.
(2)
Genel Müdürlük, denetim faaliyetlerine ilişkin her türlü bilgi ve belgelerin
PGDVT’ye aktarılmasını sağlar.
(3)
Piyasa gözetimi ve denetimi sırasında kullanılan tutanaklar, elektronik ortamda
hazırlanıp elektronik imza ile imzalanabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Genel Müdürlüğün ve Denetim Personelinin
Görev, Yetki ve Yükümlülükleri
Genel Müdürlüğün görev, yetki ve yükümlülükleri
MADDE 23- (1) Genel Müdürlüğün PGD’ye ilişkin
görev, yetki ve yükümlülükleri şunlardır:
a)
Piyasa gözetimi ve denetimi programını hazırlamak ve uygulamak.
b)
Denetim programını; denetim gerçekleştirilecek ilin iktisadi işletmeci
profilini çıkararak bunlara ait ürünlerin denetlenmesini sağlayacak şekilde
hazırlamak.
c)
PGD faaliyetlerinin etkin olarak gerçekleştirilmesini teminen ihtiyaçlarını,
sorunlarını ve çözüm önerilerini Bakanlığa iletmek.
ç)
PGD faaliyetlerinde; ihbar, şikâyet, her türlü reklam ve ilanlar ile kaza,
yaralanma haberleri ve veri tabanlarından yararlanmak.
d)
PGD faaliyetleri sonucunda alınan idari yaptırım kararlarının yerine
getirilmesini sağlamak.
e)
İktisadi işletmeci tarafından uygulanan önlemlerin yerine getirilip getirilmediğini
iktisadi işletmeci nezdinde ve piyasada izlemek, kontrol etmek.
f)
Denetim personelinin teknik ve hukuki konularda eğitim ihtiyacını karşılamaya,
bilgi ve tecrübelerini geliştirmeye yönelik çalışmalar yapmak.
g)
Ürünlerin uygunluk düzeyinin yükseltilmesi amacıyla iktisadi işletmecilerle iş
birliği yapmak, iktisadi işletmecilerin bilgilendirilmesi amacıyla eğitim ve
benzeri toplantılar düzenlemek.
ğ)
Ürün güvenliği ve PGD konularında bilgi verebilecek veya ilgililerin
şikâyetlerini ulaştırabilecekleri danışma masaları oluşturmak.
(2)
Genel Müdür, PGD faaliyetlerinin etkin bir şekilde sürdürülebilmesi amacıyla
diğer ilgili mevzuat ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli tüm önlemlerin
alınmasından ve uygulanmasından sorumludur.
Denetim personelinin görev, yetki ve yükümlülükleri
MADDE 24- (1) Denetim personelinin görev ve
yetkileri şunlardır:
a)
Öncelikli olarak ilgili mevzuat hükümleri uyarınca görev alanına giren
konularda PGD yapmak.
b)
Gerekli tutanak ve raporları hazırlamak, her denetim işlemi için denetim
sürecinin başından sonuna kadar gerekli tüm bilgi ve belgelerin düzenli bir
şekilde dosyalanmasını ve muhafazasını sağlamak.
c)
Denetimin başlangıcından sonuçlanmasına kadar her aşamasını ve bu aşamalara ait
her türlü bilgi, veri ve kaydı, denetim işleminin sonuçlanmasını beklemeksizin
PGDVT’ye girmek.
ç)
Test ve muayeneye tabi tutulacak ürünlerden numune almak, numunenin test ve
muayenesinin yapılmasını sağlamak.
d)
Bir ürünün ciddi risk taşıdığına dair güçlü emarelerin bulunması durumunda
ürünün piyasaya arzının en fazla dört gün geçici olarak durdurulması kararının
alınmasını teminen Genel Müdürlüğü, alınacak karara ilişkin ise iktisadi
işletmeciyi derhal bilgilendirmek.
e)
Yürüttüğü denetim görevi çerçevesinde gerekli gördüğü dosya, bilgi ve belgeleri
denetim yaptığı kuruluş ve kişilerden istemek, bunları incelemek, onaylanmış
örneklerini almak; fabrika, mağaza, dükkân, ticarethane, pazar yeri, depo,
antrepo ve ambar gibi yerler ile denetime konu olan diğer yerlerde inceleme ve
sayım yapmak, bu yerleri görüntülemek, üretim, stok ve ürünün satışına ilişkin
her türlü belgeyi almak, bu konularda her derecede yetkili ve ilgiliden her
türlü yardım ve bilgiyi talep etmek.
f)
İktisadi işletmecinin PGD faaliyetini engellemesi durumunda, kolluk kuvvetlerinden
yardım istemek ve onların nezaretinde denetim yapmak.
g)
PGD faaliyetleri kapsamında işin niteliğine göre gerekli gördüğü durumlarda,
Genel Müdürlük onayıyla kamu kurum ve kuruluşlarından uzman kişilerin denetime
refakat etmesini sağlamak ve bu kişilerin bilimsel ve teknik görüş ve
önerilerinden yararlanmak.
ğ)
Tutanak ya da raporla tespit edilen sonuçlandırılmamış işleri takip etmek ve
sonuçlandırmak.
h)
Görev alanına giren konularda ve ilgili mevzuatın uygulanmasında ortaya çıkan
ihtiyaçlar çerçevesinde görüş ve öneri geliştirmek ve bunları Genel Müdürlüğe sunmak.
ı)
Kanunda belirtilen ceza ve önlemler hariç olmak üzere; denetim faaliyeti
sırasında, ilgililerin cezai sorumluluğunu gerektiren eylemlerini saptadığında,
durumu ilgili mercilere iletilmek üzere Genel Müdürlüğe yazılı olarak bildirmek.
i)
Denetimini yaptığı ürüne ilişkin Risk Değerlendirme Komisyonuna katılım
sağlamak.
(2)
Denetim personelinin yükümlülükleri şunlardır:
a)
Bakanlık tarafından verilen denetim personeli kimlik kartını, iktisadi
işletmeciye ibraz ederek denetime başlamak.
b)
Denetlediği iktisadi işletmecinin yönetim ve yürütme işlerine karışmamak.
c)
PGD görevini, mevzuata uygun olarak bağımsız ve tarafsız yürütmek.
ç)
PGD sırasında elde ettiği bilgi ve belgelere ilişkin olarak 31 inci maddede
düzenlenen gizlilik ilkesine riayet etmek.
Denetim personelinin eğitimi
MADDE 25- (1) Denetim personelinin eğitimi;
Bakanlığın ihtiyaç durumu, personelin eğitim durumu, denetimde uzmanlaşma ve
benzeri hususlar dikkate alınmak suretiyle Bakanlık tarafından uygun görülen
zamanlarda yapılır.
(2)
Denetim personeli eğitimini tamamlayanlara verilecek olan denetim personeli
kimlik kartı Genel Müdürlük tarafından hazırlanır.
(3)
Denetim personelinin eğitim konuları ve eğitimine ilişkin hususlar, denetim
personelinin görevlendirilmesi ve performansının değerlendirilmesine ilişkin
usul ve esaslar Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
Denetim personeli eğitimine katılacaklarda aranacak şartlar
MADDE 26- (1) Denetim personeli eğitimine
katılacaklarda aşağıdaki şartlar aranır:
a)
Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarını almamış olmak.
b)
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 247 ila 266 ncı maddelerinde
düzenlenen suçlar ile 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde
Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan
hüküm giymemiş olmak.
c)
En az dört yıllık fakülte/yüksekokul mezunu olmak.
ç)
Çalışma uzmanı/uzman yardımcısı olarak veya sağlık ve teknik hizmetler
sınıfında Bakanlıkta en az iki yıl veya Genel Müdürlüğün ilgili teknik
dairesinde en az bir yıl çalışmış olmak.
(2)
Daha önce herhangi bir kamu kurum ve kuruluşunun piyasa gözetimi ve denetimi
biriminde denetim personeli olarak çalışmış Bakanlık personeline kişisel
koruyucu donanımlarla ilgili uyum eğitimi verildikten sonra denetim personeli
kimlik belgesi düzenlenebilir.
(3)
Kadrosu başka bir kurumda olan ve Bakanlıkta geçici görevli olarak görev
yapmakta olan personel ile denetim personeli görevini yerine getirmesine engel
nitelikte bir sağlık sorunu taşıyanlar, denetim personeli eğitimine
katılamazlar.
(4)
Denetim personeli eğitimine katılma şartlarını taşımadığı sonradan anlaşılanlar
ile bu şartları kaybedenlerin denetim personeli kimlik kartları iptal edilir ve
denetimde görevlendirilmez.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Önlemler ve İdari Yaptırımların Uygulanmasında Yetki
İdari para cezalarının uygulanması
MADDE 27- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin iktisadi
işletmeciler tarafından ihlal edilmesi durumunda; iktisadi işletmecilere
yönelik Kanunda yer alan idari para cezaları, etkili, orantılı ve caydırıcı
olacak şekilde uygulanır.
(2)
İdari para cezası kararları bakan yardımcısı tarafından verilip Genel Müdürlük
tarafından uygulanır.
(3)
İdari para cezasına konu fiil, Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının
(c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen aykırılıkları oluşturuyor ise
belirtilen bentlerde düzenlenen idari para cezaları uygulanır. Aynı fiil nedeni
ile Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde
düzenlenen idari para cezası uygulanmaz.
(4)
Kanunun 20 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralarında
belirtilen idari para cezaları; bu cezalara konu uygunsuzluğun iki yıl içinde
tekrarı halinde, her tekrar için bir önceki idari para cezasının iki katı
olarak uygulanır.
(5)
Kanun kapsamında verilen idari para cezaları, idari önlemlerin uygulanmasına
engel teşkil etmez.
İdari önlemlerin uygulanması
MADDE 28- (1) İktisadi işletmecinin gerekli
önlemleri almaması, zamanında almaması veya aldığı önlemlerin eksik veya
yetersiz olması veya iktisadi işletmecinin tespit edilememesi halinde Bakanlık;
a)
Ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi,
piyasadan çekilmesi, geri çağrılması, öneri ve teşhirinin durdurulması,
b)
Dağıtıcıların önlemlerden haberdar olmaları ve önlemlere uymalarını sağlamak
amacıyla gerekli tedbirlerin alınması,
c)
Ürünün taşıdığı riskler hakkında nihai kullanıcıların uyarılması,
ç)
Ürünlerin uygun koşullarda bertaraf edilmesi veya işlevsiz hale getirilmesi,
önlemlerinden
uygun ve gerekli olanları orantılılık ilkesine riayet ederek alır.
(2)
Yapılan kontrol sonucunda, ürünün ciddi risk taşıdığının tespit edilmesi
halinde ve ciddi riski ortadan kaldıracak başka bir yöntemin bulunmadığı
durumlarda; yetkili kuruluşlar Kanunun 16 ncı maddesinin altıncı fıkrasının (d)
bendi ile Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında ciddi risk taşıyan
ürünlerin piyasadan çekilmesini, geri çağrılmasını veya piyasada bulunmasının
yasaklanmasını sağlar. Ürünün ciddi risk taşıdığı hallerde Bakanlık; bu fıkrada
düzenlenen önlemleri iktisadi işletmeciden derhal talep eder, talebin en kısa
sürede gerçekleştirilmediği hallerde önlemleri kendiliğinden alır.
(3)
Birinci ve ikinci fıkralarda düzenlenen, uygunsuzluklara ilişkin önlem kararı
bakan yardımcısı tarafından verilir ve Genel Müdürlük tarafından bu kararların
uygulanması sağlanır.
İçeriğe erişimin engellenmesi kararı
MADDE 29- (1) Bakanlık tarafından yapılan
bildirimden itibaren içeriğin yirmi dört saat içerisinde aracı hizmet sağlayıcı
tarafından çıkarılmaması halinde uygun olmayan ürüne ilişkin içeriğe erişimin
engellenmesine Bakanlık karar verir ve bu kararı uygulanmak üzere Bilgi
Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirir.
(2)
Uygun olmayan bir ürünün televizyon veya radyo üzerinden tanıtım ve satışının
durdurulmasına Bakanlık karar verir ve bu kararı uygulanmak üzere Radyo ve
Televizyon Üst Kuruluna bildirir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Sektörel komisyonlar
MADDE 30- (1) Genel Müdürlük; ürün
güvenliği ve denetiminde etkinlik sağlamak ve ürünlerin uygunluk düzeyinin
artırılması amacıyla sorumluluğunda bulunan ürün grupları çerçevesinde, ilgili
sektör temsilcisi dernekler, tüketici kuruluşları, meslek odaları ve uygunluk
değerlendirme kuruluşlarının katılımıyla geçici veya sürekli sektörel
komisyonlar oluşturabilir.
Bilgilerin gizliliği
MADDE 31- (1) PGD faaliyeti sırasında Genel
Müdürlük tarafından yapılan yazışmalar, ihbar ve şikâyetler ile denetimlerde
temin edilen ve ticari sır niteliğindeki veya fikrî ve sınai mülkiyet hakkına
ilişkin bilgiler gizli tutulur. Ancak, mevzuatın ve insan sağlığı ve
güvenliğinin gerektirdiği hallerde yapılan duyurular bu kapsamda sayılmaz.
Tebligat
MADDE 32- (1) İdari para cezası ve/veya idari
önlemleri içeren idari yaptırım kararlarının tebliğinde, 11/2/1959 tarihli ve
7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 33- (1) 18/9/2013 tarihli ve 28769 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Piyasa Gözetimi
ve Denetimi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Atıflar
MADDE 34- (1) 33 üncü madde ile yürürlükten
kaldırılan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Yönetmeliğine yapılan atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir.
Yürürlük
MADDE 35- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 36- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.