|
İDARİ GÖZETİME ALTERNATİF
YÜKÜMLÜLÜKLERE
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve
Uluslararası Koruma Kanununda yer alan idari gözetime alternatif
yükümlülüklere ilişkin hükümlerin uygulanması hakkında usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1)
Bu Yönetmelik, 6458 sayılı Kanunun 57 nci ve 57/A maddeleri kapsamında,
hakkında sınır dışı etme kararı alınan ve idari gözetime alternatif
yükümlülüklere tabi tutulan düzensiz göçmenlere ilişkin yürütülecek iş ve
işlemleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelik, 6458 sayılı Kanunun 57/A maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aile:
Yabancının eşini, ergin olmayan çocuğu ile bağımlı ergin çocuğunu,
b) Aile temelli
geri dönüş: Düzensiz göçmenlerin sınır dışı etme kararı yerine
getirilinceye kadar, Türkiye’de yasal olarak bulunan birinci ve ikinci
dereceden akrabalarının yanında kalmalarını öngören yükümlülüğü,
c) Bakan:
İçişleri Bakanını,
ç) Bakanlık:
İçişleri Bakanlığını,
d) Başkanlık: Göç
İdaresi Başkanlığını,
e) Belirli
adreste ikamet etme: Düzensiz göçmenlerin sınır dışı etme kararı yerine
getirilinceye kadar belirli bir adreste kalmalarını öngören yükümlülüğü,
f) Bildirimde
bulunma: Düzensiz göçmenlerin sınır dışı etme kararı yerine getirilinceye
kadar belirli aralıklarla İl Müdürlüğüne bildirimde bulunmalarını öngören
yükümlülüğü,
g) Çocuk: Daha
erken yaşta ergin olsa bile, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi,
ğ) Elektronik
izleme: Düzensiz göçmenlerin teknolojik yöntem ve araçlarla izlenmesini,
gözetim ve denetim altında tutulmasını sağlayan yükümlülüğü,
h) Geri dönüş
danışmanlığı: Düzensiz göçmenin ülkesine geri dönüşünü teşvik etmek ve hak
ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirmek için görevlendirilen geri dönüş
danışmanı yoluyla yabancının ülkeden gönüllü olarak çıkışını sağlamayı
amaçlayan mekanizmayı,
ı) Geri dönüş
danışmanı: Geri dönüş danışmanı yetki belgesine sahip ve Başkanlık
tarafından görevlendirilen kişiyi,
i) İdari gözetime
alternatif yükümlülük: Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancının
idari gözetim altına alınması yerine, özgürlüğünü kısıtlamayacak ya da daha
az kısıtlayacak şekilde uygulanan idari tedbirleri,
j) İkamet adresi:
Türkiye’de adres kayıt sisteminde kayıtlı olunan yerleşim yerini,
k) İl Müdürlüğü:
İl Göç İdaresi Müdürlüğünü,
l) Kanun:
4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununu,
m) Menşe ülke:
Yabancının vatandaşı olduğu ya da uyruğunu taşıdığı ülkeyi, vatansız
kişiler söz konusu olduğunda ise önceki mutat ikamet ülkesini,
n) Mücbir sebep:
İdari gözetime alternatif yükümlülüğün yerine getirilmesine engel teşkil
edebilecek nitelikte kişinin kusurunu ortadan kaldıran öngörülemeyen olay,
olgu ve durumu,
o) Özel ihtiyaç
sahibi: Bu Yönetmelik kapsamındaki yabancılardan, refakatsiz çocuk,
engelli, yaşlı, hamile, ciddi sağlık sorunu bulunan, beraberinde çocuğu
olan yalnız anne ya da baba veya işkence, cinsel saldırı ya da diğer
fiziksel, cinsel ya da psikolojik şiddete maruz kalmış kişiyi,
ö) Hassas durumda
olan kişi: Özel ihtiyaç sahibi, alkol veya madde bağımlısı olan, fiziksel
veya psikolojik hastalığı, kendisine veya başkasına zarar verme eğilimi
bulunan, bulaşıcı hastalığı olan, insan ticareti mağduru olduğu ya da
olabileceği yönünde kuvvetli şüphe duyulan, risk altında çocuk veya
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği tarafından kırılgan grup
olarak tanımlanan kişileri,
p) Refakatsiz
çocuk: Sorumlu bir kişinin etkin bakımına alınmadığı sürece, kanunen ya da
örf ve adet gereği kendisinden sorumlu bir yetişkinin refakati
bulunmaksızın Türkiye’ye gelen veya Türkiye’ye giriş yaptıktan sonra
refakatsiz kalan çocuğu,
r) Sınır dışı
etme kararının geri alınması: Yabancı hakkında sınır dışı etme kararı
alındıktan sonra Kanunun 55 inci maddesi kapsamında olduğunun tespit
edilmesi ya da sınır dışı etme kararının sehven alınmış olması sebebiyle
yabancı hakkında alınan sınır dışı etme kararının sonlandırılmasını,
s) Sınır dışı
etme kararının kaldırılması: Yabancının sınır dışı edilmesi ya da gönüllü
geri dönüş kapsamında ülkeden çıkışının sağlanması veya başkaca bir sebeple
hakkında alınan sınır dışı etme kararının sonlandırılmasını,
ş) Sınır dışı
etme kararının iptali: Mahkeme kararına istinaden yabancı hakkında alınan
sınır dışı etme kararının sonlandırılmasını,
t) Teminat:
Düzensiz göçmenlerin sınır dışı etme kararı yerine getirilinceye kadar ülke
içinde serbest kalmaları için Başkanlık tarafından belirlenecek tutarda
güvence bedeli yatırmaları şeklinde uygulanacak yükümlülüğü,
u) Teminat
süresi: İl Müdürlüğü tarafından yabancının teminat yükümlülüğüne tabi
tutulduğu süreyi,
ü) Üçüncü ülke:
Göç eden kişinin vatandaşı olmadığı ya da uyruğunu taşımadığı menşe ülkesi
dışındaki ülkeyi,
v) Vatansız kişi:
Hiçbir devlete vatandaşlık bağıyla bağlı bulunmayan ve yabancı sayılan
kişiyi,
y) Yabancı:
Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İdari Gözetime Alternatif
Yükümlülüklere İlişkin Değerlendirme ve Karar
Yetki ve
kapsam
MADDE 5- (1)
İdari gözetime alternatif yükümlülükler, hakkında sınır dışı etme kararı
alınan yabancılara Başkanlığın talimatı üzerine veya resen valilikler
tarafından uygulanabilir.
(2) İdari
gözetime alternatif yükümlülüklerin takibini sağlamak amacıyla İl
Müdürlükleri bünyesinde bir birim kurulur.
(3) Yabancının
idari gözetime alternatif yükümlülüklere tabi tutulup tutulmayacağına ve
hangi yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulacağına ilişkin değerlendirme
valilik tarafından yapılır. Yapılan değerlendirmeye istinaden yabancının
idari gözetime alternatif yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulmasına
ilişkin karar valilikler tarafından alınır.
(4) İdari
gözetime alternatif yükümlülüklere tabi tutulup tutulmayacağına ilişkin
değerlendirme yapılırken yabancının özgürlük ve güvenlik hakkı, aile
bütünlüğü, çocuğun yüksek yararı ve kamu düzeni, kamu sağlığı ve kamu
güvenliği dengesi gözetilir.
İdari gözetime
alternatif yükümlülüğe tabi tutulacaklar
MADDE 6- (1)
Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancılardan; kaçma ve kaybolma
riski bulunan, Türkiye’ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte ya
da asılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın
Türkiye’den çıkmaları için tanınan sürede çıkmayan, kamu düzeni, kamu
güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlardan;
a) İdari gözetim
süresi dolanlar,
b) İdari gözetim
kararı alınmaksızın idari gözetime alternatif yükümlülük/yükümlülüklere
tabi tutulması uygun görülenler,
c) Başkanlığın
talimatıyla ya da resen valilik tarafından yapılan değerlendirme sonucunda
idari gözetimi sonlandırılanlar,
ç) Sulh ceza
hakimi kararına istinaden valilik tarafından idari gözetimi
sonlandırılanlar,
hakkında idari
gözetime alternatif yükümlülük/yükümlülükler uygulanır.
(2) Kanunun 55
inci maddesi kapsamında olan yabancılar idari gözetime alternatif
yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulamaz.
(3) Yabancı
hakkında alınan sınır dışı etme kararının iptal edilmesi, kaldırılması veya
geri alınması durumunda, yabancı idari gözetime alternatif
yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulmaz ve varsa yabancının tabi tutulduğu
yükümlülük/yükümlülükler sonlandırılır.
(4) Hakkında
sınır dışı etme kararı alınan yabancılardan; kaçma ve kaybolma riski
bulunan, Türkiye’ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte ya da
asılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın
Türkiye’den çıkmaları için tanınan sürede çıkmayan, kamu düzeni, kamu güvenliği
veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanların, aşağıdaki durumlardan
birinin ya da birkaçının varlığı halinde, öncelikli olarak idari gözetim
altına alınması esastır:
a) İdari gözetim
altına alınmaması durumunda ülkesiyle ilgili doğru bilgi ve belgelere
ulaşılamayacak olması.
b) Kimlik ve
uyruğunun tespit edilmesi amacıyla idari gözetim altına alınması gerekmesi.
c) Yabancının
idare ile iş birliği yapmaması.
ç) Yabancının
idari gözetim altına alınmaması durumunda ülkesine geri gönderilemeyecek
olması.
Değerlendirmeye
ilişkin süreç
MADDE 7- (1)
Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancının idari gözetime alternatif
yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulup tutulmayacağının idari gözetim
altına alınmadan önce değerlendirilmesi esastır. İdari gözetim veya idari
gözetime alternatif yükümlülüklere ilişkin yapılacak olan değerlendirme
bireysel yapılır. Yapılacak olan değerlendirmede, kişinin özel ihtiyaç
sahibi veya hassas durumda olan bir birey olup olmadığı, yaşı, sağlık
durumu, cinsiyeti, ailevi durumu gibi özellikleri dikkate alınır. Ancak,
alternatif yükümlülük/yükümlülüklerin uygulanmasının mümkün olmaması veya
söz konusu yükümlülük/yükümlülüklerin yeterli olmaması durumunda idari
gözetime başvurulabilir.
(2) Yabancı
hakkında idari gözetime alternatif yükümlülüklere ilişkin değerlendirmenin
idari gözetim altına alınmadan yapılmasının mümkün olmadığı hallerde,
yabancı öncelikle idari gözetim altına alınır ve geri gönderme merkezine
teslim alınması akabinde yabancıyla mülakat yapılarak idari gözetime alternatif
yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulup tutulmayacağı öncelikli olarak
değerlendirilir.
(3) Hakkında
idari gözetim kararı alınarak geri gönderme merkezinde barındırılan
yabancıların idari gözetim kararının devamına veya uzatılmasına ilişkin
yapılacak değerlendirmede, kişinin idari gözetime alternatif
yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulup tutulmayacağı da değerlendirilir.
(4) Hakkında
sınır dışı etme ve idari gözetim kararı alınan yabancılardan, geri gönderme
merkezine götürülmelerine ilişkin kırk sekiz saatlik sürede idari gözetime
alternatif yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulması gerektiği tespit
edilenlerin idari gözetim kararları sonlandırılır ve bu yabancılar idari
gözetime alternatif yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulur.
(5) Bir
yabancının idari gözetime alternatif yükümlülüklere tabi tutulup
tutulamayacağına ilişkin olarak, yabancı hakkında yapılan işlemlerin her
aşamasında ve herhangi bir süre beklenmeksizin değerlendirme yapılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İdari Gözetime Alternatif
Yükümlülükler
Belirli
adreste ikamet etme
MADDE 8- (1)
Belirli adreste ikamet etme yükümlülüğüne tabi tutulan yabancı, sınır dışı
edilinceye kadar ikamet edeceği adresi İl Müdürlüğüne bildirir.
(2) Yabancının
beyan ettiği adresin doğruluğu İl Müdürlüğünce sistemsel olarak teyit
edilir.
(3) Yabancının
belirli adreste ikamet etme yükümlülüğüne tabi tutulabilmesi için, adresin
ikinci fıkra kapsamında teyit edilmesi akabinde, yabancının imzalamış
olduğu kira kontratı veya kira kontratı olmaması durumunda yanında kalacağı
kişilerin yazılı muvafakatı aranır. Yükümlülüğe tabi tutulacak kişinin
yanında kalacağı kişilerin de beyan edilen adreste oturup oturmadığı
sistemsel olarak veya gerekli belgeler yoluyla teyit edilir.
(4) Yükümlülüğe
tabi tutulacak yabancının beyan ettiği adreste ikamet ettiği sistemsel
olarak teyit edilebiliyorsa üçüncü fıkradaki şartlar aranmaz.
(5) Belirli
adreste ikamet etme yükümlülüğüne tabi tutulan yabancıların adres bilgileri
kolluk birimlerine bildirilir. Yabancının belirttiği adreste bulunup
bulunmadığı, İl Müdürlüğünün talebine istinaden sorumluluk sahası
gözetilerek ilgili kolluk birimlerince yapılacak mahalli tahkikatla tespit
edilir.
(6) Yabancının,
hakkında işlem yapıldığı ilde ikamet etme yükümlülüğüne tabi tutulması
esastır.
(7) Yabancı,
başka bir ilde ikamet etmek için yazılı talepte bulunduysa;
a) Talebe ilişkin
değerlendirme, yabancıyı yükümlülüğe tabi tutan İl Müdürlüğü tarafından
yapılır.
b) Yapılacak
değerlendirmede, yabancının sağlık durumu, güvenlik riski, eğitim durumu ve
aile bağları gibi özel durumları göz önünde bulundurulur. Yabancı, talebine
dayanak teşkil edebilecek belgeleri İl Müdürlüğüne sunar. Söz konusu
gerekçelerden herhangi birinin bulunmadığı durumlarda Başkanlığın yazılı
görüşü alınır. Ayrıca, her hâlükârda hakkında Kanunun 54 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (b) ve/veya (k) bendinden işlem yapılan yabancılar için
Başkanlığın uygun görüşünün alınması zorunludur.
c) Yabancının
talebinin uygun görülmesi halinde, yükümlülüğünü yerine getireceği ildeki
İl Müdürlüğüne yabancının il değişikliğinin gerekçesini de içerecek şekilde
bilgi verilir.
ç) Yabancının
takibini, yükümlülüğünü yerine getireceği ildeki İl Müdürlüğü yapar.
(8) Kanunun 54
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b), (d) ve/veya (k) bentleri kapsamında
olan yabancılar yalnızca belirli adreste ikamet etme yükümlülüğüne tabi
tutulamaz. Bu yabancılar, kaybolmalarını engellemek amacı ile belirli
adreste ikamet etme dışında ilave alternatif yükümlülük/yükümlülüklere de
tabi tutulur.
Bildirimde
bulunma
MADDE 9- (1)
Bildirimde bulunma yükümlülüğüne tabi tutulan yabancı, bu yükümlülüğünü
aşağıdakilerden biri ya da birkaçı yoluyla yerine getirebilir:
a) Parmak izi
verilerinin doğrulanması.
b) Ses tanıma
uygulaması.
c) İl
Müdürlüğünde ıslak imza atma.
(2) Bildirimde bulunma
yükümlülüğünde, İl Müdürlüğü tarafından mümkün olduğunca biyometrik
verilerin kullanımı önceliklendirilir.
(3) Yabancının
hangi aralıklarda ve birinci fıkrada sayılanlardan hangi usulle bildirimde
bulunacağına, yabancıya ilişkin gerekli değerlendirme yapıldıktan sonra İl
Müdürlüğü tarafından karar verilir. Yabancının bildirimde bulunma
yükümlülüğündeki bildirim aralıkları bir aydan fazla olamaz.
(4) Yabancının,
hakkında işlem yapıldığı ilde bildirimde bulunma yükümlülüğüne tabi
tutulması esastır.
(5) Yabancı,
başka bir ilde bildirimde bulunmak için yazılı talepte bulunduysa;
a) Talebe ilişkin
değerlendirme, yabancıyı yükümlülüğe tabi tutan İl Müdürlüğü tarafından
yapılır.
b) Yapılacak
değerlendirmede, yabancının sağlık durumu, güvenlik riski, eğitim durumu ve
aile bağları gibi özel durumları göz önünde bulundurulur. Yabancı, talebine
dayanak teşkil edebilecek belgeleri İl Müdürlüğüne sunar. Söz konusu
gerekçelerden herhangi birinin bulunmadığı durumlarda Başkanlığın yazılı
görüşü alınır. Ayrıca, her hâlükârda hakkında Kanunun 54 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (b) ve/veya (k) bendinden işlem yapılan yabancılar için
Başkanlığın uygun görüşünün alınması zorunludur.
c) Yabancının
talebinin uygun görülmesi halinde, yükümlülüğünü yerine getireceği ildeki
İl Müdürlüğüne yabancının il değişikliğinin gerekçesini de içerecek şekilde
bilgi verilir.
ç) Yabancının
takibini, yükümlülüğünü yerine getireceği ildeki İl Müdürlüğü yapar.
(6) Kanunun 54
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b), (d) ve/veya (k) bentleri kapsamında
olan yabancılar yalnızca bildirimde bulunma yükümlülüğüne tabi tutulamaz.
Bu yabancılar, kaybolmalarını engellemek amacı ile bildirimde bulunma
yükümlülüğü dışında ilave alternatif yükümlülük/yükümlülüklere de tabi
tutulur.
Ses tanıma
MADDE 10- (1)
Yabancının ses tanıma uygulaması yoluyla takibini sağlayacak yazılım ve
donanım Başkanlık ve/veya yetkilendireceği kurum ya da kuruluş tarafından
geliştirilir/temin edilir.
(2) Başkanlık,
ses tanıma yazılımının ne şekilde kullanılacağı konusunda İl Müdürlüklerini
bilgilendirir.
(3) İl
Müdürlükleri, ses tanıma yazılımı yoluyla yabancının yükümlülüğünü ne
şekilde yerine getireceğini yabancıya yazılı şekilde tebliğ eder.
(4) Ses tanıma
yazılımı yoluyla yükümlülüğe tabi tutulan yabancı, İl Müdürlüğünün belirleyeceği
sürelerde bu yazılım yoluyla bildirimde bulunur.
(5) Yabancının on
beş günden fazla olmamak kaydıyla, yükümlülüğe tabi tutulan ilden başka bir
ile seyahat etmeyi talep etmesi ve bu talebin İl Müdürlüğünce uygun
görülerek kişiye yol izin belgesi düzenlenmesi durumunda, yabancı
yükümlülüğünü gittiği ilde yerine getirir. Yükümlülüğün yerine getirilip
getirilmediği, yabancıyı yükümlülüğe tabi tutan İl Müdürlüğü tarafından
takip edilir.
(6) Yabancı, ses
tanıma yoluyla bildirim yükümlülüğünü başka bir ilde yerine getirmek için
yazılı talepte bulunduysa;
a) Talebe ilişkin
değerlendirme, yabancıyı yükümlülüğe tabi tutan İl Müdürlüğü tarafından
yapılır.
b) Yapılacak
değerlendirmede, yabancının sağlık durumu, güvenlik riski, eğitim durumu ve
aile bağları gibi özel durumları göz önünde bulundurulur. Yabancı, talebine
dayanak teşkil edebilecek belgeleri İl Müdürlüğüne sunar. Söz konusu
gerekçelerden herhangi birinin bulunmadığı durumlarda Başkanlığın yazılı
görüşü alınır. Ayrıca, her hâlükârda hakkında Kanunun 54 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (b) ve/veya (k) bendinden işlem yapılan yabancılar için
Başkanlığın uygun görüşünün alınması zorunludur.
c) Yabancının
talebinin uygun görülmesi halinde, yükümlülüğünü yerine getireceği ildeki
İl Müdürlüğüne yabancının il değişikliğinin gerekçesini de içerecek şekilde
bilgi verilir.
ç) Yabancının
takibini, beşinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yükümlülüğünü
yerine getireceği ildeki İl Müdürlüğü yapar.
Aile temelli
geri dönüş
MADDE 11- (1)
Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı, aile temelli geri dönüş
yükümlülüğüne tabi tutulmayı talep etmesi halinde, sınır dışı etme kararı
yerine getirilinceye kadar Türkiye’de yasal olarak bulunan birinci ve
ikinci dereceden akrabalarının yanında kalabilir.
(2) Aile temelli
geri dönüş yükümlülüğüne tabi tutulacak yabancının aile bağlarının
tespitine ilişkin bilgi ve belgeler (pasaport, kimlik kartı, sürücü
belgesi, Başkanlık veya valilik tarafından tanzim edilen belgeler gibi)
yabancının kendisi, yasal temsilcisi veya birinci fıkrada sayılan
akrabaları tarafından İl Müdürlüğüne sunulur.
(3) Aile temelli
geri dönüş yükümlülüğü yabancının talebi dışında gerçekleştirilemez.
Yabancının aile temelli geri dönüş yükümlülüğüne tabi tutulma talebi yazılı
olarak alınır.
(4) Aile temelli
geri dönüş yükümlülüğüne tabi tutulan yabancının yanında kalacağı
akrabalarından da yazılı muvafakat alınır. Söz konusu muvafakatta kişiler,
yabancının sınır dışı etme sürecinde İl Müdürlüğü ile iş birliği
yapacaklarını ve yabancının seyahat masraflarını karşılayacaklarını da
taahhüt ederler.
(5) Dördüncü
fıkrada belirtilen muvafakatın alınamaması durumunda, yabancı aile temelli
geri dönüş yükümlülüğüne tabi tutulamaz.
Geri dönüş
danışmanlığı
MADDE 12- (1)
Geri dönüş danışmanlığı, hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancının,
menşe ülkesiyle ilgili doğru bilgi ve belgelerin tespit edilmesi, ülkesine
veya üçüncü bir ülkeye çıkışının sağlanması sürecinde hak ve
yükümlülüklerine ilişkin bilgilendirilmesi, ülke temsilciliğiyle iş birliği
yapması ve gönüllü olarak ülkesine veya üçüncü bir ülkeye dönmesi konusunda
teşvik edilmesi amacıyla uygulanır.
(2) Geri dönüş
danışmanı yoluyla ülkesine veya üçüncü bir ülkeye çıkışı sağlanan yabancıya
Kanunun 60/A maddesinin birinci fıkrası kapsamında destek sağlanabilir.
(3) Geri dönüş
danışmanlığı kapsamında ülkesine veya üçüncü bir ülkeye çıkışı sağlanacak
yabancılar hakkında yapılan iş ve işlemlerde Kanunun 4 üncü maddesi
hükümleri saklıdır.
(4) Geri dönüş
danışmanlığı kapsamında ülkesine veya üçüncü bir ülkeye çıkışı sağlanacak
yabancıya hak ve yükümlülükleri yazılı olarak tebliğ edilir.
(5) Geri dönüş
danışmanlığı kapsamında ülkeden çıkışı sağlanan yabancılar hakkında
durumuna uygun tahdit veri girişi yapılır.
Kamu yararına
hizmetlerde gönüllülük esasıyla görev alma
MADDE 13- (1)
Kamu yararına hizmetlerde gönüllülük esasıyla görev alma alternatif
yükümlülüğüne ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça düzenlenir.
Teminat
MADDE 14- (1)
Teminat tutarı, hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı veya yabancı
adına işlem yapmak üzere yabancının yetkilendirdiği kişi tarafından, ilgili
muhasebe birimi hesabına yatırılır.
(2) Teminat
tutarı, yüz bin Türk Lirasıdır. Bu tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin
olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve
ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak
üzere artırılarak Başkanlık tarafından İl Müdürlüklerine bildirilir.
(3) Yabancı veya
yabancı adına işlem yapmak üzere yabancının yetkilendirdiği kişi,
belirlenen tutarı yatırması sonrasında, bu işleme ilişkin dekontu İl
Müdürlüğüne teslim etmekle yükümlüdür. Söz konusu belge İl Müdürlüğü
tarafından yabancının dosyasında muhafaza edilir.
(4) Dekontun İl
Müdürlüğüne teslim edilmesinin ardından yabancının idari gözetimi
sonlandırılır.
(5) Teminat
yükümlülüğüne tabi tutulan yabancılar, aynı zamanda bildirimde bulunma
yükümlülüğüne de tabi tutulur. Birlikte uygulanan bu idari gözetime
alternatif yükümlülükte, bildirim yükümlülüğü, İl Müdürlüğünün belirlediği
aralıklarla uygulanır.
(6) Teminatın
iadesi için İl Müdürlüğü tarafından, yabancıdan ya da yasal temsilcisinden,
teminat iadesine ilişkin talep ve hesap numarası bilgileri yazılı olarak
alınır.
(7) Yabancının
sınır dışı etme kararının yerine getirilmesi, yabancının Ülkemizden çıkış
yaptığının tespit edilmesi veya sınır dışı etme kararının idare mahkemesi
tarafından iptal edilmesi durumlarında, yatırılan teminat miktarı
yabancının ya da yasal temsilcisinin bildirdiği hesap numarasına iade
edilir. Yabancının idari gözetime alternatif yükümlülük bağlamında
yatırdığı teminat tutarına ilişkin faiz ödemesi yapılmaz.
(8) Teminat
yatıran yabancıya Ülkemizden çıkış yapması için tanınan süre, bir aydan az
ve altı aydan fazla olamaz. Şahsın kendisine tanınan bu süre içinde ülkeden
çıkış yapmaması ya da yükümlülüklerine uymaması durumunda, teminat meblağı
Hazineye gelir olarak kaydedilir.
(9) Teminat
yükümlülüğü getirilecek yabancılarla, insan ticareti mağduru olup
olmadıklarının belirlenmesi ve tacirleri tarafından teminat yatırılmasının
önüne geçilmesi amacıyla mülakat yapılması zorunludur. İnsan ticareti
mağduru olduğu konusunda kuvvetli şüphe bulunan yabancılarla ilgili olarak
17/3/2016 tarihli ve 29656 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsan
Ticaretiyle Mücadele ve Mağdurların Korunması Hakkında Yönetmelik
kapsamında işlem yürütülür.
(10) Mücbir
sebeplerin varlığı halinde sekizinci fıkrada belirtilen süre işlemez.
(11) Kanunun 54
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b), (ç) ve/veya (k) bentleri kapsamında
olan yabancılar teminat yükümlülüğüne tabi tutulamaz.
Elektronik
izleme
MADDE 15- (1)
Elektronik izleme, hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancının, bu
işlemler yerine getirilinceye kadar, ülke içerisinde takip ve kontrolünün
sağlanması amacıyla uygulanır.
(2) Elektronik izleme
yükümlülüğü aşağıdaki şekillerde uygulanabilir:
a) Yabancıların
iletişim cihazlarına yüklenecek mobil uygulama yoluyla bildirimde
bulunmaları ve konumlarının belirlenmesi.
b) Elektronik
kelepçe yoluyla izleme.
(3) Elektronik
izleme yükümlülüğüne tabi tutulacak yabancının, özel ihtiyaç sahibi ya da
hassas durumda olup olmadığı ve kamu düzeni ve kamu güvenliği açısından
tehdit oluşturup oluşturmadığı öncelikli olarak değerlendirilir.
(4) Elektronik
izleme yükümlülüğüne tabi tutulması gereken ancak özel ihtiyaç sahibi ya da
hassas durumda olduğu tespit edilen yabancıya ikinci fıkranın (a) bendi
kapsamında yükümlülük getirilir. Bu yabancılara ikinci fıkranın (a) bendi
haricinde ilave olarak bildirimde bulunma yükümlülüğü uygulanmaz.
Mobil uygulama
MADDE 16- (1)
Yabancının iletişim cihazlarına yüklenecek mobil uygulama Başkanlık ve/veya
yetkilendireceği kurum ya da kuruluş tarafından geliştirilir/temin edilir.
(2) Başkanlık,
mobil uygulamanın ne şekilde kullanılacağı konusunda İl Müdürlüklerini
bilgilendirir.
(3) İl Müdürlüğü,
bu yükümlülüğe tabi tutacağı yabancının iletişim cihazına bu uygulamayı
yüklemesini sağlar ve yabancıyı uygulamanın kullanımına ilişkin olarak
yazılı şekilde bilgilendirir.
(4) Mobil
uygulama yoluyla elektronik izleme yükümlülüğüne tabi tutulan yabancı, İl
Müdürlüğünün belirleyeceği sürelerde söz konusu uygulama yoluyla İl
Müdürlüğüne bildirimde bulunur.
(5) Yabancının on
beş günden fazla olmamak kaydıyla, yükümlülüğe tabi tutulan ilden başka bir
ile seyahat etmeyi talep etmesi ve bu talebin İl Müdürlüğünce uygun
görülerek kişiye yol izin belgesi düzenlenmesi durumunda, yabancı mobil
uygulama yoluyla elektronik izleme yükümlülüğünü gittiği ilde yerine
getirir. Yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediği, yabancıyı yükümlülüğe
tabi tutan İl Müdürlüğü tarafından takip edilir.
(6) Yabancı,
mobil uygulama yoluyla bildirim yükümlülüğünü başka bir ilde yerine
getirmek için yazılı talepte bulunduysa;
a) Talebe ilişkin
değerlendirme, yabancıyı yükümlülüğe tabi tutan İl Müdürlüğü tarafından
yapılır.
b) Yapılacak
değerlendirmede, yabancının sağlık durumu, güvenlik riski, eğitim durumu ve
aile bağları gibi özel durumları göz önünde bulundurulur. Yabancı, talebine
dayanak teşkil edebilecek belgeleri İl Müdürlüğüne sunar. Ayrıca, hakkında
Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve/veya (k) bendinden
işlem yapılan yabancılar için Başkanlığın uygun görüşü alınır.
c) Yabancının
talebinin uygun görülmesi halinde, yükümlülüğünü yerine getireceği ildeki
İl Müdürlüğüne yabancının il değişikliğinin gerekçesini de içerecek şekilde
yazılı bilgi verilir.
ç) Yabancının
takibini, beşinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yükümlülüğünü
yerine getireceği ildeki İl Müdürlüğü yapar.
Elektronik
kelepçe
MADDE 17- (1)
Elektronik kelepçe, hakkında Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(b), (d) ve/veya (k) bentlerinden sınır dışı etme kararı alınan
yabancıların, teknolojik yöntem ve araçlarla izlenmesini, gözetim ve
denetim altında tutulmasını sağlayan yöntemdir.
(2) Hakkında
Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b), (d) ve/veya (k)
bentlerinden sınır dışı etme kararı alınan yabancılar ancak aşağıdaki
sebeplerden birinin varlığı halinde, elektronik kelepçe yoluyla elektronik
izleme yükümlülüğüne tabi tutulabilir:
a) İdari gözetim
süresinin dolması.
b) Sulh ceza
hakimliği kararıyla idari gözetimlerinin sonlandırılması.
c) Güvenlik ve
istihbarat birimlerinin görüşleri doğrultusunda elektronik kelepçe
takılmasının zaruri görülmesi.
ç) Başkanlık
tarafından elektronik kelepçe ile takip edilmesine karar verilmesi.
(3) Bir
yabancının elektronik kelepçe yoluyla izleme yükümlülüğüne tabi tutulmasına
resen veya İl Müdürlüğünün talebi doğrultusunda Başkanlık tarafından karar
verilir.
(4) İkinci
fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamındaki yabancılardan İl Müdürlüğü
tarafından elektronik kelepçe yoluyla yükümlülüğe tabi tutulması gerektiği
değerlendirilenlere ilişkin olarak;
a) Gerekli onayın
alınması amacıyla Başkanlığa görüş sorulur.
b) İl
Müdürlüğünün yazılı talebine istinaden, Başkanlık konuya ilişkin olarak
güvenlik ve istihbarat birimlerinin görüşünü alır.
c) Elektronik
kelepçe takılmasının uygun görülmesi halinde Başkan onayı alınır ve söz
konusu onaylar İl Müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir. Yabancıya kelepçe
takılmasının uygun görülmemesi halinde ise yine Başkanlık İl Müdürlüğünü
yazılı olarak bilgilendirir. İl Müdürlüğü, Başkanlığın talimatı
doğrultusunda işlem yapar.
(5) İkinci
fıkranın (c) ve (ç) bentleri kapsamında elektronik kelepçe yoluyla izleme
yükümlülüğü getirilen yabancılarla ilgili olarak doğrudan Başkanlık
tarafından Başkan onayı alınır ve Başkanlık konuya ilişkin olarak İl
Müdürlüklerini yazılı olarak bilgilendirir. İl Müdürlüğü, Başkanlığın
talimatı doğrultusunda işlem yapar.
(6) Elektronik
kelepçe takılması uygun görülen yabancıya, kolluk veya özel güvenlik
personeli tarafından elektronik kelepçe takılır ve aktif hale getirilir.
Elektronik kelepçenin takılması ve aktif hale getirilmesi akabinde
kelepçeyi takan ve aktif hale getiren personel tarafından tutanak tutulur.
(7) Elektronik kelepçe
yoluyla yükümlülüğe tabi tutulan yabancıya, elektronik kelepçenin kullanımı
ile uyulması gereken kurallar ve uymamanın sonuçları konusunda İl Müdürlüğü
tarafından yazılı olarak bilgi verilir.
(8) Yabancının
söz konusu yükümlülüğü başka ilde yerine getirmeyi talep etmesi halinde, İl
Müdürlüğü tarafından dilekçesi alınır ve iş ve işlemler Başkanlığın görüşü
çerçevesinde yürütülür.
(9) Yabancının
kurallara aykırı davrandığının belirlenmesi halinde, ilgili kolluk birimi
derhal bilgilendirilir. İlgili kolluk birimi yabancının yeniden idari
gözetim altına alınabilmesi amacıyla yabancıyı ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde yakalandığı yerdeki İl Müdürlüğüne teslim eder.
(10) Elektronik
kelepçe, aşağıda sayılan durumlardan birinin varlığı halinde kolluk veya
özel güvenlik personeli tarafından çıkarılır:
a) Sulh ceza
hakimliği kararıyla.
b) Yabancının
sınır dışı edilmesi, gönüllü geri dönüş yapması veya kendi isteğiyle
ülkeden çıkış yapması durumunda.
c) Başkanlık veya
Bakanlık talimatıyla.
ç) Yabancının
ölmesi durumunda.
d) Tam teşekküllü
Devlet hastanesinden elektronik kelepçenin çıkarılması gerektiğine ilişkin
alınacak rapor doğrultusunda.
e) Mücbir
sebeplerin varlığı halinde.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Elektronik
izlemeye ilişkin yargı yolu
MADDE 18- (1)
Elektronik izleme yükümlülüğüne karşı yabancı veya yasal temsilcisi ya da
avukatı sulh ceza hakimine başvurabilir.
(2) Başvuru
yapılmış olması, elektronik izleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
(3) Elektronik
izleme yükümlülüğüne ilişkin şartların ortadan kalktığı veya değiştiği
iddiasıyla yeniden sulh ceza hakimine başvurulabilir.
(4) Sulh ceza
hakimi tarafından elektronik izleme yükümlülüğünün sonlandırılmasına karar
verilmesi durumunda, söz konusu yükümlülük derhal sonlandırılır. Ancak,
gerekli görülmesi halinde yabancı başka alternatif
yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulabilir.
Düzensiz
göçmenlerin takibine ilişkin birimlerin görevleri
MADDE 19- (1)
Düzensiz göçmenlerin takibine ilişkin birimlerde görev yapan personel aşağıdaki
iş ve işlemleri titizlikle yerine getirmekle görevlidir:
a) Geri gönderme
merkezinde kalmakta iken idari gözetimi sonlandırılarak idari gözetime
alternatif yükümlülük getirilen yabancıların tabi tutulduğu yükümlülüğe
uygun veri girişleri ve kaydını yapmak, yabancının yükümlülüğünü yerine
getirip getirmediğini takip etmek, yerine getirmiyorsa bunu sağlamak,
yükümlülüğün yerine getirilmesi sağlanamıyorsa gerekli tahdit veri
girişlerini ve yazışmalarını yapmak, gerekli hallerde Başkanlığa bilgi
vermek.
b) Hakkında sınır
dışı etme kararı alınan ancak idari gözetim kararı alınmaksızın idari
gözetime alternatif yükümlülüğe tabi tutulan yabancıların, tabi tutulan
yükümlülüğe göre veri girişlerini ve kaydını yapmak, yükümlülüğünü yerine
getirip getirmediğini takip etmek, yerine getirmiyorsa bunu sağlamak,
yükümlülüğün yerine getirilmesi sağlanamıyorsa gerekli tahdit veri
girişlerini ve yazışmalarını yapmak, gerekli hallerde Başkanlığa bilgi
vermek.
c) Yabancıların
tabi tutuldukları yükümlülüklere ilişkin olarak GöçNet modülüne yapılması
gereken veri girişlerini aksatılmadan zamanında ve tüm sekmeler dolacak
şekilde yapmak.
ç) GöçNet
modülünden bağımsız olarak, tüm bildirim yükümlülükleri için detaylı
istatistiki veri tutmak.
d) İdari gözetime
alternatif yükümlülüğe tabi tutulan ve düzensiz göçmenlerin takibine
ilişkin birimler tarafından takibi yapılan tüm yabancılara ilişkin
istatistikleri her ayın ilk haftası içerisinde aylık olarak Düzensiz Göçmen
İzleme Daire Başkanlığına e-posta yoluyla ve bilahare üst yazıyla
bildirmek.
e) Islak imza
yoluyla bildirimde bulunma yükümlülüğüne tabi tutulan yabancılar için
gerekli listeleri hazırlamak ve bu listeleri düzenli olarak takip etmek.
f) Getirilen
yükümlülüklerin takibi için kiosk cihazlarının aktif kullanılmasını sağlamak,
kioskların düzenli çalışmasını takip etmek, konuya ilişkin olarak GöçNet
proje sorumlularını bilgilendirmek.
g) Yükümlülüğünü
başka bir ilde yerine getirmeyi talep eden ve bu talebi uygun görülen
yabancıların yol izin belgelerini düzenlemek, yabancının gittiği ilde
yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için ilgili İl Müdürlüğüne bilgi vermek
ve buna ilişkin olarak GöçNet sisteminde gerekli işlemleri yapmak.
ğ) Belirli
adreste ikamet etme yükümlülüğü getirilen yabancılara ilişkin olarak,
ihtiyaç duyulması halinde kolluk marifeti ile mahalli tahkikatlarını
yaptırmak.
h) İdari gözetime
alternatif yükümlülüklere tabi tutulan yabancıların, yükümlülüklerini
yerine getiremeyecek olmalarına ilişkin mücbir sebepleri olması durumunda,
yabancıların durumlarına ilişkin evrakları (sağlık raporu, doğum raporu
gibi) talep etmek ve kayıt altına alarak dosyalarında muhafaza etmek.
ı) Her yabancı
için güncel tutulan bir takip dosyası oluşturmak.
i) Geri dönüş
danışmanlığı kapsamında ülkesine dönüş yapacak olan yabancıların geri dönüş
danışmanı ile yapacağı görüşmelerin tutanağını teslim alarak kayıt altına
alıp yabancının dosyasında muhafaza etmek.
j) Teminat
yükümlülüğüne tabi tutulan yabancılara ilişkin olarak, teminatın
yatırıldığına dair dekontu teslim alarak kayıt altına almak, muhafaza
etmek, yabancının bildirimde bulunma yükümlülüğüne tabi tutulmasını
sağlamak, gerekli durumlarda teminat iadesini veya gelir kaydedilmesine
ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesini sağlamak.
k) Mobil uygulama
yoluyla elektronik izleme yükümlülüğüne tabi tutulan yabancıların
telefonlarına Başkanlığın geliştirdiği uygulamayı yüklemek, yabancının
bildirim aralıklarını belirlemek, bildirimi takip etmek ve yabancıyı bu
konuda yazılı olarak bilgilendirmek.
l) Elektronik
kelepçe takılacak yabancılara ilişkin idari iş ve işlemleri takip etmek.
m) Yabancıların
idari gözetime alternatif yükümlülükleriyle ilgili üretilen evrakların
e-arşiv sistemine taranmasını ve arşiv kayıtlarının güncel tutulmasını
sağlamak.
n) İdari gözetime
alternatif yükümlülük getirilen yabancılar için yükümlülüğe tabi
tutulduklarını gösteren barkodlu/karekodlu belgeleri hazırlamak ve
dosyasında muhafaza ederek bir nüshasını yabancıya teslim etmek.
o) Yabancının
idari gözetime alternatif yükümlülüğünün sonlandırılması durumunda gerekli
veri girişlerini yapmak ve/veya kaldırmak.
ö) Başkanlığın
verdiği diğer görevleri yapmak.
İdari gözetime
alternatif yükümlülüklerin sonlandırılması
MADDE 20- (1)
Yabancıların idari gözetime alternatif yükümlülük/yükümlülüklere tabi
tutuldukları süre, her halükarda yirmi dört ayı geçemez. Teminat
yükümlülüğüne ilişkin süreler saklıdır.
(2) İdari
gözetime alternatif yükümlülük/yükümlülükler, aşağıdaki şartların biri veya
birkaçının varlığı halinde sonlandırılır:
a) Sulh ceza
hâkimi veya idare mahkemesi kararıyla.
b) Yabancının
sınır dışı edilmesi, gönüllü geri dönüş yapması veya kendiliğinden ülkeden
çıkış yapması durumunda.
c) İdari gözetime
alternatif yükümlülüklere ilişkin yirmi dört aylık sürenin dolması
durumunda.
ç) Başkanlık
talimatıyla.
d) Yabancının
yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde.
e) İl Müdürlüğü
tarafından, yabancının idari gözetime alternatif
yükümlülük/yükümlülüklerinin devamında zaruret görülmemesi durumunda.
f) Yabancının
idari gözetim altına alınması halinde.
g) Yabancı
hakkında alınan sınır dışı etme kararının iptal edilmesi, kaldırılması veya
geri alınması durumunda.
ğ) Yabancının
ölmesi halinde.
Çeşitli
hükümler
MADDE 21- (1)
Bu Yönetmelikte ayrıca bir hüküm bulunmaması kaydıyla, aşağıdaki hallerden
birinin veya birkaçının varlığı halinde yabancıyı yükümlülüğe tabi tutan İl
Müdürlüğü tarafından derhal ilgili kolluk birimlerine haber verilir ve
yabancı idari gözetim altına alınır:
a) Belirli
adreste ikamet etme yükümlülüğüne tabi tutulan yabancının adresini terk
ettiğinin tespit edilmesi.
b) Bildirimde
bulunma yükümlülüğüne tabi tutulan yabancının iki kez üst üste bildirimde
bulunmaması.
c) Aile temelli
geri dönüş yükümlülüğüne tabi tutulan yabancının adresini terk ettiğinin
tespit edilmesi.
ç) Geri dönüş
danışmanlığı verilen yabancının iki kez geri dönüş danışmanı ile görüşmeye
gelmemesi.
d) Elektronik
izlemenin bir türü olarak mobil uygulama yoluyla bildirimde bulunma
yükümlülüğüne tabi tutulan yabancının iki kez üst üste bildirimde
bulunmaması veya yükümlülüğe tabi tutulduğu il dışında olduğunun tespit
edilmesi.
e) Elektronik
izlemenin bir türü olarak elektronik kelepçe yükümlülüğüne tabi tutulan
yabancının kuralları ihlal ettiğinin tespit edilmesi.
(2) Bir
yabancının idari gözetime alternatif yükümlülüğüne uymadığının tespit edilmesi
halinde, öncelikli olarak mücbir sebeplerin varlığı değerlendirilir.
Herhangi bir mücbir sebep bulunmaması durumunda, yabancı birinci fıkra
kapsamında idari gözetim altına alınır. İdari gözetim altına alınan
yabancılar, İl Müdürlüğünün değerlendirmesi neticesinde yeniden idari
gözetime alternatif yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulabilir.
(3) Herhangi bir
alternatif yükümlülüğe tabi tutulan yabancıya, yabancının talebine
istinaden veya şartların değişmesi halinde, yeni bir alternatif yükümlülük
getirilebilir ya da yabancının tabi tutulduğu yükümlülük değiştirilebilir.
(4) İdari
gözetime alternatif yükümlülük/yükümlülüklerin mahkeme kararı sonucunda
sonlandırılması veya mahkemece yürütmenin durdurulması kararı verilmesi
halinde, mahkeme kararının gerekçesi göz önünde bulundurularak mümkün
olması halinde yabancıya yeni bir alternatif yükümlülük getirilebilir.
Ancak, her halükarda yabancının tabi tutulacağı yeni alternatif yükümlülük,
mahkemenin sonlandırılmasına karar verdiği yükümlülükten daha kısıtlayıcı
olamaz.
(5) İdari
gözetime alternatif yükümlülük/yükümlülüklere tabi tutulan yabancılara, bu
yükümlülüğe tabi tutulduklarını gösteren barkodlu/karekodlu bir belge
düzenlenir.
(6) İdari
gözetime alternatif yükümlülüklere tabi tutulan yabancılara ilişkin olarak
İl Müdürlüğü tarafından, sınır dışı etmeye ilişkin çalışmalar ivedilikle
yürütülür. Yabancının seyahat belgesinin temin edilmesi ve uçuş
planlamasının yapılabilmesi amacıyla, yabancı İl Müdürlüğüne davet
edilebilir. Gerekli planlamaları yapılan yabancının, Kanunun 53 üncü
maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Ülkemizden
ivedilikle çıkışının sağlanması esastır.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 22- (1)
Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili diğer mevzuat hükümleri
uygulanır.
Tereddütlerin
giderilmesi
MADDE 23- (1)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasından doğacak tereddütleri gidermeye Bakanlık
yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 24- (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 25- (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.
|