DOZİMETRİ HİZMETİ VERECEK KURULUŞLARIN YETKİLENDİRİLMESİNE
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; nükleer enerji ve iyonlaştırıcı
radyasyona ilişkin faaliyetlerde çalışanlara kişisel dozların izlenmesi
hizmetini verecek kuruluşların yetkilendirme koşullarını, yetkilendirme
sürecini, sorumluluklarını ve Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sisteminin işletilmesine
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; dozimetrelerin hazırlanması, dağıtılması,
toplanması, akredite olunan kapsamda okunması ve değerlendirilmesi ile doz
sonuç raporlarının oluşturulması, gerekli kayıtların tutulması ve verilerin
Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarılması hizmetlerini verecek kuruluşları
kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 5/3/2022 tarihli ve 7381 sayılı Nükleer
Düzenleme Kanununun 4 üncü maddesinin sekizinci fıkrası ile 95 sayılı Nükleer
Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 5 inci
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Akreditasyon: Dozimetri laboratuvarlarının, hizmet vereceği kapsamda ulusal ve
uluslararası standartlara göre akreditasyon kuruluşu tarafından
değerlendirilmesi, yeterliğinin onaylanması ve düzenli aralıklarla
denetlenmesini,
b)
Akreditasyon kuruluşu: Türk Akreditasyon Kurumunu,
c)
Belirsizlik bütçesi: Ölçüm belirsizliğini, bileşenlerini, bunların
hesaplanmasını ve kombinasyonlarını içeren beyanı,
ç)
Dozimetre: Maruz kalınan iyonlaştırıcı radyasyon dozunun ölçülmesini sağlayan
kişisel doz ölçeri,
d)
Dozimetri: İyonlaştırıcı radyasyon ışınlanmaları sonucu, madde veya dokunun
maruz kaldığı radyasyon dozunun ölçülmesi için kullanılan; dozimetrelerden,
ölçüm aletlerinden, bunlara ilişkin referans standartlardan ve sistemin
kullanımına yönelik prosedürlerden oluşan sistemi,
e)
Dozimetri servisi: Dozimetrelerin hazırlanması, hizmet alan kişilere
dağıtılması, toplanması, akredite olunan kapsamda okunması ve değerlendirilmesi
ile doz sonuç raporlarının oluşturulması, gerekli kayıtların tutulması ve
verilerin Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarılması hizmetlerini veren,
ülkemiz sınırları içinde uygun donanım altyapısına sahip, Türkiye Cumhuriyeti
mevzuatına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz ve dozimetri hizmeti vermek üzere
Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşları,
f)
Dozimetri servisi sorumlusu (DSS): TS EN ISO/IEC 17025 Deney ve Kalibrasyon
Laboratuvarlarının Yetkinliği için Genel Gereklilikler Standardına ilişkin
eğitimler ile hizmet verilecek dozimetre türüne uygun eğitim almış, Nükleer
Düzenleme Kurumu tarafından değerlendirilerek uygun görülen kişiyi,
g)
Eşdeğer doz: Radyasyonun türüne ve enerjisine bağlı olarak belirli bir doku
veya organda soğurulmuş dozun, radyasyon ağırlık faktörü ile çarpılmış hâlini,
ğ)
Etkin doz: İnsan vücudunda ışınlanan bütün doku ve organlar için hesaplanmış
eşdeğer dozun, her doku ve organın doku ağırlık faktörleri ile çarpılması
sonucunda elde edilen dozların toplamını,
h)
EURADOS: Avrupa Radyasyon Dozimetri Grubunu,
ı)
Geçerli kılma: Belirlenen gerekliliklerin amaçlanan kullanım için yeterli
olduğu durumda yapılan doğrulamayı,
i)
Harici çalışan: Nükleer enerji ve iyonlaştırıcı radyasyona ilişkin tesis ve
faaliyetlerde yetkilendirilen kişi tarafından çalıştırılan kişiler dışında,
kontrollü ve gözetimli alanlarda faaliyette bulunan, geçici veya sürekli olarak
kendi adına iş yürüten veya başka yüklenici tarafından çalıştırılan kişiyi,
j)
Hesaplanmış doz: Dozimetrelerin hatalı kullanılması, kasıtlı ışınlanması,
kaybedilmesi ya da hasar görmesi gibi doz değerinin dozimetreden okunmasının
mümkün olmadığı durumlarda, dozimetre kullanıcısının ilgili periyot için maruz
kaldığı doz olarak kabul edilecek olan ve çalışma koşulları değerlendirilerek
dozimetri hizmeti alan kişinin radyasyondan korunma sorumlusu tarafından
hesaplanan doz değerini,
k)
Hizmet periyodu: Dozimetrenin kullanıma başlandığı tarih ile kullanımının
sonlandığı tarih arasındaki en fazla iki aylık süreyi,
l)
IAEA/WHO SSDL Network: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı/Dünya Sağlık Örgütü
İkincil Standart Dozimetri Laboratuvarları Ağını,
m)
İnceleme düzeyi: Üzerinde daha fazla inceleme yapılmasını gerektiren ve aylık
olarak; 2 mSv’in üzerindeki etkin dozu, göz merceği için 2 mSv’in veya el, ayak
ve cilt için 50 mSv’in üzerindeki eşdeğer dozu,
n)
Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
o)
Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemi: Dozimetri servisleri tarafından, radyasyonla
çalışanlara ve harici çalışanlara tahsis edilmiş dozimetrelerin
değerlendirilmesi sonucunda elde edilen doz değerlerinin aktarıldığı veri
tabanını,
ö)
Yetki belgesi: Dozimetri hizmeti verecek kuruluşun, 7381 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca, Kurum tarafından dozimetri
servisi olarak yetkilendirildiğini gösteren belgeyi,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler, Yetkilendirme Koşulları ve Başvuru
Genel ilkeler
MADDE 5- (1) Kurumdan yalnızca Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre
kurulmuş tüzel kişiler dozimetri servisi olarak yetki belgesi alabilir.
(2)
Kurum tarafından verilen yetki devredilemez.
(3)
Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde asıl sorumluluk dozimetri
servisine aittir. Verilen yetkinin koşullarına ve mevzuata uymak veya
düzenleyici kontrol altında olmak veya yükümlülüklerini yerine getirmek üzere
görevlendirme yapmak veya hizmet almak dozimetri servisinin sorumluluğunu
azaltmaz veya ortadan kaldırmaz.
(4)
Yetkilendirme için başvuru yapan kişiler, Kurum tarafından yetkilendirme için
talep edilen tüm bilgi ve belgeleri istenilen biçim ve içerikte sağlamakla ve
Kurum tarafından belirlenen işlem ve hizmet bedellerini ödemekle yükümlüdür.
(5)
Dozimetri servisi, yetki koşullarının devamlılığını sağlamakla ve Kurum
tarafından tespit edilerek kendisine bildirilen uygunsuzlukları verilen süre
içerisinde gidermekle yükümlüdür.
(6)
Kurum tarafından düzenlenen yetki belgesi yalnızca yerinde incelemenin yapıldığı
adres için geçerlidir. Aynı tüzel kişiliğin birden fazla yerde dozimetri
hizmeti vermesi durumunda bu Yönetmelik hükümlerine göre ayrıca yetki belgesi
alınması gerekir.
Yetkilendirme koşulları
MADDE 6- (1) Dozimetri hizmeti verecek kuruluşun;
a)
Hizmet vereceği dozimetre türüne ve kişisel doz değerlendirme metoduna uygun ve
dozimetri hizmetini en fazla iki aylık periyotlarla yürütebilecek, yeterli
sayıda ve yetkin personel ile cihaz ve teknik donanıma sahip olması,
b)
Hizmet vereceği dozimetre türüne uygun olarak Kurum tarafından belirlenen
standartların güncel versiyonlarına göre akredite olması,
c)
En az dört yıllık lisans eğitimi veren üniversitelerin ya da bunlara denkliği
yetkili makamlarca kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki yükseköğretim
kurumlarının mühendislik, fizik veya kimya bölümlerinden mezun veya bu
bölümlerden birinde yüksek lisans veya doktora yapmış olan bir DSS istihdam
etmesi,
ç)
Hizmet vereceği sistemin herhangi bir sebeple çalışmaması veya çalıştırılmaması
gerektiği durumlarda, dozimetri hizmetinin aksamasını engellemek ve en fazla
iki hizmet periyodu süresince hizmete devam etmek üzere yapılacak iş ve
işlemlere ilişkin uygulanabilir bir programa sahip olması,
gerekir.
(2)
Dozimetri hizmeti verecek kuruluş, faaliyetleri sırasında kullandığı radyasyon
kaynakları için ayrıca ilgili mevzuat hükümlerine tabidir.
(3)
Dozimetri hizmeti verecek kuruluş, Kurumdan aldığı yetki kapsamında hizmet
verir.
(4)
Dozimetri hizmeti verecek kuruluş, birinci fıkranın (ç) bendi uyarınca Kuruma
bildirilen program çerçevesinde yürütülen işlemlerden, ölçüm sonuçlarından ve
doz sonuç raporlarının oluşturulmasından sorumludur.
Başvuru
MADDE 7- (1) Dozimetri hizmeti verecek kuruluş, aşağıdaki bilgi ve
belgeler ile Kuruma başvuruda bulunur:
a)
Akreditasyon sertifikası ve akreditasyon kapsamı.
b)
DSS olarak çalışacak personelin özgeçmişine ve eğitimine ilişkin bilgi ve
belgeler.
c)
Yönetim ve organizasyon şeması.
ç)
Personelin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin bilgi ve belgeler.
d)
Dozimetri hizmeti verecek kuruluşu temsile yetkili kişilerin imza sirküleri.
e)
Dozimetri hizmetini en fazla iki aylık periyotlarla yürütebilecek kapasiteye
sahip olduğunu gösterir, dağıtım ve değerlendirme süreçlerini de içeren iş akış
planı.
f)
6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca hazırlanacak programa
ilişkin bilgi ve belgeler.
g)
Kişisel dozimetrelerin okunması ve dozların değerlendirilmesi işlemlerinde
kullanılan metoda ait geçerli kılma kayıtları ve belirsizlik bütçesi.
ğ)
Kişisel dozimetri hizmetine ilişkin cihazların teknik özellikleri ile ekipman
ve altyapının listesi, kalite kontrol testleri için kullanılan referans
kaynakların listesi, referans radyasyon kaynakları için izlenebilirliği
gösteren sertifikalar.
(2)
Kurum, birinci fıkrada belirtilen hususlara ilave bilgi ve belgeler isteyebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yetkilendirme Süreci
Başvurunun değerlendirilmesi
MADDE 8- (1) Kuruma yapılan başvuru sırasında sunulan bilgi ve
belgelerin uygunluğu Kurum tarafından incelenir ve değerlendirilir.
(2)
İnceleme ve değerlendirme sonucunda Kuruma sunulan bilgi ve belgelerde eksiklik
ve yetersizlik olması durumunda, başvuru sahibi bilgilendirilerek eksiklik ve
yetersizliklerin tamamlanması veya giderilmesi için bildirim tarihinden
itibaren en fazla üç ay süre verilir. Söz konusu eksiklik ve yetersizliklerin
tamamlanması veya giderilmesi için verilen süre içerisinde, başvuru sahibi
tarafından yazılı olarak bildirilen gerekçenin Kurum tarafından uygun görülmesi
hâlinde en fazla üç aya kadar ek süre verilebilir.
(3)
Verilen süre içerisinde eksiklik ve yetersizliklerin tamamlanması veya
giderilmesine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma ulaşmasından sonra başvuru
yeniden değerlendirilir.
(4)
Eksikliklerin ve yetersizliklerin verilen süre sonunda tamamlanmadığı veya
giderilmediği durumda yetkilendirme başvurusu iptal edilir ve durum dozimetri
hizmeti verecek kuruluşa bildirilir. Yetkilendirme için ödenen işlem ve hizmet
bedeli iade edilmez.
Yerinde inceleme
MADDE 9- (1) Başvuru belgelerinin uygun bulunması durumunda,
dozimetri hizmeti verecek kuruluşta Kurum tarafından yerinde inceleme yapılır
veya yaptırılır.
(2)
Yerinde inceleme esnasında dozimetrelerin hazırlanması, gönderilmesi,
dağıtılması, toplanması, okunması ve değerlendirilmesine ilişkin kurulan sistem
ile dozimetri hizmeti verecek kuruluşun yetkilendirme koşullarını sağlayıp
sağlamadığı ve sorumluluklarını yerine getirebilecek kapasitede olup olmadığı
tetkik edilir.
(3)
Yerinde inceleme sırasında dozimetri hizmeti verecek kuruluşta görevli personel;
doz değerlendirme, raporlama, kayıt altına alma ve Ulusal Merkezi Doz Kayıt
Sistemine veri aktarma işlemlerini ve kalite kontrol testini uygulamalı olarak
yapar.
(4)
Yerinde incelemede eksiklik ve yetersizlik tespit edilmesi durumunda, başvuru
sahibi bilgilendirilerek eksikliklerin ve yetersizliklerin tamamlanması veya
giderilmesi için bildirim tarihinden itibaren en fazla üç ay süre verilir. Söz
konusu eksikliklerin ve yetersizliklerin tamamlanması veya giderilmesi için
verilen süre içerisinde, başvuru sahibi tarafından yazılı olarak bildirilen
gerekçenin Kurum tarafından uygun görülmesi hâlinde en fazla üç aya kadar ek
süre verilebilir. Eksikliklerin ve yetersizliklerin verilen süre sonunda
tamamlanmadığı veya giderilmediği durumlarda yetkilendirme başvurusu iptal
edilir ve durum dozimetri hizmeti verecek kuruluşa bildirilir. Yetkilendirme
için ödenen işlem ve hizmet bedeli iade edilmez.
(5)
Eksikliklerin ve yetersizliklerin tamamlandığının veya giderildiğinin tespitine
yönelik tekrar yerinde inceleme yapılabilir. Bu durumda başvuru sahibi tekrar
yerinde inceleme için Kurum tarafından belirlenen işlem ve hizmet bedelini
verilen süre içerisinde ödeyerek Kuruma başvuruda bulunur. Süresi içerisinde
işlem ve hizmet bedelinin ödenmemesi durumunda başvuru iptal edilir ve başvuru
sırasında ödenmiş olan işlem ve hizmet bedeli iade edilmez.
Yetki belgesinin verilmesi
MADDE 10- (1) Yetkilendirme başvurusunun
incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda herhangi bir eksiklik ve yetersizlik
tespit edilmemesi ve yerinde inceleme sonucunda hazırlanan rapor esas alınarak
yapılan değerlendirme sonucunun uygun olması durumunda dozimetri hizmeti
verecek kuruluşa yetki belgesi verilir ve Kurumun internet sayfasında duyurulur.
(2)
Yetki belgesi, düzenlenme tarihinden itibaren beş yıl geçerlidir.
(3)
Yetki belgesi, dozimetri hizmeti verecek kuruluşun akreditasyon kapsamında yer
alan dozimetri hizmetleri için geçerlidir.
Yetki belgesinin yenilenmesi
MADDE 11- (1) Yetki belgesinin geçerlilik
süresinin bitiminden en az iki ay önce yetki belgesi sahibi;
a)
Yetkilendirme koşullarında değişiklik olmadığını bildirir dilekçe,
b)
Dozimetri servisinin akreditasyon durumunu gösteren belge,
ile
Kuruma başvuruda bulunur. Kurum tarafından yapılacak değerlendirme ve gerekli
görüldüğü takdirde yapılacak denetimin sonucunun uygun bulunması durumunda
yetki belgesi yenilenir.
(2)
Yetki belgesinin geçerlilik süresinin dolmasından sonra yapılan başvurular için
7 nci madde hükümleri uygulanır.
(3)
Yetki belgesinin süresi içinde yenilenmemesi durumunda yetki belgesi
kendiliğinden sona erer. Yetki belgesinin geçerlilik süresi dolan ve yetki
belgesini yenilemeyen dozimetri servisleri, Kurumun internet sayfasında
duyurulur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sorumluluklar, Karşılaştırma Çalışmaları, İnceleme Düzeyi
İşlemleri,
Kayıtlar ve Bildirimler
Sorumluluklar
MADDE 12- (1) Dozimetri servisinin sorumlulukları
şunlardır:
a)
Kişisel dozimetri hizmetini en fazla iki aylık periyotlarla vermek.
b)
Dozimetrelerin en hızlı şekilde hazırlanması, hizmet alan kişilere
gönderilmesi, dağıtılması, toplanması, okunması ve değerlendirilmesine ilişkin
bir sistem kurmak ve işletmek.
c)
Dozimetrenin teknik özellikleri ile doğru kullanımına ilişkin talimatları
hazırlamak ve hizmet verdiği kişilerin dozimetreleri bu talimatlara uygun
olarak kullanmalarını sağlamak üzere kullanıcıları bilgilendirmek.
ç)
İlgili standartlarda belirtilen performans testlerine yönelik ışınlanmaların,
metrolojik izlenebilirlik zincirinde IAEA/WHO SSDL Network ağına üye olan;
ikincil standart dozimetri laboratuvarlarında veya ulusal metroloji
enstitülerinde gerçekleştirilmesini sağlamak.
d)
En fazla iki ayda bir sistemin doğruluğunu ve izlenebilirliğini (ç) bendi
uyarınca ışınlanmış kalite kontrol veya kalibrasyon dozimetreleri ile yapılan
ölçümlerle teyit etmek.
e)
Akredite olduğu metoda ilişkin her yıl, Kurum tarafından uygun bulunan ulusal
veya uluslararası laboratuvarlar ile karşılaştırma çalışması yapmak ve ilgili
standartlar kapsamında değerlendirme yaparak sonuçlarını Kuruma sunmak.
f)
Karşılaştırma çalışmasından başarısız sonuç alınması durumunda, başarısız
olunan sonuçlar için sebep analizi yapmak; sebebin ortadan kaldırılarak
sistemin iyileştirildiğini teyit etmek amacıyla en geç iki hizmet periyodu
içerisinde Kurum tarafından uygun bulunan ulusal veya uluslararası
laboratuvarlar ile başarısız sonuç alınan hizmete ilişkin karşılaştırma
çalışmasına katılmak ve çalışmanın sonuçlarını, gerçekleştirilen düzeltici faaliyetler
ile birlikte Kuruma bildirmek; bu süre içerisinde başarısız sonuç alınan
sistemle ilgili hizmetini durdurmak, verdiği hizmeti Kuruma bildirilen program
çerçevesinde sürdürmek; sebebin verilen hizmetler üzerindeki etkisini
değerlendirerek, gerekli olması durumunda düzeltilmiş doz sonuç raporlarını
etkilenen kullanıcılara göndermek ve Kuruma bildirmek.
g)
Dozimetrelerin teslim alınmasını takiben dozimetreleri okumak ve çalışanlara
ait doz bilgilerini değerlendirerek en geç on gün içerisinde Ulusal Merkezi Doz
Kayıt Sistemine aktarmak.
ğ)
Kişilerin doz sonuçlarının elektronik ortamda sorgulanabilmesine ve temin
edilebilmesine imkân tanıyacak teknik ve idari altyapıyı oluşturmak, dozimetri
hizmeti verdiği kişilerin talep etmesi durumunda ıslak imzalı veya elektronik
onaylı doz sonuç raporlarını sağlamak.
h)
İnceleme düzeyi işlemlerine ilişkin sorumluluklarını yerine getirmek.
ı)
Dozimetri hizmeti alan kişiler tarafından inceleme düzeyi üzerinde doza maruz
kalındığı şüphesinin bildirildiği durumlarda dozimetreleri ivedilikle
değerlendirmek.
i)
Dozimetri hizmeti alan kişilerin dozimetri hizmetini sonlandırma talebi
üzerine. kişilere ait değerlendirilmemiş tüm dozimetreleri değerlendirerek doz
sonuçlarını Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarmak ve hizmeti sonlandırmak.
j)
Hizmet verilen dozimetre sayısına göre Kurum tarafından belirlenen veritabanı
kullanımı yıllık hizmet bedelini aynı yılın Kasım ayı sonuna kadar ödemek.
k)
Bu Yönetmelikte tutulması gerektiği belirtilen kayıtları ve saklanması
gerektiği belirtilen belgeleri faaliyette bulunduğu sürece muhafaza etmek.
l)
Akreditasyon belgesinin akreditasyon kuruluşu tarafından askıya alınması
durumunda; askıya alınmış sistemle ilgili faaliyetini durdurarak Kuruma
bildirimde bulunmak, askıya alınma sebebi ortadan kalkarak veya düzeltici
faaliyeti akreditasyon kuruluşu tarafından uygun bulunarak akreditasyonu devam
ettirilene kadar faaliyetini Kuruma bildirilen program çerçevesinde yürütmek.
m)
Akreditasyon belgesinin geri çekilmesi durumunda Kuruma bildirimde bulunmak ve
faaliyetini sonlandırmak.
n)
Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen kişisel veri işleme faaliyetlerinde
24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile bu
Kanuna dayanılarak çıkarılan mevzuatta yer alan usul ve esaslara uygun olarak
gerekli teknik ve idari tedbirleri almak ve uygulamak.
Karşılaştırma çalışmaları
MADDE 13- (1) Dozimetri servisleri akredite
olduğu metoda ilişkin, IAEA/WHO SSDL Network ağına üye olan; ikincil standart
dozimetri laboratuvarları veya ulusal metroloji enstitüleri ile her yıl
karşılaştırma çalışması yapar ve ilgili standartlar kapsamında değerlendirme
yaparak sonuçlarını Kuruma sunar.
(2)
EURADOS tarafından karşılaştırma çalışması yapılması durumunda dozimetri
servisleri bu çalışmaya katılır ve ilgili standartlar kapsamında değerlendirme
yaparak sonuçlarını Kuruma sunar.
(3)
Kurum tarafından ayrıca bir karşılaştırma çalışması tertip edilmesi durumunda,
dozimetri servisleri bu çalışmaya katılmakla yükümlüdür.
İnceleme düzeyi işlemleri
MADDE 14- (1) Dozimetri servisi, kişisel
dozimetrenin değerlendirilmesi sonucunda doz değerinin inceleme düzeyinin üzerinde
olduğunu tespit etmesi durumunda, konuyu dozimetri hizmeti alan kişiye ve
Kuruma bildirir.
(2)
Dozimetri servisi; dozun alınma nedeninin araştırılması için en geç on iş günü
içerisinde içeriği Kurum tarafından belirlenen araştırma formunu dozimetri hizmeti
alan kişiye gönderir. Araştırma formunun, hesaplanmış dozu da içerecek şekilde
eksiksiz doldurulmuş ve imzalanmış olarak, formda belirlenen süre içerisinde,
dozimetri servisine ve Kuruma gönderilmesi gerektiği belirtilir.
(3)
Dozimetrelerin hatalı kullanılması veya kasıtlı ışınlanması durumunda
hesaplanmış doz değeri belirlenmeden gönderilen formlar geçersiz kabul edilir.
Bu durumda dozimetri servisi tarafından dozimetri hizmeti alan kişiye araştırma
formu tekrar gönderilir.
(4)
Araştırma formunun dozimetri servisine gönderilmesini takiben dozimetri servisi
tarafından gerekli inceleme yapılır. Dozimetri servisi, dozimetrenin hatalı
kullanıldığının veya kasıtlı ışınlandığının tespit edildiği durumlarda,
hesaplanmış doz değerini Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarır.
(5)
Kurum tarafından araştırma formunda yer alan bilgilerin değerlendirilmesi veya
yapılan denetim sonucunda dozimetri hizmeti alan kişiden araştırma formunun
yeniden doldurulması istenebilir. Yeni hesaplanmış doz değerinin belirlenmesi
durumunda bu değer Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarılır.
Kayıtlar
MADDE 15- (1) Dozimetri servisi tarafından
tutulması gereken kayıtlar ve saklanması gereken belgeler aşağıda verilmiştir:
a)
Kalite yönetim sistemine ilişkin kayıtlar.
b)
Okuma, değerlendirme, kalibrasyon ve kalite kontrol kayıtları.
c)
Katılım sağlanan ulusal ve uluslararası karşılaştırma çalışmaları kayıtları.
ç)
Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine veri giriş kayıtları.
d)
Akreditasyon kuruluşu tarafından yapılan denetimlere ve akreditasyona ilişkin
belgeler.
e)
Kullanılan radyasyon ölçüm cihazlarına ilişkin kalibrasyon raporları.
f)
Doz sonuç raporlarının basılı ve elektronik kopyaları.
g)
Araştırma formlarının basılı ve elektronik kopyaları.
ğ)
Dozimetre kullanım talimatları.
h)
Dozimetre kullanımına ilişkin kişilerle yapılan yazışmalar.
Bildirimler
MADDE 16- (1) Dozimetri servisi aşağıdaki
hususlara ilişkin olarak en geç on gün içerisinde Kuruma bildirimde bulunur:
a)
Akreditasyon kuruluşu tarafından akreditasyon belgesinin askıya alınması,
kapsamının değiştirilmesi veya geri çekilmesi.
b)
Yetki belgesi sahibinin ticaret unvanının veya iletişim bilgilerinin değişmesi.
c)
Cihaz ve ekipmanın değişmesi.
ç)
DSS olarak görevlendirilen personelin değişmesi.
d)
Katılım sağlanan ulusal ve uluslararası karşılaştırma çalışmaları sonuçları.
e)
Dozimetri servisinin herhangi bir sebeple hizmetini durdurması veya kendi
isteğiyle hizmetine son vermesi.
f)
6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde tanımlanan programın değişmesi.
(2)
Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentleri kapsamına giren değişikliklerin
gerçekleşmesi durumunda, Kurum tarafından yapılacak inceleme ve gerekli
görülürse yapılacak denetim sonucuna göre yetkilendirmeye ilişkin bilgilerde
değişiklik yapılmasına veya yetkinin geçersiz hâle gelmesi nedeniyle yeniden
yetki alınması gerektiğine karar verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Denetim, Yaptırım ve Yetkinin Sona Ermesi
Denetim ve yaptırım
MADDE 17- (1) Dozimetri servislerinin bu
Yönetmelik kapsamındaki faaliyetleri Kurumun denetimine tabidir. Denetime
ilişkin hususlarda ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
(2)
Kurum tarafından yapılan inceleme, değerlendirme veya denetim faaliyetleri
sonucunda tespit edilebilecek uygunsuzlukların giderilmesi için dozimetri
servisine bildirim tarihinden itibaren en fazla bir hizmet periyodu süre
verilir. Uygunsuzlukların giderildiğinin, dozimetri servisi tarafından
belgeleri ile birlikte Kuruma iletilmesini müteakip, Kurum tarafından yapılan
değerlendirme ve gerekli görülürse yeniden yapılacak denetim sonucuna göre
işlem tesis edilir.
(3)
Kurum; inceleme, değerlendirme ve denetime esas olmak üzere gerekli görmesi
hâlinde ölçüm, analiz, muayene ve test gibi her türlü araştırmayı yapabilir
veya yaptırabilir; gerekli olan her türlü malzeme, numune, belge ve kayıtları
dozimetri servisinden isteyebilir.
(4)
İlgili mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum kararlarına ve talimatlarına
aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi hâlinde idari yaptırım uygulanır.
İdari yaptırımlara ilişkin hususlarda ilgili yönetmelikte yer alan hükümler
uygulanır.
Yetkinin sona ermesi
MADDE 18- (1) Dozimetri servisinin yetkisi
aşağıdaki durumlarda sona erer:
a)
Dozimetri servisinin kendi isteğiyle hizmetine son vermesi.
b)
Karşılaştırma çalışmasından başarısız olma sebebinin ortadan kaldırılmaması
veya sistemin iyileştirilmesinin teyit edilmemesi veya yetki koşullarından
herhangi birinin sağlanmaması.
c)
Yetki belgesinin süresinin sona ermesi.
ç)
Yetki belgesinin Kurum tarafından iptal edilmesi.
(2)
Yetkinin sona ermesi durumunda, dozimetri servisi vermiş olduğu dozimetri
hizmeti ile ilgili verileri en geç on gün içerisinde Ulusal Merkezi Doz Kayıt
Sistemine aktarır ve yetkisinin sona erme sebebini belirten dilekçe ile varsa
ilgili belgeleri ve hizmet verilen kişilere ait bilgileri Kuruma sunar. Bu
bilgi ve belgelerin Kurum tarafından uygun bulunması durumunda dozimetri
servisinin yükümlülükleri sona erer.
(3)
Dozimetri servisinin yetki belgesine ilişkin nihai durum Kurumun internet
sayfasında duyurulur.
ALTINCI BÖLÜM
Doz Sonuç Raporu ve Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemi
Doz sonuç raporu veri içeriği
MADDE 19- (1) Dozimetri hizmeti alan kişilere ait
doz sonuç raporu, TS EN ISO/IEC 17025 Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının
Yetkinliği için Genel Gereklilikler Standardına göre yer alması gereken
bilgilere ek olarak;
a)
Dozimetri servisinin adını,
b)
Dozimetre kullanıcısının adı soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, doğum
tarihi, cinsiyeti, mesleği, görevi, çalışma koşulu ve harici çalışan olup
olmadığını,
c)
Dozimetre kullanıcısının çalıştığı kuruluşun adı, adresi ve Kurum tarafından
verilen yetkiye ilişkin kuruluş kodunu,
ç)
Dozimetrenin kullanıldığı faaliyet alanını,
d)
Dozimetrenin kullanım periyodunu,
e)
Dozimetrenin kullanıma başlama ve bitiş tarihlerini,
f)
Dozimetrenin türü ve numarasını,
g)
Dozimetrenin dağıtıma hazırlandığı ve değerlendirildiği tarihi,
ğ)
Dozimetrenin kullanıldığı vücut bölgesini,
h)
Okunan doz değerini,
gösteren
bilgiler ile Kurum tarafından istenen diğer bilgileri içerir.
(2)
Kullanılmadan iade edilen veya herhangi bir sebeple iade edilmeyen
dozimetrelere ilişkin açıklama ilgili periyoda ait doz sonuç raporunda
belirtilir.
(3)
Doz sonuç raporu, doz değerlendirmesini yapan teknik personel ve DSS tarafından
imzalanır.
(4)
Kişinin birden fazla dozimetre kullanması durumunda, doz sonuç raporunda her
bir dozimetre sonucuna ayrı ayrı yer verilir.
Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemi veri içeriği
MADDE 20- (1) Dozimetrelerin değerlendirilmesi
sonucunda Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine doz sonuç raporunda yer alan
veriler aktarılır.
(2)
Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarılan verilerde değişiklik yapılması
gereken durumlarda dozimetri servisi; gerekçeleri, bilgi ve belgeleri ile
birlikte yazılı olarak Kuruma başvuruda bulunur. Başvurunun Kurum tarafından
incelenmesi neticesinde, dozimetri servisi tarafından beyan edilen hususların
uygun bulunması durumunda veriler Kurum tarafından değiştirilir.
(3)
Doz sonuç raporu ile Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sisteminin veri içeriğinin aynı
olması zorunludur.
(4)
Dozimetrelerin kaybedilmesi, iade edilmemesi veya hasar görmesi gibi sebepler nedeniyle
doz değerinin dozimetreden okunmasının mümkün olmadığı durumlarda; dozimetri
servisi tarafından, dozimetri hizmeti alan kişiye gönderilen araştırma formunda
yer alan hesaplanmış doz değeri Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarılır.
Hesaplanmış doz değerinin belirlenememesi hâlinde ilgili hizmet periyoduna ait
dozimetre sonucu Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine kayıp olarak aktarılır.
Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sisteminin işletilmesi
MADDE 21- (1) Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemi,
Kurum tarafından işletilir.
(2)
Verilerin dozimetri servisi tarafından Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak aktarılıp aktarılmadığı Kurum tarafından
incelenir. Verilerin girişi ile ilgili hata tespit edilmesi durumunda, bu
hatanın giderilmesi ve tekrarlanmaması için gerekli düzeltici ve/veya önleyici
faaliyetler dozimetri servisine bildirilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 22- (1) 31/12/2021 tarihli ve 31706 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Dozimetri Hizmeti Verecek Kuruluşların
Yetkilendirilmesine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
(2)
Mevzuatta, birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Dozimetri Hizmeti Verecek
Kuruluşların Yetkilendirilmesine İlişkin Yönetmeliğe yapılan atıflar bu
Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce dozimetri hizmetine ilişkin verilmiş olan
uygunluk belgeleri, bu Yönetmelikte belirtilen yetki belgesi olarak kabul
edilir ve süreleri sona erene kadar geçerlidir.
(2)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yetkilendirilmiş kişiler 6 ncı
maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan programı en geç üç ay
içerisinde Kuruma sunar.
(3)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce karara bağlanmamış mevcut
başvurular, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.