GEMİ VE SU ARAÇLARINDA GAZDAN
ARINDIRMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türk
deniz yetki alanlarında veya iç sularında bulunan gemi ve su araçlarının inşa, tadilat,
bakım, onarım veya söküm işlemlerine başlamadan önce ve devamında yapılacak
işlemler ile can, mal ve çevre güvenliği bakımından tesise yanaşma, tehlikeli
mahallere emniyetli giriş ve bu mahallerde soğuk veya sıcak çalışma
yapılabilmesi için ölçüm yapan ve yaptıranların sorumluluklarının
belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türk deniz
yetki alanlarında veya iç sularında bulunan inşa, tadilat, bakım, onarım ve
söküm işlemlerinde, tehlikeli mahallere emniyetli giriş ve bu mahallerde soğuk
veya sıcak çalışma yapılabilmesi için gaz ölçümü yapılacak Türk ve yabancı
bayraklı tüm gemi ve su araçlarını kapsar.
(2)
Askeri amaçlı gemi ve su araçları ile Sahil Güvenlik Komutanlığına ait gemi ve
su araçları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 26/9/2011
tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri ile 10/7/2018 tarihli ve 30474
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 482 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Aerosol: Gaz içerisinde dağılmış ve gazla sarılmış 10 mikrometreden daha küçük
çaplı sıvı veya katı parçacıklarından oluşan çok fazlı sistemi,
b)
Artık gaz: Kapalı veya tehlikeli mahalde kalan her türlü tehlikeli, parlayıcı,
patlayıcı, zehirleyici veya boğucu gazı,
c)
Asal gaz: Kararlı yapıda olup, diğer elementlerle kimyasal tepkime vermeyen
gazları,
ç)
Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
d)
GAS: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel
Müdürlüğünün web tabanlı Gazdan Arındırma Yönetim ve Bilgi Sistemini,
e)
Gaz: Genellikle sabit bir şekli ve belirli bir hacmi olmayıp basınç ve sıcaklık
değerlerine bağlı olarak içinde bulunduğu tank, konteyner ve benzeri kapalı
mahalleri belirsiz olarak dolduracak şekilde yayılabilen, şekil değişikliğine
direnç göstermeyen ve basınç ve/veya sıcaklık değişikliklerinin etkisiyle
genleşen, sıkışan, sıvı veyahut katı hale getirilebilen maddeyi,
f)
Gazdan arındırma belgesi: Gaz ölçümü sonucunda, söz konusu mahallerin
belirtilen sürelerde emniyetli giriş, soğuk veya sıcak çalışma yapılması
amacıyla patlama, yangın ve çalışan sağlığı açısından güvenli veya güvensiz
olduğunu gösteren ve gaz ölçüm uzmanı tarafından düzenlenen belgeyi,
g)
Gazdan arındırma uzmanı: 17/1/2020 tarihinden önce Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğünden gazdan arındırma
uzmanlığı sertifikası almış olan kişiyi,
ğ)
Gaz ölçüm destek personeli: Tesiste yapılacak periyodik gaz ölçüm işlemlerini
yapmak ve yalnızca bu işlemlerle ilgili belgeleri düzenlemek görevleriyle bu
Yönetmelik hükümlerine göre İdare tarafından yapılan sınavda başarılı olup
yetki belgesi alan kişiyi,
h)
Gaz ölçümü: Kapalı veya tehlikeli mahallerdeki gaz konsantrasyonunun bu amaç
için imal edilmiş ve kullanma talimatına uygun kalibrasyonu yapılmış ölçme
cihazları kullanılarak ölçülmesi ve ölçme zamanında söz konusu mahallerin
boğucu, zehirleyici, patlayıcı ve/veya parlayıcı gazlardan sıcak/soğuk işlem,
emniyetli giriş ve benzeri işlemler yönünden güvenli olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla hazırlanmış, yürürlükteki uygulama usul ve kaidelerine
uygun olarak yapılan ölçüm işlemini,
ı)
Gaz ölçüm uzmanı: Bu Yönetmelik hükümlerine göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan sınavda başarılı
olarak yetki belgesi alıp bu Yönetmelik çerçevesinde sorumlu olduğu görevleri
yerine getiren kişiyi,
i)
Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanma amacı ne olursa olsun denizde kürekten başka
aletle seyredebilen her tekneyi,
j)
Görevli: Gemi kaptanı, gaz ölçüm uzmanı, gaz ölçüm destek personeli, tamir
bakımdan sorumlu enspektör ve tesis yetkilisini,
k)
IMDG Kod: Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün Denizyoluyla Taşınan Tehlikeli
Yüklere İlişkin Uluslararası Kodunu,
l)
İdare: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel
Müdürlüğünü,
m)
İnertleme: Ortamdaki oksijen oranının gaz veya sıvı buharlarının yanmasını
engelleyecek şekilde 6/3/1980 tarihli ve 8/522 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile taraf olunan Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesinde belirtilen
değerin altına düşürülmesi amacıyla ortama inert gaz ekleme yoluyla ortamın yanıcı
ya da reaktif durumdan güvenli duruma geçirilmesi işlemini,
n)
İnert gaz: Yanmayı desteklemeyecek oranda oksijen içeren gaz türünü,
o)
Kapalı mahal: Tanklar, boru devreleri, ambarlar ve benzeri kapalı mahalleri,
ö)
LEL: En düşük patlama sınırını,
p)
Liman Başkanlığı: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Liman Başkanlıklarını,
r)
PEL: Müsaade edilebilir maruz kalma sınırını,
s)
Periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formu: Tesiste, gaz ölçüm uzmanı
tarafından gerekli ölçümler yapılarak emniyetli giriş ile soğuk veya sıcak
çalışma yapılabilmesi için gazdan arındırma belgesi düzenlenmiş kapalı veya
tehlikeli mahallerde çalışmalar devam ettiği sürece boğucu, zehirleyici,
patlayıcı ve/veya parlayıcı gazlar açısından sıcak/soğuk işlem, emniyetli giriş
ve benzeri işlemler için güvenli olup olmadığının takibi amacıyla, asgari
olarak gazdan arındırma belgesinde belirtilen aralıklardaki süreyle, yapılan
ölçüm sonucunda düzenlenen belgeyi,
ş)
Sıcak Çalışma: Kıvılcım, alev veya ısınma oluşturan her türlü ekipmanın
kullanıldığı ve ortam sıcaklığını yükselten işlemlerin yapıldığı çalışmayı,
t)
Soğuk Çalışma: Parlama, patlama ve yangın tehlikesi meydana getirebilecek
kıvılcım, alev veya ısınma oluşturan hiçbir ekipmanın kullanılmadığı ve ortam
sıcaklığını yükselten işlemlerin yapılmadığı çalışmayı,
u)
Sorumlu kişi: Tesis tarafından yapılacak işlerde tesis yetkilisini, tesis
sorumluluğu dışında kalan veya tesis dışında bulunan gemi ve su araçlarında
yapılacak işlerde ise gemi kaptanını veya tamir bakımdan sorumlu enspektörü,
ü)
Su aracı: Gemi dışında, suda yüzebilen ve tahsis edildiği gayeye uygun olarak
kullanılan her türlü araç ve yapıyı,
v)
Tehlikeli mahal: Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün Denizyoluyla Taşınan
Tehlikeli Yüklere İlişkin Uluslararası Kodda belirtilen; katı, sıvı, gaz,
aerosol haldeki parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici veya boğucu maddelerin
depolandığı, taşındığı tanklar ve sürekli kapalı mahaller ile bu gibi yerlerin
bitişiğinde bulunan bölmeleri ve boru devrelerini,
y)
Tesis: Gemi geri dönüşüm yerini veya 28/6/2015 tarihli ve 29400 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelikte
tanımlanmış tesisleri,
z)
Tesis Yetkilisi: Tesis sahibini veya sahibinin yetkili kıldığı kişiyi,
aa)
VOC: Uçucu organik bileşenleri,
bb)
Yetkilendirilmiş Klas Kuruluşu: 18/1/2017 tarihli ve 29952 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Gemiler İçin Yetkilendirilmiş Kuruluşlar Yönetmeliği
çerçevesinde Bakanlık tarafından yetkilendirilen klas kuruluşunu,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Gazdan arındırma işleminin yapılabileceği bölgeler
MADDE 5 – (1) Kargo, slop, artık veya yükü
soğutma amacıyla depolanan gaz tanklarında, bölmelerinde veya boru
devrelerinde, IMDG Kodda belirtilen; katı, sıvı, gaz, aerosol haldeki
parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici veya boğucu maddeleri taşıyan gemi ve su
araçlarından tesise yanaşacaklara veya demir sahasında sıcak veya soğuk işlem
yapacak olanlara gazdan arındırma işlemi 31/10/2012 tarihli ve 28453 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Limanlar Yönetmeliğine uygun olarak, liman idari
sahalarında gazdan arındırma işlemi için demirleme alanı belirlenmiş ise bu
alanda, belirlenmemiş ise tehlikeli madde taşıyan gemiler için belirlenmiş olan
demirleme alanlarında ve 1/10/2007 tarihli ve 26660 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tatvan Liman Yönetmeliğine uygun olarak belirlenen demirleme
alanlarında yapılır.
(2)
Gemi ve su araçlarının birinci fıkrada belirtilenler dışındaki tehlikeli
mahallerinde gazdan arındırma işlemi can, mal ve çevre emniyeti ile iş sağlığı
ve güvenliği açısından tüm tedbirler alınarak tesiste yapılabilir.
(3)
Sökümü yapılacak gemi ve su aracında gazdan arındırma işlemi, liman
başkanlığının müsaadesi ile gemi, su aracı ve söküm bölgesinde güvenlik
tedbirleri alındıktan sonra yapılabilir. Bu durumda gemi ve su aracının tesise
yanaşmasından önce ve yanaştıktan sonra herhangi bir işleme başlanmadan önce
söz konusu tesis tarafından her türlü can, mal ve çevre ile iş sağlığı ve
güvenliği tedbirleri alınarak gerekli gaz ölçümlerinin yaptırılacağına dair
tesis yetkilisince imzalanmış taahhütname liman başkanlığına verilir.
(4)
Gemi ve su araçlarının batma tehlikesi veya çok ciddi hasar ile acil olarak
tesise girmesini gerektiren durumlarda liman başkanlığının müsaadesi ile demirleme
alanlarında yapılacak gazdan arındırma işlemleri muaf tutulabilir. Ancak bu
gibi durumlarda gemilerin tesislere yanaşmasından önce ve yanaştıktan sonra
herhangi bir işleme başlanmadan önce söz konusu tesisler ve gemi kaptanınca her
türlü can, mal, çevre ile iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alınarak gerekli
gaz ölçümlerinin yaptırılacağına dair gemi kaptanı ve tesis yetkilisince
imzalanmış taahhütname liman başkanlığına verilir.
Gemi ve su araçlarının tesise yanaşma koşulları
MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelikte aksi
belirtilmedikçe, IMDG Kodda belirtilen; katı, sıvı, gaz, aerosol haldeki
parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici veya boğucu maddeleri kargo, slop, artık veya
gemi bünyesinde yer alıp kargodaki yükü soğutma amacıyla depolanan gaz
tanklarında, bölmelerinde veya boru devrelerinde taşıyan gemi ve su araçları
gazdan arındırma işlemleri tamamlanmadan ve ölçüm raporunda tesise girmesinin
uygun olduğu belirtilmeden tesise yanaşamaz. Ancak geminin demir sahasından
tesise kadar olan seyri esnasında oluşabilecek atıkların (sludge) tutulduğu
tanklarda veya bitişik mahallerde, sıcak veya soğuk çalışma yapılmayacağı
durumlarda bu mahallerde gazdan arındırma işlemi ve ölçümü yapılmaz.
(2)
IMDG Kodda belirtilen; gaz ve aerosol haldeki parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici
veya boğucu maddeleri kargo hacimlerinde taşıyan LNG, LPG ve bunun gibi gaz
tankerlerinin gazdan arındırma işlemlerinin, geminin liman idari sahasına
gelmesinden önce yapılması esastır. Ancak, bunun mümkün olmaması durumunda
liman başkanlığı idari sahasının; durumu, tesislere ve yaşam alanlarına
mesafesi hususu göz önüne alınarak ilgili liman başkanlığının uygun göreceği
alanlarda sorumlu kişi tarafından gazdan arındırma işlemi her türlü emniyet
tedbiri alınarak yapılır.
(3)
Kargo hacimleri veya gemi ve su aracı bünyesindeki diğer hacimlerinde inertleme
yapılmış gemi ve su araçları inertlenmiş halde tesise giremez.
Gazdan arındırma yapılması gereken mahaller ve düzenlenecek
belgeler
MADDE 7 – (1) Gazdan arındırma işlemi, bu
Yönetmelik kapsamındaki gemi ve su araçlarının tehlikeli mahallerinde bu
Yönetmeliğin dördüncü bölümünde düzenlenen usul ve esaslara göre yapılır. Bu
Yönetmelikte tanımlanmış bütün kapalı mahaller, gaz ölçümleri yapılarak
emniyetli olduğu belirlenmedikçe güvenli giriş, sıcak veya soğuk işlem için
tehlikeli mahal olarak kabul edilir.
(2)
Gaz ölçüm uzmanı ve gaz ölçüm destek personeli tarafından GAS üzerinden
düzenlenecek belgelere ilişkin usul ve esaslar İdare tarafından belirlenir.
(3)
Düzenlenen gazdan arındırma belgesi ve eklerinin bir nüshası işlem yapılan
bölgedeki liman başkanlığına, bir nüshası gemi ve su aracının yetkilisine, bir
nüshası işlem yapılacak tesise verilir. Periyodik ölçüm yapılmasının uygun
görülmesi halinde, düzenlenmiş olan gazdan arındırma belgesinin bir nüshası gaz
ölçüm destek personeline verilir. Bir nüshası da gaz ölçüm uzmanında kalır.
(4)
Gaz ölçüm destek personeli tarafından Ek-4’te yer alan periyodik gaz ölçüm
takip ve kontrol formunun düzenlenmesi durumunda, bu formun bir nüshası işlemin
yapılacağı tesisin yetkilisine, gemi ve su aracının yetkilisine, gaz ölçüm
uzmanına verilir ve bir nüshası da gaz ölçüm destek personelinde kalır. İdare
veya liman başkanlığının bu belgeleri istemesi durumunda ilgili kişiler
tarafından ibrazı zorunludur.
(5)
Yetki belgesi olmayıp sadece seminer katılım belgesi olan kişiler tarafından
gaz ölçüm işlemleri gerçekleştirilemez ve gazdan arındırma belgesi veya
periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formu düzenlenemez.
Gemi ve su araçlarında kapalı veya tehlikeli mahallere girecek personelin
yeterliliği
MADDE 8 – (1) Gemi ve su aracında kapalı
veya tehlikeli mahallere girecek personel, parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici
veya boğucu maddeler hakkında sorumlu kişi mesuliyetinde gaz ölçüm uzmanı
tarafından bilgilendirilir.
(2)
Kapalı veya tehlikeli mahallere girecek personelin, 2/7/2013 tarihli ve 28695
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde
Kullanılması Hakkında Yönetmeliğe uygun kişisel koruyucu donanım kullanımı
zorunludur. Personelin aynı zamanda, 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik hükümlerine
uygun olarak, yangın ve yangın söndürme teçhizatı konusunda eğitim görmüş ve bu
konuda belge almış olması gereklidir. İdare veya liman başkanlığının bu
belgeleri istemesi durumunda tesiste yapılan işlemlerde sorumlu kişi tarafından
ibraz zorunluluğu vardır.
Tehlikeli mahallere giriş müsaadesi
MADDE 9 – (1) Gazdan arındırma belgesi
düzenlenmeden ve mahallerin iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olduğu
teyit edilmeden tehlikeli mahallere girilemez. Gazdan arındırma belgesi
düzenlendikten sonra; tesiste inşa, tadilat, bakım, onarım veya söküm
maksadıyla bulunan gemi ve su araçlarındaki tehlikeli mahallere emniyetli giriş
müsaadesini sorumlu kişi verir. Demir sahasındaki gemiler için söz konusu
durumda emniyetli giriş müsaadesini gazdan arındırma belgesine istinaden gemi
kaptanı verir.
Gemi ve su araçlarının tehlikeli mahallerinde sıcak veya soğuk
çalışma
MADDE 10 – (1) Tehlikeli mahallerine
emniyetli giriş, sıcak veya soğuk çalışma yapılacak gemi ve su araçlarının söz
konusu iş ve işlemlerden önce gaz ölçüm uzmanı veya periyodik ölçümler
bakımından gaz ölçüm destek personeli tarafından gaz ölçümleri yapılır. Ölçüm
sonuçlarına göre gazdan arındırma belgesi düzenlenmesine müteakip gazdan
arındırma belgesinde belirtilen emniyet kategorisini gösteren etiket, sıcak
veya soğuk çalışma yapılacak olan tehlikeli mahallin giriş kısımlarına sorumlu
kişi tarafından asılır.
(2)
Sıcak veya soğuk çalışma yapılacak tehlikeli mahallin giriş kısımlarına
asılacak etiket, çalışan personelin anlayacağı dilde hazırlanır.
(3)
Gaz ölçüm işlemleri öncesinde ve sırasında; İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında
Yönetmelik hükümlerine uygun yangınla mücadele donanımlarının kullanıma hazır
bulundurulduğunun, aydınlatma donanımları ile yeterli aydınlatmanın
sağlandığının, can ve mal emniyeti ile iş sağlığı ve güvenliğine yönelik tüm
tedbirlerin alındığının ve ortama ve Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde
Kullanılması Hakkında Yönetmeliğe uygun kişisel koruyucu donanımların
personelde teçhiz edildiğinin mesuliyeti sorumlu kişide, gemi demirde ise gemi
kaptanındadır.
(4)
Ortam atmosferinin değişkenlik gösterdiği durumlarda yeterli havalandırma
kesintisiz olarak sağlanmalıdır. Bu durum gaz ölçüm uzmanının yapacağı
ölçümlerde veya gaz ölçüm destek personelinin yapacağı periyodik ölçümlerde
sorumlu kişi ile koordineli olarak kontrol edilmelidir. Bu Yönetmelik
kapsamında periyodik ölçümler gaz ölçüm destek personeli tarafından da
gerçekleştirilebilir ve gaz ölçüm destek personeli Ek-2’de yer alan sıcak
çalışmaya uygunluk belgesi veya Ek-3’te yer alan soğuk çalışma veya emniyetli
giriş için uygunluk belgesini düzenleyerek imzalayabilir. Ancak gaz ölçüm
destek personeli Ek-1’de yer alan gazdan arındırma belgesini düzenleyemez.
Gazdan arındırma belgesi ile periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol
formu geçerlilik süreleri
MADDE 11 – (1) Kapalı veya tehlikeli mahallerde
ilk defa sıcak veya soğuk çalışmaya başlamadan gaz ölçüm uzmanı tarafından
ölçüm ve belgelendirmeler yapılır. Bu belgelerin geçerlilik süresi 24 saatten
fazla olmamak üzere açıkça yazılır ve periyodik ölçüm gerektiren işlerde de
ölçüm periyodu belge üzerinde ayrıca belirtilir.
(2)
Tesise yanaşmak için gazdan arındırma belgesi alan gemi ve su araçlarında
belgenin geçerlilik süresi 24 saati geçemez.
(3)
Ölçümü yapılan kapalı veya tehlikeli mahallerin gaz konsantrasyonunun
izlenmesi, gazdan arındırma belgesinde belirtilen koşullar ve süreler
çerçevesinde gaz ölçüm uzmanının sorumluluğundadır. Gazdan arındırma belgesi
üzerinde yapılacak işlemin özelliğine göre alınması gereken tedbirler
yazılmışsa, bu tedbirlerin alınıp alınmadığı gaz ölçüm destek personeli
tarafından kontrol edilerek periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formu
düzenlenir. Söz konusu işlemlerin zamanında yapılmaması durumunda gazdan
arındırma belgesi geçerliliğini yitirir ve çalışmaya devam etmeden önce gaz
ölçüm uzmanı tarafından gerekli ölçüm ile belgelendirme yeniden yapılır.
(4)
Kapalı veya tehlikeli mahallerde sıcak veya soğuk çalışmaya belge geçerlilik
süresi içinde ara verilirse, çalışmaya yeniden başlamadan önce gaz ölçümleri
gaz ölçüm destek personeli tarafından yapılır.
(5)
Gaz ölçüm destek personeli tarafından ortam şartlarının gaz ölçüm uzmanınca
belirlenmiş değerlerin dışına çıktığının tespit edilmesi halinde, gaz ölçüm
uzmanı tarafından yeniden ölçüm yapılarak belge düzenlenir.
Gaz ölçüm uzmanlarının ve gaz ölçüm destek personelinin çalışma
esasları
MADDE 12 – (1) Gazdan arındırma işlemi yapması
gereken her tesis; en az bir gaz ölçüm uzmanı istihdam eder veya serbest
çalışan en az bir gaz ölçüm uzmanı ile sözleşme yaparak hizmet alır. Gaz ölçüm
uzmanı periyodik ölçümleri yapmak üzere gaz ölçüm destek personeli
görevlendirebilir. Gaz ölçüm destek personeli yapacağı gaz ölçüm işlemi ve
düzenleyeceği belgelerde yalnızca gaz ölçüm uzmanına karşı sorumludur. Tesis,
gerekli görmesi halinde gerekli teçhizatını sağlamak kaydıyla bu Yönetmelikte
belirlenen yetki ve sorumluluklara haiz gaz ölçüm destek personeli de istihdam
edebilir.
(2)
Gaz ölçüm uzmanları ve gaz ölçüm destek personeli bu Yönetmelikte belirlenen
yetki ve sorumluluklar çerçevesinde gaz ölçüm ve belgelendirmelerine yönelik
görev yapar.
(3)
Gaz ölçüm uzmanları ve gaz ölçüm destek personeli, diğer görevliler ile
koordineli olarak çalışır.
Ölçüm cihazlarının özellikleri, genel bakım ve kalibrasyonu
MADDE 13 – (1) Kullanılan bütün ölçüm
cihazları, yapılacak ölçüm işi için uygun üretilmiş, kalibre edilmiş ve
onaylanmış tipte olmalıdır.
(2)
Gaz ölçüm uzmanları ve gaz ölçüm destek personeli, kullandıkları cihazların
üreticisi veya yetkili temsilcisinden cihazın kullanımı, kalibrasyonu ve teknik
özellikleri konusunda eğitim alırlar. Aldıkları eğitim, eğitim katılım belgesi
ile belgelendirilir. Bu belge, gaz ölçüm uzmanları ve gaz ölçüm destek
personeli tarafından saklanır.
(3)
Cihazın üreticisi, yetkili servisi veya ilgili konuda akredite edilmiş kurum
veya kuruluşlar tarafından; kullanıcı kılavuzunda belirtilmiş ise bu
periyotlarda, belirtilmediği hallerde yılda en az bir kez cihazın genel bakım
ve kalibrasyonu yapılarak belgelendirilir. Düzenlenen bu belgeler
istenildiğinde İdareye sunulmak üzere gaz ölçüm uzmanı ve gaz ölçüm destek
personeli tarafından 5 yıl süreyle saklanır.
Gaz ölçüm uzmanının ve gaz ölçüm destek personelinin donanımları
MADDE 14 – (1) Gaz ölçüm uzmanı ve gaz ölçüm
destek personeli, yapılacak işlemi ve potansiyel tehlikeleri göz önüne alarak,
kendi can güvenliğini ve sağlıklı ölçüm yapabilme koşullarını sağlayacak
aşağıda nitelikleri yer alan cihaz veya cihazları bulundurmalıdır:
a)
Patlayıcı gaz konsantrasyonu ölçme cihazı.
b)
Oksijen konsantrasyonu ölçme cihazı.
c)
Karbonmonoksit (CO) ve hidrojensülfür (H2S)
gibi bilinen veya potansiyel tehlike oluşturabilecek zehirleyici gazları ölçme
cihazı ve gerekli donanımı.
ç)
VOC için ölçüm cihazı.
(2)
Ölçüm yapılan mahalde birinci fıkrada belirtilen cihazlarla ölçülemeyen gaz
veya buharlar olması durumunda söz konusu gazlar uygun cihazlarla ölçülerek
bulunan değerler, gaz ölçüm uzmanı veya gaz ölçüm destek personeli tarafından
sırasıyla Ek-1 ve Ek-4’te yer alan belgelerdeki “Diğer” kısmına işlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yetki, Görev ve Sorumluluk
İdarenin yetki ve sorumlulukları
MADDE 15 – (1) İdare, gaz ölçüm uzmanlığı ve
gaz ölçüm destek personeli semineri düzenleme taleplerinin uygun olup
olmadığına karar verir, düzenlenen seminerlere gözlemci sıfatıyla personel
göndererek seminerin uygun şekilde yapılıp yapılmadığını denetler.
(2)
İdare, bu Yönetmelikte belirtilen şartlara sahip olanlara gaz ölçüm uzmanlığı
ve gaz ölçüm destek personeli yetki belgesi düzenler veya gerektiği durumlarda
düzenlemiş olduğu yetki belgelerini iptal eder.
(3)
İdare, gaz ölçüm uzmanlarının ve gaz ölçüm destek personelinin kayıtlarını
tutar ve gerektiğinde düzenlenen belgelerin bu Yönetmelik hükümlerine
uygunluğunu araştırır.
Liman başkanlıklarının yetki ve sorumlulukları
MADDE 16 – (1) Liman Başkanlığı;
a)
Gaz ölçüm uzmanı ile gaz ölçüm destek personeli tarafından düzenlenen
belgelerin bu Yönetmelikte belirtilen şekilde düzenlenip düzenlenmediğinin
kontrolünü yapmak ile usulüne uygun şekilde düzenlenmediğinin tespit edilmesi
halinde gerekli yaptırımları uygulamakla ve bu durumu İdareye en geç 5 iş günü
içerisinde bildirmekle,
b)
Tesis yetkilisinin görevlerini yerine getirmediğinin tespit edilmesi halinde
gerekli idari yaptırımları uygulamakla ve bu durumu İdareye en geç 5 iş günü
içerisinde bildirmekle,
c)
Demir sahasında bekleyen gemi ve su araçlarının tesise yanaşmaları taleplerinde
düzenlenmiş gazdan arındırma belgelerinin düzenlenme tarihlerinin 24 saati
aşmadığının kontrolünü yapmakla,
ç)
5 inci ve 6 ncı maddelerde belirtilen koşullar çerçevesinde tesise yanaşma veya
demirleme müsaadesini vermek ya da vermemekle,
d)
İhbar, şikâyet veya şüphe duyulan durumların hasıl olması halinde gaz ölçüm
işlemleri ile ilgili program dışı denetim yapmakla ve gerek görmesi halinde bu
kapsamda yeni bir gazdan arındırma belgesi istemekle,
yetkili
ve sorumludur.
Görevlilerin yetki ve sorumluluk dağılımı
MADDE 17 – (1) Tesiste tadilat, bakım,
onarım veya söküm işlemi maksadıyla bulunan gemi ve su araçlarının kapalı veya
tehlikeli mahallerindeki gazdan arındırma işlemlerinde belge düzenleme
aşamasına kadar yetki ve sorumluluk sorumlu kişidedir. Demir sahasındaki
gemiler için söz konusu durumda gemi kaptanı yetkili ve sorumludur.
(2)
Diğer aşamalardaki sorumluluk, yapılacak olan işin veya işlemin durumuna göre
sorumlu kişidedir.
(3)
Görevliler, gazdan arındırma işlemlerinin her aşamasında, birbirleriyle ve
diğer personel ile koordineli çalışarak can, mal ve çevre güvenliği için
gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler.
(4)
İş güvenliği alanında diğer mevzuat tarafından belirlenen görev ve
sorumluluklar saklıdır.
Gaz ölçüm uzmanının yetki ve sorumlulukları
MADDE 18 – (1) Gaz ölçüm uzmanı;
a)
Gazdan arındırma belgesi düzenlemeden önce gerekli ölçümleri yapmakla,
b)
Gemi ve su araçlarında bulunan kapalı veya tehlikeli mahallerde; can, mal ve
çevre ile iş sağlığı ve güvenliğinin korunması amacıyla, ölçüm cihazları
kullanarak bu mahallerin emniyetli giriş, sıcak veya soğuk çalışma için uygun
olup olmadığını belirlemekle,
c)
Diğer görevliler ile koordineli bir şekilde çalışarak belirlenen kapalı veya tehlikeli
mahalde gaz ölçümünü yapmak ve yapılan ölçümle ilgili gerekli uyarıları yazılı
olarak görevlilere bildirmekle,
ç)
Gazdan arındırma belgesinde belirtilen tehlikeli veya kapalı mahallin emniyet
kategorisine ait uyarı etiketlerinin söz konusu mahal girişine asıldığını
kontrol etmekle,
d)
Bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak gazdan arındırma belgesi ile sıcak
çalışmaya uygunluk belgesi veya soğuk çalışma veya emniyetli giriş için
uygunluk belgesini formatına uygun olarak düzenlemekle,
e)
Düzenlemiş olduğu belgeleri ölçümün yapılmasını müteakip GAS programına
yüklemekle ve bunların bir nüshasını gemi veya su aracının ya da tesisin idari
sahasında bulunduğu liman başkanlığına sunmakla,
f)
Kullandığı ölçüm cihazlarının üreticisi, yetkili temsilcisi veya ilgili konuda
akredite edilmiş kurum veya kuruluşlara genel bakım ve kalibrasyonunu veya
doğrulama testini yaptırmak ve kayıtlarını tutmakla,
g)
Kullandığı ölçüm cihazlarının günlük bakım tutumlarını ve doğrulama testlerini
yapmakla,
ğ)
Düzenlemiş olduğu ve gaz ölçüm destek personeli tarafından kendisine teslim
edilen belgelerin bir nüshasını en az 5 yıl muhafaza etmek ve talep edildiğinde
İdare veya liman başkanlığına ibraz etmekle,
h)
İdare veya liman başkanlığı tarafından gaz ölçüm uzmanlığı sertifikasının
kendisinden yazılı olarak istenmesi halinde söz konusu belgeyi İdareye veya
liman başkanlığına iletmekle,
ı)
Kapalı veya tehlikeli mahallerde işlem yapılması esnasında gaz
konsantrasyonunun izlenerek, uygun limitler dahilinde muhafazasının
sağlandığına ilişkin kontrolün gaz ölçüm destek personeli tarafından yapılacak
ölçüm periyotlarını belirlemekle ve gaz ölçüm destek personeli tarafından
yapılacak ölçümleri takip ve kontrol etmekle,
yetkili
ve sorumludur.
Gaz ölçüm destek personelinin yetki ve sorumlulukları
MADDE 19 – (1) Gaz ölçüm destek personeli;
a)
Bu Yönetmelik esaslarına uygun, düzenli ve gaz ölçüm uzmanına karşı sorumlu
olarak ölçüm yapmakla ve ölçüm yaptığı mahallerin periyodik gaz ölçüm takip ve
kontrol formunu, formatına uygun olarak düzenlemekle,
b)
Kapalı veya tehlikeli mahallerin; ölçüm cihazları kullanarak, emniyetli giriş,
sıcak veya soğuk çalışmaya uygunluğunun devamlılığını belirlemekle,
c)
Düzenlemiş olduğu belgelerin bir nüshasını ölçümün yapılmasını müteakip sorumlu
kişiye vermekle ve bu belgeleri GAS programına yüklemekle,
ç)
Kullandığı ölçüm cihazlarının üreticisine, yetkili temsilcisi veya ilgili
konuda akredite edilmiş kurum veya kuruluşlarına genel bakım ve kalibrasyonunu veya
doğrulama testini yaptırmak ve bu işlemlere ait kayıtlarını tutmakla,
d)
Kullandığı ölçüm cihazlarının günlük bakım tutumlarını ve doğrulama testlerini
düzenli olarak yapmakla,
e)
Düzenlemiş olduğu bütün belgelerin bir nüshasını gaz ölçüm uzmanına vermekle ve
fiziksel olarak en az 1 yıl muhafaza etmekle,
yetkili
ve sorumludur.
Tesisin yetki ve sorumlulukları
MADDE 20 – (1) Tesis;
a)
Gaz ölçüm uzmanı istihdam etmekle veya serbest çalışan en az bir gaz ölçüm
uzmanı ile sözleşme yapmakla,
b)
Bu Yönetmelik çerçevesinde tesiste yapılması gerekli gazdan arındırma
işlemlerini ve gaz ölçümlerini yaptırmakla,
c)
Kapalı veya tehlikeli mahallere giriş izni vermek ve bu mahallerde emniyetli
giriş, soğuk veya sıcak çalışma öncesinde ve sırasında can, mal ve çevre ile iş
sağlığı ve güvenliği ile alakalı tüm tedbirleri almak ve aldırmakla,
ç)
Kapalı veya tehlikeli mahallerde çalışacak personele gerekli eğitimleri
aldırmakla,
d)
Gaz ölçüm uzmanı istihdam eden tesislerde, gaz ölçümleri için gerekli tüm cihaz
ve ekipmanı temin etmek ve bakım tutumlarının yapılmasını sağlamakla,
e)
Gerekli görmesi durumunda gaz ölçüm destek personeli istihdam etmekle,
periyodik gaz ölçümleri için gerekli tüm cihaz ve ekipmanı temin etmek ve bakım
tutumlarının yapılmasını sağlamakla,
yetkili
ve sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gazdan Arındırma Belgesinin Düzenleneceği Durumlar,
Uyulması Gereken Kurallar
Gazdan arındırma belgesinin düzenleneceği durumlar
MADDE 21 – (1) İnşa, tadilat, bakım onarım
veya söküm amacıyla tesiste veya demir sahasında bulunan gemi ve su aracındaki
katı, sıvı, gaz, aerosol haldeki parlayıcı, patlayıcı, boğucu ve zehirleyici
maddelerin depolandığı ve taşındığı tanklar, ambarlar, dip, üst veya asma
tanklar, makine dairesi yakıt ve yağ tankları, pompa dairesi ve diğer tüm kapalı
yerlerde yapılan temizleme ve havalandırma işlemlerinin öncesinde, sırasında ve
sonrasında; emniyetli giriş, sıcak veya soğuk çalışma yapmak için aşağıda
belirtilen durumlarda gazdan arındırma belgesi düzenlenir:
a)
Zehirleyici veya boğucu maddeler bulunan veya daha önce bu maddelerin bulunduğu
kapalı veya tehlikeli mahallerde ve gerek duyulduğunda bitişik bölmelerde işlem
yapıldığında.
b)
Yanıcı, parlayıcı veya patlayıcı özelliği bulunan veya daha önce bu maddelerin
bulunduğu kapalı veya tehlikeli mahallerde ve bu mahaller ile bitişik
bölmelerdeki her türlü çalışmada.
c)
Bu maddenin (b) bendinde belirtilen kapalı veya tehlikeli mahallerle irtibatlı
boru devresi, kangal, tulumba, bağlantı elemanı gibi yan unsurlarda yapılacak
sıcak işlemlerde.
ç)
Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddelerin ve basınçlı sistemlerin bulunduğu
sintine, makine dairesi gibi bölmelerde yapılacak sıcak işlemlerde.
d)
Normal çalışma şartlarında basınç altında bulunan veya yanıcı, boğucu ya da
zehirleyici özellikte maddeler içeren sistemlere ait bağlantı elemanları, boru
devreleri, kangallar, tulumbalar üzerinde, yakınında ve bitişik bölmelerde
yapılacak sıcak işlemlerde.
e)
Drain, kondenser devreleri gibi içi boş yapısal elemanlarda yapılacak sıcak
işlemlerde.
f)
Tanklar, boru devreleri, yük depoları, dümen dairesi, tamamıyla kapalı ambar
kapakları, kapalı korkuluklar, babalar ve benzeri kapalı mahallerde yapılacak
işlemlerde.
Gazdan arındırma belgesinin düzenlenmesinde uyulması gereken
kurallar
MADDE 22 – (1) Aşağıda belirtilen işlemler
kapalı veya tehlikeli mahallerde yapılırken gerekirse gaz ölçüm uzmanı veya gaz
ölçüm uzmanının belirlediği koşullarda gaz ölçüm destek personeli, işlemlerin
yapıldığı mahalde gözlem ve değerlendirmeler için nezaret edebilir:
a)
Zehirleyici veya boğucu gaz konsantrasyonunun tehlikeli oranda artması sonucunu
doğurabilecek işlemler yapılırken.
b)
Perçin veya kaynak yerlerinden sızıntı olabilecek veya koruyucu maddelerle
kaplanmış yerlerde sıcak işlem yapılırken.
c)
Yanıcı ve zehirleyici gaz içeren astar boya, epoksi boya veya yüzey boyası
kullanılırken.
ç)
Bir bölmedeki slaç, çamur ve tortu tabakasının temizlenmesi gibi tehlikeli,
yanıcı veya zehirleyici gazın açığa çıkmasına neden olan işlemler yapılırken.
d)
Parlayıcı, patlayıcı, boğucu ve zehirleyici maddeleri taşıyan gemi ve su
aracının bakımı veya onarımı yapılırken.
e)
Gemi ve su araçlarının söküm işlemleri sırasında, parlayıcı, patlayıcı, boğucu
ve zehirleyici maddelerin depolandığı mahallerde ve bu mahallere bitişik
mahallerde sıcak veya soğuk işlem yapılırken.
(2)
Tesiste veya demirleme sahasında bulunan gemi ve su araçlarının kapalı veya
tehlikeli mahallerinde gerçekleştirilen işlemlerin devam etmesi durumunda
ölçümler gaz ölçüm uzmanının belirleyeceği periyotlarda sürekli yapılarak
bulunan değerler Ek-4’te yer alan periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formuna
işlenir ve ölçüm süreleri ile işlemin özelliğine göre alınması gereken
tedbirler belirtilir.
Kapalı veya tehlikeli bölmelerin sınıflandırılması
MADDE 23 – (1) Kapalı veya tehlikeli
bölmeler aşağıdaki gibi sınıflandırılır:
a)
I. Sınıf Kapalı Bölmeler: İnsan yaşamına ve sağlığına acil tehlike oluşturan
atmosfer şartlarının mevcut olduğu veya olabileceği yerlerdir. Bu şartlar;
1)
LEL’i % 10 veya daha fazla oranında olan patlayıcı gazın bulunması.
2)
Oksijen konsantrasyonunun % 16’dan az veya % 22’den daha fazla olması.
b)
II. Sınıf Kapalı Bölmeler: İnsan sağlığına acil tehlike teşkil etmeyen, ancak
tehlikeli hale gelmesi beklenen atmosfer şartlarına ve ortamına haiz
bölmelerdir. Bu şartlar;
1)
Yanıcı, parlayıcı veya patlayıcı maddelerin mevcudiyeti.
2)
LEL’in % 1’i ile % 10’u arasındaki konsantrasyonlarda gazların bulunduğu ortam
şartlarının mevcudiyeti.
3)
PEL’e eşit veya üstündeki oranlarda zehirleyici veya boğucu gaz seviyelerinin
mevcudiyeti.
c)
III. Sınıf Kapalı Bölmeler: İnsan sağlığına acil tehlike oluşturmayacak oranda
tehlikeli olan veya tehlikeli olması muhtemel ortam ve şartlara sahip
yerlerdir. Bu yerlerde LEL’in % 1’inden daha az patlayıcı gaz konsantrasyonu,
dış atmosfer şartlarına yakın oksijen konsantrasyonu ve PEL’in altında zehirli
gaz oranları olmalı ve bu oranlar istikrarlı, emin bir şekilde muhafaza
edilebilmelidir.
ç)
IV. Sınıf Kapalı Bölmeler: Yukarıdaki bentlerde açıklananlardan daha az potansiyel
tehlike oluşturan ve % 20 - 21 oranında oksijen konsantrasyonu içeren
mahallerdir.
(2)
PEL’i belirlemek için 23/6/2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve
Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak malzeme güvenlik
bilgi formunda (MSDS) veya bu formun diğer ülkelerdeki muadili olan formlarda
verilen üretici referans değerleri kullanılır.
Emniyet kategorileri
MADDE 24 – (1) Gaz ölçüm işlemleri
yapıldığında, karışıklığa engel olmak ve yanlış anlaşılmalara sebebiyet
vermemek maksadıyla; gaz ölçümünün yapıldığı tehlikeli veya kapalı mahallin
emniyet kategorisi aşağıda belirtilen standart etiketleme veya kategori
ifadeleri kullanılarak belge üzerinde gösterilir:
a)
Personel için Emniyetsiz-Sıcak İşlem için Emniyetsiz Kategorisi: Aşağıdaki
durumlarda gazdan arındırma belgesinin kategori bölümüne (1) yazılır:
1)
Kapalı veya tehlikeli mahalde mevcut veya oluşabilecek zehirleyici madde veya
gazlardan kaynaklanan zehirlenme tehlikesi ve oksijen yetersizliği nedeniyle
boğulma tehlikesi olduğunda.
2)
Kapalı veya tehlikeli mahalde mevcut veya oluşabilecek yanıcı, parlayıcı ve
patlayıcı madde veya oksijen konsantrasyonundan kaynaklanan yangın veya patlama
tehlikesi olduğunda.
3)
Sıcak işlem yapılması sonucunda kapalı veya tehlikeli mahalde yanıcı, patlayıcı
veya reaktif artık maddelerin, gazların olması veya oksijen konsantrasyonunun
yükselmesi nedeniyle yangın, patlama veya zehirlenme tehlikesi mevcut olduğunda.
4)
Sıcak işlem yapılırken, gereken tedbirlerin alınmaması halinde, yan mahallerde
yangın, patlama veya zehirlenme tehlikesi mevcut olduğunda.
b)
Kişisel Koruyucu Donanımı Olmayan Personel için Emniyetsiz-Sıcak İşlem için Emniyetsiz
Kategorisi: Aşağıdaki durumlarda gazdan arındırma belgesinin kategori bölümüne
(2) yazılır:
1)
Kapalı veya tehlikeli mahalde olması muhtemel veya açığa çıkabilecek zehirli
maddeler veya gazlar insan sağlığına acil tehlike teşkil eden orandan az olup,
kullanılacak kişisel koruyucu donanım ile emniyetli kullanım ve koruma
sınırları içinde olduğunda.
2)
Kapalı veya tehlikeli mahalde olması muhtemel veya açığa çıkabilecek patlayıcı
gaz oranları LEL’in % 10’undan az olduğunda ve bu oranın altında kontrol
altında tutulabildiğinde.
3)
Kapalı veya tehlikeli mahalde sıcak işlem yapılması sonucunda bu mahalde veya
gerektiği gibi koruma altına alınmayan yan bölmelerde yangın ve patlama
tehlikesi veya aşırı zehirleyici gaz oranları ortaya çıkması söz konusu olduğunda.
4)
Oksijen konsantrasyonu % 20’den az, % 10’dan fazla olduğunda.
c)
Personel için Emniyetsiz-Dışardan Sıcak İşlem için Emniyetli Kategorisi:
Aşağıdaki durumlarda gazdan arındırma belgesinin kategori bölümüne (3) yazılır:
1)
Dümen yelpazesi, tamamıyla kapalı ambar kapakları, kapalı korkuluklar, babalar
gibi yük ve malzeme taşınmayan kapalı veya tehlikeli mahalde patlama tehlikesi
olmayan bir gaz karışımı oluşturmak amacıyla yeterli konsantrasyonda asal bir
gaz kullanıldığında.
2)
Kapalı veya tehlikeli mahaldeki oksijen konsantrasyonunun, yanma ve yaşam için
gerekli olan seviyeden düşük olduğunda.
3)
Kapalı veya tehlikeli mahalli tecrit etmek için gerekli önlemlerin alındığı ve
artık gazın kapalı veya tehlikeli mahalden boşaltılana kadar tecrit önlemleri
sürdürüldüğünde.
ç)
Bastırma veya Örtme Yöntemi ile Emniyet Altına Alınmış, Dışardan Sıcak İşlem
için Emniyetli-Personel için Emniyetsiz Kategorisi: Aşağıdaki durumlarda gazdan
arındırma belgesinin kategori bölümüne (4) yazılır:
1)
Dümen yelpazesi, tamamıyla kapalı ambar kapakları, kapalı korkuluklar, babalar
gibi yük ve malzeme taşınmayan kapalı veya tehlikeli mahal tamamen parlayıcı ve
patlayıcı olmayan bir sıvı ile doldurulduğunda.
2)
Kapalı veya tehlikeli mahaldeki sıvı seviyesini ölçme olanağı olduğu ve bu
mahal içindeki tüm hava ve gaz boşlukları ortadan kaldırıldığında.
3)
Hangi maddeyle kontrol altına alındığı belge üzerine yazılmak suretiyle
patlayıcı gaz içeren kapalı veya tehlikeli mahallerin inertlenmesi maksadıyla
basınçlı bir inert gaz ile kontrol altına alındığında.
4)
Kapalı veya tehlikeli mahallere bitişik bölmeler gerekli tedbirlerle
korunduğunda.
d)
Personel için Emniyetli-Sıcak İşlem için Emniyetli Kategorisi: Aşağıdaki
durumlarda gazdan arındırma belgesinin kategori bölümüne (5) yazılır:
1)
Kapalı veya tehlikeli mahalde tehlike teşkil edebilecek oranda zehirleyici veya
boğucu maddeler ve gazlar olmadığında veya mevcut şartlar altında açığa çıkma
riski bulunmadığında, oksijen konsantrasyonunun uygun ve yeterli olduğunda ve
uygun bir havalandırma ile bu şartların PEL’in altında muhafaza edilebildiğinde.
2)
Yanıcı maddeler veya gazlar temizlendiğinde, tekrar açığa çıkma olasılığı
bulunmadığında ve havalandırma ile kontrol edilebildiğinde.
3)
Kapalı veya tehlikeli mahalli çevreleyen bitişik bölmeler gerektiği şekilde
korunduğunda.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Seminer ve Belgelendirme
Gaz ölçüm uzmanı ve gaz ölçüm destek personeli semineri ve
belgelendirilmesi
MADDE 25 – (1) Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliği Gemi Mühendisleri Odası, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
Gemi Makineleri İşletme Mühendisleri Odası, Deniz Ticaret Odaları, Türkiye Gemi
İnşa Sanayicileri Birliği, yetkilendirilmiş klas kuruluşları, üniversitelerin
lisans düzeyinde öğretim veren mühendislik veya fen fakültelerinden gemi inşa
mühendisliği, kimya mühendisliği dallarında eğitim veren fakülte veya
denizcilik fakülteleri gaz ölçüm uzmanı veya gaz ölçüm destek personeli
adaylarına seminer vermek üzere İdareden uygunluk talep eder. Gaz ölçüm uzmanı
ve gaz ölçüm destek personeli adaylarına yönelik seminerler bir arada yapılamaz.
(2)
Seminer için uygunluk taleplerinde seminer tarihi ve yeri, seminer programı ve
eğitici personelin yeterlilikleri hakkında bilgileri seminer planlama tarihinden
en az 2 ay öncesinde uygunluk almak için İdareye sunulması gerekmektedir.
Seminer programı 26 ncı maddede belirtilen konu başlıklarını ve örnek
uygulamayı kapsamalıdır. İdareden uygunluk alındıktan sonra; düzenlenecek
seminerlerde asgari 10, azami 30 katılımcı kaydı yapılır. Katılımcı sayısında
bu maddenin altıncı fıkrasında belirtilen personel de dikkate alınır.
(3)
Seminer programı uygun bulunan kuruluşlar, yapılan seminer çalışmasından sonra
programın en az %80’ine katılan katılımcılara seminer katılım sertifikası
düzenler. Seminer katılım sertifikasında seminer izninin tarih ve sayısı,
seminer tarih aralığı, semineri düzenleyen kuruluş, sertifikanın düzenlendiği
tarih, katılımcının adı soyadı, kimlik numarası ve katılımcı sertifikasını
onaylayan kişinin unvan ve imzası yer alır. İdare tarafından gönderilen
gözlemci personel bu hususları kontrol eder.
(4)
Gaz ölçüm uzmanı adaylarına yönelik seminere, aşağıda belirtilen yeterlilikteki
kişiler katılabilir:
a)
Üniversitelerin lisans düzeyinde öğretim veren mühendislik veya fen
fakültelerinden mezun ve en az 2 yıl tersane veya gemide çalışmış veya en az 1
yıl bakım, onarım veya gemi söküm tesisinde çalışmış olan kimya mühendisleri,
kimyagerler, makine mühendisleri.
b)
Gemi Mühendisleri Odasına kayıt şartlarını taşıyan mühendisler.
c)
Gemi Makineleri İşletme Mühendisleri Odasına kayıt şartlarını taşıyan
mühendisler.
ç)
A veya B sınıfı iş güvenliği uzmanı olarak en az 2 yıl tesiste çalışmış olanlar.
(5)
Gaz ölçüm destek personeli adaylarına yönelik seminere aşağıda belirtilen
yeterlilikteki kişiler katılabilir:
a)
İş güvenliği uzmanı sertifikasına sahip olanlar.
b)
Gemi inşa, gemi makinaları işletme, deniz ulaştırma işletme, deniz ve liman
işletmeciliği, iş sağlığı ve güvenliği ile yangın veya kimya alanlarında eğitim
veren meslek yüksek okulundan mezun ve tesiste veya gemide en az 2 yıl süreyle
çalışmış olanlar.
(6)
Semineri düzenleyen kuruluşlar, İdarece görevlendirilmesi halinde ve Bakanlıkta
görevli olup bu maddenin dördüncü veya beşinci fıkrasındaki şartları taşıyan 3
personele seminere ücretsiz katılım hakkı verir ve devam şartını yerine
getirmesi halinde katılımcı sertifikası düzenler.
Seminer içeriği ve seminer verecek eğitimcilerin yeterlilikleri
MADDE 26 – (1) Gaz ölçüm uzmanlığı semineri
en az aşağıdaki konu başlıkları hakkında uzmanlık düzeyinde bilgi içerir:
a)
İlgili mevzuat ve uygulama genel bilgileri.
b)
Gemiyle ilgili tanımlar.
c)
Gaz çeşitleri, yanma ve patlama ile ilgili genel bilgiler.
ç)
Örnek alma, gaz ölçüm cihazlarının tanıtımı, gaz ölçümü ve sertifikalandırma.
d)
Kapalı yerlerin sınıflandırılması ve kapalı yerlerde çalışma şartları.
e)
Kapalı alanlara giriş ve çalışma izinleri ile tehlikeler.
f)
Tankların yıkanması ve inertleme.
g)
Denizde güvenlik, can kurtarma araçlarının bakımı ve kullanılması.
ğ)
Yangın güvenliği.
h)
İlk yardım.
ı)
Temel iş sağlığı ve güvenliği kuralları.
i)
Kapalı ortamlar, acil durumlar, parlayıcı veya patlayıcı gaz ve kimyasallarla
alakalı iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve uygulamaları.
j)
Uygulama örnekleri.
(2)
Gaz ölçüm destek personeli adaylarına yönelik olarak düzenlenecek seminer,
asgari olarak aşağıdaki konu başlıkları hakkında temel düzeyde bilgi içerir:
a)
İlgili mevzuat ve uygulama genel bilgileri.
b)
Gemiyle ilgili tanımlar.
c)
Gaz çeşitleri, yanma ve patlama ile ilgili genel bilgiler.
ç)
Örnek alma, gaz ölçüm cihazlarının tanıtımı, gaz ölçümü ve sertifikalandırma
işlemleri.
d)
Kapalı alanlara giriş ve çalışma izinleri ile tehlikeler.
e)
Denizde güvenlik, can kurtarma araçlarının bakımı ve kullanılması.
f)
Yangın güvenliği.
g)
İlk yardım.
ğ)
Temel iş sağlığı ve güvenliği kuralları.
h)
Kapalı ortamlar, acil durumlar, parlayıcı veya patlayıcı gaz ve kimyasallarla
alakalı iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı.
ı)
Uygulama örnekleri.
(3)
Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen konu başlıkları hakkında
seminer verecek kişilerin, üniversitelerin kimya, gemi inşa ve denizcilik ile ilgili
fakültelerinden en az lisans düzeyinde belgeleri ile eğitim vereceği konularla
ilgili faaliyet alanında iş tecrübesi hakkındaki belgeler 25 inci madde
kapsamında seminer düzenleme yetki talebi dosyasına eklenir.
Gaz ölçüm uzmanı ve gaz ölçüm destek personeli sınavı müracaat,
genel şartları, sonuçlarının ilanı ve itiraz
MADDE 27 – (1) Sınav ücreti ve sınavla
ilgili diğer bilgiler, sınav tarihinden en az 30 gün önce İdarenin internet
sitesinden (www.tkygm.gov.tr) ilan edilir.
(2)
Sınavlar İdare tarafından, belirlenen tarihlerde yapılır. Gaz ölçüm uzmanı ve
gaz ölçüm destek personeli adaylarına yönelik sınavlar bir arada yapılamaz.
(3)
Gaz ölçüm uzmanı semineri veya gaz ölçüm destek personeli semineri katılım
sertifikasına sahip kişiler sınav gününden en az 15 gün önce İdareye ulaşmış
olacak şekilde aşağıdaki belgelerle şahsen, kargo veya iadeli taahhütlü posta
ile sınav müracaatlarını yaparlar:
a)
Şekli, İdarenin internet sitesinden yayımlanan başvuru formu.
b)
Sınav tarihinden önceki 1 yıl içinde seminere katıldığını belirtir gaz ölçüm
uzmanlığı semineri veya gaz ölçüm destek personeli semineri katılım
sertifikasının kopyası.
c)
Mezuniyet belgesinin ve 25 inci maddede sayılan şartları taşıdığını gösteren
belgelerin kopyası.
ç)
İlk defa gaz ölçüm uzmanı olarak yetkilendirilecek kimya mühendisleri,
kimyagerler, makine mühendisleri veya gaz ölçüm destek personeli olarak
yetkilendirilecek kişiler için iş tecrübesini gösterir ilgili firmadan alınmış
yazı veya çalışma süresini gösteren resmî belge.
d)
e-Devlet Kapısı üzerinde e-denizcilik ödeme sisteminden sınav ücretinin
yatırıldığına dair makbuz.
(4)
Sınava katılımı uygun görülen adayların isim listesi sınav tarihinden en az 5
gün önce İdarenin internet sitesinden ilan edilir.
(5)
Adaylar, ilan edilen sınav günü başlama saatinden en az 30 dakika önce sınav
yerinde resmî kimlik belgeleri ile hazır bulunmak zorundadırlar.
(6)
Müracaat ettiği halde sınava girmeyenlerin sınav ücreti iade edilmez.
(7)
Sınav, 26 ncı maddenin birinci veya ikinci fıkrası kapsamındaki konuları içerir.
(8)
Sınav çoktan seçmeli test usulüyle yapılır, sınav sonucunda yüz üzerinden en az
yetmiş puan alan kişiler başarılı sayılır.
(9)
Sınav sonucunda başarılı olan adayların listesi sınav tarihinden itibaren 15
gün içerisinde İdarenin internet sitesinden ilan edilir.
(10)
Sınav sonuçlarına itirazlar, sınav sonuçlarının yayımlanmasını müteakip 10 iş
günü içinde İdareye yazılı olarak yapılır. İtirazlar, İdare tarafından en az üç
kişiden oluşturulan komisyon tarafından incelenerek sonuçlandırılır.
(11)
Sınava katılmayanların ve sınavlarında başarısız olan adayların, sonraki 2
sınav başvurusunda önceki başvuruda sunduğu seminer katılım sertifikası geçerli
kabul edilir. Başarısız olduğu sınavdan itibaren 2 yıl süreyle İdare tarafından
düzenlenecek bir sınava katılım sağlamayan adaylar ile sonraki iki sınavda
başarılı olamayan adayların tekrar gaz ölçüm uzmanı veya gaz ölçüm destek
personeli seminerine katılımı gereklidir.
Gaz ölçüm uzmanlarının ve gaz ölçüm destek personelinin
yetkilendirilmesi
MADDE 28 – (1) 27 nci maddede belirtilen
sınavda başarılı olan adayların yetki belgesi ücretinin e-Devlet Kapısı
üzerinde e-denizcilik ödeme sisteminden yatırıldığına dair makbuzu şahsen,
kargo veya iadeli taahhütlü posta yoluyla İdareye iletilmesini müteakip gaz
ölçüm uzmanı yetki belgesi veya gaz ölçüm destek personeli yetki belgesi
düzenlenir.
(2)
Gaz ölçüm uzmanı yetki belgesinin geçerlilik süresi belge düzenleme tarihinden
itibaren 5 yıldır. Belge geçerlilik süresi içerisinde yılda 20’den az olmamak üzere
en az 100 adet gazdan arındırma belgesi düzenleyen gaz ölçüm uzmanlarına
sınavsız şekilde yeniden beş yıllık yetki belgesi düzenlenir. Bu şekilde
yapılacak başvurular belge geçerlilik süresinin bitiminden itibaren en geç 3 ay
içinde yapılmak zorundadır. Bu şartları tamamlamadığı halde belgesini yenilemek
isteyen gaz ölçüm uzmanlarının yeniden sınava girmesi mecburidir.
(3)
Geçerli yetki belgesi bulunan veya belge geçerlilik süresinin bitiminden
itibaren 3 ay içerisinde gaz ölçüm uzmanı sınavına başvuran gaz ölçüm
uzmanlarının seminer katılım belgesi sunmalarına gerek bulunmamaktadır. Sınava
giriş için başvuru formu ve sınav ücretinin yatırıldığına dair makbuzun
sunulması gerekir.
(4)
Sınavda başarılı olan gaz ölçüm uzmanları ile bu maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen şekilde gazdan arındırma belgelerini sunarak yetkisinin
yenilenmesini isteyen gaz ölçüm uzmanlarına, yetki belgesi ücretinin e-Devlet
Kapısı üzerinde e-denizcilik ödeme sisteminden yatırıldığına dair makbuz ile
İdareye şahsen, kargo veya iadeli taahhütlü posta yoluyla müracaatları sonucu,
İdare tarafından yeniden beş yıllık yetki belgesi düzenlenir.
(5)
Gaz ölçüm destek personeli yetki belgesinin geçerlilik süresi belge düzenleme
tarihinden itibaren 5 yıldır. Belge geçerlilik süresi içerisinde yılda 20’den
az olmamak üzere en az 100 adet periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formu
düzenleyen gaz ölçüm destek personeline, sınavsız şekilde yeniden 5 yıllık
yetki belgesi düzenlenir. Bu şekilde yapılacak başvurular belge geçerlilik
süresinin bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde yapılmak zorundadır. Bu
şartları tamamlamadığı halde belgesini yenilemek isteyen gaz ölçüm destek
personelinin yeniden sınava girmesi mecburidir.
(6)
Geçerli yetki belgesi bulunan veya belge geçerlilik süresinin bitiminden
itibaren 3 ay içerisinde gaz ölçüm destek personeli sınavına başvuran gaz ölçüm
destek personelinin seminer katılım belgesi sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
Sınava giriş için başvuru formu ve sınav ücretinin yatırıldığına dair makbuzun
İdareye sunulması gerekir.
(7)
Sınavda başarılı olan gaz ölçüm destek personeli ile bu maddenin beşinci
fıkrasında belirtilen şekilde periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formlarını
sunarak yetkisinin yenilenmesini isteyen gaz ölçüm destek personeline, yetki
belgesi ücretinin e-Devlet Kapısı üzerinde e-denizcilik ödeme sisteminden
yatırıldığına dair makbuz ile İdareye şahsen, kargo veya iadeli taahhütlü posta
yoluyla müracaatları sonucu, İdare tarafından yeniden 5 yıllık yetki belgesi
düzenlenir.
(8)
Düzenlenen yetki belgeleri gaz ölçüm uzmanının veya gaz ölçüm destek
personelinin başvuru dokümanındaki adresine gönderilir veya şahsen teslim
alınabilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İdari para cezaları ve yaptırımlar
MADDE 29 – (1) 18 inci maddenin birinci
fıkrasının (a) bendine aykırı şekilde hareket ettiği liman başkanlığı
tarafından tespit edilen gaz ölçüm uzmanının gaz ölçüm uzmanı yetki belgesi,
İdare tarafından iptal edilir. Bu bent uyarınca yetki belgesi iptal edilen
kişiler tekrar gaz ölçüm uzmanı yetki belgesi alamazlar ve gaz ölçüm uzmanı
seminerlerinde seminer veremezler.
(2)
18 inci maddenin birinci fıkrasının;
a)
(b), (c) ve (ç) bentlerine aykırı hareket ettiği tespit edilen gaz ölçüm uzmanı
liman başkanlığı tarafından yazılı olarak uyarılır ve kendisine 10.000,00TL
idari para cezası liman başkanlığınca uygulanır.
b)
(d), (e) ve (f) bentlerine aykırı hareket ettiği tespit edilen gaz ölçüm uzmanı
liman başkanlığı tarafından yazılı olarak uyarılır ve kendisine 5.000,00TL
idari para cezası liman başkanlığınca uygulanır.
c)
(g), (ğ), (h) ve (ı) bentlerine aykırı hareket ettiği tespit edilen gaz ölçüm
uzmanı liman başkanlığı tarafından yazılı olarak uyarılır ve kendisine
3.000,00TL idari para cezası liman başkanlığınca uygulanır.
(3)
Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında uyarılan gaz ölçüm uzmanının, uyarılma
tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde 18 inci madde hükümlerinden birine aykırı
hareket ettiğinin tekrar tespit edilmesi halinde kendisine liman başkanlığı
tarafından yapmış olduğu aykırılıktan dolayı 20.000,00TL idari para cezası
uygulanır ve gaz ölçüm uzmanlığı yetki belgesi İdare tarafından 1 yıl süreyle
askıya alınır. Bu süre içerisinde herhangi bir sebeple gaz ölçüm uzmanı
sınavına başvurusu alınmaz. Askıya alma süresinin bitiminden itibaren, askıya
alınan belgesini varsa geçerlilik tarihi sonuna kadar kullanabilir.
(4)
19 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine aykırı şekilde hareket ettiği
liman başkanlığı tarafından tespit edilen gaz ölçüm destek personelinin yetki
belgesi, İdare tarafından iptal edilir. Bu bent uyarınca yetki belgesi iptal
edilen kişiler tekrar gaz ölçüm destek personeli yetki belgesi alamazlar.
(5)
19 uncu maddenin birinci fıkrasının;
a)
(b) bendine aykırı hareket ettiği tespit edilen gaz ölçüm destek personeli
liman başkanlığı tarafından yazılı olarak uyarılır ve kendisine 5.000,00TL
idari para cezası uygulanır.
b)
(c) ve (ç) bentlerine aykırı hareket ettiği tespit edilen gaz ölçüm destek
personeli liman başkanlığı tarafından yazılı olarak uyarılır ve kendisine
2.000,00TL idari para cezası uygulanır.
c)
(d) ve (e) bentlerine aykırı hareket ettiği tespit edilen gaz ölçüm destek
personeli liman başkanlığı tarafından yazılı olarak uyarılır ve kendisine
1.000,00TL idari para cezası uygulanır.
(6)
Bu maddenin beşinci fıkrası kapsamında uyarılan gaz ölçüm destek personelinin,
uyarılma tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde 19 uncu madde hükümlerinden
birine aykırı hareket ettiğinin tekrar tespit edilmesi halinde kendisine liman
başkanlığı tarafından yapmış olduğu aykırılıktan dolayı 10.000,00TL idari para
cezası uygulanır ve gaz ölçüm destek personeli yetki belgesi İdare tarafından 1
yıl süreyle askıya alınır. Bu süre içerisinde herhangi bir sebeple gaz ölçüm
destek personeli sınavına başvurusu alınmaz. Askıya alma süresinin bitiminden
itibaren, askıya alınan belgesini varsa geçerlilik tarihi sonuna kadar
kullanabilir.
(7)
20 nci maddeye aykırı şekilde hareket ettiği liman başkanlığı tarafından tespit
edilen tesise idari sahasında bulunduğu liman başkanlığı tarafından işlemiş
olduğu kusurdan dolayı 5.000,00TL idari para cezası uygulanır. Aykırılığın aynı
yıl içerisinde tekrarlanması halinde liman başkanlığınca verilen idari para
cezası, her bir tekrarı halinde bir önceki idari para cezasının iki katı olarak
uygulanır.
(8)
Bu Yönetmelikte belirtilen idari para cezaları her takvim yılı başından geçerli
olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden
değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idari para cezasının
hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz.
(9)
Birden fazla kabahatin bir arada işlenmesi halinde her kabahat için ayrı ayrı
idari para cezası uygulanır. Ancak, bir eylem ile birden fazla kabahatin işlenmesi
halinde, kabahatlere öngörülen cezalardan ağır olanı uygulanır.
(10)
Verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenir.
(11)
İdari yaptırımların uygulanmasına ilişkin diğer hususlarda 30/3/2005 tarihli ve
5326 sayılı Kabahatler Kanununda yer alan esaslar dikkate alınır.
İstisna
MADDE 30 – (1) 25 inci maddenin altıncı
fıkrası kapsamında katılım sertifikası alan Bakanlık personelinden ücret
alınmaz.
(2)
Bu maddenin birinci fıkrası kapsamında yetki belgesi düzenlenmiş personele 28
inci maddenin ikinci fıkrasına ilişkin hükümler uygulanmaz. Düzenlenmiş yetki
belgelerinin süresinin dolması durumunda belge geçerlilik süresinin bitiminden
itibaren en geç 3 ay içerisinde ilgili personelce İdareye başvurularak 5 yıl süreli
gaz ölçüm uzmanı yetki belgesi ücret alınmadan düzenlenir.
Tesis ve demir sahası dışında gazdan arındırma işlemi
MADDE 31 – (1) Tesis ve demir sahası dışında
bulunan gemi ve su araçlarının tehlikeli mahallerine emniyetli giriş ve bu
mahallerde soğuk veya sıcak çalışma yapılması faaliyetlerinde bu Yönetmelik
hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 32 – (1) 17/1/2020 tarihli ve 31011
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi ve Su Araçlarında Gazdan Arındırma
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Mevcut gazdan arındırma uzmanı eğitim başarı belgeleri ve
sertifikaları
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 17/1/2020 tarihinden önce
düzenlenmiş gazdan arındırma uzmanı sertifikaları 17/1/2023 tarihine kadar
geçerlidir. Bu sertifikalara sahip kişiler bu Yönetmelik ile gaz ölçüm uzmanı
için tanımlanan yetki ve sorumluluklara haizdir. Bu kişilerin bu süre
içerisinde yeni gaz ölçüm uzmanı yetki belgesi alabilmeleri için başvuru
tarihinden geriye dönük, yılda yirmiden az olmamak üzere, 5 yıl içinde
düzenlediği en az 100 adet gazdan arındırma belgesinin kopyalarını ve mevcut
gazdan arındırma uzmanı sertifikalarını sunmaları veya gaz ölçüm uzmanı
sınavına başvurmaları ve girdikleri sınavda başarılı olmaları gerekmektedir.
Sınava başvuruda seminer katılım belgesi sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
Sınava giriş için başvuru formu ve sınav ücretinin yatırıldığına dair makbuzun
sunulması gerekmektedir. 17/1/2020 tarihinden önce düzenlenmiş gazdan arındırma
uzmanı sertifikasına sahip kişilerin 17/1/2023 tarihine kadar başvuruda
bulunmaması durumunda, bu süre sonrasında yapacakları başvurularda ilk kez gaz
ölçüm uzmanı sınavına başvurulmuş gibi işlem yapılır.
(2)
Bu madde kapsamında gaz ölçüm uzmanı yetki belgesi alacak kişilere yetki
belgesi ücretinin e-Devlet Kapısı üzerinde e-denizcilik ödeme sisteminden
yatırıldığına dair makbuz ile İdareye şahsen, kargo veya iadeli taahhütlü posta
yoluyla müracaatları sonucu, İdare tarafından yeniden 5 yıllık yetki belgesi
düzenlenir.
(3)
Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce alınmış ve gazdan arındırma uzmanı
sertifikasına dönüştürülmemiş eğitim başarı belgeleri geçersizdir.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Gaz ölçüm destek
personeline İdare tarafından yetki verileceği ve konu hakkında uygulama
talimatı yayımlanacağı zamana kadar geçen sürede, bu Yönetmelik çerçevesinde
gaz ölçüm destek personelinin yetki ve sorumluluğunda olan işler gaz ölçüm
uzmanı tarafından gerçekleştirebilecektir.
Yürürlük
MADDE 33 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma
ve Altyapı Bakanı yürütür.