|
TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ
BANKASI
DENETİM YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında Denetim Genel
Müdürlüğünün teşkilatını, görevlerini ve yetkilerini, denetim elemanlarının
niteliklerini, çalışma usulünü ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının denetim faaliyetini,
denetim elemanları ile ilgili hususları ve denetlenenlerin sorumluluklarını
kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1)
Bu Yönetmelik, 14/1/1970 tarihli ve 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası Kanunu ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Esas Mukavelesinin 31
ve 32 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Banka: Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasını,
b) Başkan:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanını,
c) Birim: Genel
Müdürlükleri ve Başkanlık Ofisini,
ç) BT: Bilişim
Teknolojilerini,
d) CIA (Certified
Internal Auditor): İç Denetim Sertifikasını,
e) CISA
(Certified Information Systems Auditor): Bilgi Sistemleri Denetim
Sertifikasını,
f) Denetim
elemanı: Bu Yönetmelikte aksi belirtilmedikçe başmüfettişleri,
başdenetçileri, müfettişleri, yetkili müfettiş yardımcılarını, müfettiş
yardımcılarını, BT başmüfettişlerini, BT müfettişlerini, yetkili BT
müfettiş yardımcılarını ve BT müfettiş yardımcılarını,
g) Genel Müdür:
Banka Denetim Genel Müdürünü,
ğ) Genel Müdür
Yardımcıları: Banka Denetim Genel Müdür Yardımcılarını,
h) Genel
Müdürlük: Banka Denetim Genel Müdürlüğünü,
ı) IIA (The
Institute of Internal Auditors): İç Denetçiler Enstitüsünü,
i) Standartlar:
IIA tarafından yayımlanan İç Denetim Mesleki Uygulama Standartlarını,
j) Şube: Bankanın
şubelerini,
k) Temsilcilik:
Bankanın yurt dışı temsilciliklerini,
l) Yönetim
Komitesi: Bankanın Yönetim Komitesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim İşlevleri ve
Faaliyeti
Denetim
işlevleri
MADDE 5 – (1)
Genel Müdürlüğün kurumsal yönetişim ilkelerine uygun olarak Banka içinde ve
yasal düzenlemeler gereği Banka dışında yerine getirmesi gereken denetim
işlevleri aşağıdaki hususları içerir:
a) Bankanın
faaliyetinin etkinliğini ve verimliliğini değerlendirerek iyileştirici
önerilerde bulunmak ve Banka yönetimine Bankaya değer katma amacı güden,
bağımsız ve nesnel bir güvence vermek, danışmanlık yapmak.
b) Birimlerde,
şubelerde ve temsilciliklerde yürütülen süreçlerde ortaya çıkabilecek
riskleri belirlemek, değerlendirmek ve alınması gerekli önlemler hususunda
önerilerde bulunmak.
c) Bankanın her
türlü varlığının yeterli derecede korunduğu konusunda makul güvence
sağlamak.
ç) Birimlerin ve
şubelerin yönetim ve kontrol süreçlerinin yeterliliği ile etkinliğini
değerlendirerek nesnel güvence sağlamak.
d) Bankada
yapılan her türlü işin ve işlemin; 1211 sayılı Kanuna, Banka Esas
Mukavelesine, diğer ilgili mevzuata, talimatlara ve emirlere uygun
yapıldığı konusunda makul güvence oluşturmak.
e) Bankanın sahip
olduğu veya kullandığı bütün yazılımların, donanımların ve bilişim
teknolojilerinin yeterliliği, etkinliği, bütünlüğü, sürekliliği, verimli
bir şekilde kullanıldığı, izinsiz erişimlere karşı güvenilirliği, amaçlara
ulaşmak için uygunluğu; bilişim sistemlerinde yer alan bütün kayıtların ve
bilginin gizliliği ve bunlara erişimlerin kontrol altında tutulduğu
hususlarında makul güvence sağlamak.
f) Banka
personeli için suç veya kusur sayılan ve ceza gerektiren fiillerin veya
hareketlerin varit olup olmadığına dair araştırma, inceleme ve soruşturma
yaparak görüş oluşturmak.
g) 1211 sayılı
Kanun ve diğer mevzuat gereğince Banka dışında incelenmesi uygun görülen
hususları incelemek ve bunlarla ilgili görüş oluşturmak.
ğ) Denetim ve
soruşturma faaliyeti dışında araştırılması istenilen konuları ya da Genel
Müdürlüğe aksettirilen hususları incelemek ve bunlar hakkında görüş
oluşturmak.
Denetim
faaliyeti
MADDE 6 – (1)
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde tanımlanan denetim işlevleri, aşağıda
belirtilen dört tür faaliyetle yerine getirilir:
a) İç denetim
faaliyeti.
b) Soruşturma
faaliyeti.
c) İnceleme ve
danışmanlık faaliyeti.
ç) Dış denetim
faaliyeti.
İKİNCİ KISIM
Denetim Genel Müdürlüğüne
İlişkin Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Görevler ve Yetkiler ile
Teşkilat
Görevler ve
yetkiler
MADDE 7 – (1)
Genel Müdürlük, 1211 sayılı Kanun ve diğer mevzuatın tanıdığı yetkiler ve
görevler çerçevesinde Bankanın birimleri, şubeleri ve temsilcilikleri ile
Banka dışı her türlü kişi veya kurum nezdinde denetim yapmak; inceleme ve
araştırmalarda bulunmak; gerektiğinde soruşturma yapmak ve danışmanlık
faaliyetinde bulunmak görev ve yetkisini haizdir.
(2) Genel
Müdürlük, doğrudan Başkana bağlı olarak görev yapar ve denetim sonuçları
hakkında, Başkana rapor sunar. Raporların Genel Müdürlükçe ilgili birimlere
ve şubelere gönderilmesi bu duruma aykırılık teşkil etmez.
(3) Genel
Müdürlük, denetim kapsamının belirlenmesinde, denetim etkinliklerinin
gerçekleştirilmesinde ve sonuçlarının iletilmesinde bağımsız olarak görev
yapar.
Teşkilat
MADDE 8 – (1)
Genel Müdürlük; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, denetim elemanları
ve idari işleri yürütmekle görevli diğer çalışanlardan oluşur.
(2) Denetim
faaliyeti, Genel Müdür yönetiminde denetim elemanları tarafından yerine
getirilir.
(3) Genel
Müdürlük, Başkan adına Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcıları tarafından
yönetilir. Genel Müdür ve Yardımcıları, denetim elemanlarının sahip olduğu
bütün hakları ve yetkileri haizdir.
Danışma kurulu
MADDE 9 – (1)
Genel Müdürlük bünyesinde Genel Müdür ile Genel Müdürün raporların konusuna
göre görevlendireceği en az iki denetim elemanından müteşekkil Danışma
Kurulu oluşturulur. Danışma Kurulu, Genel Müdürün uygun göreceği zamanlarda
toplanır.
(2) Danışma
Kurulunun görevi, denetim elemanlarından Genel Müdürlüğe gönderilen
soruşturma raporları dışındaki raporları inceleyip görüş bildirmek ve
gerekli görülen hallerde Genel Müdürün vereceği danışmanlık görevlerini ifa
etmektir.
(3) Danışma
Kurulu, incelediği raporlar arasında mahiyeti itibarıyla uygun görmediği
raporları gerekçesini belirtmek suretiyle yeniden düzenlenmek üzere bir
defaya mahsus olarak ilgili denetim elemanına iade edebilir. Denetim
elemanı, Danışma Kurulunun görüşü doğrultusunda raporu yeniden
düzenleyebileceği gibi, gerekçesini belirtmek suretiyle raporunda
değişiklik yapmaksızın Danışma Kuruluna tekrar sunabilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Müdürün Görevleri,
Yetkileri ve Sorumlulukları
Genel Müdürün
görevleri, yetkileri ve sorumlulukları
MADDE 10 – (1)
Genel Müdür, denetim elemanlarının yönetiminden ve bu Yönetmelikte yazılı
esaslar çerçevesinde çalıştırılmalarından Başkana karşı sorumludur.
(2) Genel Müdürün
başlıca görevleri ve yetkileri şunlardır:
a) Yıllık denetim
planlarını hazırlayarak, Başkanın onayına sunmak ve uygulanmasını sağlamak.
b) Yıllık denetim
planları dışında, Başkan tarafından uygun görülmesi durumunda denetim,
inceleme, soruşturma ve danışmanlık faaliyetinde bulunmak için denetim
elemanı görevlendirmek.
c) Gerekirse
kendi düşüncesini de belirtmek suretiyle bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesi
kapsamında gerçekleştirilen şube ve temsilcilik denetimleri sonucunda düzenlenen
denetim raporlarını ilgili birimlere, diğer rapor ve önerileri ilgili
birimlere ve Başkana göndermek.
ç) Süreleri
içinde cevaplandırılmamış veya işlemleri tamamlanmamış raporlar hakkında
Başkana bilgi vermek.
d) Denetim
faaliyetinin sonuçlarına ilişkin bu Yönetmeliğin 45 inci maddesi kapsamında
altı ayda bir sırasıyla Yönetim Komitesine, Banka Meclisine ve Denetleme
Kuruluna bilgi sunmak.
e) Denetim
faaliyetine ilişkin her konu ile denetim alanındaki gelişmeler ve
uluslararası uygulamalar konusunda Başkana bilgi vermek.
f) Denetim
elemanlarının mesleki alanda yeterli bilgi, beceri ve deneyime sahip
olmasını sağlamak için ilgili Birimlerle gerekli koordinasyonu sağlamak.
g) Denetim
faaliyetine tahsis edilen kaynakların etkin ve verimli bir şekilde
kullanılmasını sağlamak.
ğ) Denetim
faaliyetinin mesleki ahlak kurallarına ve Standartlara uygun olmasını
sağlamak için gerekli çalışmaları yapmak.
h) Danışma Kurulu
üyelerini tespit etmek ve lüzum gördüğü zamanlarda Kurulu toplantıya
çağırmak.
ı) Bağımsız dış
denetçiler ile koordinasyon sağlamak.
i) Gerektiğinde
denetim faaliyeti ve denetimle ilgili ulusal ve uluslararası gelişmeler
konusunda Banka içindeki veya dışındaki uzmanlardan yardım alınmasını
sağlamak için gerekli çalışmaları yapmak.
j) Başkan
tarafından verilecek denetimle ilgili diğer görevleri yapmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim Elemanları
Bağımsızlık,
meslek güvencesi ve farklı kadrolara atanma
MADDE 11 – (1)
Denetim elemanları, görevlerini Başkan adına ve doğrudan Başkana karşı
sorumlu olarak bağımsız bir şekilde yerine getirirler.
(2) Denetim
elemanları; Bankanın ilgili düzenlemeleriyle belirlenen süre sonunda CIA
veya CISA sınavları ile yeterlik sınavlarında başarılı olamama hallerinde
yahut yönetici kademelerinde görev yapmak üzere veya kendi talepleri ile
farklı kadrolara atanabilirler.
(3) Haklarında
adli veya idari bir soruşturma yapılarak davranışlarında yahut görevlerini
yerine getirmelerinde genel ahlak kurallarına aykırılık veya mesleki
yetersizlik tespit edilen veya görev gereklerini sağlık nedeniyle yerine
getiremeyeceklerine ilişkin sağlık kurulu raporu bulunan denetim elemanları
atamaya yetkili organların uygun gördüğü kadrolara atanabilirler.
Denetim
elemanlarının görevleri ve yetkileri
MADDE 12 – (1)
Denetim elemanları, çalıştıkları konularla ilgili olmak şartıyla Bankanın
bütün işlemlerine ve sistemlerine, bütün kayıtlarına, belgelerine ve
defterlerine herhangi bir kısıtlama olmaksızın erişebilirler.
(2) Görev ve
yetki bakımından başmüfettiş ve müfettiş arasında fark bulunmayıp, başlıca
görevleri ve yetkileri şunlardır:
a) Bankanın bütün
birimlerinde, şubelerinde ve temsilciliklerinde iç denetim, inceleme ve
gerektiğinde soruşturma yapmak, bu Yönetmelikte belirlenen esaslar
çerçevesinde ve gereken hallerde personeli görevden uzaklaştırmak.
b) 1211 sayılı
Kanun ile diğer mevzuatın tanıdığı yetkiler ve görevler çerçevesinde Banka
dışı kurumlar ve kuruluşlar nezdinde denetim yapmak.
c) Gerekli
görülen hallerde, idari ve icrai sorumluluğu bulunmaksızın danışmanlık
faaliyetinde bulunmak.
ç) Başkanın
onayıyla ve gerekli görülen konularda, Banka içinde ve dışında inceleme ve
araştırmalarda bulunmak.
d) Bu
Yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde ve gerekli görülen hususlarda
rapor düzenlemek.
(3) Görev ve
yetki bakımından BT başmüfettişi, başdenetçi, BT müfettişi, yetkili
müfettiş yardımcısı veya yetkili BT müfettiş yardımcısı arasında fark
bulunmayıp, başlıca görevleri ve yetkileri şunlardır:
a) Bankanın bütün
birimlerinde, şubelerinde ve temsilciliklerinde iç denetim yapmak.
b) Gerekli
görülen hallerde, idari ve icrai sorumluluğu bulunmaksızın danışmanlık
faaliyetinde bulunmak.
c) Başkanın
onayıyla ve gerekli görülen konularda, Banka içinde ve dışında inceleme ve
araştırmalarda bulunmak.
ç) Başkan
tarafından talep edilen özel görev, proje ve diğer görevleri
gerçekleştirmek.
Denetim
elemanlarınca uyulması gereken hususlar
MADDE 13 – (1)
Denetim elemanları, görevleri dolayısıyla öğrendikleri sırları saklamakla
yükümlüdürler.
(2) Denetim
elemanları, mesleki ahlak kurallarına uymakla ve mesleğin gerektirdiği
vakar ve ciddiyeti muhafaza ile yükümlü olup; görevlerini dikkatli ve adil
olarak yerine getirirler.
(3) Denetim
elemanları mesleki gelişimlerinin devamlılığına özen gösterirler.
(4) Denetim
elemanı olarak çalışmakta iken diğer birimlere atanan veya geçici olarak
görevlendirilenler Genel Müdürlükte tekrar göreve başladıktan sonra, idari
görevdeyken sorumlu oldukları faaliyeti üç yıl süreyle denetleyemezler,
ancak idari görevdeyken sorumlu oldukları faaliyete ilişkin danışmanlık
faaliyetinde bulunabilirler.
(5) Denetim
elemanları herhangi bir idari ve icrai görev alamazlar, idari ve icrai
işlere müdahale edemezler. Ancak acil ve önemli görülen durumlarda
keyfiyeti derhal yazı ile denetledikleri birime bildirirler. Buna rağmen
yöneticiler, kendi sorumlulukları altında hareket serbestisine sahiptirler.
Bu gibi hallerde, denetim elemanı görüşünde ısrar ederse durumu Genel
Müdürlüğe yazılı olarak bildirir.
(6) Denetim
elemanlarının idare ile temaslarında muhatapları İdare Merkezinde birim
başkanları, şubelerde müdürler ve temsilciliklerde temsilciler veya
bunların vekilleridir.
(7) Denetim
elemanları, denetledikleri birimlerin, şubelerin veya temsilciliklerin
günlük çalışmalarının aksamamasına denetim boyunca özen gösterirler.
(8) Denetim
elemanları, denetledikleri kişilerden ve kuruluşlardan görevleriyle
bağdaşmayan hizmetleri kabul edemezler, ödünç para alamazlar, şahsi hediye
kabul edemezler.
(9) Denetim
yetkisi devredilemez. Denetim etkinlikleri denetimle görevlendirilen
denetim elemanları tarafından yapılır. Bununla birlikte, denetim elemanları
gerekli görülen hallerde Başkanın onayıyla Banka içindeki veya dışındaki
uzmanlardan yardım alabilirler.
(10) Denetim
elemanları, görevlerini yerine getirirken tarafsız davranırlar.
Tarafsızlıklarını etkileyebilecek konuların varlığı halinde, bu durumu
Genel Müdürün görüşüne sunmakla yükümlüdürler.
(11) Denetim
elemanları, görevlerini yerine getirirken gerekli mesleki özen ve dikkati
gösterirler. Bu amaçla her türlü hataya ve ihmale, israfa, verimsizliğe ve
denetim elemanlarının tarafsızlığını engelleyici duruma karşı
incelemelerini özenle yaparlar.
(12) Denetim
elemanları, denetim kapsamına giren benzeri konularda ilgili verileri değerlendiren
bütün denetim elemanlarının benzer sonuçlara varmalarını sağlayacak bir
nesnellik içinde ve sağlıklı değerlendirme yapabilecek düzeyde tatmin
edici, güvenilir, açıklayıcı ve denetimin sonuca erişebilmesi için yeterli
ve gerekli bilgiyi toplarlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Müfettiş Yardımcılarının
Yetiştirilmeleri
Mesleki
gelişim ve yetiştirilme
MADDE 14 – (1)
Müfettiş yardımcılığına ve BT müfettiş yardımcılığına atananlar için süresi
ve içeriği Genel Müdürlük tarafından belirlenecek mesleki eğitim programlarının
düzenlenmesi için ilgili birimlerle koordinasyon sağlanır.
(2) Müfettiş
yardımcıları ve BT müfettiş yardımcıları; başmüfettiş, BT başmüfettişi,
başdenetçi, müfettiş veya BT müfettişi refakatinde ve Genel Müdürlük
tarafından düzenlenecek esaslar ve verilecek talimatlar dâhilinde bütün
denetim faaliyetinde yetiştirilirler. BT müfettiş yardımcılarının bilişim
teknolojileri alanında ağırlıklı olarak yetiştirilmesi sağlanır.
(3) Müfettiş
yardımcıları ve BT müfettiş yardımcıları, refakatinde görevlendirildikleri
başmüfettiş, BT başmüfettişi, başdenetçi, müfettiş veya BT müfettişine tabi
olarak çalışır ve onların göstereceği işleri yaparlar.
(4) Müfettiş
yardımcıları ve BT müfettiş yardımcılarının yetişmelerinde kendi çaba ve
çalışmaları esastır. Bu hususta Banka tarafından düzenlenecek eğitim
programları yardımcı ve yol gösterici mahiyettedir.
(5) Denetim
elemanları;
a) Görevlerini
başarıyla yerine getirmek için gerekli olan mesleki ahlak kurallarını ve
Standartları, iç denetim usulünü ve tekniklerini herhangi bir yardım veya
yönlendirmeye ihtiyaç duymaksızın uygulama,
b) Finansal
kayıtları ve işlemleri yeterli bir şekilde denetleyebilmek için muhasebe
prensipleri ve teknikleri,
c) Banka
hedeflerinden önemli sapmaları ve bunların sonuçlarını değerlendirecek
düzeyde yönetim ilkeleri,
ç) Muhasebe,
ekonomi, hukuk, vergi mevzuatı, finans ve bilişim teknolojileri,
d) Denetim
yaptıkları birimlerdeki, şubelerdeki veya temsilciliklerdeki personelle ve
işleri gereği ilişkide bulundukları şahıslarla etkili iletişim kurma,
e) Denetimin
amacını, değerlendirmelerini, denetim sonuçlarını ve önerilerini açık ve
anlaşılır bir biçimde aktarabilecek düzeyde yazılı ve sözlü iletişim,
f) Denetim görevi
sırasında edindikleri bilgilerden ve yaptıkları incelemelerde
karşılaştıkları belirtilerden hangilerinin bir inceleme veya soruşturmayı
gerektirdiği,
konularında
yeterli bilgi ve deneyime sahip olacak şekilde kendilerini yetiştirirler.
(6) Denetim
elemanlarının mesleki gelişimiyle ilgili sertifika sınavı giriş ücretleri,
sınavı geçmeleri halinde Bankaca ödenir.
Tezkiye
MADDE 15 – (1)
Müfettiş yardımcıları ve BT müfettiş yardımcıları için, refakatinde
bulunduğu denetim elemanlarınca gizli bir Tezkiye Belgesi düzenlenerek,
Genel Müdürlüğe gönderilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Çalışma Usul ve Esasları
BİRİNCİ BÖLÜM
Çalışmanın Düzenlenmesi
Denetim
rehberi
MADDE 16 – (1)
Genel Müdürlük iç denetim faaliyetine yol gösterici olacak ve iç denetim
uygulamalarında yeknesaklık sağlayacak usul ve esaslar ile iç denetimin
nasıl gerçekleştirileceğini, raporların yazım yöntemini açıklayan bir
denetim rehberi hazırlar ve uygulanmasını sağlar.
Çalışma
merkezleri
MADDE 17 – (1)
Denetim elemanlarının çalışma merkezleri Ankara ve İstanbul’dur.
(2) Denetim
elemanlarının görev yapacağı çalışma merkezleri Yönetim Komitesi tarafından
tespit edilir ve gerekli görülen hallerde değiştirilebilir.
Grup halinde
ve diğer banka personeli ile birlikte çalışma
MADDE 18 – (1)
Denetim elemanlarına gerektiğinde grup halinde de görev verilebilir. Grup
işleri, o gruptaki en kıdemli denetim elemanı tarafından yönetilir.
(2) Başkanlık
talimatı ile Banka personelinin, denetim elemanlarıyla belirli bir iş için
müştereken görevlendirilmeleri mümkündür.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim Planları
Yıllık denetim
planı
MADDE 19 – (1)
Yıllık denetim planı; denetlenecek birimlerin, şubelerin veya
temsilciliklerin yönetim ve kontrol süreçlerinin risk odaklı bir yaklaşımla
değerlendirilmesi sonucunda oluşan risk hiyerarşisine dayalı bir biçimde
hazırlanır.
(2) Genel Müdür,
yıllık risk odaklı iç denetim planını;
a) Bankanın
çalışma yöntemlerinde, operasyonlarında, kullanılan sistemlerde ve kontrol
süreçlerinde meydana gelen önemli değişiklikler ile Banka Meclisinden,
Denetleme Kurulundan veya Yönetim Komitesinden gelen talepler, risk
değerlendirme sonuçları, son denetim tarihleri ve sonuçları göz önüne
alınarak belirlenen denetime konu süreçler,
b) Denetlenecek
birimler, şubeler ve temsilcilikler,
c) Gerekli
görülen diğer hususlar,
yer alacak
şekilde hazırlar ve Başkanın onayına sunar.
(3) Genel Müdür,
bu Yönetmelik kapsamında denetlenecek Banka dışı kurumlara ve kuruluşlara
ilişkin yıllık dış denetim planını ilgili birimler ile eşgüdüm içinde
hazırlar ve Başkanın onayına sunar.
(4) Herhangi bir
birim, şube veya temsilcilik; mutat ve makul süreler haricinde ve kabul
edilebilir bir gerekçe olmaksızın denetim dışı bırakılamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İç Denetim Faaliyeti
Mahiyeti
MADDE 20 – (1)
Bankanın her türlü etkinliğini denetlemek, geliştirmek, iyileştirmek ve
Bankaya değer katmak amacıyla bağımsız ve tarafsız bir şekilde güvence ve
danışmanlık hizmeti vermeyi amaçlayan iç denetim faaliyeti; Bankanın risk
yönetiminin, iç kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinliğinin ve
verimliliğinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için sistematik
yaklaşımlar geliştirerek Bankanın hedeflerine ulaşmasına yardımcı olur.
(2) Bankanın risk
yönetimi süreçlerinin etkinliğini değerlendiren iç denetim faaliyeti;
Bankadaki olası risklerin saptanması, değerlendirilmesi ve azaltılması için
öneriler getirmeyi ve bu yolla Bankanın risk yönetimi sürecine katkıda
bulunmayı amaçlar. Bu doğrultuda Bankanın amaçlarına ulaşmasını tehdit eden
riskler tanımlanır, kabul edilebilir düzeyde tutulabilmesi için alınması
gereken önlemler belirlenir ve risklere yönelik risk yönetim stratejileri
ile risk gözetimini de içeren risk yönetim sisteminin etkinliği
değerlendirilir.
(3) İç
kontrollerin etkinliğini değerlendiren iç denetim faaliyeti ile Bankanın
finansal ve operasyonel raporlamalarının doğru ve tam olduğu; Banka
operasyonlarının etkin, verimli ve Bankanın stratejik plan ve programları
doğrultusunda yürütüldüğü; Banka operasyonlarının mevzuata uygunluğu; Banka
varlıklarının yeterli düzeyde korunduğu konularında güvence oluşturmak
üzere, icrai birimlerde mevcut olan iç kontrollerin yeterliliği ve
etkinliğine ilişkin değerlendirmeler yapılır.
(4) Yönetişim
süreçlerinin etkinliği konusundaki iç denetim faaliyeti ile Bankada etik
değerlerin geliştirilmesi, etkin bir kurumsal performans yönetimi ve hesap
verebilirliğin sağlanması, risk ve kontrollere ilişkin bilgilerin uygun
yerlere iletilmesi ve Banka yönetimi ile iç denetim ve bağımsız dış denetim
arasında bilgi akışının etkin bir şekilde yürütülmesi hedeflerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla Banka yönetişim süreçleri
değerlendirilir.
(5) Denetim
elemanlarının, denetimlerini risk odaklı iç denetim planları ile
gerçekleştirmeleri esastır.
(6) İç denetim
faaliyeti, Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsünce hazırlanan Standartlar
ve Etik Kuralların da içinde bulunduğu Uluslararası Mesleki Uygulama
Çerçevesinin zorunlu unsurlarına uygun olarak yerine getirilir.
İç denetim
türleri
MADDE 21 – (1)
Bankanın bütün birimlerinde, şubelerinde ve temsilciliklerinde aşağıda
belirtilen iç denetim türlerinden biri ya da birden fazlası bir arada
yapılır:
a) Operasyonel
denetim.
b) Finansal
denetim.
c) Uygunluk
denetimi.
ç) Bilişim
teknolojileri denetimi.
Operasyonel
denetim
MADDE 22 – (1)
Operasyonel denetimler, Bankanın risk odaklı iç denetim planı dâhilinde
belirlenen iş süreçlerinin etkinliğinin ve verimliliğinin, yönetsel
performansının ve süreçlerdeki iç kontrollerinin değerlendirilmesi amacı
ile yapılır.
(2) Örgütsel
yapı, iç kontrol sistemi, iş akışları, mevzuat ve yönetim performansı
incelenmek suretiyle süreçlerin, Bankanın stratejik planları doğrultusunda
amaç ve hedeflerine ne derecede ulaşmış olduğu değerlendirilir.
Finansal
denetim
MADDE 23 – (1)
Finansal denetimler, Bankanın finansal tablolarının, Bankanın mali durumunu
ve faaliyet sonuçlarını doğru ve gerçeğe uygun bir biçimde, genel kabul
görmüş muhasebe ilkelerine, muhasebe standartlarına ve mevzuata uygun
olarak yansıtıp yansıtmadığı hakkında makul düzeyde güvence sağlamak amacıyla
yapılır.
(2) Finansal
denetim ile finansal raporlama sürecindeki kontrollerin etkin olup olmadığı
konusunda makul güvence verilir. Finansal raporların hazırlanmasındaki
süreçlere ilişkin risk yönetimi ve kontrol süreçleri değerlendirilir.
Uygunluk denetimi
MADDE 24 – (1)
Uygunluk denetimi kapsamında Bankanın bütün birimlerinde, şubelerinde veya
temsilciliklerinde gerçekleştirilen her türlü işlemin ve faaliyetin, 1211
sayılı Kanun ve Banka Esas Mukavelesi ile diğer kanunlara, kararlara,
yönetmeliklere, tebliğlere, talimatlara ve emirlere uygun olarak yapılıp
yapılmadığı incelenir.
(2) Birimlerin,
şubelerin veya temsilciliklerin denetimi kural olarak, bir önceki denetimin
kaldığı yerden başlamak üzere örnekleme yöntemiyle yapılır. Denetim
sırasında gerek görüldüğünde, önceki dönemler de incelenebilir.
(3) Birimlerin,
şubelerin ve temsilciliklerin denetimine, mevcut kıymetlerin miktar ve
tutarlarının kayıtlara uygun olup olmadığının tespitiyle başlanır.
Bilişim
teknolojileri denetimi
MADDE 25 – (1)
Bilişim teknolojileri denetimi; Bankanın bilişim teknolojileri altyapısına
ilişkin kontrollerin incelenmesi, bilişim teknolojilerinin alımı, kurulumu,
işletimi, kullanımı ve hizmet sunumuna ilişkin faaliyeti hakkında bilgi
toplayarak bilişim teknolojilerinin; Banka varlıklarının korunması, veri
bütünlüğünün ve güvenliğinin sağlanması, kurumsal hedeflere etkin bir
şekilde ulaşılması ve kaynakların verimli bir şekilde kullanılmasındaki
katkılarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilir.
(2) Bilişim
teknolojileri denetimi Bankanın görev ve faaliyetinin yerine getirilmesi
sırasında kullanılan uygulama kontrolleri dâhil her türlü bilgisayar
destekli kontrolün denetimini kapsar.
(3) Bilişim
teknolojileri denetiminde, Control Objectives for Information and Related
Technology (COBIT) Bilişim Teknolojilerine İlişkin Kontrol Hedefleri
çerçevesi esas alınmakla birlikte, gerektiğinde diğer standartlardan da
yararlanılarak Bankada yer alan bilişim teknolojileri süreçleri ve
kontrolleri denetlenir.
Merkezi
denetim ekibi
MADDE 26 – (1)
Denetim elemanlarınca gerçekleştirilen her türlü denetim faaliyetinin
etkinliğinin ve verimliliğinin artırılması amacı ile bilgisayar destekli
denetim tekniklerinden faydalanılır. Bu amaçla, her bir denetim elemanının
bu teknikleri kullanmasına ilaveten ağırlıklı olarak bilgisayar destekli
denetim teknikleri ile çalışan yeterli sayıda denetim elemanından oluşan
ayrı bir merkezi denetim ekibi kurulabilir.
(2) Merkezi
denetim ekibi, büyük ölçekli veri setlerini yarı veya tam otomatize bir
şekilde, tekrarlanabilir ve algoritmik yöntemlerle inceleyip, denetimi
yapılan süreçteki kontrol zafiyetlerinin ve olağan dışı hareketlerin tespit
edilmesi için veri analizi çalışmaları gerçekleştirir.
Denetimler
sonucunda düzenlenecek raporlar
MADDE 27 – (1)
Denetim elemanları, denetimleri sonucunda aşağıda belirtilen usulle
düzenledikleri denetim raporlarını cevaplandırılmak üzere ilgili birime,
şubeye veya temsilciliğe verirler:
a) Denetim
raporlarında, bütün konular tam, anlaşılır, tarafsız ve yapıcı bir şekilde
yer alır. Gereksiz tekrarlardan kaçınılır, denetimde saptanan hususların
çok iyi anlaşılması sağlanır, öznel değerlendirmelere yer verilmez.
b) Raporlarda yer
alan iyileştirme önerileri, Bankaya değer katan, uygulanabilir, olumlu,
yapıcı ve Bankanın hedeflerine ulaşmasına yardımcı olacak şekilde
düzenlenir.
c) Raporlar;
denetimde saptanan bütün hususlar, varsa riskler, risk değerlendirmeleri ve
diğer bulgular için yapılan öneriler; denetlenen birimlerin, şubelerin veya
temsilciliklerin saptanan hususlara ilişkin cevapları ve denetim elemanının
son görüşlerini içeren bölümlerden oluşur. Raporlarda Başkanlık Makamı için
denetimin kapsamı, varsa denetimde saptanan riskler ve bunların olası
etkileri, denetim sonuçlarına ilişkin genel bir değerlendirme ve risklerin
azaltılması için uygun önerilerin bulunduğu bir yönetici özeti bulunabilir.
ç) Denetim
raporlarında; denetlenen Banka birimlerinde, şubelerinde veya
temsilciliklerinde yürütülen süreçlerde kontrol sisteminin yeterliliği
konusunda genel bir değerlendirmede bulunur.
(2) Denetim
sırasında saptanan ve acil önlem alınması gereken konularla ilgili olarak,
gerekli görülen hallerde denetimin bitmesi beklenmeden ayrıca bir yazı veya
rapor düzenlenir.
(3) Birimler,
şubeler veya temsilcilikler, tevdi edilen kendi denetimleriyle ilgili
raporları otuz gün içinde cevaplandırırlar ve bir nüshasını alıkoyarak,
diğer nüshalarını ilgili denetim elemanına gönderirler. Denetlenen birimin,
şubenin veya temsilciliğin talebi üzerine ya da gerekli görülen hallerde,
bu süre ilgili denetim elemanı tarafından uzatılabilir.
(4) Raporlara
verilecek cevaplar açık, doğru ve tatminkâr olmalıdır.
(5) Denetlenen
birimin, şubenin veya temsilciliğin cevapları alındıktan sonra, denetim
elemanının son görüşü ile birlikte denetim raporu tamamlanır ve en az iki
nüshası Genel Müdürlüğe iletilir.
Denetim
raporlarının tabi olacağı işlemler
MADDE 28 – (1)
Genel Müdür, denetim raporlarını Danışma Kurulundan geçirerek, gerekli
görülen hallerde kendi düşüncesini de belirtmek suretiyle, bu Yönetmeliğin
24 üncü maddesi kapsamında gerçekleştirilen şube veya temsilcilik
denetimleri sonucunda düzenlenen raporları ilgili birimlere, diğer denetim
raporlarını ise Başkana ve ilgili birimlere intikal ettirir.
(2) Birimler,
kendilerine intikal eden şube veya temsilcilik denetim raporlarını en geç
üç ay içinde sonuçlandırırlar. Süresi içinde sonuçlandırılmayan denetim
raporlarına ilişkin, ilgili birimlerce Genel Müdürlüğe bilgi verilir.
(3) Bu
Yönetmeliğin 24 üncü maddesi kapsamında gerçekleştirilen şube veya
temsilcilik denetimleri sonucunda düzenlenen raporlarda yer alan hususlara
ilişkin birimlerin görüşünün denetim elemanının görüşü ile uyumlu olması
halinde, konuya ilişkin talimat amiri birim tarafından, denetlenen şube
veya temsilcilik bir yazıyla uyarılır ve söz konusu yazının bir nüshası da
Genel Müdürlüğe gönderilir. Birim görüşünün denetim elemanının görüşünden
farklı olması durumunda ise, keyfiyet; tam, açık, tatmin edici ve rapordaki
hususları bir sonuca bağlayan gerekçesi ile birlikte Genel Müdürlüğe
bildirilir. Genel Müdürlük, Danışma Kurulunun da mütalaasını alarak,
keyfiyetten ilgili denetim elemanını haberdar eder.
(4) Bu
Yönetmeliğin 22, 23, 24 ve 25 inci maddeleri kapsamında yapılan birim
denetimleri sonucu düzenlenen raporlardaki hususlarda, birimlerin görüşünün
denetim elemanının görüşünden farklı olması halinde, bu Yönetmeliğin 45
inci maddesinde belirtilen denetim raporlarının sonuçlarının izlenmesi
kapsamında, durum Yönetim Komitesince değerlendirilerek karara bağlanır.
(5) İlgili
birimler, şubeler ve temsilcilikler, işlemleri tamamlanmış denetim
raporlarını muhafaza ederler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Soruşturma Faaliyeti
Soruşturma
faaliyetinin mahiyeti
MADDE 29 – (1)
Soruşturma; başmüfettişlerin veya müfettişlerin, 1211 sayılı Kanun ile
Banka Esas Mukavelesine, diğer kanunlara, kararlara, yönetmeliklere,
tebliğlere, talimatlara ve emirlere göre Banka personeli için suç veya
kusur sayılan ve disiplin cezası ya da ilgililerin mali sorumluluklarını
gerektiren fiillerin veya hareketlerin varit olup olmadığına dair
yaptıkları araştırmalardır.
Soruşturmaya
başlama şartları
MADDE 30 – (1)
Soruşturmaya başlanabilmesi için, Başkanlık Makamı Onayını takiben,
aşağıdaki hususlardan en az birinin olması gerekir:
a) Genel Müdürlük
tarafından yazılı talimat verilmesi.
b) Suç
delillerinin ortadan kaldırılma ihtimalinin bulunması halinde veya acil
durumlarda; keyfiyetin derhal Genel Müdürlüğe bildirilmesi ve en kısa
zamanda yazılı olarak teyit edilmesi koşuluyla, Genel Müdürlük tarafından
sözlü talimat verilmesi.
c) Soyut ve genel
nitelikte olmayan, kişi veya olay belirtilen, iddiaları ciddi olan, doğru
ad, soyad ve imza ile adres içeren yazılı bir ihbar yapılması veya dilekçe
ile şikâyette bulunulması.
ç) Görev
sırasında suç mahiyetinde bir fiile muttali olunması.
(2) Birinci
fıkranın (a) ve (b) bentleri dışındaki hallerde, durum derhal Genel
Müdürlüğe bildirilir ve Genel Müdürlükten gelecek talimata göre hareket
edilir.
(3) Birinci
fıkranın (c) bendindeki şartları taşımayan ihbarlar ve şikâyetler işleme
konulmaz. Ancak inandırıcı mahiyette bilgiler ve belgeler eklenmiş
ihbarlar, şikâyetler veya somut nitelikte bilgilere, bulgulara ya da
olaylara dayanan iddialar üzerinden işlem yapılabilir.
Soruşturmada
usul
MADDE 31 – (1)
Soruşturmada yazılı delillerin toplanarak muhafazası esastır.
(2) Banka
personelinden soruşturma kapsamında bulunanlar ile bilgisine ihtiyaç
duyulanlar bizzat dinlenerek, ifade veya açıklamaları bir tutanakla tespit
edilir. Bu tutanak ilgililer tarafından okunarak ileride herhangi bir
itiraza yer verilmeyecek şekilde imzalanır.
(3) Soruşturma
konusuna ilişkin ifade veya açıklamaların alınma usulü; işin mahiyeti,
icabı ve ilgilinin memuriyet unvanı göz önünde tutularak tespit edilir.
(4) Soruşturma
sırasında ihtiyaç duyulması halinde; başmüfettişin veya müfettişin talebi
üzerine Banka dışından hizmet alınabilir veya Başkan tarafından Banka
içinden veya dışından tayin edilecek bilirkişilerden yararlanılabilir. Bu
konularda yapılacak her türlü masraf Banka tarafından karşılanır.
İfade ve bilgi
vermekten kaçınma
MADDE 32 – (1)
Soruşturma kapsamında bulunan veya bilgisine ihtiyaç duyulan Banka
personeli özürsüz olarak ifade veya bilgi vermekten kaçınamaz. İfade veya
bilgi vermekten kaçındıkları takdirde, keyfiyet Genel Müdürlüğe bildirilir.
(2) İfade veya
bilgi vermekten kaçınan Banka personeline Başkan tarafından gerekli uyarı
yapılır ve personel sorulan sorulara cevap vermeye davet edilir.
(3) Buna rağmen
cevap vermemekte ısrar edenler, ilgili Banka düzenlemelerine göre görevden
uzaklaştırılırlar ve bu Banka personeli hakkında, emirlere riayetsizlik ve
soruşturmayı zorlaştırma sebebiyle Disiplin Kurulunca uygun görülen
disiplin cezası uygulanır.
(4) Banka
personeli dışındaki kişilerin davete rağmen ifade veya bilgi vermekten
kaçınmaları halinde keyfiyet Genel Müdürlüğe bildirilmekle beraber, bu
husus raporda ayrıca belirtilir.
Soruşturma
raporları ve tabi olacağı işlemler
MADDE 33 –
(1) Soruşturma sonucunda gizli bir rapor düzenlenerek iki nüshası Genel
Müdürlüğe gönderilir.
(2) Genel olarak
soruşturma raporlarında; soruşturmanın konusuna, olayın gerçekleşme
şekline, soruşturma kapsamında olanların durumuna değinilerek; alınan
ifadelere ve maddi delillere istinaden olayın tahlili yapılır, suçun veya
kusurun sabit olup olmadığı belirtilir. Suç veya kusur sabit ise, kanuni,
idari ve mali sorumluluklar ortaya konularak, suçu veya kusuru
ağırlaştırıcı veya hafifletici sebepler gösterilmek suretiyle; maddi
delillere, bunlar bulunmadığı takdirde ise oluşan kanaate göre önerilerde
bulunulur.
(3) Soruşturma
raporlarına; açıklama ve ifade tutanakları, mümkün olduğu takdirde kanuni
deliller veya bunların fotokopileri veya suretleri de eklenir.
(4) Soruşturma
raporlarının bir nüshası Genel Müdürlük aracılığı ile Başkana intikal
ettirilir.
(5) Soruşturma
raporu ile ilgili olarak yapılan işlemler, ilgili birim tarafından Genel
Müdürlüğe bildirilir.
Görevden
uzaklaştırma
MADDE 34 – (1)
Banka personelinin yapılan denetim faaliyeti ile ilgili belgeleri ibraz
etmekten veya bunlara ilişkin bilgi vermekten kaçınması; 1211 sayılı Kanun,
Banka Esas Mukavelesi, diğer kanunlar ve ilgili mevzuat ile Banka
düzenlemelerine göre Banka personelinin tabi olacakları hükümlere aykırı
fiillerde ve hareketlerde bulunması; delillerin kaybolması; ilgili
personelin görevi başında kalmasının sakıncalı görülmesi gibi haller,
görevden uzaklaştırmayı gerektirir.
Banka
personeline görevden uzaklaştırmayı uygulama
MADDE 35 – (1)
Soruşturma yapmaya yetkili denetim elemanlarınca Banka personelinin
görevden uzaklaştırılmasına gerek görüldüğünde, keyfiyet önceden Genel
Müdürlük vasıtasıyla Başkana bildirilir ve alınacak Başkanlık Onayına göre
hareket edilir.
(2) Görevden
uzaklaştırma sonucunda meydana gelebilecek boşluğu doldurmak için alınması
gerekli tedbirler hakkındaki görüş ve düşünceler Genel Müdürlüğe en kısa
zamanda bildirilir.
(3) Soruşturmayı
yapan denetim elemanları, görevden uzaklaştırılanların görevlerini deruhte
edemezler.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Dış Denetim Faaliyeti
Mahiyeti
MADDE 36 – (1)
1211 sayılı Kanun ve diğer mevzuat ile Bankaya verilen görev ve yetkiler
kapsamında, ilgili birimlerin görüşleri ve önerileri dikkate alınarak
hazırlanacak yıllık denetim planı çerçevesinde veya birimlerce ihtiyaç
görülen zamanlarda, Başkanın onayıyla ilgili kurumlar ve kuruluşlar
nezdinde denetim ile gerektiğinde bu kuruluşlar hakkında Bankada mevcut
bilgiler ve belgeler üzerinde inceleme görevi başmüfettişler veya
müfettişler tarafından yerine getirilir. Genel Müdür tarafından gerekli
görülmesi durumunda, bilişim teknolojileri ile ilgili konularda başmüfettiş
ve müfettişlere teknik destek sağlamak üzere BT başmüfettişleri, BT
müfettişleri veya yetkili BT müfettiş yardımcıları da görevlendirilebilir.
(2) Yapılan dış
denetim sonucunda düzenlenecek raporlardan üç nüshası Genel Müdürlüğe
gönderilir.
Dış denetim
raporlarının tabi olacağı işlemler
MADDE 37 – (1)
Dış denetim raporları, bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesi çerçevesinde işleme
tabi tutulurlar.
ALTINCI BÖLÜM
İnceleme ve Danışmanlık
Faaliyeti
İnceleme
faaliyeti
MADDE 38 – (1)
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde
belirtilen işlevi yerine getirmek amacıyla denetim elemanları tarafından;
a) Denetim ve
soruşturma işleri dışında, Başkan tarafından istenilen konular,
b) Genel
Müdürlüğe aksettirilmesi gerekli görülen konular,
c) Denetim
raporlarında yer alması uygun görülmeyen tenkit, teklif, görüş ve
düşünceler,
ç) Birimlerin,
şubelerin veya temsilciliklerin faaliyetine ve personelin durumuna ilişkin
görüşler,
hakkında inceleme
raporları düzenlenir.
(2) Birinci
fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerindeki yazılı hususlar hakkındaki
incelemeler Genel Müdürlük vasıtasıyla Başkana bildirilir ve alınacak
Başkanlık Makamı Onayına göre hareket edilir.
(3) Düzenlenen
inceleme raporlarının üç nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir.
İnceleme ve
dış denetim raporlarının tabi olacağı işlemler
MADDE 39 – (1)
Genel Müdür, inceleme ve dış denetim raporlarını Danışma Kurulundan
geçirerek, gerekli görülen hallerde kendi düşüncesini de belirtmek
suretiyle ilgili birimlere ve ayrıca Başkana intikal ettirir.
(2) Birimler,
kendilerine intikal eden dış denetim raporları ile ilgili işlemlerini altı
ay, inceleme raporlarını üç ay içinde tetkik ederler ve sonuçlandırırlar.
Süresi içinde sonuçlandırılamayan dış denetim ve inceleme raporları
hakkında ilgili birimlerce Genel Müdürlüğe bilgi verilir.
(3) İşlemi
sonuçlandırılan raporlarla ilgili olarak birimlerce Genel Müdürlüğe bilgi
verilir. İnceleme raporlarında yazılı hususlara ilişkin ilgili birimlerin
görüşünün denetim elemanının görüşünden farklı olması halinde, bu
Yönetmeliğin 45 inci maddesi kapsamında, durum Yönetim Komitesince
değerlendirilerek karara bağlanır.
(4) Birimler,
işlemleri tamamlanmış inceleme raporlarını muhafaza ederler.
Danışmanlık
faaliyeti
MADDE 40 – (1)
Gerekli görülen hallerde, denetim elemanları Başkanın onayıyla Genel
Müdürlük faaliyeti ve mesleki konularda eğitim, analiz, değerlendirme,
proje görevleri gibi danışmanlık faaliyetinde bulunabilirler.
(2) Söz konusu
danışmanlık faaliyetinin tavsiye niteliğinde olması esastır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Müşterek ve Çeşitli
Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Denetlenenlerin
Sorumlulukları
Evrak ve bilgi
verme zorunluluğu
MADDE 41 – (1)
Banka personeli, denetim elemanlarınca talep edilecek talimatı, yazışmayı
ve her türlü belgeyi, gizli dahi olsa, göstermek; kendilerinden istenilen
bilgileri tam, doğru ve mümkün olan en kısa sürede vermek zorundadır.
Yer tahsisi
MADDE 42 – (1)
Denetlenen birim, şube veya temsilcilik yetkilileri, denetim elemanlarına
çalışmaları için elverişli, müstakil bir yer tahsis eder ve onlara gerekli
kolaylığı gösterirler.
Denetim,
inceleme veya soruşturma sırasında izin
MADDE 43 – (1)
Denetim elemanları, denetim, inceleme veya soruşturma sırasında bazı
personelin görev başında kalmalarını gerekli görürlerse, ilgili personelin
izinlerinin ileri bir tarihe ertelenmesini bağlı bulunduğu amirden talep
eder.
Raporların
muhafazası
MADDE 44 – (1)
Denetlenen yerlere tevdi olunan raporlar ile raporlara ilişkin her türlü
yazışma muhafaza edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Rapor izleme
sistemi
MADDE 45 – (1)
Genel Müdürlük tarafından, denetim raporlarının sonuçlarına ilişkin gerekli
önlemlerin alınıp alınmadığını takip edecek bir izleme sistemi kurulur.
Denetim sonuçları hakkında altı ayda bir sırasıyla Yönetim Komitesine,
Banka Meclisine ve Denetleme Kuruluna bilgi sunulur.
(2) Bağımsız dış
denetim kuruluşlarınca yapılan denetimler sonucunda düzenlenen “Yönetim
Mektupları” Genel Müdürlüğe de gönderilir. Genel Müdürlük tarafından rapor
izleme sistemi kapsamında takip edilir.
Mühür
MADDE 46 – (1)
Denetim elemanlarına, gerektiğinde kullanılmak üzere sıra numarası taşıyan
bir mühür verilir.
(2) Mührün
muhafazasından denetim elemanı sorumludur. Mührün kaybedilmesi halinde,
durum derhal Genel Müdürlüğe bildirilir.
Sayımlar
MADDE 47 – (1)
Sayımlar kural olarak iş günlerinde yapılır. Ancak gerekli ve acil
durumlarda tatil günlerinde de sayım yapılabilir.
(2) Mesai
dışındaki saatlerde veya tatil günlerinde, denetim elemanlarının göreve
başlamalarının gizli kalmasının mümkün olamadığı durumlarda; birim, şube
veya temsilcilik yetkilileri davet edilerek, müşterek muhafaza yerleri
denetim elemanı tarafından mühürlenir ve keyfiyet bir tutanakla tespit edilir.
Mührün koparılması veya bozulması halinde, keyfiyet tutanakla tespit
edilerek, derhal Genel Müdürlüğe bildirilir. Tatbik edilen mührün
muhafazasından ilgili birim, şube veya temsilcilik yetkilileri sorumludur.
(3) Herhangi bir
kıymet veya Müşterek Muhafaza yerlerine ait anahtar denetim elemanları
nezdinde alıkonulamaz. Yetkililerde bırakılması sakıncalı görülen kıymetler
veya anahtarlar Müşterek Muhafaza altına alınarak mühürlenir ve keyfiyet
bir tutanakla tespit olunur.
Raporların
numaralandırılması
MADDE 48 – (1)
Denetim elemanlarınca düzenlenecek raporlara, bir sayısından başlayan ve
teselsül eden sıra numarası verilir.
Haberleşme
MADDE 49 – (1)
Denetim elemanları haberleşmelerini Genel Müdürlük kanalıyla yaparlar.
Ancak şubelerin veya temsilciliklerin denetimi sonucunda düzenlenen
raporlar cevaplandırılmak üzere, denetlenen şubeye veya temsilciliğe,
denetim elemanınca doğrudan gönderilebilir. Ayrıca Banka dışındaki
kurumlar, kuruluşlar veya şahıslarla Genel Müdürlüğe bilgi vermek suretiyle
doğrudan doğruya da haberleşebilirler.
(2) Denetim
elemanları, gelen yazıları muhafaza ederler.
(3) Denetim
elemanları, yazdıkları yazılara her yıl yeniden başlayan ve teselsül eden
bir genel sıra numarası, Genel Müdürlüğe hitaben yazdıklarına ise, ayrıca
özel bir sıra numarası verirler.
(4) Denetim
elemanları, çalışma merkezi dışındaki görev yerlerine varışlarını ve
ayrılışlarını yazılı olarak aynı gün Genel Müdürlüğe bildirirler.
İç denetim
faaliyetinin değerlendirilmesi
MADDE 50 – (1)
Genel Müdür, iç denetim faaliyetinin tüm yönleriyle iç ve dış
değerlendirmeleri de içeren bir kalite güvence ve geliştirme programı
hazırlamak ve bunu sürdürmek zorundadır.
(2) İç
değerlendirmeler; denetim faaliyetinin bu Yönetmelik hükümleri ile Standartlara
ve mesleki ahlak kurallarına uygunluğunun, denetim elemanlarının mesleki
açıdan gelişmeye imkân verecek düzeyde eğitime tabi tutulup
tutulmadıklarının, denetimle ilgili önemli görülen hususların en az yılda
bir kez değerlendirilmesini içerir. Bu değerlendirme denetim elemanları
tarafından gerçekleştirilir.
(3) Dış
değerlendirme ise, IIA tarafından ortaya konulan Kalite Güvencesi
Değerlendirmesi yöntemiyle Banka dışından ve iç denetim alanında yetkin,
deneyimli ve bağımsız kişilere veya kuruluşlara en az beş yılda bir
yaptırılır.
BEŞİNCİ KISIM
Son Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Yürürlükten Kaldırılan
Yönetmelik ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 51 – (1)
29/8/2009 tarihli ve 27334 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası Denetim Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Birinci fıkra
ile yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe
yapılmış sayılır.
Yürürlük
MADDE 52 – (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 53 – (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı
yürütür.
|