|
VARLIK YÖNETİM
ŞİRKETLERİNİN KURULUŞ VE FAALİYET ESASLARI
İLE DEVRALINACAK
ALACAKLARA İLİŞKİN İŞLEMLER
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, varlık yönetim şirketlerinin kuruluş ve
faaliyetlerine ve varlık yönetim şirketlerince devralınacak alacaklara
ilişkin süreç ve işlemlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 93
üncü ve 143 üncü maddeleri ile 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal
Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun
15 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 3 – (1)
Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Banka: 5411
sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan bankaları,
b) Değerleme
kuruluşu: 12/1/2017 tarihli ve 29946 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve Bankalara Değerleme Hizmeti
Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik
kapsamında Kurulca yetkilendirilen değerleme kuruluşlarını,
c) Diğer mali
kurumlar: 6361 sayılı Kanunda tanımlanan Finansal Kurumlar Birliğine üye
olan kuruluşlar ile ana faaliyet konuları para ve sermaye piyasaları olan
ve bu konulardaki özel kanunlara göre izin ve ruhsat almak suretiyle
finansman sağlama veya ödünç para verme konularında ya da sigortacılık
alanında faaliyet gösteren yurt içi ve yurt dışındaki kuruluşları,
ç) Finansal
tablo: 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Bankaların Muhasebe Uygulamalarına ve Belgelerin Saklanmasına İlişkin Usul
ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen finansal tabloları,
d) Finansal
tüketici: 7/3/2020 tarihli ve 31061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında
Tebliğ (Sayı: 2020/7)’in 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde
belirtilen tüketicilerden, banka veya diğer mali kurumlara olan ve
tacirlere kullandırılan ticari bir finansman niteliğinde olmayan borçları
varlık yönetim şirketlerince devralınan tüketiciyi,
e) Kalıcı veri
saklayıcısı: Müşterinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu
bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde
kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye
aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, CD,
DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,
f) Kanun: 5411
sayılı Kanunu,
g) Kayıtlı
elektronik posta: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun
1525 inci maddesinde düzenlenen elektronik ortamda tebligatı sağlayan
hesabı,
ğ) Kaynak
kuruluş: Ana faaliyet konularından doğan alacaklarını veya diğer
varlıklarını varlık yönetim şirketine devreden Tasarruf Mevduatı Sigorta
Fonu, banka veya diğer mali kurumları,
h) Kontrol:
Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan kontrolü,
ı) Kurul:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,
i) Kurum:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,
j) Ödenmiş
sermaye: Şirketin fiilen ve her türlü muvazaadan arî olarak ödenmiş
sermayesinden, bilançoda görülen zararın yedek akçelerle karşılanamayan
kısmı düşüldükten sonra kalan tutarı,
k) Özkaynak:
Ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kâr yedekleri, dönem net kârı, geçmiş
yıllar kârı ve Kurulca belirlenecek diğer kalemler toplamından varsa dönem
net zararı, geçmiş yıllar zararı ve Kurulca belirlenecek diğer kalemlerin
düşülmesi suretiyle elde edilen bakiyeyi,
l) Risk grubu:
Kanunun 49 uncu maddesinde yer alan risk grubunu,
m) Risk Merkezi:
Kanunun ek 1 inci maddesi uyarınca Türkiye Bankalar Birliği nezdinde
kurulan Risk Merkezini,
n) Tekdüzen Hesap
Planı Hakkında Yönetmelik: 1/8/2019 tarihli ve 30849 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tekdüzen Hesap Planı Hakkında Yönetmeliği,
o) Türkiye
Muhasebe Standartları: 6102 sayılı Kanunda belirtilen Türkiye Muhasebe
Standartlarını,
ö) Varlık yönetim
şirketi: Kaynak kuruluşların alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması,
tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacına yönelik olarak
faaliyet göstermek üzere Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre izin
alarak kurulan şirketleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş ve İzne Tabi
İşlemler
Kuruluş
şartları
MADDE 4 – (1)
Varlık yönetim şirketlerinin kuruluşlarına Kurulca izin verilir.
(2) Varlık
yönetim şirketlerinin;
a) Anonim şirket
şeklinde kurulması,
b) Nakden ve her
türlü muvazaadan ari olarak ödenmiş sermayesinin elli milyon Türk
Lirasından az olmaması,
c) Hisse
senetlerinin tamamının nama yazılı ve nakit karşılığı çıkarılması,
ç) Ticaret
unvanında "Varlık Yönetim Şirketi" ibaresinin bulunması,
d) Ana
sözleşmesinin 6102 sayılı Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat
hükümlerine uygun olması,
e) Kurucularının
5 inci maddede sayılan şartları taşıması,
şarttır.
(3) Kuruluş için
gerekli olan asgari sermaye tutarını arttırmaya Kurul yetkilidir.
(4) Faaliyet
konuları farklı olan şirketler ana sözleşmelerini 6102 sayılı Kanun ve bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak değiştirmek ve ikinci fıkrada
belirtilen şartları taşımak üzere kuruluşta aranan belgelerle Kuruma
başvurmak ve Kuruldan gerekli izinleri almak kaydıyla varlık yönetim
şirketi olarak faaliyet gösterebilirler.
Kurucularda
aranan şartlar
MADDE 5 – (1)
Varlık yönetim şirketi kurucuları ile tüzel kişi kurucuların sermayesinde
yüzde on ve daha fazla paya sahip ortaklarının veya kontrolü elinde
bulunduran gerçek ve tüzel kişilerin Kanunun 8 inci maddesinin birinci
fıkrasında belirtilen şartları taşımaları zorunludur.
Kuruluş ve
faaliyet izni
MADDE 6 – (1)
Varlık yönetim şirketi kurulması veya mevcut bir şirketin varlık yönetim
şirketine dönüşmesi için EK-1’de belirtilen belgelerle birlikte Kuruma
başvurulması zorunludur. Kurum gerekli görmesi halinde ilave bilgi ve belge
talep etmeye yetkilidir.
(2) Yabancı
uyruklu kişilerce temin edilecek bilgi ve belgeler hakkında EK-1’de yer
alan hükümler kıyasen uygulanır. Bu Yönetmelik kapsamında;
a) Yabancı
uyruklu kişilerden istenilen belgelerin bu kişilerin yerleşik olduğu ülkede
kayıtların tutulduğu bir merci ya da sistem olmaması nedeniyle temin
edilememesi durumunda, bu durumun ilgili ülkenin yetkili mercilerinden
alınacak bir belge ile Kuruma tevsik edilmesi zorunludur.
b) Yabancı uyruklu
kişilerden istenilen belgelerin bu kişilerin yerleşik olduğu ülkede
kayıtların tutulduğu bir merci ya da sistem olmaması nedeniyle temin
edilemediği ve bu durum ilgili ülkenin yetkili mercilerinden alınacak bir
belge ile Kuruma tevsik edilemediği takdirde, söz konusu tevsikin
yapılamayacağına dair ilgili gerçek kişi veya tüzel kişilerce yazılı olarak
beyanda bulunulması zorunludur.
c) Bu
Yönetmelikte yer alan başvurularla ilgili olarak yurt dışından temin
edilecek belgelerin ilgili ülkenin yetkili makamlarınca ve Türkiye’nin o
ülkedeki konsolosluğunca veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı
çerçevesinde hazırlanan 20/6/1984 tarihli ve 3028 sayılı Kanun ile kabul
edilen Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması
Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması ve başvuruya belgelerin noter
onaylı tercümelerinin de eklenmesi şarttır.
(3) Kurulca
başvurunun uygun görülmesi halinde, varlık yönetim şirketi, kuruluş veya
dönüşüm işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinden
ve Ticaret Siciline tescil ve ilân işlemlerinin tamamlanmasından sonra
faaliyet izni almak üzere Kuruma başvuruda bulunur.
(4) Faaliyet izni
için yapılacak başvurularda ana sözleşmenin yayımlandığı Türkiye Ticaret
Sicili Gazetesinin bir nüshası, yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve
genel müdür yardımcılarının 10 uncu maddede belirtilen şartları haiz
olduklarını tevsik edici belgeler ile varlık yönetimi şirketini temsil ve
ilzama yetkili kişilerin adres bilgilerinin Kuruma gönderilmesi gereklidir.
(5) Kurumca,
faaliyet izni için başvuran varlık yönetim şirketinin sermayesinin her
türlü muvazaadan ari olarak nakden ödenip ödenmediği ile planlanan
faaliyetleri gerçekleştirebilecek düzeyde olup olmadığı, uygun hizmet
birimleri ile risk yönetimi, iç kontrol, muhasebe, bilgi işlem ve raporlama
sistemlerinin kurulup kurulmadığı, bu birimler için yeterli personel
kadrosunun oluşturulup oluşturulmadığı ve personelin buna uygun görev
tanımları ile yetki ve sorumlulukların belirlenip belirlenmediği hususları
incelenir. Yapılan değerlendirmeler neticesinde faaliyet konularını
yürütebilecek yeterliliğe sahip bulunduğuna hükmedilen varlık yönetim
şirketlerine Kurulca faaliyet izni verilir. (Ek
cümle:RG-27/8/2025-32999) Verilen izinler Resmî Gazete’de yayımlanır.
(6) (Ek:RG-27/8/2025-32999)[1] Şirketler sadece katılım
esasına uygun olarak sağlamış oldukları kaynaklarla sınırlı olmak üzere ve
buna ilişkin muhasebe kayıtlarının denetime hazır tutulması kaydıyla
katılım esasına dayalı olarak faaliyette bulunabilir. Münhasıran katılım
esasına göre faaliyette bulunacak şirketlerin ise
ticaret ünvanlarında katılım ibaresinin bulunması ve ana
sözleşmelerinde faaliyetlerinin katılım esasına dayalı olduğunun
belirtilmesi zorunludur. Şirketlerin katılım esasına göre faaliyet
gerçekleştirmelerine ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir.
(7) Varlık
yönetim şirketlerinin kuruluş izinleri kuruluş izninin gerçeğe aykırı
beyanlarla alınmış olması, kuruluş izninden vazgeçildiğinin beyan edilmesi,
iznin verilmesinde aranan şartların faaliyete geçilinceye kadar
kaybedilmesi, faaliyet izni alınamamış olması veya kuruluş iznini takip
eden yüz seksen gün içinde faaliyet izni almak üzere başvuruda
bulunulmaması hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda Kurulca
iptal edilir. Faaliyet izninin alınmasını müteakip bir yıl içinde faaliyete
geçmeyen ya da faaliyetlerine bir yıl süre ile kesintisiz ara veren varlık
yönetim şirketlerinin faaliyet izni Kurulca iptal edilir. Faaliyete
geçildiği tarihten itibaren yedi iş günü içinde durumun Kuruma bildirilmesi
zorunludur.
Ana sözleşme
değişikliği ve hisse devri
MADDE 7 – (1)
Varlık yönetim şirketleri, ana sözleşmelerinde yapılacak değişiklikler
öncesinde Kuruma bilgi verir. Kurum, ana sözleşme değişiklikleri ile ilgili
olarak on beş iş günü içinde olumsuz görüş bildirmediği takdirde, bu
değişiklikler şirketlerin genel kurul gündemine alınır ve sonucundan Kuruma
bilgi verilir. Kurumca uygun görülmeyen değişiklik tasarıları genel kurulda
görüşülemez. Sicil memuru, Kurumun uygun görüşü olmaksızın ana sözleşme
değişikliklerini Ticaret Siciline tescil edemez. Varlık yönetim
şirketlerinin ana sözleşmeleri güncel olarak varlık yönetimi şirketinin
internet sayfasında yayımlanır. Ana sözleşmelerin güncelleştirilmesi,
değişikliklerin gerçekleştiği tarihten itibaren on iş günü içinde yapılmak
zorundadır. Varlık yönetim şirketinin adres değişikliklerini değişiklik
tarihinden itibaren on beş iş günü içinde Kuruma bildirmesi zorunludur.
(2) Bir gerçek
veya tüzel kişinin, varlık yönetim şirketi sermayesinin yüzde onunu veya
daha fazlasını temsil eden payları edinmesi veya varlık yönetim şirketinin
kontrolünün el değiştirmesi sonucunu doğuran pay devirleri Kurulun iznine
tabidir. Bu kapsam dâhilinde yeni imtiyazlı pay ihracı, mevcut paylar
üzerine imtiyaz tesisi, imtiyazın kaldırılması veya intifa hakkı tesisi de
bu maddede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Kurulun iznine tabidir.
Oy hakkı edinilmesi ile hisselerin rehnedilmesinde de bu hüküm uygulanır.
Yönetim veya denetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren payların
tesisi veya devri bu fıkradaki oransal sınırlara bakılmaksızın Kurulun
iznine tâbidir. İzin alınmadan yapılan pay devirleri pay defterine
kaydolunmaz. Bu hükme aykırı olarak pay defterine yapılan kayıtlar
hükümsüzdür.
(3) Yönetim veya
denetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren hisse senetlerine sahip
olan ortakların kurucularda aranan nitelikleri taşıması şarttır.
(4) Varlık
yönetim şirketi sermayesinin kontrolünü elinde bulunduran tüzel kişilerin
kontrolünün el değiştirmesi Kurulun iznine bağlıdır. Bu hüküm tüzel kişi
ortağın yönetim ve denetimini belirleyen sermaye paylarının bir başka tüzel
kişiye ait olması halinde gerçek kişi ortak ya da ortaklara ulaşılıncaya
kadar uygulanır.
(5) Bu madde
kapsamındaki hisse devir izinleri, devralan ortağın kurucularda aranan
nitelikleri taşıması şartıyla verilebilir.
(6) Pay defterine
kaydedilen hisse devirlerinin izne tabi olmasalar bile bir ay içinde Kuruma
bildirilmesi zorunludur.
(7) Sermaye
artırımlarına ilişkin ana sözleşme değişikliğine dair yönetim kurulu
kararının bir örneği ve bir önceki sermayenin ödendiğinin tespitine ilişkin
rapora ek olarak, sermaye artırımının iç kaynaklardan gerçekleştiriliyor
olması halinde iç kaynakların sermayeye ilave edilebilirliğine ilişkin
tespit raporunun, iç kaynaklara başvurulmadan gerçekleştirilecek sermaye
artırımlarında ise arttırılacak tutarın her türlü muvazaadan âri olarak
nakden ödeneceğine ilişkin beyanın Kuruma gönderilmesi gerekir. Sermayenin
mevzuata aykırı olarak artırıldığı tespit edilen kısmı, özkaynak hesabında
dikkate alınmaz.
(8) Yedinci fıkra
uyarınca Kuruma gönderilecek raporların, 6102 sayılı Kanun, 26/9/2011
tarihli ve 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları
Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili
mevzuat çerçevesinde, 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin 28 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinde belirtilen şartları haiz bağımsız denetçiler
tarafından onaylanması zorunludur.
(9) 6102 sayılı
Kanun çerçevesinde kayıtlı sermaye sistemine geçmiş şirketler için kayıtlı
sermaye tavanı içinde yapılacak sermaye artırımlarında, yedinci fıkra
kapsamında Kuruma bildirimde bulunulması zorunludur.
(10) Ana sözleşme
değişikliğinin yayımlanmasını müteakip değişikliğin yayımlandığı Türkiye
Ticaret Sicili Gazetesinin bir nüshası on beş gün içinde Kuruma gönderilir.
Birleşme,
bölünme, devir ve tasfiye
MADDE 8 – (1)
Varlık yönetim şirketinin birleşme, bölünme, devir ve tasfiyesi Kuruldan
izin alınmak kaydıyla genel hükümlere tabidir.
(2) Birleşme,
bölünme ve devir izni için varlık yönetim şirketince Kuruma verilecek
başvuru dilekçesine;
a) Birleşme,
bölünme veya devre ilişkin yönetim kurulu kararı,
b) Birleşme,
bölünme veya devir sözleşmesi,
c) Varlık yönetim
şirketi özkaynağının tespitine, birleşme ve değiştirme oranlarının
hesaplanmasına, gerçekleştirilecek sermaye artırım tutarının belirlenmesine
ve birleşme, bölünme veya devre esas finansal tablolara ilişkin bağımsız
denetim raporları,
ç) Birleşme,
bölünme veya devir sonucu oluşacak ana sözleşme taslağı,
d) Birleşme,
bölünme veya devir işleminin gerekçelerini ortaya koyan rapor,
e) Birleşme,
bölünme veya devirden itibaren üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu
tahmini finansal tablolar ve birleşme, bölünme veya devir sonrası tahmini
bilanço,
eklenir.
(3) Varlık
yönetim şirketlerinin faaliyetlerine son vermeleri ve iradi tasfiyeleri Kurulun
iznine tabidir. Varlık yönetim şirketlerinin faaliyetlerine son vermesi ve
iradi tasfiyesi için konuya ilişkin yönetim kurulu kararı ile birlikte
Kuruma başvurması gerekir. Bu durumda, şirketin faaliyet izni Kurulca iptal
edilir.
(4) Varlık yönetim
şirketi genel kurulunda karar almak suretiyle iznin tebliğ tarihinden
itibaren üç ay içinde birleşme, bölünme, devir veya tasfiye işlemlerine
geçilmediği takdirde verilen izin geçersiz olur. Yeniden izin alınmadan bu
işlemlere devam olunamaz.
Şube açma
MADDE 9 – (1)
Şube açma izni almak üzere Kuruma başvuracak varlık yönetim şirketinin, 25
inci maddede yer alan standart orana uyumlu olarak faaliyet göstermesi ve
her bir şube için bir milyon Türk Lirası tutarında ödenmiş sermayeye sahip
olması gereklidir.
(2) Kuruma
yapılacak başvurulara, şube açılışına ilişkin yönetim kurulu kararının bir
örneğinin eklenmesi zorunludur.
(3) Varlık
yönetim şirketinin yurt dışında şube açma talebine izin verilebilmesi için
şubenin bulunduğu ülke düzenlemeleri ve uygulamalarında, Kurumun denetim ve
gözetim faaliyetleri kapsamında ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgeleri
edinmesine ve söz konusu şubede denetim yapmasına ilişkin herhangi bir
engel bulunmaması şarttır.
(4) Yapılacak
değerlendirme sonucunda Kurumca uygun görülmesi halinde varlık yönetim
şirketine şube açma izni verilir.
(5) (Değişik:RG-27/8/2025-32999)
İzin tarihinden itibaren üç ay içinde, yurt içi şubenin Ticaret Siciline
tescil ve ilan ettirilmesi ve tescilin ilan edildiği Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesinin bir nüshası ile 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı
Harçlar Kanunu uyarınca şube açılışına ilişkin finansal faaliyet izin
belgesi harç yükümlülüğünün yerine getirildiğine dair belgenin bir
örneğinin Kuruma gönderilmesi zorunludur.
(6) İzin
tarihinden itibaren üç ay içinde yurt içi şubenin tescil ve ilan
ettirilmemesi halinde, şube açılış izni geçersiz olur. Varlık yönetim
şirketi kapanan şubesini (Değişik ibare:RG-27/8/2025-32999) kapanışa
ilişkin ticaret siciline tescil tarihini müteakip bir ay içinde Kuruma
bildirir.
(7) Şubelerin
adres değişikliklerinin (Ek ibare:RG-27/8/2025-32999) ilgili
ticaret siciline tescil tarihini müteakip bir ay içinde Kuruma
bildirilmesi zorunludur.
(8) Varlık
yönetim şirketinin bir ilde bulunan şubesinin başka bir ile taşıması, yeni
şube açılması esaslarına tabidir.
(9) Yurt dışı
şubenin faaliyete başlamasını ya da faaliyetinin sona ermesini müteakip bir
ay içinde Kuruma bildirimde bulunulması zorunludur.
(10) Varlık
yönetim şirketi her ne ad altında olursa olsun şube dışında teşkilatlanmaya
gidemez ve acentelik veremez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kurumsal Yönetim
Yönetim kurulu
üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcıları ile bunlara ilişkin
bildirimler
MADDE 10 – (1)
Varlık yönetim şirketlerinin yönetim kurulları genel müdür dahil üç kişiden
az olamaz. Genel müdür, bulunmadığı hallerde vekili, yönetim kurulunun
doğal üyesidir. Varlık yönetim şirketlerinde görev alacak yönetim kurulu
üyeleri ile genel müdür ve genel müdür yardımcılarının, Kanunun 8 inci
maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (d) ve (f) bentlerinde
belirtilen şartları taşıması zorunludur. İkinci fıkrada belirtilen genel
müdür için aranan eğitim ve mesleki tecrübe şartları yönetim kurulu
üyelerinin yarısından bir fazlası için de aranır.
(2) Varlık
yönetim şirketi genel müdürlerinin hukuk, iktisat, işletme, maliye,
bankacılık, kamu yönetimi ve dengi dalları ile mühendislik dallarında
lisans veya lisansüstü düzeyinde öğrenim görmüş ve hukuk, finans veya
işletmecilik alanında en az yedi yıllık mesleki tecrübeye sahip olmaları
şarttır. Genel müdür yardımcılarının ise bu fıkrada belirtilen mesleki
tecrübe alanlarında en az beş yıl deneyime sahip olmaları ve ayrıca lisans
düzeyinde öğrenim görmüş olmaları şarttır.
(3) Başka
unvanlarla istihdam edilseler dahi yetki ve görevleri itibarıyla genel
müdür yardımcısına denk veya daha üst konumlarda görev yapan diğer
yöneticiler de bu Yönetmeliğin genel müdür yardımcılarına ilişkin
hükümlerine tabidir.
(4) Genel müdürün
bulunmadığı hallerde genel müdür ile aynı nitelikleri haiz olmak kaydıyla
yönetim kurulu toplantılarına genel müdür vekili olarak katılacaklar ve
hangi hallerde bu toplantılara katılacakları yönetim kurulunca belirlenir.
(5) Varlık
yönetim şirketlerinin yönetim kurulu üyelerinin, genel müdürlerinin ve
genel müdür yardımcılarının, atanmalarından veya seçilmelerinden sonra bir
ay içinde, varlık yönetim şirketi tarafından Kuruma hitaben düzenlenecek
bir yazı ekinde;
a) Mesleki
tecrübelerini ve aldıkları eğitimleri içeren EK-8’de yer alan örneğe uygun
olarak düzenlenecek ayrıntılı özgeçmişleri ile 25/4/2006 tarihli ve 5490
sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu kapsamında oluşturulan sistemler vasıtasıyla
kimlik ve adres bilgilerine elektronik ortamda ulaşılabilenler hariç,
yabancı uyruklu kişiler için kimlik belgesi veya pasaportlarının noter onaylı
örnekleri,
b) Müflis veya
konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin yazılı beyanları,
c) Kanunun 71
inci maddesi uygulanan bankalarda veya Kanunun yürürlüğe girmesinden önce
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmiş olan bankalarda doğrudan veya
dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla paya sahip olmadığına veya kontrolü
elinde bulundurmadığına dair noter huzurunda imza edecekleri birer
taahhütname (EK-6) ile bu hususlara ilişkin olarak Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonundan temin edecekleri belgeler,
ç) Tasfiyeye tabi
tutulan bankerler ile iradi tasfiye haricinde faaliyet izni kaldırılan
varlık yönetim, faktoring, finansal kiralama, finansman ve sigorta
şirketleri ile para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda
doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla paya sahip olmadığına
veya kontrolü elinde bulundurmadığına dair noter huzurunda imza edecekleri
birer taahhütname (EK-7),
d) Arşiv kaydını
da içeren son altı ay içinde alınmış adli sicil belgeleri,
e) Atanmalarına veya
seçilmelerine ilişkin genel kurul ya da yönetim kurulu kararının bir
örneği,
Kuruma
gönderilir.
(6) Genel müdür
ve genel müdür yardımcıları için beşinci fıkradaki belgelere ilave olarak
lisans diplomasının noter onaylı bir örneği Kuruma gönderilir.
(7) Yönetim
kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcılarının herhangi bir
nedenle görevden ayrılmaları halinde, bu durum görevden ayrılma tarihinden
itibaren bir ay içinde Kuruma bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İç Sistemler
İç sistemlerin
tesisi
MADDE 11 – (1)
Varlık yönetim şirketleri, maruz kaldıkları risklerin izlenmesi,
kontrolünün sağlanması, faaliyetlerinin kapsamı ve yapısıyla uyumlu ve
değişen koşullara uygun ve yönetim kuruluna bağlı olarak görev yapacak
yeterli ve etkin bir risk yönetimi ve iç kontrol sistemi kurmak ve
işletmekle yükümlüdürler.
(2) Varlık
yönetim şirketleri, risk yönetimi ve iç kontrol sistemlerini bu Yönetmeliğe
uygun olarak tesis etmekle bu sistemlerin işlerliğini, uygunluğunu,
etkinliğini ve yeterliliğini sağlamakla bu sistemler ile muhasebe ve
raporlama sistemlerinin Kanun ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde
işleyişini ve üretilen bilgilerin güvenilir, doğru, tam, izlenebilir,
tutarlı ve ihtiyacı karşılayacak uygun biçim ve nitelikte olmasını
sağlamakla yükümlüdür ve bu yükümlülük münhasıran yönetim kuruluna aittir.
(3) Varlık
yönetim şirketleri, faaliyetlerinin mevzuata, iç düzenlemelerine ve
faaliyetlerinin mahiyetine uygun olarak yürütülmesini, muhasebe ve
raporlama sisteminin bütünlüğünü, güvenilirliğini ve bilgilerin zamanında
elde edilebilirliğini her seviyedeki personeli tarafından uyulacak ve
uygulanacak sürekli kontrol faaliyetleri ile sağlamak üzere etkin ve
yeterli iç kontrol sistemi tesis etmek zorundadır. İç kontrol faaliyetleri
yönetim kuruluna bağlı olarak çalışacak, varlık yönetim şirketinin faaliyet
yapısı ve kapsamıyla uyumlu sayıda olmak üzere asgari bir kişiden oluşan ve
münhasıran iç kontrol faaliyetleri ile iştigal eden iç kontrol personeli
vasıtasıyla gerçekleştirilir. İç kontrol personeli tarafından, gerçekleştirilen
iç kontrol faaliyetlerine ilişkin olarak Haziran ve Aralık aylarını takip
eden bir ay içinde yılda iki kez olmak üzere yönetim kuruluna veya yönetim
kurulunun belirleyeceği genel müdür dışındaki bir yönetim kurulu üyesine
raporlama yapılır.
(4) İç kontrol
sisteminin etkin ve yeterli bir şekilde çalışabilmesi için;
a) Varlık yönetim
şirketi bünyesinde işlevsel görev ayrımının tesis edilmesi, sorumlulukların
paylaştırılması, yetki ve sorumlulukların açıkça ve yazılı olarak
belirlenerek uygulama esasları ile birlikte yönetim kurulu tarafından
onaylanması,
b) İç kontrol
faaliyetlerinin oluşturulması,
c) Varlık yönetim
şirketinin iş süreçleri üzerinde kontrollerin ve iş adımlarının
gösterildiği iş akım şemalarının oluşturulması,
gereklidir.
(5) Varlık
yönetim şirketleri, faaliyetlerini etkin ve güvenli bir şekilde
sürdürebilmek amacıyla uygun bir risk yönetimi sistemi tesis etmek ve bu
kapsamda risk politikalarını oluşturmak, uygulamak, maruz kaldıkları
riskleri tespit etmek, değerlendirmek, raporlamak ve yönetmek için gerekli
önlemleri almak zorundadır. Risk yönetimi faaliyetleri yönetim kuruluna
bağlı olarak çalışacak risk yönetimi birimi ve personeli tarafından
yürütülür.
Bilgi
sistemlerinin tesisi ve bağımsız denetimi (Değişik başlık:RG-27/8/2025-32999)
MADDE 12 – (1)
Varlık yönetim şirketleri nezdinde oluşturulacak bilgi sistemleri, varlık
yönetim şirketlerinin ölçeği, faaliyetlerinin niteliği ve karmaşıklığı ile
uyumlu olarak yapılandırılır. Bilgi sistemleri, varlık yönetim şirketleri ile
ilgili tüm bilgilerin elektronik ortamda güvenli bir şekilde saklanmasına
ve kullanılmasına imkân verecek yapıda oluşturulur. Bilgi sistemlerinin
güvenilirliğinin sağlanması ve düzenli olarak güncellenerek gerekli
değişikliklerin yapılması zorunludur.
(2) (Ek:RG-27/8/2025-32999)
Varlık yönetim şirketlerinde bilgi sistemlerinin bağımsız denetimi üç yılda
bir yapılır. Bu denetimin yapılacağı şirketi, denetimin yapılacağı yılı ve
raporların gönderileceği tarihi belirlemeye Kurum yetkilidir. Kurum,
gerekli gördüğü hallerde bilgi sistemleri denetiminin kapsamını ve
sıklığını farklılaştırabilir.
Muhasebe ve
finansal raporlama sistemi
MADDE 13 – (1)
Varlık yönetim şirketi; Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları
Kurumu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tüm işlemlerini
gerçek mahiyetlerine uygun surette, her bir işlem bazında zamanında ve
doğru bir şekilde muhasebeleştirmek, finansal raporlarını bilgi edinme
ihtiyacını karşılayabilecek biçim ve içerikte, anlaşılır, güvenilir ve
karşılaştırılabilir, denetime, analize ve yorumlamaya elverişli, zamanında
ve doğru şekilde düzenlemek zorundadır. Finansal raporlarda yer verilen
bilgilerin muhasebe kayıtları ile uyumlu olması şarttır.
(2) Varlık
yönetim şirketleri Türkiye Muhasebe Standartları ile Tekdüzen Hesap Planı
Hakkında Yönetmeliğe göre kayıt tutmaya elverişli bir muhasebe ve finansal
raporlama sistemine sahip olmakla ve söz konusu Yönetmelik uyarınca Kurul
tarafından belirlenen Bankalarca Uygulanacak Tekdüzen Hesap Planı ve
İzahnamesinde yer verilen hesaplardan faaliyet izinleri kapsamındaki uygun
hesapları kullanmak sureti ile tüm işlemlerini Türkiye Muhasebe
Standartlarına uygun olarak muhasebeleştirmekle yükümlüdür.
(3) Varlık
yönetim şirketleri, işlemleri nedeniyle doğmuş veya doğması beklenen, ancak
miktarı kesin olarak belli olmayan zararlarını karşılamak amacıyla,
devraldıkları toplam alacaklar ile diğer varlıklarını Türkiye Muhasebe
Standartları çerçevesinde belirlenen usul ve esaslara uygun olarak değerler
ve karşılığa tabi tutarlar. Devralınan alacaklara ilişkin olarak değerleme
yapılırken mali tablo hazırlama tarihinden itibaren 10 yıl içindeki
beklenen nakit akışları dikkate alınır. (Ek cümleler:RG-27/8/2025-32999)
Nakit akışlarının tahmininde kullanılan varsayımların tutarlı ve gerçeğe
uygun olması, yazılı hale getirilmesi ve denetime hazır bulundurulması
şarttır. Portföylerin bilançoda izlenmeye başlandığı birinci yılın sonundan
itibaren üçer aylık dönemlerde yapılacak değerlendirme neticesinde, ilgili
karşılık ve gelir kayıtları güncellenir. Bir portföye ilişkin nakit
akışlarının güncellenebilmesi için bir önceki yıl için o portföye ilişkin
gerçekleşen tahsilatın beklenen tahsilattan yüzde on
farklılaşması gerekir. Kurul, bu oranı değiştirmeye ve şirket bazında farklılaştırmaya
yetkilidir. Karşılık ayrılacak alacaklara ilişkin usul ve esaslar Kurulca
belirlenir.
(4) Toplu
muhasebeleştirme gerektiren işlemler ile geri valörlü işlemler varlık
yönetim şirketi tarafından ancak istisnai hallerde gerçekleştirilebilir ve
bu işlemlerin doğruluğunu ve mutabakatını gösteren çalışma kağıtları ay
sonları itibarıyla hazırlanır, kayıt altına alınır ve denetime hazır halde
bulundurulur.
(5) Varlık
yönetim şirketlerinin nam ve hesabına yapılan tüm tahsilatların, ilgililer
tarafından söz konusu tahsilatlar üzerinden mahsup edilen hizmet bedelleri
de dahil olmak üzere; genel esaslar dâhilinde ortaklardan fon sağlayabilir,
varlık yönetim şirketinin muhasebe kayıtlarına yansıtılması zorunludur. Her
ne ad altında olursa olsun asıl ve diğer borçlulardan muhasebe kayıtlarına
yansıtılmayan bir tahsilat yapılamaz. 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı
Avukatlık Kanununun 164 üncü maddesi uyarınca doğrudan vekil tarafından
tahsil edilen vekalet ücretleri için bu hüküm uygulanmaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Faaliyet Alanı ve Denetim
Faaliyet alanı
MADDE 14 – (1)
Varlık yönetim şirketleri;
a) Sigortacılık
alanı dışında faaliyet gösteren kaynak kuruluşların ana faaliyet
konularından doğan alacakları ve diğer varlıkları ile sigortacılık alanında
faaliyet gösteren kaynak kuruluşların yalnızca kredi sigortası hizmetinden
doğan alacaklarını devralabilir, devredebilir, devraldığı alacakları tahsil
edebilir, varlıkları nakde çevirebilir veya bunları yeniden yapılandırarak
devredebilir.
b) Alacakların
tahsili amacıyla edindiği gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkları
işletebilir, kiralayabilir, teminata konu edebilir, devredebilir ve bunlara
yatırım yapabilir.
c) Sağlanan
finansman toplamının özkaynaklarının üç katını geçmemesi şartıyla
alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlularına ilave finansman
sağlayabilir.
ç) Kaynak
kuruluşların ana faaliyet konularından doğan alacakları ile diğer
varlıklarının tahsilatı, yeniden yapılandırılması veya üçüncü kişilere
devri konularında aracılık, destek ve danışmanlık hizmeti verebilir.
d) Ana
faaliyetlerini gerçekleştirmek (Değişik ibare:RG-27/8/2025-32999) üzere;
genel esaslar dâhilinde ortaklardan fon sağlayabilir, sermaye piyasası
mevzuatı dâhilinde ve gerekli izinleri almak kaydıyla faaliyette
bulunabilir ve menkul kıymet ihraç edebilir, fon kurabilir, ihraç edilmiş
menkul kıymetlere yatırım yapabilir.
e) Alacaklardan
dolayı edinilmek zorunda kalınan iştirak payları dışında, yalnızca
faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla sınırlı olmak üzere iştirak
edinebilir.
f) Şirketlere
kurumsal ve finansal yeniden yapılandırma alanlarında danışmanlık hizmeti
verebilir.
(2) Varlık
yönetim şirketleri, bu maddede belirlenen konular dışında faaliyette
bulunamaz. Banka ve diğer mali kurumların alacakları ile diğer
varlıklarının devralınmasına münhasır olarak, alacağını veya diğer
varlığını devraldığı banka veya diğer mali kurumlar ile Kanunun 48 inci
maddesinde düzenlenen kredi tanımına uygun bir kredi ilişkisi kuramaz.
(3) Varlık
yönetim şirketlerinin, alacaklarından dolayı edinmek zorunda kaldıkları
iştirak payları dışında iştirak edinebilmesi Kurumun iznine tabidir.
İştirakin edinilme gerekçesinin şirketin mali planlaması ve beklenen nakit
akışlarını da içerecek şekilde yazılı hale getirilmesi ve konu ile ilgili
alınacak yönetim kurulu kararı ile birlikte Kuruma başvurulması zorunludur.
Kurum izni sonrasında iştirak edinim süreçlerinin tamamlanmasını müteakip
on beş gün içinde sürecin tamamlandığına ilişkin Kuruma bilgi verilir.
Varlık yönetim şirketlerinin, bu madde uyarınca iştirak edecekleri
ortaklıkların, sermayesinin veya oy hakkı toplamının en az yüzde onuna
sahip olması şarttır.
(4) Varlık
yönetim şirketlerinin devraldıkları alacaklardan dolayı edinmek zorunda
kaldıkları iştirakler için üçüncü fıkra hükümleri uygulanmaz. Bu kapsamdaki
iştirakler için edinim tarihinden itibaren on beş gün içinde Kuruma bilgi
verilmesi (Ek ibare:RG-27/8/2025-32999) ve üç yıl içerisinde
elden çıkarılması zorunludur. (Ek cümle:RG-27/8/2025-32999)
Kurul bu süreyi iki katına kadar artırmaya yetkilidir.
(5) Birinci
fıkranın (c) bendi kapsamında yapılan işlemler hakkında Kuruma bildirim
yapılması zorunludur.Yapılacak bildirimde sağlanan finansmanın arkasındaki
mali planlama ve beklenen nakit akışlarını da içeren finansman sağlanma
gerekçesine yer verilir.
Bağımsız
denetim
MADDE 15 – (1)
Varlık yönetim şirketlerinin bağımsız denetimi 6102 sayılı Kanun, 660
sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılır.
(2) Varlık
yönetim şirketinin yıl sonu konsolide olmayan finansal tablolarına ilişkin bağımsız
denetim raporlarının takip eden yılın 15 Nisan tarihine kadar Kurum veri
tabanına raporlanması zorunludur.
(3) Varlık
yönetim şirketlerinin bağımsız denetimden geçmiş finansal tabloları varlık
yönetim şirketlerinin internet sayfalarında yayımlanır.
Denetim,
gözetim ve bilgi verme
MADDE 16 – (1)
Varlık yönetim şirketleri, varlık yönetim şirketlerinin ortakları, varlık
yönetim şirketlerinin kontrol ettiği ortaklıklar ve ilgili diğer gerçek ve
tüzel kişiler bu Yönetmelik hükümleriyle ilgili olarak Kurum ve Kurumun
yerinde denetim yapmaya yetkili meslek personeli tarafından istenecek her
türlü bilgi ve belgeyi vermek, defter ve belgelerini ibraz etmek,
incelemeye hazır bulundurmak ve tüm bilgi işlem sistemini denetim
amaçlarına uygun olarak yerinde denetime açmakla yükümlüdür.
(2) Mali
bünyelerini ciddi şekilde olumsuz etkileyecek durumların tespiti halinde,
Kurum varlık yönetim şirketlerinden gerekli her türlü tedbirin alınmasını
istemeye yetkilidir. Varlık yönetim şirketleri Kurum tarafından istenen tedbirleri
Kurumca belirlenen süreler içinde almak ve uygulamakla yükümlüdür.
(3) Varlık
yönetim şirketleri, şekil ve kapsamı Kurumca belirlenen finansal tablolar
ve istatistiki bilgileri istenilen süre ve yöntemlerle Kuruma göndermek
zorundadır.
Faaliyet izninin
iptali ve diğer yaptırımlar
MADDE 17 – (1)
4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirlenen şartları ya da ortakları,
kurucularda aranan şartları kaybeden, 14 üncü maddenin ikinci fıkrasına
aykırı işlem yaptığı tespit edilen, 16 ncı madde uyarınca Kurumca istenen
tedbirleri belirlenen sürelerde almayan, Kurumca talep edilen bilgi ve
belgeleri süresi içinde göndermeyen, işlemlerini kayıt dışı bıraktığı veya
gerçeğe aykırı olarak muhasebeleştirdiği ya da bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı işlem yaptığı tespit edilen varlık yönetim şirketlerine, Kurum
tarafından durumlarını mevzuat hükümlerine uygun hale getirmeleri için üç
aya kadar süre verilebilir. Kurul tarafından süre verilmesine gerek
görülmeyenlerin veya Kurul tarafından süre verilmesi halinde verilen süre
içinde durumlarını düzeltmeyenlerin faaliyet izinlerinin iptal edilmesi
veya varlık yönetim şirketlerinin kaynak kuruluşlar ile alacaklarının veya
diğer varlıklarının devrine ilişkin yeni sözleşme yapma yetkilerinin askıya
alınması Kurulun takdirindedir.
(2) İradi tasfiye
talebinde bulunan varlık yönetim şirketleri ile 7 nci madde uyarınca adres
değişikliklerini süresinde bildirmeyen ve yapılan yasal tebligata rağmen
adresinde bulunmadığı tespit edilen varlık yönetim şirketlerinin faaliyet
izni Kurulca iptal edilir.
(3) Faaliyet izni
iptaline ilişkin Kurul kararları Resmî Gazete’de yayımlanır.
(4) Faaliyet izni
iptal edilenler, Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca münhasıran varlık yönetim
şirketlerine tanınan faaliyetlerle iştigal edemez, ticaret unvanlarında,
ilan ve reklamlarında veya işyerlerinde söz konusu işlerle iştigal
ettikleri izlenimini yaratacak hiçbir kelime, deyim ve işaret
kullanamazlar.
ALTINCI BÖLÜM
Alacakların Devrine ve Diğer
İşlemlere İlişkin Süreçler
Devir öncesi
süreç
MADDE 18 – (1)
Kurumun denetim ve gözetimine tabi kaynak kuruluşlar borçluyu ve teminatı
dikkate alarak borcun tahsil edilme yüzdesi ve süresi ile gerçeğe uygun
değerini de içerecek şekilde iktisadi nedenini yazılı hale getirmek
kaydıyla ana faaliyet konularından doğan alacakları ile diğer varlıklarını
varlık yönetim şirketlerine devredebilirler. Devre ilişkin uygulama
esasları yazılı olarak belirlenir ve uygulanır.
(2) Kurumun
denetim ve gözetimine tabi kaynak kuruluşlar, yalnızca münferit bir risk
grubunu içeren alacaklar hariç, alacaklarını varlık yönetim şirketlerine
ihale usulü dışında bir yöntem ile devredemezler. (Ek
cümleler:RG-27/8/2025-32999) Bu kuruluşlar, kendilerini kontrol eden
veya kontrol ettikleri varlık yönetim şirketlerine ise alacaklarını sadece
ihale usulü ile devredebilirler. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun en az
yüzde yirmi hissedar olduğu varlık yönetim şirketlerine yapılan alacak
devirleri için bu fıkra hükümleri uygulanmaz.
(3) Kurumun
denetim ve gözetimine tabi kaynak kuruluşlarca, devre ilişkin ihale
sürecinde varlık yönetim şirketlerinin eşit şartlarda süreci
değerlendirmelerine imkan verecek bir takvim belirlenir. Bu takvim
doğrultusunda ihale şartlarını ve devredilecek alacak portföyünün
niteliklerini içeren ve ihaleye davet niteliğinde olan bir bilgilendirme
metni, kaynak kuruluşun kendi internet sayfasında ve ana sayfada görünecek
şekilde en az beş iş günü süreyle yayınlanır.
(4) (Değişik:RG-27/8/2025-32999)
Kurumun denetim ve gözetimine tabi kaynak kuruluş tarafından ihaleye
katılacak varlık yönetim şirketlerine aynı nitelikte bilgi ve belge verilir
ve ihale öncesi inceleme yapabilmeleri için veri paylaşımının
tamamlanmasından itibaren ihale gününe kadar asgari on iş günü süre
tanınır. Devir süreci işletilirken adil, şeffaf ve rekabetçi bir devir
ortamının tesis edilmesi sağlanır. Bilgi ve belge paylaşımının Kanunun 73
üncü maddesinin dördüncü fıkrasına uygun olarak, taraflar arasında
akdedilecek gizlilik sözleşmesi çerçevesinde ve sadece ihale amacıyla
sınırlı olacak ve ihale sonrasında imha edilecek şekilde gerçekleştirilmesi
zorunludur. Söz konusu bilgi ve belge paylaşımı kapsamında asgari
olarak, devre konu alacağın kredi türü, kredi borçlusunun
kimliği/ticaret ünvanı ile TCKN/VKN gibi kimlik tanımlayıcıları,
borcun anaparası, işlemiş faiz ve masraf tutarı, faiz oranı, temerrüt
tarihi, teminat durumu, yapılandırmaya konu olup olmadığı, devam eden veya
sonuçlanmış hukuki süreçlere ilişkin bilgiler ile alacağın aktiften silinmiş
olup olmadığına ilişkin bilgi paylaşılır. Bu bilgi paylaşımının
içeriğinde yer alması gereken ilave unsurları belirlemeye Kurul yetkilidir.
Kaynak
kuruluşun devirle ilgili yükümlülükleri
MADDE 19 – (1)
Kurumun denetim ve gözetimine tabi kaynak kuruluşlar;
a) Alacakların
devrinden önce borçluya, borcun, aslı ve ferileri ile birlikte alacağın
hangi varlık yönetim şirketine devredileceğine dair bilgi vermekle ve buna
ilişkin belge ve kayıtları denetime hazır bulundurmakla,
b) Alacak
devrinin gerçekleşmesinden önce 18 inci maddenin dördüncü fıkrasında
belirtilen bilgi ve belgeleri varlık yönetim şirketlerine doğru ve eksiksiz
olarak bildirmekle,
c) Alacağa
dayanak belge ve evraklar ile icra/iflas takibi başlatılmış olması halinde
takip ve varsa dava bilgilerinin, kendi uhdesinde bulunan ilgili borçlunun
kimlik tespitini sağlayacak kimlik bilgileri ile güncel iletişim
bilgilerinin sağlıklı ve doğru bir şekilde devir sözleşmesi kurulmuş varlık
yönetim şirketlerine iletilmesini sağlamakla,
ç) Devredilen
alacaklara ilişkin şikâyetlere dayalı olarak varlık yönetim şirketlerince
kendilerine iletilen her türlü bilgi ve belge talebini, talebin kendilerine
iletildiği tarihten itibaren on beş gün içinde, talepte bulunan borçluya
iletmek suretiyle yerine getirmekle,
d) Risk Merkezi
üyesi olmaları halinde alacağın varlık yönetim şirketine devredildiğine
dair Risk Merkezi ve ilgili diğer mercilere gerekli bildirimleri yapmakla,
yükümlüdür.
(2) Varlık
yönetim şirketine devre konu edilecek alacakların nitelikleri, bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olarak Kurumun denetim ve gözetimine tabi kaynak
kuruluşların yönetim kurullarınca verimlilik ilkesi, piyasa şartları,
alacağın tahsil edilme potansiyeli ve teminat durumu, borçlunun varlık
durumu, yasal takiplerden alınabilecek sonuçların neler olduğu gibi
hususlar dikkate alınarak geliştirilecek yazılı politika ve prosedürler
çerçevesinde ve gerekli fayda ve maliyet analizleri yapılarak belirlenir.
(3) Kurumun
denetim ve gözetimine tabi kaynak kuruluşlarca, varlık yönetim şirketine donuk
alacakların yanı sıra (Değişik ibare:RG-27/8/2025-32999) anapara
ve/veya faiz ödemelerinin tahsili, vadelerinden veya ödenmesi gereken
tarihlerden itibaren altmış günden fazla geciken alacaklar da
devredilebilir. Yalnızca münferit bir risk grubunu içeren alacaklar hariç,
canlı ve donuk alacaklar aynı devir portföyü içinde yer alamaz.
Devredilen
alacaklara ilişkin yükümlülükler
MADDE 20 – (1)
Varlık yönetim şirketleri, devraldıkları alacaklara ilişkin takip ve tahsil
işlemlerine başlamadan önce asıl borçluların veya yasal temsilcilerinin
Risk Merkezi veya elektronik haberleşme işletmecilerinin rehber hizmetleri
üzerinden sorgulanan ya da kaynak kuruluşlardan alınan iletişim adreslerine
yazılı bildirimde bulunur. Söz konusu bildirim kalıcı veri saklayıcısı
yoluyla elektronik ortamda da yapılabilir.
(2) Birinci
fıkrada belirtilen bildirimde, kaynak kuruluşun adı da belirtilmek
suretiyle borçlunun kaynak kuruluşa olan borcunun varlık yönetim şirketine
devrolduğu ve borç hakkında bilgi alınmasını teminen varlık yönetim şirketi
ile iletişime geçilmesi yönünde bir metin ile ilgili varlık yönetim
şirketine ait tüm iletişim bilgileri yer alır. Söz konusu bildirimde borcun
detayları hakkında bilgilere yer verilmez.
(3) Borçlunun
ilgili varlık yönetim şirketi ile iletişime geçmesi halinde yapılan ilk
görüşmede, 21 inci maddede belirtilen usule uygun olarak, borcun kaynağını
oluşturan işlem, borcun tarafı olan kuruluş, borcun aslı ile fer’ileri ve
tutarı, varlık yönetim şirketince takibi durumunda borçlunun karşılaşacağı
hukuki işlemler ile borçluların ödemekle yükümlü olduğu diğer tutarlar
doğru, sade ve anlaşılır şekilde bildirilir. Borçlu tarafından ilgili
makamlara ödenmesi gereken harç ve masrafların bildirim anında net bir
şekilde tespit edilmesi mümkün ise bu harç ve masrafların tutarı, mümkün
değil ise borçlunun söz konusu harç ve masrafları ödemekle yükümlü
olacağına ilişkin de borçlu bilgilendirilir. Söz konusu iletişim sırasında
borçluya yapılan bilgilendirmelerin tamamı, borçlunun birinci fıkrada
belirtilen iletişim adreslerine ya da borçlunun bu iletişim sırasında
belirttiği diğer iletişim adreslerine yazılı olarak veya kalıcı veri
saklayıcısı yoluyla da iletilir.
Tahsilat
süreci
MADDE 21 – (1)Varlık
yönetim şirketleri ile bunlara bağlı tahsilat ekipleri tarafından borçluya
tutar teklif edilen her durumda ve sonrasında uzlaşılan tutar ödendiğinde
borçluya yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı yoluyla bildirim yapılması ve
bu bildirimin kayıt altına alınarak saklanması zorunludur. Uzlaşılan
tutarın ödenmesi durumunda söz konusu bildirimin borcun sona erdiği
bilgisini içermesi de zorunludur.
(2) Varlık
yönetim şirketleri borçluların kimlik ve iletişim bilgilerini doğru tespit
etmekle yükümlüdür. Varlık yönetim şirketlerinin borçluya bildirdiği
iletişim bilgileri üzerinden şirket ile doğrudan kendilerinin iletişim
kurması ya da borçlu ile iletişim kurulduğu esnada borçlunun ve
kendilerinin onay vermesi suretiyle, borcu ödemek, borcu üstlenmek, borca
veya sözleşmeye katılmak isteyenler dışında, borçla ilgili yetkili olmayan
üçüncü kişilere borçla ilgili herhangi bir şekilde bilgi verilemez ve bu
kişilerle iletişim kurulamaz.
(3) Varlık
yönetim şirketleri, borçlularla kurulan her türlü iletişimde Kanunun 73
üncü maddesi ile 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin
Korunması Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun davranmakla,
borçluların toplum içindeki itibarını zedeleyici iletişim ve tahsilat
yöntemlerinden kaçınmakla isim ve sair bilgi benzerlikleri nedeniyle borçla
ilgisi bulunmayan üçüncü kişilerle iletişim kurmamakla yükümlüdür. Varlık
yönetim şirketleri, Risk Merkezi veya elektronik haberleşme
işletmecilerinin rehber hizmetleri üzerinden sorgulanan ya da kaynak
kuruluşlar veya borçlu tarafından bildirilen telefon numaraları üzerinden
borçlu ile iletişime geçebilir ve söz konusu iletişim sırasında ancak
borçlu kimlik bilgileri üzerinden ya da sair suretle güvenlik teyidi
yapılması sonrasında borç hakkında bilgi verebilir. Varlık yönetim
şirketleri, borçlu ile iletişim kurduğu telefon numarasının üçüncü
kişilerce kullanıldığını tespit etmesi halinde ilgili numarayı
sistemlerinde iletişimde kullanılmamak üzere pasif hale getirmekle
yükümlüdür.
(4) Varlık
yönetim şirketleri, devraldıkları alacakları ancak Kurumun denetim ve gözetimine
tabi bir başka banka ya da diğer mali kuruma veya Tasarruf Mevduatı Sigorta
Fonuna devredebilir. Devralınan alacaklara ilişkin kaynak kuruluş ile
borçlu arasındaki finansman sözleşmesinde borçlu lehine teminat, kefalet,
garanti vermek veya sair suretle söz konusu borç ilişkisinin tarafı olan
diğer gerçek ve tüzel kişilere veya borçlunun yazılı muvafakati olmak
şartıyla diğer üçüncü kişilere söz konusu alacakların devri bu hükme
aykırılık teşkil etmez.
(5) Varlık
yönetim şirketlerinin, sulh yolu ile edinilen taşınmazları iktisap
tarihinden önceki bir yıl içinde bağımsız değerleme şirketi tarafından
yapılan değer tespitinde belirtilen tutarın altında, icra yolu ile edinilen
taşınmazları ise edinim tutarının altında satışa konu etmemesi esastır. Bu
hükme aykırı olarak satış yapılması durumunda satışın ekonomik gerekçeleri
yazılı hale getirilerek denetime hazır bulundurulur.
(6) Hasılat
paylaşımlı dosyalarda alacağı devreden kuruluşun varlık yönetim şirketince
yapılan tahsilatı kontrol edebilmesi için varlık yönetim şirketlerince
yerine getirilmesi gereken yükümlülükler, kaynak kuruluş ile yapılan alacak
devrine ilişkin sözleşmelerde açıkça düzenlenir.
Takip süreci
MADDE 22 – (1)
Hakkında 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri
kapsamında icra veya iflas takibi başlatılmamış olan borçlulardan yapılan
doğrudan tahsilat işlem ve tutarlarına ilişkin belgeler, borçluların talebi
halinde varlık yönetim şirketlerince ödemeyi yapan borçlulara yazılı olarak
veya kalıcı veri saklayıcısı yoluyla elektronik ortamda iletilir.
(2) Borcun
devralınmasından önce kaynak kuruluş tarafından başlatılmış açık icra veya
iflas takibi bulunması ya da varlık yönetim şirketince icra veya iflas
takibi başlatılması halinde borca ilişkin varlık yönetim şirketleri ve
Kurumun gözetim ve denetimine tabi kaynak kuruluşlar tarafından yapılan her
türlü tahsilat, borçlunun talebi ve gerekli harcı yatırması halinde ilgili
icra teşkilatına da bildirilir. Varlık yönetim şirketleri, kaynak
kuruluşlar tarafından yapılan tahsilatların icra dairelerine bildirilmemesi
nedeniyle bu hükme aykırılıktan sorumlu tutulmaz.
(3) Borcun
karşılıklı anlaşma yoluyla ya da doğrudan asıl ve fer’ileri ile birlikte
ödenmesi halinde icra takibinin ortadan kaldırılmasına yönelik borçlu tarafından
diğer kişi ve kuruluşlara yapılması gereken varsa harç, vergi, karşı taraf
vekalet ücreti ve sair başka ödeme ve işlemler hakkında borçluya, tahsilat
talebi ile başvurulmadan önce açık ve anlaşılır şekilde bilgi verilir.
Borçluyla yürütülen görüşmelerde toplam kapama bakiyesi söz konusu
masraflar da dâhil edilerek aktarılır. Borçlu hangi işlemleri yapması
halinde icra kaydının düşürüleceği konusunda ve tam veya kısmi tahsilat
yapılmadan önce varsa icra işlemlerinden veya başka nedenlerden kaynaklanan
vergi, harç ve diğer yükümlülükler hakkında bilgilendirilir. Yapılan
bilgilendirme kayıt altına alınarak denetime hazır halde bulundurulur.
(4) Borcun veya
kapak hesabının icra dosyasına ödenerek takibin ortadan kalkması halinde bu
duruma ilişkin Risk Merkezi ve ilgili diğer mercilere gerekli bildirimler
yapılır.
Dış hizmet
sağlayıcı kuruluşlar
MADDE 23 – (1)
Varlık yönetim şirketlerinin esas faaliyetlerini kendi organizasyonuyla
gerçekleştirmesi esas olmakla birlikte tahsilat ve takip işlemleri için
hukuk bürosu, çağrı merkezi, değerleme kuruluşu gibi dış hizmet sağlayıcı
kuruluşlarla çalışması halinde bu durum varlık yönetim şirketinin ve varlık
yönetim şirketi yönetim kurulunun mevzuat karşısındaki sorumluluklarını
etkilemez.
(2) Devralınan
alacakların takibine yönelik olarak varlık yönetim şirketinin dış hizmet
alımı yoluyla süreli ya da süresiz avukatlık hizmeti alması halinde, hizmet
sağlayıcılar ile varlık yönetim şirketleri arasında bu Yönetmeliğin ilgili
hükümlerindeki yükümlülüklere uygun bir sözleşme akdedilir ve söz konusu
sözleşmeler denetime hazır bir şekilde bulundurulur.
Finansal
tüketicilere ilişkin hükümler
MADDE 24 – (1)
Devralınan alacağın borçlusunun finansal tüketici olduğu hallerde varlık
yönetim şirketleri tarafından;
a) 20 nci maddenin
birinci fıkrası uyarınca bildirimde bulunulmasına rağmen borcun ödenmediği
hallerde resmî tatil günleri ve (Değişik ibare:RG-27/8/2025-32999) hafta
sonları hariç olmak üzere sadece 09.00-(Değişik
ibare:RG-27/8/2025-32999) 17.00 saatleri arasında borçluyla ya
da 21 inci maddenin ikinci fıkrasında borçla ilgili veya yetkili olduğu
belirtilen diğer kişilerle iletişim kurulması ve bunlar dışındaki kişilerle
iletişim kurulmamasına yönelik tedbirler alınması,
b) Tahsilat
konusunda 21 inci maddenin üçüncü fıkrasına uygun olarak, borçlunun Risk
Merkezi veya elektronik haberleşme işletmecilerinin rehber hizmetleri
üzerinden sorgulanan ya da kaynak kuruluşlar veya borçlu tarafından
bildirilen telefon numaraları üzerinden ve gerekli güvenlik teyidinin
yapılması suretiyle iletişim kurulması,
c) Borçluya
ulaşılamadığı durumlarda, arama sayısının farklı telefon hatlarından
yapılan aramalar da dâhil günde en fazla üç, mesaj sayısının ise bir ile
sınırlı tutulması, borçluya ulaşıldığı ve konunun aktarıldığı durumlarda ise
borçlunun kayıt altına alınmış rızası bulunmadıkça bir sonraki aramaya
kadar asgari beş iş günü geçmesi, borçlu olduğuna dair varlık yönetim
şirketinin elinde somut belgeler olmadıkça borcunu kabul etmeyen, herhangi
bir uzlaşmayı reddeden ve kesinlikle aranmak istemediğini açıkça ifade eden
kişilerin aranmaması,
ç) İnternet
sitesinde veya yapılan yazılı ve sözlü bildirimlerde numarası açıkça
belirtilen çağrı merkezlerinden arayan kişinin borçlu olduğuna yönelik
borçlu kimlik bilgileri üzerinden güvenlik teyidi yapılmak suretiyle borca
ilişkin her türlü bilgi ve belge talebinin alınabildiği, şikâyet ve
itirazların kaydedildiği ve saklandığı, varlık yönetim şirketlerinin mesai
saatleri içinde süreklilik arz edecek, kolay erişilebilen bir sistemin
tesis edilmesi ve işletilmesi,
d) 20/5/2020
tarihli ve 31132 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Banka Çağrı
Merkezlerinin Hizmet Seviyesinin ve Kalitesinin Belirlenmesine İlişkin
Yönetmeliğin 5 inci ve 8 inci maddelerinde belirtilen oransal sınırlara
uygun olarak çağrı merkezi hizmetinin verilmesi,
zorunludur.
(2) Varlık
yönetim şirketlerince, finansal tüketicilere verilen borç ve tahsilat
bilgilerinin doğru, sade ve anlaşılır olması esastır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Koruyucu Hükümler
Standart oran
MADDE 25 – (1)
Varlık yönetim şirketi özkaynağının, toplam aktiflerine oranının asgari
yüzde üç olarak tutturulması ve idame ettirilmesi zorunludur.
(2) Kurul, varlık
yönetim şirketinin aktif yapısını ve mali bünyesini dikkate alarak standart
oranın artırılmasını veya varlık yönetim şirketi bazında farklı oranların
uygulanmasını kararlaştırabilir.
(3) Standart
oranı sağlayamayan varlık yönetim şirketi, bu oranı tutturuncaya kadar
kaynak kuruluşlar ile alacaklarının veya diğer varlıklarının devrine
ilişkin yeni sözleşme yapamaz.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelikler
MADDE 26 – (1)
1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Varlık Yönetim
Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik ile 11/8/2017
tarihli ve 30151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Sermayeli Bankalar
ile Bu Bankaların Bağlı Ortaklığı Niteliğini Haiz Finansal Kuruluşların
Alacaklarının Varlık Yönetim Şirketlerine Satışı Hakkında Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.
İntibak süresi
GEÇİCİ MADDE 1
– (1) Varlık yönetim şirketleri durumlarını bir yıl içinde bu
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendine uygun hale
getirirler. Kurulca uygun görülmesi halinde bu süre bir yılı geçmemek üzere
uzatılabilir. Anılan yükümlülüğü sağlayamayan varlık yönetim şirketlerinin
faaliyet izinleri Kurul tarafından iptal edilir.
(2) Bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Kuruma kuruluş veya faaliyet izni
başvurusunda bulunmuş olanlar için bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci
fıkrasının (b) bendinde belirtilen tutar otuz milyon Türk Lirası olarak
uygulanır. Faaliyet izni alınmasını müteakip söz konusu varlık yönetim
şirketleri durumlarını bir yıl içinde bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin
ikinci fıkrasının (b) bendine uygun hale getirirler.
(3) Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla faaliyette bulunan varlık
yönetim şirketleri durumlarını altı ay içinde Yönetmeliğin diğer
hükümlerine uygun hale getirmek zorundadırlar.
Yürürlük
MADDE 27 – (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 28 – (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı
yürütür.
Ekleri
için tıklayınız.
|
|
Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
|
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
14/7/2021
|
31541
|
|
Yönetmelikte
Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
|
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
1
|
27/8/2025
|
32999
|
|