GENEL ÜRÜN GÜVENLİĞİ
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan veya tedarik edilen ve tüketicinin
kullanımına hazır edilen, tüketici için amaçlanan veya tüketici için
amaçlanmamış olsa dahi makul ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketici
tarafından kullanılabilecek ürünlerin güvenli olmasının sağlanması ve bu alanda
yetkili kuruluşların görevleri ile üreticilerin ve dağıtıcıların
yükümlülüklerinin belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, ürünlere
ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya teknik düzenleme bulunsa dahi
insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği veya belirli risklere
yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler içermediği durumlarda uygulanır.
(2)
Bu Yönetmelik; piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan veya tedarik edilen
ve tüketicinin kullanımına hazır edilen, tüketici için amaçlanan veya tüketici
için amaçlanmamış olsa dahi makul ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketici
tarafından kullanılabilecek olan yeni, kullanılmış veya ıslah edilmiş tüm
ürünlere uygulanır.
(3)
Bu Yönetmelik, elektronik satışlar ve diğer uzaktan iletişim araçları
vasıtasıyla gerçekleşen satışlar dahil, satış tekniğine bakılmaksızın tüm
ürünlere uygulanır.
(4)
Bu Yönetmelik, bir hizmet esnasında tüketicilere sunulan ürünlere uygulanır.
Tüketiciye hizmet sunanlar tarafından kullanılan veya işletilen ekipmanları
kapsamaz.
(5)
Bu Yönetmelik, antika ürün veya kullanımından önce tamir veya ıslah edilmesi
gereken ürün olarak tedarik edilen kullanılmış ürünlere, tedarikçinin tedarik
ettiği kişiye bu konuda açıkça bilgi vermesi koşuluyla uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 5/3/2020 tarihli ve
7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununun 24 üncü maddesi ve
10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 455 inci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık: Ticaret Bakanlığı (Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü)’nı,
b)
Ciddi risk: Etkisi kısa vadede ortaya çıkmayan riskler de dâhil olmak üzere,
yetkili kuruluşların acil müdahalesini gerektiren her türlü riski,
c)
Dağıtıcı: Tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine
ilişkin özelliklerini etkilemeyen 7223 sayılı Kanun kapsamında dağıtıcı
sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,
ç)
Geri çağırma: Üretici veya dağıtıcı tarafından tüketiciye tedarik edilmiş veya
tüketicinin kullanımına sunulmuş tehlikeli ürünün geri getirilmesini amaçlayan
her türlü önlemi,
d)
Güvenli ürün: Kullanım süresi ve uygulanabilir olduğu durumlarda hizmete
sunulması, kurulumu ve bakımına ilişkin gereklilikleri dahil olmak üzere,
normal ve makul ölçüde öngörülebilir koşullarda kullanımı risk taşımayan veya
ürünün kullanımına özgü asgari risk taşıyan, aşağıdaki unsurlar ele alındığında
insan sağlığı ve güvenliği için yüksek düzeyde koruma sağladığı kabul edilen
ürünü;
1)
Ürünün bileşimi, ambalajı, montaj talimatları ve mümkün olduğu durumlarda
kurulum ve bakım talimatları da dahil olmak üzere özellikleri.
2)
Diğer ürünlerle birlikte kullanımının makul ölçüde öngörülebilir olduğu
durumlarda, diğer ürünler üzerindeki etkisi.
3)
Ürünün sunumu, etiketlenmesi, kullanımı ve imhasıyla ilgili uyarılar ve
talimatlar ile ürünle ilgili diğer bilgi ve açıklamalar.
4)
Başta çocuklar, engelliler ve yaşlılar olmak üzere ürünü kullanırken risk
altındaki tüketici kategorileri.
e)
Kanun: 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler
Kanununu,
f)
Piyasadan çekme: Tehlikeli ürünün tüketicilere dağıtımını, öneri ve teşhirini
önlemeyi amaçlayan her türlü tedbiri,
g)
Tehlikeli Ürün: Güvenli ürün tanımını karşılamayan ürünü,
ğ)
Üretici;
1)
Türkiye’de yerleşik olması halinde ürünü imal eden ve ürüne kendi ismini,
ticari markasını veya herhangi bir ayırt edici işaret koyarak kendisini
imalatçı olarak sunan veya ürünü ıslah eden, Kanun kapsamında imalatçı sıfatını
haiz gerçek veya tüzel kişiyi,
2)
İmalatçının Türkiye’de yerleşik olmaması halinde, Kanun kapsamında ürünün
yetkili temsilcisi sıfatını haiz Türkiye’de yerleşik gerçek ve tüzel kişiyi,
yetkili temsilcinin bulunmaması halinde ürünü ithal eden, Kanun kapsamında
ithalatçı sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,
3)
Tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri, bir ürünün güvenliğine ilişkin
özellikleri etkileyebilen, Kanun kapsamında iktisadi işletmeci sıfatını haiz
gerçek veya tüzel kişiyi,
h)
Ürün: Tüketicilerin kullanımı için amaçlanan veya tüketicilerin kullanımı için
amaçlanmamış olsa dahi makul ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketiciler
tarafından kullanılması muhtemel olan, gerek ticari faaliyetler sonucunda
gerekse başka yollarla tedarik edilen veya kullanıma sunulan, yeni, kullanılmış
veya ıslah edilmiş her türlü madde, müstahzar veya eşyayı,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Ürün Güvenliği
Ürün güvenliği ve genel ürün güvenliği gerekleri
MADDE 5 – (1) Ürünün güvenli olması
zorunludur.
(2)
Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olarak hazırlanan teknik
düzenlemelerin insan sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun ürün,
aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir.
(3)
Daha yüksek bir güvenlik seviyesinin olabilirliği veya piyasada daha düşük
riskli ürünlerin varlığı, bir ürünün tehlikeli ürün olduğu anlamına gelmez.
(4)
Türkiye-Avrupa Birliği Ortaklık Konseyinin 1/95 sayılı Kararı hükümleri saklı
kalmak ve 2/5/2012 tarihli ve 2012/3169 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla
yürürlüğe konulan Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliği kapsamında
olmak kaydıyla, Türkiye’de uygulananlardan farklı teknik düzenleme, standart
veya kalite kurallarına göre üretilmiş olsa dahi, Avrupa Birliği üyesi bir
ülkede yasal olarak üretilmiş veya serbest dolaşıma girmiş bir ürünün güvenli
olduğu kabul edilir.
(5)
Ürüne ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve
güvenliğine ilişkin hükümler içermediği veya belirli risklere yahut risk
kategorilerine ilişkin hükümler içermediği durumlarda, referans numaraları
Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde yayımlanan ürünün güvenliğine ilişkin Avrupa
standartlarına karşılık gelen ulusal standartlara uygun ürün güvenli kabul edilir.
(6)
Ürüne ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve
güvenliğine ilişkin hükümler içermediği ya da belirli risklere yahut risk
kategorilerine ilişkin hükümler içermediği ve beşinci fıkrada atıfta bulunulan
standartların olmadığı durumlarda, bir ürünün genel ürün güvenliği gereklerine
uygunluğu, mevcut olması halinde aşağıda yer alan hususlar göz önüne alınarak
değerlendirilir:
a)
Beşinci fıkrada atıfta bulunulan standartlar haricindeki Avrupa standartlarına
karşılık gelen ulusal standartlar.
b)
Ulusal ve uluslararası standartlar.
c)
Yetkili kuruluşların veya Avrupa Komisyonunun ürün güvenliği değerlendirmesinde
rehber niteliğindeki görüşleri.
ç)
İlgili sektörde yürürlükte olan ürün güvenliğine ilişkin iyi uygulama kodları.
d)
Teknik bilgi ve teknoloji düzeyi.
e)
Tüketicinin güvenliğe ilişkin makul beklentileri.
(7)
Ürünün beşinci ve altıncı fıkralarda belirtilen değerlendirme kriterlerine
uygunluğu, bu uygunluğa rağmen yetkili kuruluş tarafından ürünün tehlikeli ürün
olduğuna dair yeterli gerekçe bulunduğuna kanaat getirildiği durumlarda, Kanun
ve bu Yönetmelik hükümlerinde öngörülen ürünün piyasaya arzının durdurulması,
piyasada bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi veya geri çağırılması
önlemlerin alınmasını ve yaptırımların uygulanmasını engellemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Üretici ve Dağıtıcıların Yükümlülükleri ile Yetkili
Kuruluşların Yetki ve Sorumlulukları
Üreticilerin yükümlülükleri
MADDE 6 – (1) Üreticiler ancak güvenli
ürünleri piyasaya arz edebilir veya piyasada bulundurabilir.
(2)
Üreticiler, kendi faaliyetleri ile sınırlı olmak üzere;
a)
Aksinin mazur görülebileceği durumlar hariç, ürünün veya ürünün ambalajının
üzerine ürünün model, parti, seri numarası veya ayırt edilmesini sağlayacak
diğer bilgiler ile kendi isim, kayıtlı ticari unvan veya marka bilgisi ile
kendisine ulaşılabilecek açık adres bilgilerinin kolayca görülebilir ve
okunabilir bir şekilde yer almasını sağlar.
b)
Mümkün olduğu hallerde, piyasaya arz ettiği ve piyasada bulundurduğu ürünlerden
numune alarak test eder, inceleme yapar, şikâyetlerin, tehlikeli ürünlerin ve
geri çağrılan ürünlerin kaydını tutar ve yaptığı izleme faaliyetleri hakkında
dağıtıcıları bilgilendirir.
c)
Tüketicilerin ürünün taşıdığı riskler hakkında yeterli ve etkin bir şekilde uyarılmasını
sağlar.
ç)
Yeterli uyarıların olmaması nedeniyle ürünün taşıdığı risklerin açıkça
anlaşılamayacağı durumlarda, ürünün arz edebileceği riskleri
değerlendirebilmeleri için, tüketicilere, ürünün normal veya makul ölçüde
öngörülebilir kullanım süresi içerisinde taşıdığı riskler hakkında gerekli
bilgileri sağlar ve bu risklere karşı gerekli önlemleri alır.
d)
Ürünlerin taşıdığı risklerden kaçınmak için, bu ürünlerin piyasaya arzının
durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi veya
tüketiciden geri çağırılması önlemi de dahil olmak üzere gerekli önlemleri
alır. Ürünün geri çağırılması önlemine, diğer önlemlerin riski önlemede
yetersiz kaldığı durumlarda başvurulur.
e)
Yetkili kuruluşlar talep ettiğinde, tedarik ettiği ürünlerinin taşıdığı
riskleri önlemeye yönelik tedbirlerde işbirliği yaparlar.
f)
Risk taşıyan ürünlerle ilgili olarak kendiliğinden veya yetkili kuruluşun
talebi üzerine bu Yönetmelik kapsamında gerekli düzeltici önlemleri aldıktan
sonra bu önlemler ve ürünün içerdiği riskler hakkındaki bilgileri,
tüketicilerin ürünün taşıdığı riskler hakkında yeterli ve etkin bir şekilde
uyarılmasını sağlayarak etkili olacak şekilde duyurur ve duyurunun kapsamına
göre engellilerin erişebilirliğini dikkate alır. Duyuru, asgari aşağıdaki
bilgileri içerir:
1)
Ürünü tanıtacak marka, model veya cins ismi veya diğer ayırt edici özellikler.
2)
Mümkün ise ürünün fotoğrafı veya resimli tasviri.
3)
Alınan önlem.
4)
Önlemi gerektiren sorunun açık ve anlaşılır tarifi.
5)
Sorumlu üreticinin isim, adres ve diğer iletişim bilgileri.
6)
Riskten sakınmak veya sorunu gidermek için önerilen yöntemler.
(3)
Üreticiler tarafından ikinci fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen uyarı
yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması, üreticiyi bu Yönetmelikte belirtilen
diğer yükümlülükleri yerine getirmekten muaf tutmaz.
(4)
Üreticiler ikinci fıkrada belirtilen önlemleri yetkili kuruluşun yapacağı
denetimden önce gönüllü olarak kendiliğinden alabileceği gibi, yetkili
kuruluşun talebi üzerine de yerine getirir.
Dağıtıcıların yükümlülükleri
MADDE 7 – (1) Dağıtıcılar, kendi
faaliyetleri ile sınırlı olmak üzere;
a)
Üreticiler ve yetkili kuruluşlarla etkin bir işbirliği yapar. Özellikle
risklerin önlenmesine yönelik alınan önlemler kapsamında ürünün risk taşıdığı
her durumda üreticiyi ve 9 uncu madde kapsamında yetkili kuruluşu
bilgilendirir. Ürünün menşeinin izlenebilirliği için gerekli belgeleri
bulundurur, talebi halinde yetkili kuruluşa sunar. Yetkili kuruluşun
talimatlarını ivedilikle yerine getirir.
b)
Sahip oldukları bilgi ve mesleki birikim çerçevesinde bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olmadığını bildikleri veya bilmelerinin gerektiği ürünleri tedarik
etmeyerek, genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğun sağlanmasına yardım
edecek şekilde faaliyette bulunur.
c)
Üreticinin ürüne ilişkin riskler ve önlemler hakkında kendilerine bildirdiği
bilgileri, varsa tedarik zincirindeki bir sonraki dağıtıcıya iletmek ve 6 ncı
maddenin ikinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen duyuruyu müşterilerinin
kolaylıkla görebileceği veya ulaşabileceği yerlere koymak zorundadır.
Yetkili kuruluşların yetki ve sorumlulukları
MADDE 8 – (1) Yetkili kuruluşlar, sorumlu
oldukları ürün gruplarına ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya
teknik düzenlemelerde insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler bulunmadığı
veya belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler bulunmadığı
durumlarda, ürünlerin güvenli olması amacıyla üreticilerin ve dağıtıcıların bu
Yönetmelikte belirlenen yükümlülüklere uymalarını sağlar.
(2)
Ürünlerin genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğunun denetimi, Kanun ve
13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe
konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde, ilgili mevzuat hükümleri ile ürün grupları bazında sorumlu
kılınan yetkili kuruluşlar tarafından yapılır.
(3)
Bir ürün grubu için ilgili mevzuat hükümleri kapsamında birden çok yetkili
kuruluşun sorumlu olması halinde, genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğun
denetimi, ilgili tüm kuruluşlar tarafından sorumlulukları dahilinde eşgüdüm
içerisinde yapılır. Yetkili kuruluşlar arasında ürüne ilişkin denetim ve idari
yaptırımların hangi kuruluş tarafından uygulanacağına dair tereddüt hasıl
olduğu durumlarda, yetkili kuruluşlar arasında görev dağılımının belirlenmesi
konusunda bir işbirliği protokolü imzalanması yolu tercih edilebilir.
(4)
Üçüncü fıkrada belirtildiği şekilde bir ürün grubunun genel ürün güvenliği
gereklerine uygunluğunun denetiminden birden çok yetkili kuruluşun sorumlu
olduğu durumlarda, yetkili kuruluşlar arasında sorumluluk alanları hakkında bir
anlaşmazlık ortaya çıkması halinde, anlaşmazlığın çözümü hakkında karar,
Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik kapsamında kurulan
Piyasa Gözetimi ve Denetimi Koordinasyon Kurulu tarafından verilir.
(5)
Bir ürün grubunun genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğunun denetimi
konusunda herhangi bir yetkili kuruluşun sorumlu olmadığı durumlarda,
sorumluluğun hangi yetkili kuruluş tarafından üstlenilmesi gerektiğine ilişkin
karar, benzer olan ve benzer güvenlik değerlendirmeleri gerektiren ürünlerin
aynı yetkili kuruluşça denetlenmesi esas olmak üzere Ürünlerin Piyasa Gözetimi
ve Denetimine Dair Yönetmelik kapsamında kurulan Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Koordinasyon Kurulu tarafından verilir.
(6)
Yetkili kuruluş;
a)
Tüm ürünlerde;
1)
Ürünün piyasaya arzından nihai kullanıcıya ulaştığı aşamaya kadar, ürünlerden
numune almaya ve ürünün güvenliğine ilişkin özellikleri ile ilgili olarak
yeterli ölçek ve sıklıkta denetim yapmaya,
2)
İlgili taraflardan gerekli her türlü bilgi ve belgeyi talep etmeye,
b)
Belirli durumlarda risk taşıyabilecek ürünlerde;
1)
Ürünün taşıyabileceği riskler hakkında uygun, açık ve kolayca anlaşılabilir
Türkçe uyarılarla işaretlenmesini talep etmeye,
2)
Ürünün piyasaya arzını, güvenliğini temin edecek ön koşullara tabi tutmaya,
c)
Belirli kişiler bakımından risk taşıyabilecek ürünlerde;
1)
Risk altındaki kişilerin muhtemel riskler hakkında zamanında ve uygun
şekillerde uyarılmasını ve bilgilendirilmesini talep etmeye,
ç)
Tehlikeli olduğuna dair belirtilerin bulunduğu ürünlerde, riskin ciddiyeti ile
orantılı olarak;
1)
Ürünlerin piyasaya arzını, piyasada bulundurulmasını, önerilmesini veya teşhir
edilmesini, gerekli değerlendirmeler ve kontroller için ihtiyaç duyulacak zaman
süresince geçici olarak durdurmaya,
d)
Tehlikeli ürünlerde, riskin ciddiyeti ile orantılı olarak;
1)
Ürünün piyasaya arzını yasaklamaya ve yasağın uygulanmasını sağlamak üzere
gerekli önlemleri almaya,
e)
Piyasada bulunan tehlikeli ürünlerde, riskin ciddiyeti ile orantılı olarak;
1)
Ürünün ivedilikle piyasaya arzının durdurulmasını, piyasada bulundurulmasının
önlenmesini, piyasadan çekilmesini ve ürünün taşıdığı riskler hakkında
tüketicilerin uyarılmasını talep etmeye veya bu önlemleri kendisi almaya,
2)
Uygun olduğu durumlarda üreticiler ve dağıtıcıların eşgüdümlü bir biçimde
hareket ederek ürünleri geri çağırmasını, ürünlerin uygun koşullarda imhasını
talep etmeye veya bu önlemleri kendisi almaya,
yetkilidir.
(7)
Altıncı fıkranın (e) bendinde öngörülen tüketicinin elindeki ürünlerin geri
çağrılması önlemi, alınan diğer önlemlerin riskin ortadan kaldırılmasında
yetersiz kalması durumunda son çare olarak uygulanır. Söz konusu önlem, mevcut
olması halinde, iyi uygulama kodları çerçevesinde uygulanabilir.
(8)
Yetkili kuruluş, yayımlanmış iyi uygulama kodlarına dayanarak üretici ve
dağıtıcıların gönüllü faaliyetlerini destekler.
(9)
Ürünün ciddi bir risk arz edip etmediğine ilişkin yetkili kuruluş tarafından
yapılacak değerlendirme, her bir olay bazında münhasıran yapılacaktır. Yetkili
kuruluşlar, gerekli gördükleri durumlarda, sorumlu oldukları ürün grupları
bazında, risk değerlendirmesi kriterlerine ilişkin Türkçe rehberler yayımlar.
Bu rehberler özellikle, ilgili sektörde ciddi riskin tanımlanmasına ilişkin
kriterleri belirlemeyi ve ciddi risk taşıyan ürüne karşı alınacak önlemlerde
uygulamada birlik sağlamayı amaçlar.
(10)
Yetkili kuruluşun bu madde kapsamında alınacak önlemlere ilişkin talepleri;
üreticilere, kendi faaliyetleri ile sınırlı olmak kaydıyla ve tedarik
zincirinde yer alan ilk dağıtıcı öncelikli olmak kaydıyla dağıtıcılara ve
gerektiği hallerde üründen kaynaklanan riskleri önlemeye yönelik faaliyetlerde
işbirliği sağlanacak diğer kişilere yönelik olacaktır.
(11)
Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, yetkili kuruluşlar bu Yönetmelik kapsamı ürün gruplarında;
a)
Ürün güvenliği konusunda bilimsel ve teknik bilgiyi takip eder ve günceller.
b)
Ürün ve risk kategorileri itibarıyla sektörel denetim programları hazırlar,
uygular ve bu programları periyodik olarak günceller; sektörel denetim
programlarının uygulanması ile ilgili faaliyetleri, bulguları ve sonuçları
izler. Programla ilgili genel bilgileri ve değişiklikleri Bakanlıkça talep
edilen şekilde ve sürede Bakanlığa gönderir.
c)
Denetim faaliyetlerini ve bunların etkinliğini düzenli olarak gözden geçirir,
değerlendirir, gerektiğinde gözetim ve denetim yaklaşımını günceller ve
uygulamada bulunan birimlerini yeniden yapılandırır.
(12)
Yetkili kuruluş, bu Yönetmelik kapsamına giren konulara ilişkin şikâyetlerin
ulaştırılabileceği veya bilgi alınabilecek ürün güvenliği yardım masası
oluşturur, şikayetlerin takibini yapar ve bu birimin görev alanına giren
konular ile irtibat bilgilerini uygun bir şekilde duyurur.
(13)
Yetkili kuruluş, ürünün ciddi risk taşıdığı haller dışında, önlemlere ilişkin
nihai kararı almadan önce ilgili taraflara savunma yapabilmesi için on iş
gününden az olmamak üzere makul bir süre verir. Ürünün ciddi risk taşıdığı
hallerde, savunma süresi yetkili kuruluş tarafından önlem uygulandıktan sonra
ilgili taraflara bilahare verilir.
(14)
Yetkili kuruluş bu Yönetmelik kapsamında aldığı önlem ve idari yaptırıma
ilişkin kararını ilgili taraflara bildirdiği tebligatta bu kararın dayandığı
gerekçeleri, varsa çözüm önerilerini, yasal itiraz yollarını ve süre
sınırlarını da belirtir.
Bildirim yükümlülüğü
MADDE 9 – (1) Üreticiler ve dağıtıcılar
sahip oldukları bilgi ve mesleki birikim çerçevesinde, piyasaya arz ettikleri
veya piyasada bulundurdukları bir ürünün genel güvenlik gerekleri açısından
tüketicilere yönelik riskler taşıdığını bildikleri veya bilmelerinin gerektiği
durumlarda, tüketicilere yönelik riskleri önlemek için risk teşkil eden
hususlar ile alınan düzeltici önlemler ve sonuçları hakkında yetkili kuruluşu
ivedilikle ve ayrıntılı bir biçimde bilgilendirir.
(2)
Ciddi risklerin varlığı hallerinde, birinci fıkrada bahsi geçen bilgilendirme
en az aşağıdakileri içermelidir:
a)
Ciddi risk arz eden ürün veya ürün grubunun tam olarak belirlenmesini mümkün
kılacak bilgiler.
b)
Ciddi risk arz eden ürünlerin oluşturduğu risklerin tam tanımlanması.
c)
Ciddi risk arz eden ürünün izlenebilirliği ile ilgili kullanılabilir bütün
bilgiler.
ç)
Tüketicileri riskten korumak için alınacak önlemlerin tanımlanması.
(3)
Yetkili kuruluş, erken müdahale ve hızlı bilgi değişiminin sağlanabilmesi
amacını gözeterek;
a)
8 inci maddenin altıncı fıkrasının (b) ila (e) bentlerinde öngörülen önlemlerin
alınması halinde; bu önlemleri, önlemlerin alınış nedenlerini, önlemlerde
meydana gelen değişiklikleri ve önlemlerin kaldırılması hakkında bilgileri,
b)
Ciddi risk taşıyan bir ürünün piyasaya arzının veya kullanımının yasaklanması,
kısıtlanması veya özel koşullara tabi tutulmasına yönelik bir önlem
aldıklarında, önlem almaya karar verdiklerinde, üretici ve dağıtıcılara bu
yönde alınabilecek zorunlu veya ihtiyari önlemler konusunda yol
gösterdiklerinde veya onlarla ortak bir anlayışa vardıklarında; alınan
önlemleri, önlemlerin sürelerini, alınış nedenlerini, alınan önlemlere ilişkin
değişiklikleri veya alınan önlemlerin kaldırılması hakkında bilgileri, üretici
ve dağıtıcılar tarafından alınan gönüllü önlemleri en az aşağıdaki hususları
içeren bilgiler ile birlikte;
1)
Ürünün ve üründen kaynaklı riskin tam olarak belirlenmesini mümkün kılacak
bilgileri,
2)
Her türlü test ve analiz sonuçları ile risk düzeyi değerlendirmesine ilişkin
sonuçların özetleri de dahil olmak üzere bahse konu riskin tanımını,
3)
Ürünün izlenebilirliğine ilişkin bilgiler ve var ise alıcı ülke bilgileri ile
alıcı ülkedeki tedarik zinciri bilgileri,
4)
Tüketicileri riskten korumak için alınan veya alınması öngörülen önlemlerin
süresi ve içeriğine ilişkin bilgileri,
27/7/2013
tarihli ve 28720 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Sonuç ve Önlemlerin Kaydı ve Bildirimi Yönetmeliğinde belirlenen usul ve
esaslara uygun olarak Bakanlığa bildirir.
(4)
Üçüncü fıkra kapsamında bildirimi yapılan önlemin bir kimyasal maddenin,
karışımın veya ürünün kullanımını veya piyasaya arzını kısıtlamayı amaçladığı
durumlarda ve mevcut olduğu hallerde, yetkili kuruluş ivedilikle söz konusu
madde veya karışım ile bilinen ve mevcut ikamelerine ilişkin verilerin bir özetini
veya referanslarını, Bakanlığa bildirir. Söz konusu bildirimde, alınan
önlemlerin tüketici sağlığı ve güvenliği üzerine beklenen etkilerine ilişkin
bilgiler ile 23/6/2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması
Hakkında Yönetmeliğe uygun şekilde yürütülmüş risk analizi de yer alır.
(5)
Bakanlık bu madde kapsamında yetkili kuruluşlardan derlediği bilgilerin kaydını
tutar. Bu bilgileri gerekli görülen durumlarda, karşılıklılık esasında Avrupa
Komisyonuna iletebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Gizlilik, ticari sırlar ve şeffaflık
MADDE 10 – (1) Yetkili kuruluş,
tüketicilerin üründen kaynaklanan risklere ilişkin bilgi sahibi olmaları
amacıyla, bu Yönetmelik kapsamında yer alan tehlikeli ve ciddi risk arz eden
ürünlere ilişkin olarak ürünü ve riski tanımlayan bilgiler ile üreticiler,
dağıtıcılar veya kendisi tarafından alınan önlemleri kendi internet sitesinde
veya gerekli gördüğü diğer uygun yöntemlerle ilan eder.
(2)
Yetkili kuruluş, bu Yönetmelik hükümlerini uygularken kişisel verilere dair,
ticari sır niteliğindeki veya fikrî ve sınai mülkiyet hakkına ilişkin edindiği
bilgilerin gizliliğini korumakla yükümlüdür. Ancak, insan sağlığı ve
güvenliğinin gerektirdiği hallerde bu bilgilerin açıklanması bu kapsamda
sayılmaz.
Ürün sorumluluğu tazminatı
MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında, Kanunun 6 ncı maddesi gereğince ürün sorumluluğu tazminatı
kapsamındaki haklar saklıdır.
Komite toplantılarına katılım
MADDE 12 – (1) Avrupa Komisyonu bünyesinde,
Genel Ürün Güvenliğine İlişkin 2001/95/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi
Direktifinin uygulanmasına ilişkin gerçekleştirilen Komite toplantılarına
Bakanlık tarafından katılım sağlanır.
İdari yaptırım
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı davrananlar hakkında, Kanunda öngörülen idari yaptırımlar uygulanır.
Üretici ve dağıtıcıyı sorumluluktan kurtaran haller
MADDE 14 – (1) Piyasaya arz ettikleri veya
piyasada bulundurdukları ürünün bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını
tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan uygunsuzluğun
giderilmesi ve riskin ortadan kaldırılması için ürünün geri çağrılması da dâhil
olmak üzere gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen
gideren üreticiler ve dağıtıcılar için Kanunda düzenlenen idari yaptırımlar
uygulanmaz.
Avrupa Birliği mevzuatına uyum
MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik Genel Ürün
Güvenliğine İlişkin 2001/95/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Direktifi
dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik 12/3/2021
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.