|
EMEKLİLİK GÖZETİM MERKEZİ
ÇALIŞMA
ESASLARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Kurum tarafından görevlendirilen emeklilik
gözetim merkezinin kuruluş, teşkilat, yönetim ve faaliyetlerine ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik
Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun 20/A maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık:
Hazine ve Maliye Bakanlığını,
b) Emeklilik
gözetim merkezi: Kurum tarafından Kanunun 20/A maddesi uyarınca
görevlendirilen tüzel kişiyi,
c) Fon: Emeklilik
yatırım fonunu,
ç) Kanun:
28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım
Sistemi Kanununu,
d) Katılımcı:
Emeklilik sözleşmesine göre ad ve hesabına bireysel emeklilik hesabı açılan
gerçek kişiyi,
e) Kurum:
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,
f) Şirket: Kanuna
göre kurulan emeklilik şirketini,
g) Yönetim
Kurulu: Emeklilik Gözetim Merkezi Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Teşkilat Yapısı
Emeklilik
gözetim merkezi
MADDE 4 –
(1) Kurum, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir tüzel kişiyi Kanunun
20/A maddesinde sayılan kamusal faaliyetleri yerine getirmek üzere
emeklilik gözetim merkezi olarak görevlendirir.
(2) Emeklilik
gözetim merkezinin sermayesinin en az yüzde elli birinin şirketlere ait
olması ve her şirketin eşit hisseye sahip bulunması zorunludur. Emeklilik
gözetim merkezinin hisseleri nama yazılıdır.
(3) Hisse
devralmak suretiyle veya yapılacak sermaye artışı ile yeni hisseler ihdas
edilmesi yoluyla emeklilik gözetim merkezine ortak olunur. Hisse devri
emeklilik gözetim merkezi ana sözleşmesinde belirlenen usullere göre
yapılır.
Ana sözleşme
MADDE 5 –
(1) Emeklilik gözetim merkezinin ana sözleşmesinde ve ana sözleşme
değişikliklerinde Kurumun uygun görüşü aranır. Kurum tarafından uygun
görülmeyen değişiklik tasarıları genel kurul gündemine alınamaz ve
görüşülemez. Kurumun uygun görüşü olmaksızın ana sözleşme değişiklikleri
Ticaret Siciline tescil edemez.
Yönetim Kurulu
ve teşkilat
MADDE 6 –
(1) Yönetim Kurulu, emeklilik gözetim merkezinin yönetim ve temsil
organıdır. Yönetim kurulu, Bakanlıkça atanan bir temsilci, Kurum tarafından
atanan bir temsilci, diğer hissedarların seçtiği birer temsilci ve
emeklilik gözetim merkezi genel müdüründen oluşur.
(2) Bakanlık ve
Kurum temsilcilerinin asgari on yıl kamu hizmetine ve bireysel emeklilik
alanında deneyime sahip olması gerekir. Diğer hissedarları temsil eden
Yönetim Kurulu üyelerinin, temsil ettikleri kurum veya kuruluşlarda yönetim
kurulu üyesi veya genel müdür unvanlarından birini taşıması gerekir.
(3) Yönetim
Kuruluna Kurum temsilcisi başkanlık eder.
(4) Yönetim
Kurulu üyelerinin, temsil ettikleri kurum veya kuruluşlardaki görevlerinden
ayrılmaları durumunda bu kişilerin Yönetim Kurulu üyeliği sona erer.
(5) Emeklilik
gözetim merkezi genel müdürü, Yönetim Kurulu üyelerinin önerdiği aday veya
adaylar arasından, Kurumun uygun görüşü alınarak yönetim kurulunca atanır.
(6) Genel müdür
ve varsa genel müdür yardımcılarının, bireysel emeklilik mevzuatı uyarınca
şirket genel müdür ve genel müdür yardımcılarında aranan nitelikleri
taşıması gerekir.
(7) Genel müdür,
ilgili mevzuat ve Kurum tarafından emeklilik gözetim merkezine verilen
gözetim görevleri bakımından Kuruma karşı sorumludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Görevler ve Çalışma
Esasları
Günlük gözetim
ve denetim
MADDE 7 –
(1) Emeklilik gözetim merkezi, şirketlerin ve bireysel emeklilik
aracılarının faaliyetlerinin veri tabanı esaslı günlük gözetim ve
denetiminin Kurum tarafından yapılabilmesini teminen aşağıdaki
faaliyetlerde bulunur:
a) Kurum
tarafından yapılacak gözetim faaliyetleri için gerekli altyapıyı oluşturur,
şirketlerden gözetime esas verileri toplar, veri tabanı kayıtlarını
konsolide eder, bu kayıtları elektronik ortamda saklar, standart bir veri
tabanı desenine dayalı bireysel emeklilik sistemi elektronik veri ambarını
oluşturur ve depolanan verilerin güvenliğini sağlar. Standart hale
getirilmiş verileri belirlediği yazılım unsurları ile sorgulayarak
katılımcının bireysel emeklilik hesabı ile ilgili bilgileri şirket
kayıtlarına paralel olarak üretmeyi sağlar.
b) Şirketlerin
gözetime esas verilerini, Kurum tarafından belirlenen esaslara göre,
güvenli hatlar üzerinden, tahsis ettiği elektronik alanlara şirketlerce
verilerin yüklenmesi suretiyle toplar.
c) Bireysel
emeklilik hesaplarına ilişkin iş ve işlemlerin gözetimini, bireysel
emeklilik sistemi elektronik veri ambarına gün sonu itibarıyla şirketlerce
iletilen veriler üzerinden, bireysel emeklilik mevzuatında tanımlanmış
esaslara, emeklilik sözleşmelerine ve emeklilik planlarına uygunluğunu
sınayan yazılım temelli doğrulama kuralları ile gerçekleştirir. Doğrulama
kuralları ile kontrol edilecek parametreleri şirketlere bildirir.
ç) Şirketlerin
gözetime esas verilerinin mali tablolardaki veriler ile tutarlılığının
kontrol edilmesi amacıyla Kurum tarafından uygun görülen yöntemlerle mali
tablolardaki ilgili verileri toplar ve konsolide eder. Bu veriler
arasındaki tutarsızlıkları Kuruma raporlar.
d) Kurum
tarafından istenen bilgilerle sınırlı kalmak kaydıyla, gerektiğinde
şirketin veri tabanı kayıtlarına erişip kaynakta doğrulama işlemi
yapabilir. Bu işlemi, güvenli hatlar üzerinden şirketin veri tabanına veya
bu amaçla özel olarak hazırlanmış ara birimler üzerinden ayna veri tabanına
veyahut söz konusu veri tabanının uygun bir elektronik görünümüne erişerek
gerçekleştirir.
e) Verimli
iletişim ve gözetimin sağlanmasını teminen, iletişim protokolü ve benzeri
teknik uygulama esaslarında yapılması gereken değişiklikler hakkında Kuruma
bilgi verir.
f) Kurum
tarafından belirlenen esaslara göre Devlet katkısı iş ve işlemlerinin
yürütülmesini sağlar.
g) Kurum
tarafından belirlenen usul ve esaslara göre, ihtiyaç duyulan verileri almak
üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar ve işveren, çalışan veya
şirketlerin kullanımına yönelik ortak platformlar kurar.
ğ) Fonlara
ilişkin Kanun, ilgili mevzuat ve Kurumun tevdi edeceği görevler kapsamında
iş ve işlemlerin yürütülmesini sağlar.
Katılımcı
bilgilerinin saklanması
MADDE 8 –
(1) Emeklilik gözetim merkezi, şirketlerce gönderilen katılımcı bilgileri
ile emeklilik sözleşmesi bilgilerini elektronik ortamda saklar. Birikimler
ile yatırım hareketlerinin takibini katılımcı bazında yapar ve
katılımcılara ait bireysel emeklilik hesaplarının ve fonların
konsolidasyonunu gerçekleştirir.
(2) Kurum
tarafından görev verilmesi durumunda, şirketler arası aktarım ve benzeri
hususlardaki taleplerin sonuçlandırılmasını temin eder.
Gözetim
raporları
MADDE 9 – (1)
Emeklilik gözetim merkezi, Kurum tarafından uygun görülen metot ve biçimde
gözetim raporları hazırlar ve güvenli hatlar üzerinden Kuruma iletir.
Şirketlerin faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında mevzuata aykırı olduğu
tespit edilen uygulamaları Kuruma bildirir.
Bireysel
emeklilik aracılarına ilişkin işlemler
MADDE 10 –
(1) Emeklilik gözetim merkezi, bireysel emeklilik aracıları siciline ve
bireysel emeklilik aracıları sınavına ilişkin işlemleri yürütür.
(2) Emeklilik
gözetim merkezi, bireysel emeklilik aracılarına ve şirketlerin personeline
yönelik, yerinde veya uzaktan elektronik ortamda eğitim sunabilir, deneme
sınavları yapabilir.
(3) Emeklilik
gözetim merkezi, bireysel emeklilik aracılarının faaliyetlerinin mevzuata
uygunluğunu izler, performanslarını ölçer ve sonuçlarını Kuruma raporlar.
(4) Bireysel
emeklilik aracıları hakkında Kurum tarafından yürütülen disiplin
işlemlerinde, ilgili mevzuat kapsamında verilen görevleri yerine getirir.
İstatistikî
analizler
MADDE 11 –
(1) Emeklilik gözetim merkezi, istatistikî analizlere yönelik aşağıdaki
faaliyetleri yürütür:
a) Topladığı
verilerle ileriye yönelik modelleme ve analizler yapar, bireysel emeklilik
sisteminin güvenilir ve şeffaf bir şekilde işletilmesini teminen gerekli
önerilerde bulunur.
b) Katılımcılara
ait demografik parametreleri sürekli ölçüm prensibi ile izler, yıllık gelir
sigortası ile mortalite ve morbidite tabloları dahil olmak üzere aktüeryal
tablolar üretir.
c) Kurumun talebi
halinde veya şirketlerden ya da Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik
Şirketleri Birliğinden talep gelmesi durumunda ise Yönetim Kurulunun uygun
görmesi kaydıyla, güncel veya ileriye yönelik standart ürün karlılık
testleri hazırlar, mevzuat değişikliklerinin sektöre etkisine ve bireysel
emeklilik sisteminin geliştirilmesine yönelik gerekli projeksiyon, veri
analizi ve anket çalışmaları yapar.
Emeklilik
planları
MADDE 12 – (1)
Emeklilik gözetim merkezi, günlük gözetim ve kamunun bilgilendirilmesi
amacıyla, şirketlerin emeklilik planlarının ve sözleşme dâhilinde sağlanan
her türlü ek faydaların kaydını tutar. Emeklilik planlarının, günlük
gözetime uygunluğunun sağlanmasını teminen gerekli teknik kontrolleri yapar
ve sonuçlarını Kuruma raporlar.
(2) Emeklilik
gözetim merkezi, uygulamaya konulmadan önce, şirket ile birlikte, onaylı
emeklilik planının günlük gözetime uygunluğuna ilişkin test çalışmalarını
yürütür. Test çalışmaları sonucunda doğrulama kurallarına ilişkin sağlanan
mutabakat Kuruma bildirilir.
Teknik
altyapının uygunluğunun sınanması
MADDE 13 –
(1) Emeklilik gözetim merkezi, emeklilik faaliyet ruhsatı başvurularında
şirketlerin teknik altyapılarının günlük gözetim ve denetime uygunluğunu
sınar ve buna ilişkin hazırladığı raporu Kuruma gönderir. Kurum tarafından
görev verilmesi halinde, faaliyetine devam eden şirketlerin teknik
altyapılarına ilişkin sınama ve değerlendirme işlemlerini de yürütür.
(2) Emeklilik
gözetim merkezi, bireysel emeklilik sistemine ilişkin günlük gözetime esas
veri iletiminde aksama olmaması için şirketlerin teknik altyapı
eksikliklerinin giderilmesine yönelik gerekli uyarılarda bulunur.
Süreklilik arz eden aksaklıkları Kuruma bildirir.
Bilgilendirme
ve şikayetler
MADDE 14 –
(1) Emeklilik gözetim merkezi, tarafsızlık ilkesine uygun olarak kamunun,
şirketlerin ve katılımcıların bilgilendirilmesine yönelik çalışmalar yapar,
şikayetleri değerlendirir. Bilgilendirme kapsamında aşağıdaki faaliyetleri
yürütür:
a) Bireysel
emeklilik sistemine ve şirketlere ilişkin yaptığı istatistikî çalışmaların
sonuçları hakkında kamuoyunu bilgilendirir.
b) Bireysel
emeklilik sisteminin işleyişine, emeklilik planlarına, bireysel emeklilik
aracıları siciline, fonlara ve benzeri konulara ilişkin olarak, ilgili
mevzuat çerçevesinde tarafları bilgilendirir. Eksik ve yanlış
bilgilendirmeden kaynaklanabilecek hatalı uygulamaların tespitine yönelik
kontrol sistemleri oluşturabilir. Bu işlemleri, bünyesindeki çağrı merkezi
veya diğer iletişim araçlarını kullanarak yapabilir.
c) Ticari sırların
ihlal edilmemesi kaydıyla, şirketlerin talebi üzerine özel bilgi raporları
üretebilir, bu raporların bir örneğini eş zamanlı olarak Kuruma gönderir.
ç) Kurum
tarafından belirlenen usul ve esaslara göre katılımcılara ait konsolide
edilmiş sözleşme ve birikim bilgilerini sunabilir.
(2) Emeklilik
gözetim merkezi, yazılı veya kayda alınmış olma koşuluyla sözlü şikayetleri
tarafsız olarak inceler ve değerlendirmelerde bulunur; inceleme için
gerekli bilgi ve belgeleri ilgili kişi, kurum ve kuruluşlardan talep
edebilir. Gerekli görülmesi halinde şikâyet doğrultusunda Kurumu
bilgilendirir.
(3) Emeklilik
gözetim merkezi, katılımcıların bilgi taleplerinde, bilgilendirme
faaliyetlerinin güvenli olarak yapılabilmesi amacıyla katılımcı kimliğinin
doğrulanmasını sağlayacak bilgi ve belgeleri isteyebilir.
(4) Emeklilik
gözetim merkezi, katılımcılar, bireysel emeklilik aracıları, ilgili diğer
kişi, kurum ve kuruluşlar ile doğrudan veya dolaylı iletişim kurarak anket,
inceleme, araştırma ve benzeri çalışmalar yapabilir.
Bireysel
emeklilik sisteminin tanıtımı ve uluslararası kurumlarla ilişkiler
MADDE 15 –
(1) Emeklilik gözetim merkezi, kamu yararına yönelik olarak ve bireysel
emeklilik sisteminin tanıtımı ve geliştirilmesi amacıyla yapılacak ortak
faaliyetlerin organizasyonunu yürütebilir.
(2) Emeklilik
gözetim merkezi, Kurum tarafından uygun görülmesi halinde, faaliyet
konusuna ilişkin olarak yurt içinde veya yurt dışında ilgili kuruluşlar ile
ilişkiler kurar, yurt içinde veya yurt dışında kurulmuş veya kurulacak
organizasyonlara üye olur, teknik bilgi değişimi yapar; toplantı, panel ve
eğitim programları düzenler.
Diğer görevler
MADDE 16 –
(1) Emeklilik gözetim merkezi, Kurum tarafından görev verilmesi halinde,
hayat sigortaları ve diğer sigorta branşlarında gözetim altyapısını
oluşturur ve işletir; bu sigorta branşlarına ilişkin teknik altyapı sınama
ve değerlendirme işlemlerini yürütür.
(2) Emeklilik
gözetim merkezi, hayat ve diğer sigorta branşları ile bu branşlarda
faaliyet gösterecek aracılara yönelik olarak, Kurum tarafından verilen
diğer görevleri yerine getirir.
(3) Kurum
tarafından belirlenen usul ve esaslara göre, bireysel emeklilik sisteminin
iş ve işleyişindeki gerekli operasyonları yürütmek için konusuna göre tüm
kamu ve özel kurum ve kuruluşlarıyla ilgili veri paylaşımı protokollerine
taraf olarak gerekli veri entegrasyonunu gerçekleştirir.
(4) Üyelerine
veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf,
sandık, tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair ticaret şirketinin
emekliliğe yönelik faaliyetleri kapsamında Kurum tarafından tevdi edilen
görevleri yerine getirir.
(5) Kanun ve
ilgili mevzuat ile tevdi edilen görevler ile Kurumun tevdi edeceği diğer
görevlerin yürütülmesini sağlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Mali katkı ve
ücretlendirme
MADDE 17 –
(1) Şirketler emeklilik gözetim merkezinin yeterli mali güce sahip olmasını
teminen, gereken mali katkıyı hisseleri oranında sağlar.
(2) Emeklilik
gözetim merkezi, sunduğu hizmetler karşılığında alacağı ücretleri, maliyet
unsurlarını ve mali yeterliliğini göz önünde bulundurarak belirler. Bir
sonraki takvim yılında uygulanması öngörülen ücret tarifeleri her yılın
Aralık ayı sonuna kadar Kuruma gönderilir. Gerekli hallerde, ücret tarifeleri
Kuruma bilgi vermek kaydıyla yıl içinde değiştirilebilir.
(3) Emeklilik
gözetim merkezi, yaptırması halinde bağımsız denetim raporunu ve yıllık
faaliyet raporunu Kuruma gönderir.
Bilgi ve
belgelerin gönderilmesi
MADDE 18 –
(1) Kanun kapsamındaki kurum, kuruluş ve kişiler emeklilik gözetim
merkezine verilen görevlerin yerine getirilmesini teminen talep edilen
bilgi ve belgeleri eksiksiz, doğru ve zamanında emeklilik gözetim merkezine
gönderir.
(2) Gönderilen
bilgi ve belgelerde hata veya eksiklik tespit edilmesi durumunda, hata,
eksiklik veya hataya yol açabilecek teknik sorunlar emeklilik gözetim
merkezinin taleplerine uygun olarak sorumlular tarafından giderilir.
(3) Emeklilik
gözetim merkezi şirketlerden temin ettiği verinin doğru, tam, tutarlı ve
zamanında iletilmesini ve mevcutta depolanan verinin kalitesinin
artırılmasını teminen verinin kalitesinin ölçümü için puanlama
metodolojileri geliştirebilir, verinin puanlama metodolojisine uyumluluk
seviyesini tespit eder ve Kuruma raporlar.
Gizli
bilgilerin saklanması
MADDE 19 –
(1) Emeklilik gözetim merkezi Yönetim Kurulu, genel müdür ve genel müdür
yardımcıları, uzmanlar ve diğer personeli, bu sıfatları dolayısıyla haiz
oldukları bilgi ve belgeler ile yazılımsal ve teknik donanımsal ayrıntıları
gerek görevleri süresince gerekse bu sıfatları sona erdikten sonra hiç bir
şekilde kullanamaz; üçüncü şahıslarla paylaşamaz ve yayımlayamaz. Bu
çerçevede, emeklilik gözetim merkezi, çalıştıracağı personelle gizlilik
sözleşmesi yapar.
(2) Birinci
fıkradaki hükümler, emeklilik gözetim merkezi adına bilişim, donanım, ağ
hizmetleri, çağrı merkezi ve doğrudan satış gibi hizmetleri sağlayan
kuruluşları da kapsar. Bu hizmetleri sağlayan kuruluşlarla gizlilik
sözleşmesi imzalanır.
(3) Gizli
bilgilerin saklanmasına ilişkin olarak, emeklilik gözetim merkezinin
yöneticileri ve çalışanları hakkında, Kanunun 23 üncü maddesinin altıncı,
yedinci ve sekizinci fıkra hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 20 –
(1) 12/1/2008 tarihli ve 26754 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Emeklilik
Gözetim Merkezi Çalışma Esasları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 21 – (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme
Kurumu Başkanı yürütür.
|