AKREP TÜRLERİNİN DOĞADAN YAKALANMASINA İLİŞKİN
USUL VE ESASLARA DAİR
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; akrep türlerinin yaşama ortamlarının korunması ve doğadan
yakalanmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, doğadan bilimsel amaçlı akrep türlerinin yakalanması hariç olmak
üzere, gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından
gerçekleştirilen doğadan akrep türlerinin yakalanmaları, akrep türlerinin doğal
ortamda varlıklarını sürdürebilmeleri, korunmaları ve yaşam alanları ile ilgili
hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 9 ve 20 nci
maddelerine, 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 1, 4,
10 ve 28 inci maddelerine, Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma
Sözleşmesinin 3 üncü maddesine, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 413, 415 ve 420 nci maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Akrep: Arachnida
(Örümcekgiller) sınıfının Scorpiones takımını oluşturan genellikle sıcak ve
nemli bölgelerde yaşayan, vücutları sert kitin bir tabaka ile örtülü, kıvrık ve
kalkık kuyruğunda zehir iğnesi bulunan eklembacaklıları,
b) Bakanlık: Tarım ve Orman
Bakanlığını,
c) Genel Müdür: Doğa Koruma ve
Milli Parklar Genel Müdürünü,
ç) Genel Müdürlük: Doğa Koruma ve
Milli Parklar Genel Müdürlüğünü,
d) İl Şube Müdürlüğü: Tarım ve
Orman Bakanlığı Bölge Müdürlüklerine bağlı ildeki Şube Müdürlüğünü,
e) Ön İzin: Doğadan akrep türü
yakalamak için üretim tesisi kurulması şartına bağlanarak verilen izni,
f) Tür: Eşeyli üreyen
organizmalarda doğal şartlarda kendi aralarında üreyebilen ve verimli nesiller
meydana getiren bireyler grubunu,
g) Yakalama İzni: Üretim tesisinin
kurulumundan sonra akrep türlerinin yakalanması maksadıyla verilen nihai izni,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İl Şube Müdürlüğünün
Görevleri, Doğadan Akrep Türlerinin Yakalanması, Başvuru,
Ön İzin ve Yakalama İzni
Süreci
İl şube müdürlüğünün
görevleri
MADDE 5 – (1)
İl şube müdürlüğü aşağıda belirtilen işlemlerin yürütülmesinden sorumludur:
a) Gerçek veya tüzel kişiler ile
kamu kurum ve kuruluşları tarafından doğadan akrep türlerinin yakalanabilmesi
ile ilgili yapılan başvuruların değerlendirmesini yapmak.
b) Doğadan akrep türlerinin
yakalanması sırasında, yakalama izninde belirlenen, yakalama miktarı, yakalama
zamanı, yakalama alanı, yakalama yöntemleri ve diğer şartlara uyulup
uyulmadığının kontrolünü yapmak, kayıt altına almak ve denetlemek.
c) Doğadan akrep türlerinin
yakalanacağı alanlar ile kesin yakalama tarihini, yakalama yapılacağı tarihten
en az on beş gün önce İçişleri Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının ilgili taşra
birimlerine bildirmek.
Doğadan akrep türlerinin
yakalanması
MADDE 6 – (1)
Doğadan akrep türlerinin yakalanması yasaktır. Ancak; insan veya hayvan sağlığı
için akrep zehrinden elde edilen ürünlerin üretilmesi maksadıyla izin ve onay
süreci tamamlanmış üretim tesislerine damızlık sağlanması için akrep türlerinin
doğadan yakalanmasına, mevcut akrep türlerinin doğal yayılış alanı içerisindeki
popülasyon devamlılığına olumsuz bir etkisinin olmaması durumunda, izin
verilebilir.
(2) Üreme dönemleri içerisinde
doğadan akrep türleri yakalanamaz.
(3) Hayvanlara acı çektiren,
uzuvlarına zarar veren, davranışları üzerine olumsuz etkisi olan ve aynı
zamanda taraf olunan uluslararası sözleşmeler ve ilgili mevzuat çerçevesinde
yasaklanan yöntemlerle doğadan akrep türlerinin yakalanması yasaktır.
(4) Hayvanların türlerine göre;
insanlara, hayvanlara ve çevreye zarar vermelerini engelleyecek ve kaçmalarını
önleyecek önlemler, üretim tesisi sahiplerince alınır. Tesis sahibi tarafından
doğadan yakalanan anaç bireylerin, bu bireylerden elde edilen yavruların ve
ölen bireylerin sayılarının bir envanter defterinde düzenli olarak tutulması
sağlanır. Kaçan akreplerin yakalanma masrafları ile bu hayvanların vereceği tüm
zararlardan, üretim tesisi sahibi sorumludur.
(5) Üretim tesisinde bulunan
akrep türleri, Genel Müdürlüğün izni olmadan üretim tesislerince doğaya
bırakılamaz.
(6) Üretim tesisinde bulunan
akreplerin nakli, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre yapılır ve nakil sırasında akreplerin doğaya kaçmaması için
gerekli tedbirler alınır.
(7) Doğadan yakalanan veya
tesiste üretilen akreplerin ve yumurtalarının yurt dışına gönderilmesi veya
satılması yasaktır.
Başvuru, ön izin ve
yakalama izni süreci
MADDE 7 – (1)
Doğadan akrep yakalamak isteyen gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve
kuruluşları ilgili mevzuat çerçevesinde alınan üretim tesisi kurma onay ve izin
belgeleri ile akrep üretim tesisi kuruluş amacına ilişkin insan veya hayvan
sağlığını ilgilendiren ürünlerin ruhsat, izin ve yetki belgelerini aldıktan
sonra akrep yakalama izni için aşağıda belirtilen belgelerle ve raporla akrep
türlerinin yakalanacağı ildeki il şube müdürlüğüne öncelikle ön izin
başvurusunda bulunur:
a) Hayvancılık Genel
Müdürlüğünden üretim tesisine ilişkin alınan ruhsat, onay veya belge.
b) Akrep üretim tesisi kuruluş
amacına ilişkin Sağlık Bakanlığından alınan tıp/sağlık uygulamaları
kapsamındaki kullanımına yönelik yakalama ve üretim ile ilgili izinler veya
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünden alınan hayvan sağlığını ilgilendiren
ürünlerin ruhsat, izin veya yetki belgeleri.
c) Doğadan Akrep Türü Yakalama Ön
İzin Başvuru Formu (EK-1).
ç) Doğadan Akrep Türü Yakalama Ön
İzin Başvuru Formunda belirtilen her bir tür için doğadan akrep türlerinin
yakalanabileceğini gösterir üniversitelerden alınan bilimsel rapor.
(2) Bilimsel raporda söz konusu
akrep türünün biyolojisi, yayılışı, popülasyonu, üreme dönemleri, doğadan
yakalama yöntemleri, doğal popülasyona zarar vermeyecek olan yakalama miktarı,
doğadan yakalamanın yapılacağı sahaları gösteren haritaların detaylı olarak
sunumu, uzmanın yakalamaya ilişkin görüşü ve alınması gereken tedbirler yer
alır.
(3) Birinci fıkrada belirtilen
belge ve raporlar başvuru yapılan ildeki il şube müdürlüğü tarafından
incelenir. Ön izin başvurusu uygun bulunmayanlara yazılı olarak gerekçeli
bildirimde bulunulur. Ön izin başvurusunun uygun bulunması halinde birinci
fıkrada yer alan belge ve raporlar değerlendirilmek üzere Genel Müdürlüğe
gönderilir ve Genel Müdürlükçe uygun bulunması halinde il şube müdürlüğüne ön
izin uygunluk yazısı gönderilir.
(4) Genel Müdürlük gerek görmesi
halinde, ilgili alanda belirtilen akrep türlerinin yakalanmasına ilişkin ikinci
bir bilimsel rapor isteyebilir.
(5) Doğadan yakalanacak akrep
türlerinin miktarına, Genel Müdürlükçe karar verilir ve bu miktar bilimsel
raporda yer alan miktardan fazla olamaz.
(6) Ön izin başvurusunun
geçerliliği 3 yıl, yakalama izninin geçerliliği ise 2 yıl ile sınırlıdır ve bu
süre zarfında gerçekleştirilmeyen doğadan akrep yakalanması talepleri için izin
süreci baştan başlatılır.
(7) İlgili mevzuat çerçevesinde
alınan üretim tesisi kurma onay ve izin belgelerine uygun olarak üretim
tesisinin kurulumunun gerçekleşmesinin ardından, tesisin kurulduğunu gösterir
belgeler ve dilekçe ile tesis sahiplerince yakalamanın yapılacağı ildeki il
şube müdürlüğüne yakalama izni başvurusunda bulunulur.
(8) İl şube müdürlüğünce uygun
bulunması halinde, değerlendirilmek üzere Genel Müdürlüğe yakalama izin
başvurusu gönderilir ve Genel Müdürlükçe uygun bulunması halinde il şube
müdürlüğüne yakalama izni uygunluk yazısı gönderilir.
(9) Doğadan akrep türlerinin
yakalanacağı alanlar ve kesin yakalama tarihi, yakalamanın yapılacağı tarihten
en az otuz gün önce yakalama iznini alan üretim tesisi sahibi veya temsilcisi
tarafından yakalamanın yapılacağı ildeki il şube müdürlüğüne dilekçe ile
bildirilir.
(10) Yakalama yapılacak ildeki il
şube müdürlüğünden en az bir kişinin ve masrafları başvuru sahiplerince
karşılanacak eklembacaklılar konusunda uzman en az bir kişinin doğadan akrep
türlerinin yakalama işlemi sırasında bulunması zorunludur. Yakalama miktarları
ve yerleri tutanağa bağlanır.
(11) Yakalama yapılacak il ile
tesisin kurulduğu ilin farklı olması durumunda, yakalama yapılan ildeki il şube
müdürlüğünce tutanağa bağlanan yakalama miktarları ve yerleri Genel Müdürlüğün
yanı sıra tesisin kurulduğu ildeki il şube müdürlüğüne de gönderilir.
(12) Doğadan akrep türü yakalamak
isteyen gerçek veya tüzel kişiler, aynı tür için yeni yakalama iznine en erken,
yaptığı son yakalamadan 5 yıl sonra başvurabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Cezalar
MADDE 8 – (1)
Akreplerin doğadan izinsiz yakalandığının tespit edilmesi halinde, yakalayan
şahıslara 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi
gereği idarî para cezası uygulanır.
(2) Akreplerin üretim
tesislerinden çıkacak şekilde kaçmaları ve insanlara, hayvanlara ve çevreye
zarar vermeleri ile ilgili engelleyici tedbirleri almadıkları tespit edilen
üretim tesisi sahiplerine 5199 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi gereği idarî para cezası uygulanır.
Yürürlük
MADDE 9 – (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
