|
DEMİRYOLU
İLE SEYAHAT EDEN YOLCULARIN
HAKLARINA
DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı; demiryolu ile seyahat eden yolcuların seyahat
öncesinde, esnasında, sonrasında ve kendilerini etkileyen kaza ve olaylarda
sahip olacakları hak ve yükümlülükleri, bu hakların geçerli olduğu
durumları ve yolculara hizmet sunan kuruluşların yerine getirmesi gereken
yükümlülüklerin belirlenmesi ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik hükümleri, ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde bir
seyahat belgesi ile hizmet alan yolcuları ve onlara hizmet veren demiryolu
tren işletmecilerini, acenteleri, gar ve istasyon işletmecilerini kapsar.
(2) Bu Yönetmelik
hükümleri;
a) Ulusal
demiryolu altyapı ağından bağımsız olan şehir içi raylı toplu taşıma
hizmetleri ile belli bir işletmenin veya kurumun dâhili yolcu taşıma
ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulmuş demiryolu altyapıları üzerinde
hizmet alan ve hizmet verenleri,
b) Ulusal
demiryolu altyapı ağından bağımsız olan altyapılar üzerinde, turistik,
tarihi, eğlence, müze sergilemesi, gösteri ve benzeri amaçlarla hizmet
alanları ve hizmet verenleri,
c) Ulusal
demiryolu altyapı ağında yapılan banliyö taşımacılık hizmetlerini
kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik; 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 478 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Acente:
Demiryolu taşımacılığı alanında; ticari mümessil, ticari vekil, satış
memuru veya müstahdem gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak
belirli bir yer veya bölge içinde daimi surette bir veya birden fazla
demiryolu tren işletmecisini ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi ve
onlar adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen ve Bakanlıkça yetki
belgesi verilen gerçek kişileri, kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
b) Aktarmalı
bilet: Bir veya birden fazla demiryolu tren işletmecisi tarafından sunulan
ardışık demiryolu taşımacılık hizmetinde bir taşıma sözleşmesi karşılığı
verilen bilet veya biletleri,
c) Alıcı: Bagaj
taşıma belgesinde belirtilen bagajın teslim edileceği kişiyi,
ç) Araç: Yolcunun
seyahat ettiği trende taşınan bebek arabası, bisiklet ve/veya motorlu
bisikletleri,
d) Bagaj: Yolcunun
yanında taşıyamayacağı hacim, boyut ve ağırlıkta olan ancak yolculuk
sonunda varılacak yerde kullanılmasına ihtiyaç duyulan seyahat belgesi
düzenlenmiş nesne ve diğer şahsi malları,
e) Bagaj taşıma
belgesi: Bagajın yolcudan alındığını gösteren, demiryolu tren işletmecisi
tarafından bagaj taşımasına ilişkin düzenlenen belgeyi,
f) Bagaj teşhis
kuponu: Bagajın hangi yolcuya ait olduğunun tespitini sağlayan belgeyi,
g) Bakan:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanını,
ğ) Bakanlık:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
h) Banliyö
taşımacılığı: Ulusal demiryolu altyapı ağına bağlı olan bir şehir merkezi
veya şehirleşmiş bölge, il ve civar bölgeleri arasında metro, hafif raylı
ve benzeri sistemlerle yapılan yolcu taşımacılığını,
ı) Bilet: Seyahat
belgesini,
i) Demiryolu
altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki demiryolu altyapısını güvenli bir
şekilde işletmek ve demiryolu tren işletmecilerinin hizmetine sunmak
hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
j) Demiryolu
Düzenleme Genel Müdürlüğü: Bu Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça yerine
getirilmesi gereken iş ve işlemleri yürütmekle görevli Bakanlık hizmet
birimini,
k) Demiryolu
sistemi: Bir bütün olarak demiryolu süreçlerine ait yapısal ve operasyonel
alt sistemler ile bunların işletilmesi ve yönetilmesini,
l) Demiryolu tren
işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu
taşımacılığı yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini
ve şirketleri,
m) El bagajı:
Yolcunun kendi denetim ve sorumlulukları altında olan, seyahat ettiği
vagonda muhafaza ettiği, demiryolu tren işletmecisi tarafından belirlenmiş
ölçü ve ağırlıktaki bagajları,
n) Engelli ve/veya
hareket kabiliyeti kısıtlı kişi: Fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal
yetilerinin herhangi birinde veya birkaçında daimi veya geçici olarak
çeşitli düzeyde kayıplarından dolayı taşımacılık hizmetini kullanırken
kısıtlılığı olan ve durumu tüm yolculara sunulan hizmetlerin, kişinin
ihtiyaçlarına göre özel itina ve uyarlama gerektiren kişiyi,
o) Eşya: Trende
yolcusu olmadan, demiryolu tren işletmecisi tarafından belirlenen hacim,
boyut, ağırlık ve çeşitlilikte taşınabilir, ticari olmayan nesneleri,
ö) Gar: Demiryolu
ile yolculuk edenlerin ihtiyaçlarının geniş ölçüde karşılandığı büyük tren
istasyonunu,
p) Gar ve istasyon
işletmecisi: Bir gar veya istasyonu işletmek üzere Bakanlıkça yetki belgesi
verilen kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
r) Gecikme:
Yayınlanan sefer tarifesine göre beklenen varış zamanı ile
gerçekleşen/gerçekleşecek varış zamanı arasındaki farkı,
s) Gönderici:
Eşyayı teslim eden, alıcıyı belirleyen ve bagaj taşıma belgesini imzalayan
kişiyi,
ş) İstasyon:
Trafikle ilgili hizmetlerin TCDD tarafından yürütüldüğü, yolcu ve/veya yük
taşımasını yapmaya yarayan demiryolu ve tesislerin bulunduğu yerleri,
t) Kaza: Maddi
hasar, ölüm, yaralanma gibi zararlı sonuçları olan, istenmeyen,
beklenmedik, ani ve kasıtsız bir olay veya olaylar zincirini,
u) Olay:
İstenmeyen, beklenmedik, demiryolu sisteminin işleyişini ve/veya emniyetini
etkileyen, kaza tanımı dışında kalan durumları,
ü) Rezervasyon:
Seyahat öncesinde, yolcunun trende yer ayırtmak suretiyle seyahat hakkı
elde etmesi ve bunun yazılı veya elektronik olarak belgelenmesini,
v) RID: Tehlikeli
Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliği,
y) Seyahat
belgesi: Talep edilen yolculuk için belirlenen şartlarda geçerli olan,
kâğıt ve/veya elektronik olarak ilgili mevzuat uyarınca düzenlenen ve
kaydedilen; ücreti, geçerlilik şartları ve özel koşulları olan bir veya
birden çok yolculuk sağlayan bileti,
z) Şehir içi raylı
toplu taşıma hizmetleri: Ulusal demiryolu altyapı ağına bağlı olmayan bir
şehir merkezi veya şehirleşmiş bölge, il ve civar bölgeleri arasındaki
ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması için sunulan metro, tramvay, banliyö ve
benzeri raylı sistemleri ile verilen demiryolu taşıma hizmetlerini,
aa) Taşımacı:
Demiryolu tren işletmecileri dışında taşımacılık hizmeti veren kamu tüzel
kişilerini ve şirketleri,
bb) Taşıma
sözleşmesi: Taşımacılık hizmeti için demiryolu tren işletmecisi veya acente
ile yolcu veya gönderici arasında, ücretli ya da ücretsiz olarak yapılan
taşımacılığa ilişkin sözleşmeyi,
cc) TCDD: Türkiye
Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünü,
çç) Tehlikeli
Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik: 16/7/2015 tarihli
ve 29418 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan demiryoluyla tehlikeli madde
taşımacılığıyla ilgili Yönetmeliği,
dd) Tren: Bir veya
birkaç çeken araç ile bir veya birkaç çekilen araçtan ya da bir veya birkaç
çeken araçtan oluşturulmuş personeli tarafından teslim alınmış diziyi,
ee) Ulusal
demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları içerisinde bulunan il ve ilçe
merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile limanlar, hava meydanları,
organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük merkezlerini birbirine bağlayan,
kamuya veya şirketlere ait bütünleşik demiryolu altyapısı ağını,
ff) Yolcu: Bu
Yönetmelik kapsamında demiryolu ile seyahat eden ve kendileriyle bir taşıma
sözleşmesi yapılan görevliler haricinde trende bulunan kişileri
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Seyahat
Öncesi ile İlgili Hükümler
Taşıma sözleşmesi
ve seyahat belgesi
MADDE 5 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi veya acente, seyahatten önce yolcu veya
gönderici ile bir taşıma sözleşmesi yapar ve bir seyahat belgesi veya bagaj
taşıma belgesi düzenler.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi taşıma sözleşmesiyle, yolcuyu, el bagajını, bagaj, araç ve
eşyayı varış yerine götürmeyi, bagaj ve eşyayı varış yerinde yolcuya teslim
etmeyi taahhüt eder.
(3) Seyahat
belgesi, aksi kanıtlanıncaya kadar taşıma sözleşmesinin imzalandığının
ispatı niteliğindedir.
(4) Seyahat
belgesinde veya bagaj taşıma belgesinde asgari olarak aşağıdaki bilgiler
yer alır:
a) Demiryolu tren
işletmecisi veya yetkili acentelerin ticaret unvanı, adresi, vergi
numarası.
b) Yolcunun bu
sözleşmeden doğan haklarının bilinmesine imkân veren açıklama.
(5) İsme
düzenlenmiş seyahat belgesinde yolcunun; adı, soyadı, engelli ise engelli
olduğuna dair belge numarası, iletişim bilgisi, kalkış ve varış yeri,
koltuk numarası, hareket tarihi ve saati, taşıma ücreti, biletin seri ve
müteselsil sıra numarası ve düzenleme tarihi bulunur. Koltuk numarası ise
koltuğun isme yönelik düzenlendiği seyahat belgelerinde bulunur. Seyahat
belgesi üzerindeki yolcuya ait kişisel bilgilerin doğru olup olmadığının
kontrolünün sorumluluğu yolcuya aittir. Seyahat belgesinin isme düzenlenmiş
olması halinde yolcunun seyahat edeceği trene binebilmesi için kimlik ibraz
etmesi gerekir.
(6) Seyahat
belgesi isme düzenlenmemiş ve seyahat başlamamış ise başkasına
devredilebilir.
(7) Seyahat
belgesi elektronik ortamda düzenlenebilir. Elektronik ortamda düzenlenen
seyahat belgeleri, bu Yönetmelikte ifade edilen gereklilikleri
karşıladığını ispat edebilecek şekilde yapılır.
(8) Demiryolu tren
işletmecisi, trenin iptal edilmesi veya bağlantının kaçırılması halinde
yapılacak işlemler hakkında yolcuları bilgilendirir.
(9) Taşıma
sözleşmesiyle veya başka bir yolla, yolcuların bu Yönetmelikte belirtilen
hakları kısıtlanamaz veya ortadan kaldırılamaz.
Taşıma
ücretinin belirlenmesi, ödenmesi ve iade edilmesi
MADDE 6 –
(1) Bakanlık taşıma ücretlerine ilişkin gerektiğinde taban ve tavan ücret
belirler.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi her türlü taşıma ücret tarifelerini kendisine ait internet
sitesinde yayınlar.
(3) Yolcu ile
demiryolu tren işletmecisi arasında aksi bir anlaşma olmadıkça taşıma
ücreti önceden ödenir.
(4) İade, bir
biletin tamamen iptalidir. Bilet iade edildiği andan itibaren sözleşme
geçersiz sayılır. Bilet iade işlemi, yetki verilmiş yerlerden yapılabilir.
(5) İade edilecek
biletin satışında, iadesi ile ilgili kısıtlayıcı hüküm varsa iade yapılmaz.
(6) Yolcu,
biletini satın alırken iade haklarını sorgulamış ve iade ile ilgili
şartları kabul etmiş sayılır.
(7) İade işlemleri
ile ilgili sınırlayıcı bir hüküm yoksa belirlenen koşullarda, seferin türü
ve gününe bağlı olarak bilet ücretinde demiryolu tren işletmecisi
tarafından bir kesinti yapılabilir ve geri kalan bedel, bilet bedelinin
tahsil edildiği ödeme kanalından yolcuya iade edilir.
(8) İadeler ve
uygulanacak kesintiler ile ilgili uygulama kuralları ve geçerlilik şartları
demiryolu tren işletmecisi tarafından belirlenerek demiryolu tren
işletmecisinin internet sitesinde ilan edilir.
Seyahat
hakkında bilgilendirme
MADDE 7 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, yolculara seyahat öncesinde ve esnasında
asgari olarak Ek-1’de ifade edilen bilgileri sunar. Bu bilgileri görsel
ve/veya işitsel kısıtları olan yolcuların da anlayabileceği şekilde verir.
Bilet satışı
MADDE 8 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, yolculara bilet satışını aşağıdaki
yöntemleri kullanarak yapar:
a) Bilet satış
gişesi, yetkili acenteler.
b) İlgili web
sayfası, çağrı merkezi ve mobil uygulama, bilet satış makinesi
(biletmatik).
c) Trende bilet
satışı.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi, bilet satış gişesi veya makinesinin bulunmadığı bir
istasyondan trene binecek yolcuları, nereden ve ne şekilde bilet
alabilecekleri konusunda bilgilendirir.
(3) Demiryolu tren
işletmecisi, bilet satış gişesi veya makinesinin bulunmadığı bir
istasyondan trene binecek yolculara normal tarifeden bilet satış ücreti
uygular, bunun haricinde trene biletsiz binenlere cezalı bilet uygulaması
yapar.
(4) Bir veya
birden fazla demiryolu tren işletmecisi tarafından verilen yolcu
taşımacılığı hizmetinde, aktarmalı bilet bir taşıma sözleşmesini içerir.
(5) Taşıma hizmeti
yapan işletmeci internet üzerinde bilet alınması aşamasında web
erişilebilirliği ve bilet satış yerlerinde erişilebilir banko hizmetini
sağlar.
Biletlerin
geçerliliği
MADDE 9 –
(1) Yolcunun, yolculuk yaptığı sefer için geçerli bir bileti olmalıdır.
Biletlerin geçerliliği seferlerin türüne göre değişiklik gösterebilir.
Demiryolu tren işletmecisi bu konularda düzenleme yapar.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi biletin ispat şeklini belirler.
(3) Demiryolu tren
işletmecisi biletlerin geçerlilik süresi içerisinde kullanılması veya
kullanılmaması, kısmen kullanılması gibi konularda düzenleme yapar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Bagajların,
El Bagajlarının, Evcil Hayvanların, Araçların ve Eşyaların Taşınması
Genel taşıma
koşulları
MADDE 10 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi teşkilatında bagaj vagonu bulunan trenlerde
bagajı, diğer trenlerde ise el bagajı, evcil hayvan ve araçların taşımasını
hiçbir şekilde reddedemez ancak taşıma koşullarını belirler ve ilan eder.
(2) Yolcu,
taşınması kolay, hacim ve boyut olarak demiryolu tren işletmecisi
tarafından belirlenen ölçülerdeki el bagajlarını ve kafes içindeki evcil
hayvanlarını yanına alabilir.
(3) Yolcu,
demiryolu tren işletmecisinin belirlediği koşullarda el bagajlarını bagaj
olarak da teslim edebilir.
(4) Yolcuları
rahatsız edecek, yolcuların huzurunu bozacak veya herhangi bir hasara yol
açacak türden evcil hayvanlar ve el bagajları taşımaya kabul edilemez.
Trenle taşınacak evcil hayvanlar için sağlıklı olduğuna dair belgelerin
(aşı belgesi, veteriner sağlık belgesi) yolculuk öncesinde ibraz edilmesi
zorunludur.
(5) Demiryolu tren
işletmecisi tehlikeli madde içeren el bagajı, bagaj, eşya ve araçların
trende taşınması konusunda RID’a göre hazırlanan Tehlikeli Maddelerin
Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmeliğe uygun düzenleme yapar.
(6) Demiryolu tren
işletmecisi; bagajları ve eşyaları teslim aldıkları andan teslim edinceye
kadar, bagajın veya eşyanın tamamen veya kısmen kaybından, hasara
uğramasından, güvenliğini sağlamaktan, teslim alınan şeklini muhafaza
etmekten ve taşınmasından sorumludur.
Kontrol
MADDE 11 –
(1) Taşıma koşullarına uyulmadığı konusunda akıntı, koku ve benzeri
belirtilerin ortaya çıkması halinde, demiryolu tren işletmecisi araçların
içerisindekiler de dâhil olmak üzere taşınan tüm bagaj, el bagajları, eşya
ve evcil hayvanların taşıma koşullarına uygun olup olmadığını ilgili
mevzuata göre kişisel verilerin güvenliğinin sağlanarak yolcu ile birlikte
rızası alınarak kontrol etme hakkına sahiptir. Yolcu rıza göstermediğinde,
gelmediğinde veya ona ulaşılamadığında, en yakın kolluk kuvvetlerine
bildirimde bulunur.
(2) Taşıma
koşullarına uyulmadığının saptanması halinde demiryolu tren işletmecisi,
yolcudan kontrol için yapılan giderleri ödemesini isteyebilir ve bazı
maddelerin bagaj ve eşya olarak taşınmasını reddedebilir.
Bagajların ve
eşyaların taşınması
MADDE 12 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, taşımaya kabul edilebilecek olan bagajların
ve eşyaların türü, hacmi, boyutu, ağırlığı ve sayısına ilişkin koşulları ve
bu çerçevede uygulanacak taşıma ücreti esaslarını belirler ve ilan eder.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi tarafından bagaj harici bir eşyanın taşımaya kabul
edilebileceği öngörüldüğü takdirde, bu Yönetmeliğin yolcunun bagajlarıyla
ilgili hak ve yükümlülüklerini belirleyen hükümleri, eşyayı gönderene
kıyaslama yoluyla uygulanır. Bu şekilde taşınan eşya, alıcısı tarafından
teslim alınmadığı takdirde göndericisi ile irtibat kurularak eşyanın
akıbeti demiryolu tren işletmecisi tarafından belirlenir. Demiryolu tren
işletmecisi bu amaçla her trene en fazla bir vagon tahsis edebilir.
(3) Demiryolu tren
işletmecisi, bagajları, yolcunun seyahat ettiği trenden başka bir trenle
veya başka herhangi bir taşıma aracıyla ve gerektiğinde gittiği güzergâhtan
farklı bir güzergâh üzerinden gönderme hakkına sahiptir.
(4) Bagajların ve
eşyaların sevkiyle ilgili akdi yükümlülükler, yolcuya verilen bir bagaj
taşıma belgesiyle tespit edilir.
(5) 18 inci
maddeye aykırı olmamak şartıyla, bagaj taşıma belgesinin olmaması veya
usulüne uygun olmaması veya kaybolması, bu Yönetmeliğe tabi olan bagajların
ve eşyaların taşınması ile ilgili sözleşmelerin mevcudiyetini ve
geçerliliğini etkilemez.
(6) Bagaj taşıma
belgesi, aksi kanıtlanıncaya kadar, bagaj kaydının ve bunların taşınma
koşullarının ispatı niteliğindedir.
(7) Aksine kanıt
olmadıkça, bagajların ve eşyaların demiryolu tren işletmecisi tarafından
teslim alınmasıyla, bu bagajların ve eşyaların gözle görünür bir biçimde
iyi durumda oldukları ve bagaj/eşya sayısının ve ağırlığının bagaj taşıma
belgesinde yazılı olan kayıtlara uygun olduğu kabul edilir.
El bagajlarının
ve evcil hayvanların taşınması
MADDE 13 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, taşımaya kabul edilebilecek olan el
bagajlarının türü, hacmi, boyutu, ağırlığı ve sayısına ilişkin koşulları ve
bu çerçevede uygulanacak taşıma ücreti esaslarını belirler ve ilan eder.
(2) Yolcunun
beraberinde bulunan el bagajlarının ve evcil hayvanların gözetimi kendisine
aittir.
(3) Tüm trenlerde
el bagajlarının ve evcil hayvanların trende bu iş için ayrılmış yerlere
uygun bir şekilde, diğer yolcuların geçişini engellemeyecek, diğer
yolculara rahatsızlık vermeyecek ve görüntü kirliliği oluşturmayacak
şekilde yerleştirilmeleri yolcuya aittir. Yolcular, işletmecinin bu
konudaki uyarılarına uymak zorundadır.
(4) Trenlerde
taşınması suç teşkil eden maddelerin taşınması yasaktır. Böyle durumlarda
yolcular demiryolu tren işletmecisi olan personelin ve kolluk kuvvetlerinin
her türlü ikaz ve direktiflerine uymakla yükümlüdür.
Araçların
taşınması
MADDE 14 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, trenin araç taşımaya elverişli olduğu ve araç
taşımanın asıl hizmeti olumsuz etkilemediği durumlarda, kendisinin
belirlediği trenler ve koşullar altında yolcuların beraberinde getirdiği
araçlarıyla trene binebilmelerine imkân sağlar.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi araç taşımalarında taşınabilecek aracın türü, taşıma ücreti ve
rezervasyon konularında düzenleme yapar ve bu düzenlemeleri ilan eder.
(3) Araçları trene
yükleme, trende muhafaza etme ve trenden indirme işlemleri araç sahibi
tarafından yapılır.
(4) Tüm trenlerde,
araç taşımalarının emniyeti sağlanmış, yolculara rahatsızlık vermeyecek ve
yolcu geçişlerini engellemeyecek şekilde olması yolcu tarafından sağlanır.
(5) Kendilerine
ve/veya diğer yolculara verilecek her türlü zarardan araç sahibi
sorumludur.
Bagaj taşıma
belgesi
MADDE 15 –
(1) Bagaj taşımasında iki nüsha bagaj taşıma belgesi düzenlenir. Demiryolu
tren işletmecisi kendisine teslim edilen bagaj için yolcuya aşağıdaki
kayıtları içeren bagaj taşıma belgesinin bir suretini verir.
(2) Eşya
taşımalarında yine bagaj taşıma belgesi dört nüsha olarak düzenlenir.
Birinci ve ikinci nüshası eşya ile birlikte varış istasyonuna gider. Üçüncü
nüshası çıkış istasyonunda göndericiye verilir. Dördüncü nüshası, çıkış
istasyonunda kalır. Çıkış istasyonunda gönderici tarafından şartların kabul
edildiğine dair bagaj taşıma belgesi üzerine imzası alınır. Varış
istasyonunda eşyanın teslim şekli, birinci nüsha üzerine alıcının imzası
alınarak teslim edilir.
(3) Bagaj taşıma
belgesinde asgari olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:
a) Bagaj teşhis
kuponunun tarih ve numarası,
b) Demiryolu tren
işletmecisi veya acentenin ticaret unvanları, adresleri ve iletişim
bilgileri,
c) Yolcunun adı ve
soyadı veya yolcu biletinin tarih ve numarası,
ç) Göndericinin ve
alıcının adı soyadı veya varsa ticaret unvanı ve adresi,
d) Bagajın veya
eşyanın türü, miktarı ve ağırlığı,
e) Tren kalkış,
varış ve varsa aktarma yerleri,
f) Bagaj veya eşya
taşıma ücreti,
g) Teslim yeri,
ğ) Bagaj veya
eşyanın içeriği,
h) Yolcu
tarafından özel olarak beyan edildiği takdirde bagaj veya eşyanın değeri,
ı) Aksine bir
hüküm olsa dahi, taşımanın bu Yönetmeliğe tabi olduğuna ilişkin açıklama,
i) Bagaj veya
eşyaların sevkiyle ilgili akdi yükümlülükleri kanıtlamasına ve yolcunun
veya göndericinin bu taşıma sözleşmesinden doğan haklarını kullanmasına
imkân veren başka herhangi bir açıklama.
(4) Yolcu veya
gönderici bagaj taşıma belgesini aldığında, bu belgenin kendi
açıklamalarına uygun bir biçimde düzenlendiğini kontrol etmekle yükümlüdür.
(5) Demiryolu tren
işletmecisi bagaj taşıma belgesine yazılması gereken bilgilerden, yolcu
biletinde zaten mevcut olan bilgileri bagaj taşıma belgesine yazmayabilir
veya biletle birleştirmek kaydıyla sadece bir bagaj teşhis kuponu
verebilir.
Bagajların ve
eşyaların işaretlenmesi
MADDE 16 –
(1) Yolcu, bagaj ve eşya olarak taşınan her parça üzerinde görünür, sabit
ve açık bir şekilde adını, adresini ve varış yerini belirtir.
Bagajlar ve
eşyalar üzerinde tasarruf hakkı
MADDE 17 –
(1) Trende veya istasyonda bulunan araç, el bagajı, bagaj ve eşyanın
demiryolu tren işletmecisi veya altyapı işletmecisi tarafından kayıt altına
alınarak muhafazası sağlanır ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 769, 770
ve 771 sayılı maddelerine göre işlem yapılır.
Teslim etme
MADDE 18 –
(1) Bagajlar ve eşyalar, bagaj taşıma belgesinin iadesi ve gerektiğinde
göndericiye ait masrafların ödenmesi suretiyle teslim edilir. Demiryolu
tren işletmecisi, zorunlu olmamakla birlikte, bagaj taşıma belgesini elinde
bulunduran kişinin bagajı veya eşyayı teslim almaya yetkili olup olmadığını
denetleme hakkına sahiptir.
(2) Bagaj taşıma
belgesinin iade edilmemesi halinde, demiryolu tren işletmecisi bagajları
veya eşyaları sadece teslim almaya hakkı olduğunu kanıtlayan kişiye teslim
etmekle yükümlüdür.
(3) Bagajlar veya
eşyalar, teslim yeri olarak kaydedilen istasyonda teslim edilirler.
(4) Bagaj taşıma
belgesini elinde bulunduran kimse, öngörülen süre ve gerektiğinde diğer
idari makamlar tarafından yapılan işlemler için gereken süre geçer geçmez
bagajların ve eşyaların varış yerinde teslim edilmesini isteyebilir.
(5) Demiryolu tren
işletmecisi, hak sahibinin, ileri sürülen hasarı tespit etmek amacıyla
bagajların ve eşyaların kontrol edilmesi talebini yerini getirmezse, hak
sahibi bagajları veya eşyaları teslim almayı reddedebilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Demiryolu
Tren İşletmecilerinin Hak, Sorumluluk ve Yükümlülükleri
Genel
sorumluluklar
MADDE 19 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, kendisiyle taşıma sözleşmesi yapan her
yolcuya veya göndericiye bu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ve
taahhüdünü yerine getirmek zorundadır.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi;
a) Yolcunun trene
biniş veya trenden iniş esnasında veya trende bulunduğu sırada ölümüne veya
herhangi bir bedensel zarara uğramasına neden olan kazalardan,
b) Bagajın veya
eşyanın; taşıma esnasında, trende, istasyonda veya istasyon dışında
muhafaza ve nezareti altında bulunduğu süre içerisinde kayıp veya zarara
uğramasından sorumludur.
(3) Demiryolu tren
işletmecisinin kusuru dışında meydana gelen olaylar sonucunda oluşan ölüm
ve yaralanmalarla ilgili olarak demiryolu tren işletmecileri, mağdurların
üçüncü şahıslara karşı tazminat taleplerini sürdürebilmeleri için gerekli
bilgi ve belgelerin paylaşımını sağlar.
(4) Demiryolu tren
işletmecisi, işletmeciliğe başlamadan önce sürekli faal olacak bir internet
sitesi kurmak, bu sitelere erişim adresini Bakanlığa bildirmek, kurulacak
sitede geçerli hat, güzergâh, ücret ve zaman tarifeleri, acente ile
kendilerine ait iletişim ve benzeri bilgilere yer vermekle, bu bilgilerden
herhangi birisinin değişmesi halinde ise en geç 24 saat içinde değişen
bilgileri güncellemekle yükümlüdür.
(5) Demiryolu tren
işletmecisi, genel sağlık şartlarından, temiz gıda ve su sunumundan, trende
bulunan tuvaletlerin, koltukların bagaj bölümlerinin temizliğinden ve uygun
hijyen sağlanmasından sorumludur.
(6) Demiryolu tren
işletmecisi yolcu trenlerinde acil durumlarda ihtiyaç duyulabilecek ilk
yardım müdahalesine yönelik düzenleme yapar. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık
Hizmetleri Genel Müdürlüğünce belirlenen gerekli tıbbi malzemeyi trende
bulundurur. Bir rahatsızlık anında 112 komuta kontrol merkezine haber
verilir.
(7) Demiryolu tren
işletmecisi, bir ihbar veya şüphe halinde en yakın kolluk kuvvetlerine
bildirimde bulunur.
Seyahatten men
hakkı
MADDE 20 –
(1) Yolcu, seyahatinin başlamasından itibaren geçerli bir seyahat belgesine
sahip olmalı ve kontrol sırasında bunu ibraz etmelidir. Demiryolu tren
işletmecisi;
a) Geçerli bir
seyahat belgesi ibraz etmeyen bir yolcudan bilet alabileceği ilk uygun yere
kadar taşıma ücreti dışında taşıma ücretinin en fazla bir katı kadar ek bir
ücret alabilir.
b) Taşıma ücretini
veya ek ücreti ödemeyi reddeden bir yolcuyu seyahatten men edebilir.
c) Ek ücret
alınması halinde iade edilip edilmeyeceği ve hangi koşullarda iade
edileceğini belirler.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi;
a) İşletmenin iyi
bir şekilde işleyişi, emniyeti veya diğer yolcuların emniyeti açısından
tehlike arz eden yolcuları,
b) Kamu düzenine
aykırı davranan ve diğer yolcuları katlanılamayacak şekilde rahatsız eden
yolcuları,
c) Demiryolu
işletmecisi tarafından belirlenmiş el bagajı, evcil hayvan ve araç taşıma
kurallarına uymayan ve kurallara aykırı davranmada ısrarcı olan yolcuları
yolculuklarının
başlangıcında veya yolculukları sırasında seyahatten men edebilir ve bu
kişilerin taşıma ücretini ve bagajları için ödedikleri ücreti geri
vermeyebilir.
Seyahat
esnasında verilen hizmetlerle ilgili sorumluluklar
MADDE 21 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, taşıma esnasında yolcuya ikram ettikleri
yiyecek ve içeceklerin ilgili mevzuata uygun olmasından sorumludur.
(2) Trende görevli
demiryolu tren işletmecisi personeli; trafiğin seyir ve güvenliğini
tehlikeye düşürecek, yolcuları rahatsız edecek, genel ahlaka ve adaba
aykırı tutum ve davranışlarda bulunamazlar.
(3) Demiryolu tren
işletmecisi, yolcularına bilgilendirme amaçlı duyurular dışında ortama
sesli yayın veremez, araçlarda sesli ve/veya görüntülü yayın yapılmak
istenilmesi halinde; bu yayınların bireysel (kapalı devre) yapılmasını
sağlamakla yükümlüdür.
Yolcuların
hakları konusunda bilgilendirilmesi
MADDE 22 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmayacak
şekilde kişisel verilerin işlenmesine ilişkin 6698 sayılı Kişisel Verilerin
Korunması Kanununun 10 uncu maddesinde yer verilen yükümlülük çerçevesinde
kişisel verileri ve Bakanlık iletişim bilgileri de dahil olmak üzere
yolcuların hak, sorumluluk ve yükümlülüklerini içeren “Yolcu Hakları
Bildirimi” ni hazırlar, resmi internet sitesinde yayınlar ve basılı olarak
yolcuların rahatlıkla erişebileceği şekilde kendilerine sunar. Ayrıca bu
bildirimin internet sitesinde yayınlandığını yolculara yazılı ve görsel
olarak bildirir.
(2) Bu maddede
belirtilen hükümler, görme engelli kişiler için uygulanırken uygun
alternatif yöntemler kullanılır.
Kişisel
verilerin korunması
MADDE 23 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, kişisel verilerin korunmasına ilişkin
ilgili mevzuat hükümlerine uyarak güvenlik politikasının belirlenmesi,
kişisel verilere sadece yetkili kişiler tarafından erişilebilmesi ve
kişisel verilerin tutulduğu sistemlerin güvenliğinin sağlanması, buna
yönelik uygun teknik ve idari tedbirlerin alınmasından sorumludur. Bu
fıkraya aykırılığın tespiti halinde bu durum Bakanlığa iletilir, bu durum
en kısa sürede ilgilisine ve Kişisel Verileri Koruma Kuruluna bildirilir.
(2) Demiryolu tren
işletmecisinin, yolcu, bagaj ve eşyalara ait kişisel verilerin gizliliği ve
güvenliğine ilişkin; yolcu, bagaj ve eşyalarla ilgili kişisel verileri
açığa vurmaları, işleme amacı dışında kullanmaları, yolcunun bagajını
açmaları, içlerinde ne olduğunu araştırmaları, üçüncü kişilere bilgi
vermeleri veya herhangi birinin bunları yapmasına imkân sağlamaları ile
bagajları zapt veya yok etmeleri yasaktır.
(3) Demiryolu tren
işletmecisi, kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek
kişiye ilişkin her türlü bilgiyi, kişisel verilerin işlenmesi ise kişisel
verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt
sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi,
kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi,
açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi,
sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde
gerçekleştirilen her türlü işlemi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması
Kanununa göre yapmakla mükelleftir.
Yolcuların
ölmeleri veya yaralanmaları halinde sorumluluk
MADDE 24 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, yolcunun trene binerken, trenden inerken
veya trende bulunduğu sırada demiryolu sistemi ile ilgili bir kaza nedeni
ile ölmesinden veya yaralanmasından ve bunlara bağlı fiziki ve ruhsal
bütünlüğüne gelebilecek her türlü zarardan sorumludur.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi aşağıdaki durumlarda bu sorumluluklardan kurtulur:
a) Zararın mücbir
sebep nedeniyle meydana gelmesi.
b) Zararın, zarar
görenin kusuru nedeniyle meydana gelmesi.
c) Zararın üçüncü
bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmesi.
(3) Kaza ve olay,
altyapı veya üçüncü bir şahsın davranışından dolayı meydana gelir ve eğer
buna rağmen demiryolu tren işletmecisi ikinci fıkranın (c) bendi gereği
sorumluluktan tamamıyla kurtulamazsa, bu Yönetmeliğin kapsamı dahilinde
altyapı veya üçüncü şahsa karşı olası rücu hakkı saklıdır.
Ölüm halinde
tazminat
MADDE 25 –
(1) Yolcunun kaza veya olay nedeniyle ölümü halinde tazminatlar;
a) Yapılan cenaze
giderleri,
b) Ölüm hemen
gerçekleşmemişse, tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da
yitirilmesinden doğan kayıpları
içerir.
(2) Yolcunun
ölmesi nedeniyle desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları
kayıplar da tazmin edilir. Yolcunun geçimini temin ettiği kişilerin
açacakları tazminat davaları genel hükümlere tabidir.
Yaralanma
halinde tazminat
MADDE 26 –
(1) Yolcunun yaralanması, fiziki ve ruhsal bütünlüğüne herhangi bir zarar
gelmesi halinde tazminatlar;
a) Tedavi ve yol
masraflarının,
b) Kazanç
kaybının,
c) Çalışma gücünün
azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıpların,
ç) Ekonomik
geleceğin sarsılmasından doğan kayıpların
karşılanmasını
kapsar.
Ölüm ve
yaralanma halinde tazminatların şekli ve tutarı
MADDE 27 –
(1) 25 inci maddenin birinci fıkrasında ve 26 ncı maddenin birinci
fıkrasının (a) bendinde öngörülen tazminatlar nakden ödenir.
(2) Bu maddenin
birinci fıkrasına göre tahsis edilecek tazminatların miktarı genel
hükümlere göre belirlenir.
Diğer taşıma
araçları
MADDE 28 –
(1) Tek bir seyahat belgesine veya aktarmalı bilete konu olan bir
taşımacılık hizmeti müteakip taşımacılar tarafından yapıldığında, taşıma
sözleşmesine göre kazanın meydana geldiği esnada taşıma hizmetini vermekle
yükümlü olan müteakip taşımacılar, yolcuların ölümünden veya
yaralanmalarından demiryolu tren işletmecisi ile müteselsilen sorumludur.
(2) Bununla
birlikte, demiryolu araçları feribotla taşındığında, yolcuların bu
araçlarda bulundukları, bu araçlara bindikleri veya bu araçlardan indikleri
sırada demiryolu sistemi ile bağlantılı bir kazanın yol açtığı 24 üncü
maddenin birinci fıkrasında ve 30 uncu maddenin birinci fıkrasında
öngörülen hasarlar için yolcuların ölmeleri ve yaralanmaları halinde
sorumluluk ile ilgili hükümler uygulanır.
(3) İstisnai
hallerden dolayı demiryolu tren işletmeciliği geçici olarak kesintiye
uğradığında ve yolcular başka bir taşıma aracıyla taşındığında, demiryolu
tren işletmecisi bu Yönetmelik kapsamında sorumludur.
İptal, gecikme
veya bağlantının kaçırılması durumunda sorumluluk
MADDE 29 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, iptal, gecikme veya bağlantının kaçırılması
nedeniyle doğan zararlardan dolayı; bu Yönetmeliğin 51 inci maddesi
kapsamında yolcuya karşı sorumludur. Demiryolu tren işletmecisinin rücu
hakkı saklı kalmak kaydıyla demiryolu altyapı işletmecisi, acente, gar ve
istasyon işletmecisinin kusurundan kaynaklanan olaylar da aynı kapsamda
değerlendirilir.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi gerektiğinde seyahat belgesinde, trenin iptalini, gecikmesini
veya bağlantının kaçırıldığını teyit etmelidir. İptal, gecikme veya
bağlantının kaçırılması aşağıdaki nedenlerden dolayı meydana gelmişse,
demiryolu tren işletmecisi iptal, gecikme ve bağlantının kaçırılması
sorumluluğundan muaftır:
a) Demiryolu tren
işletmeciliği ile ilgili olmayan ve demiryolu tren işletmecisinin gerekli
bütün önlemleri almasına rağmen gerçekleşmesini önleyemediği olaylar.
b) Yolcu
kusurundan kaynaklanan olaylar.
c) Demiryolu tren
işletmecisinin gerekli bütün önlemleri almasına rağmen gerçekleşmesini
önleyemediği üçüncü şahıslardan kaynaklanan olaylar.
(3) Demiryolu tren
işletmecisinin bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen durumlar dışındaki
zararları karşılamak zorunda olup olmadığını ve söz konusu zararları hangi
ölçüde karşılaması gerektiğini genel hükümler belirler.
(4) Aynı demiryolu
altyapısını kullanan başka bir işletmeci üçüncü şahıs olarak
değerlendirilmez; rücu hakkı yoktur.
El bagajları,
evcil hayvanlar ve araçlara yönelik sorumluluklar
MADDE 30 –
(1) Kaza veya olay nedeniyle yolcuların ölümü veya yaralanmaları halinde
demiryolu tren işletmecisi, yolcunun el bagajı olarak gerek yanında gerekse
üzerinde bulundurduklarının tamamen veya kısmen kaybolmasından veya hasara
uğramasından sorumludur. Bu aynı zamanda yolcunun beraberinde götürdüğü
evcil hayvanlar ve araç için de geçerlidir.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi gözetimi yolcuya ait olan el bagajlarının, evcil hayvanların ve
aracın kısmen veya tamamen kaybolması veya hasarlanmasından doğan zarar,
ancak kendi kusurundan kaynaklanıyorsa sorumludur.
Bagaj ve
eşyalara yönelik sorumluluklar
MADDE 31 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, bagajların ve eşyaların kendisi tarafından
teslim alınıp yolcuya veya alıcıya teslim edilene kadar geçen sürede
bunların tamamen veya kısmen kaybolmasından, hasara uğramasından ve geç
teslim edilmesinden doğan zarardan sorumludur.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi, kaybın, hasarın veya teslimdeki gecikmenin;
a) Mücbir sebep
nedeniyle meydana gelmesi,
b) Zarar görenin
kusuru nedeniyle meydana gelmesi,
c) Üçüncü bir
kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmesi
halinde bu
sorumluluktan muaftır.
(3) Demiryolu tren
işletmecisi kaybın veya hasarın aşağıdaki hallerden bir veya birden fazlası
sebebiyle kaynaklanması durumunu ispatlarsa sorumluluktan muaftır:
a) Ambalajın
olmayışı, yetersiz veya bozuk olması.
b) Taşımaya kabul
edilmeyen bagajların bagaj adı altında sevki.
c) Bagaj taşıma
belgesinin olmaması.
ç) Bagaj teşhis
kuponunun olmaması.
d) Gümrük ve idari
makamların talimatlarına uyulmaması.
(4) Hak sahibinin
bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen durumların biri veya birkaçı
nedeniyle hasarın meydana gelmediğini ispatlama hakkı devam eder.
(5) Kaybın,
hasarın veya teslimatta gecikmenin bu maddenin ikinci fıkrasında öngörülen
hallerden kaynaklandığını ispat etme yükümlülüğü, demiryolu tren
işletmecisine aittir.
(6) Tek bir taşıma
sözleşmesiyle yapılan bir taşımacılık hizmeti müteakip taşımacılar
tarafından yapıldığında her taşımacı, bagajları ve eşyaları bagaj taşıma
belgesiyle teslim alarak, bagaj taşıma belgesinin hükümlerine uygun olarak
bagajların ve eşyaların sevki konusunda taşıma sözleşmesine katılır ve
bunlardan doğan yükümlülükleri üstlenir. Bu durumda her taşımacı hem
bagaj/eşya üzerinde yer alan bilgilerin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
kapsamında, hem de çıkıştan varışa kadar tüm güzergâh üzerinde teslimata
kadar demiryolu tren işletmecisi ile müteselsilen sorumludur.
(7) Taşımanın
birbiri ardınca müteakip taşımacılar tarafından yapılması halinde; yolcu,
bagaj, eşya veya el bagajını kabul etmiş olan her taşımacı, bu Yönetmelik
hükümlerine tabi olur ve taşımanın kendi denetiminde yapılan bölümü ile
ilgili olduğu ölçüde, taşıma sözleşmesinin taraflarından biri sayılır.
(8) Bir demiryolu
tren işletmecisi, taşıma sözleşmesinde kendisine tanınan bir yetkinin
kullanılması çerçevesinde olsun ya da olmasın, taşımanın icrasını bir başka
demiryolu tren işletmecisine kısmen ya da tamamen devrettiğinde demiryolu
tren işletmecisinin, taşımanın tümüyle ilgili sorumluluğu devam eder.
Bagaj, el
bagajı, evcil hayvan ve araçların kaybolması veya hasarlanması halinde
tazminat sınırı
MADDE 32 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, 30 uncu maddeye göre sorumlu olduğunda,
yolcu başına el bagajı için kilogramı başına otuz Türk Lirası ve en fazla
üçyüzaltmış Türk Lirasına, evcil hayvanlar için en fazla binsekizyüz Türk
Lirasına, araçlar için ise yolcu başına en fazla yedibin Türk Lirasına
kadar olan zararı tazmin etmek zorundadır.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi, 31 inci maddenin birinci fıkrası gereği sorumlu olduğunda,
yolcu başına bagaj veya eşya için kilogramı başına otuz Türk Lirasına ve en
fazla ikibinyüz Türk Lirasına kadar olan zararı tazmin etmek zorundadır.
(3) İlgili
kişilerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır.
Sorumluluktan
muafiyet
MADDE 33 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, yolcunun gümrük veya diğer idari makamların
talimatlarına uymamasından doğan zarar nedeniyle yolcuya karşı sorumlu
değildir.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi, kendisinin ve çalışanlarının zararı önlemek için gerekli olan
bütün tedbirleri aldıklarını veya bu tedbirleri alma olanağı bulunmadığını
ispatlarsa, zarardan sorumlu değildir.
Bagajların ve
eşyaların kayıp karinesi
MADDE 34 –
(1) Hak sahibi bu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin dördüncü fıkrasına uygun
olarak yapılan bagaj/eşya teslim talebini izleyen ondört gün içinde
demiryolu tren işletmecisi tarafından teslim edilmemesi veya emrine
verilmemesi halinde, başka deliller göstermek zorunda kalmaksızın bir
bagajı veya eşyayı kaybolmuş sayabilir.
(2) Kaybolmuş
sayılan bir bagaj veya eşya, teslim talebini izleyen yıl içerisinde
bulunursa demiryolu tren işletmecisi, adresi biliniyor veya bulunabilecek
ise hak sahibini durumdan haberdar eder.
(3) Hak sahibi
ikinci fıkrada öngörülen bildirimin alınmasını izleyen otuz gün içerisinde
bagajın veya eşyanın kendisine teslim edilmesini isteyebilir. Bu durumda,
sevk yerinden teslim yerine kadar olan taşıma masraflarını öder ve olası
masrafları düşerek aldığı tazminatı iade eder. Bununla birlikte 37 nci
maddede öngörülen teslimde gecikme nedeniyle tazminat hakkını saklı tutar.
(4) Demiryolu tren
işletmecisi, teslim talebinden bir yıl geçtikten sonra bulunan veya üçüncü
fıkrada ifade edilen süre içerisinde teslimatı istenmeyen bagajları ve
eşyayı elden çıkarma hakkına sahiptir. Söz konusu bagaj ve eşyaların
serbest dolaşımda olmaması halinde, ilgili eşya gümrük mevzuatı hükümlerine
göre tasfiye edilir.
Bagaj ve
eşyaların kaybı halinde tazminat
MADDE 35 –
(1) Bagaj veya eşyaların tamamen ya da kısmen kaybolması halinde, demiryolu
tren işletmecisi diğer tüm tazminatlar hariç olmak üzere, bagaj veya eşya
brüt ağırlığının eksik kilogramı başına otuz Türk Lirasına ve en fazla
ikibinyüz Türk Lirasına kadar olan zararı tazmin etmek zorundadır.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi, kaybolan bagaj ve eşyaların taşınmasıyla ilgili olarak yapılan
diğer masraflar ile daha önce ödenmiş olan bütün vergileri ispat edilmesi
kaydıyla iade eder.
Bagaj veya
eşyanın hasarı durumunda tazminat
MADDE 36 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, bagaj veya eşyaların hasarlanması halinde,
diğer tüm tazminatlar hariç olmak üzere, bagaj veya eşyaların değer kaybına
eşit bir tazminat öder.
(2) Bu tazminat;
a) Bagaj veya
eşyanın tümü hasardan dolayı değer kaybetmişse, tamamen kaybolması halinde
ulaşabileceği tutarı,
b) Bagaj veya
eşyanın yalnızca bir kısmı hasardan dolayı değer kaybetmişse değer kaybına
uğramış kısmın kaybolması halinde ulaşabileceği tutarı
aşamaz.
Bagaj veya eşya
tesliminde gecikme halinde tazminat
MADDE 37 –
(1) Bagaj veya eşyaların tesliminde gecikme olması halinde, demiryolu tren işletmecisi,
teslim talebinden itibaren yirmidört saatlik bölünmez her bir süre ve azami
ondört gün için aşağıdaki şartlar çerçevesinde tazminat öder:
a) Hak sahibi
zararının olduğunu kanıtlarsa, geç teslim edilen bagaj veya eşyaların brüt
ağırlığının her bir kilogramı için azami birbuçuk Türk Lirası veya bagaj
veya eşya başına yirmibir Türk Lirası hasar tutarına eşit bir tazminat.
b) Hak sahibi bir
zararın olduğunu kanıtlamazsa, geç teslim edilen bagaj veya eşyaların brüt
ağırlığının her bir kilogramı için bir Türk Lirası veya bagaj veya eşya
başına dört Türk Lirası götürü bir tazminat.
(2) Bagaj veya
eşyaların tamamen kaybolması halinde birinci fıkrada öngörülen tazminat 35
inci maddede öngörülenle birleştirilmez.
(3) Bagaj veya
eşyaların kısmen kaybolması halinde, birinci fıkrada öngörülen tazminat
kaybolmayan kısım için ödenir.
(4) Bagaj veya
eşyalarda teslimdeki gecikmeden kaynaklanmayan hasar durumunda birinci
fıkrada öngörülen tazminat, gerektiğinde 36 ncı maddede öngörülenle
birleştirilir.
(5) Bu maddenin
birinci fıkrasında öngörülen tazminatın 35 inci ve 36 ncı maddelerde
öngörülenlerle birleştirilmesi halinde hesaplanan tazminat bagaj veya
eşyaların tamamen kaybı halinde ödenecek olan tazminattan fazla olamaz.
(6) Eşya
taşımalarında da bu madde hükümleri uygulanır.
Sorumluluk
sınırı hakkının düşmesi
MADDE 38 –
(1) Bu Yönetmelikte öngörülen sorumluluk sınırları, demiryolu tren
işletmecisinin böyle bir zarara sebebiyet verme niyetiyle veya böyle bir
zararın meydana gelebileceğini farkındayken yaptığı bir fiilden veya
ihmalden kaynaklandığı kanıtlanırsa uygulanmaz.
Demiryolu tren
işletmecisinin sorumlu olduğu kişiler
MADDE 39 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, görevlerinin icrası çerçevesinde hareket
ettikleri sürece çalışanlarından ve hizmetine başvurduğu diğer kişilerden
sorumludur. Üzerinde taşımanın yapıldığı demiryolu altyapı işletmecisi,
taşımanın icrası için demiryolu tren işletmecisi tarafından hizmetine
başvurulan diğer kişiler olarak kabul edilirler.
Sigorta
MADDE 40 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi yolcusunun kalkış noktasından trene binişi
ve varış noktasında trenden inişine kadar geçecek süre içinde meydana
gelecek bir kaza ve/veya olay nedeniyle ölümünü, yaralanmasını ya da
yanlarında ve üzerinde bulundurdukları el bagajı, araç, evcil hayvan, bagajına
ve eşyaya gelebilecek zararını 19/08/2016 tarihli ve 29806 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliği
kapsamında yapılan üçüncü şahıslara karşı mali sorumluluk sigortası ile
karşılar.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi, işlettiği trenlerde seyahat edecek yolcusunun bagaj veya
göndericinin eşyasına trenin kalkış noktasından varış noktasına kadar
geçecek süre içinde kaza dışında gelebilecek her türlü zararını mali
sorumluluk sigortası ile güvence altına alır. Demiryolu tren işletmecisi
yolcusunu korumak ve teminat altına almak adına sigorta kapsamını
genişletebilir.
(3) Demiryolu tren
işletmecisi, sigorta yükümlülüğüne uyulduğunu ispat etmek amacıyla mali
sorumluluk sigorta poliçesinin bir örneğini yolcu treni işletmesine
başlamadan evvel Bakanlığa ibraz etmek zorundadır. Bakanlık, gerekli
gördüğü takdirde, demiryolu tren işletmecisinden ya da ilgili sigorta
şirketinden, sigorta poliçesinin geçerliliğine dair ilave belge
isteyebilir.
Asgari teminat
tutarları
MADDE 41 –
(1) 40 ıncı maddenin ikinci fıkrasına göre yaptırılan mali sorumluluk
sigortasının asgari teminat tutarları aşağıda belirtilmiştir:
a) Bagaj
taşımalarıyla ilgili olarak sigorta yükümlülüğü, yolcu başına bagaj için kg
başına 30 Türk Lirasından azami ikibinyüz Türk Lirasıdır.
b) Taşınan eşyayla
ilgili olarak sigorta yükümlülüğü, kilogram başına otuz Türk Lirasıdır.
Yaptırımlar
MADDE 42 –
(1) Bakanlık, ulusal demiryolu altyapı ağında yolcu tren işletmeciliği
yapan demiryolu tren işletmecilerinin bu Yönetmelikte belirtilen
yükümlülüklere uymalarını sağlar.
(2) Bu Yönetmelik
kapsamında demiryolu tren işletmecisi tarafından sigorta şartlarının
sağlanamaması durumunda tren işletilmesine müsaade edilmez.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Yolcuların
Hak, Sorumluluk ve Yükümlülükleri
Genel haklar
MADDE 43 –
(1) Yolcuların diğer kanun ve düzenlemelerden doğan tazminat talep etme
hakları saklıdır. Bu Yönetmelik kapsamında ödenen tazminat söz konusu
tazminattan mahsup edilebilir.
Genel sorumluluklar
MADDE 44 –
(1) Yolcu, seyahate esas kişisel bilgileri ile bagaj veya eşya taşımasına
esas bilgilerin doğruluğundan sorumludur.
(2) Yolcu, gümrük
idaresi ve diğer kurumların mevzuatlarında tanımlanan gereklilikleri yerine
getirmekle yükümlüdür.
(3) Yolcular
seyahat süresince yolcu biletlerini yanlarında bulundurmak zorundadırlar.
(4) Yolcular
demiryolu tren işletmecisinin güvenlik yönünden almış olduğu tedbirlere
uymak zorundadırlar.
(5) Yolcu,
dikkatli bir yolcudan beklenen özeni göstermesine rağmen kayıp veya
zararın, önleyemediği ve sonuçlarını değiştiremeyeceği hallerden
kaynaklandığını ispatlayamadığı sürece aşağıdaki zararlar nedeniyle
demiryolu tren işletmecisine karşı sorumludur:
a) Yolcunun kolluk
kuvvetlerince seyahatten alıkonulması nedeniyle meydana gelen zararlar.
b) Yolcunun,
trafiğin seyir ve güvenliğini tehlikeye düşürecek, diğer yolcuları rahatsız
edecek, genel ahlaka aykırı davranışlarda bulunması ve seyahatinin
engellenmesi nedeniyle meydana gelen zararlar.
c) Yolcunun bu
Yönetmelik ve RID kapsamında bagaj ve eşya taşıması ile ilgili
sorumlulukları yerine getirmemesi nedeniyle meydana gelen zararlar.
ç) Yolcunun
yanındaki el bagajlarından, araçlarından veya evcil hayvanlarından
kaynaklanan zararlar.
(6) Bu maddenin
beşinci fıkrasında belirtilen hükümlerin yerine getirilmesi, 24 ve 30 uncu
maddeler uyarınca demiryolu tren işletmecisine düşen sorumlulukları ortadan
kaldırmaz.
(7) Yolcu,
içerisindekiler de dâhil olmak üzere aracı, taşıdığı tüm bagaj, el bagajı
ve evcil hayvanların taşınmasıyla ilgili mevzuata uymakla ve bunlara
yönelik kontrollere katılmakla yükümlüdür. Taşıma sözleşmesiyle hiçbir
şekilde bu yükümlülük ortadan kaldırılamaz.
Bagaj ve
taşınan eşya için hasar ihbarı
MADDE 45 –
(1) Yolcu bagajının veya eşyasının, teslim almaya yetkili kişi tarafından
itiraz edilmeden kabulü, taşıma belgesine uygun ve iyi durumda teslim
edildiği anlamına gelir.
(2) Hasar halinde,
teslim almaya yetkili kişi tarafından hasarın öğrenilmesinde derhal veya
teslimlerinden itibaren yolcu bagajı ve taşınan eşya için en geç üç gün
içinde demiryolu tren işletmecisine ihbarda bulunulması gerekir. Bu durumda
ispat yükümlülüğü yolcuya aittir.
Bagaj ve
eşyalarda kısmi kaybın veya hasarın tespiti
MADDE 46 –
(1) Demiryolu tren işletmecisinin koruması altında taşınan bir bagaj veya
eşyada kısmi bir kayıp veya hasar olduğu tespit edildiğinde hak sahibinin
huzurunda hasarın türünü, hasarlı eşyanın ve bagajın durumunu, kısmi kaybın
veya hasarın büyüklüğünü, nedenini ve ne zaman olduğunu belirten bir tespit
tutanağı demiryolu tren işletmecisi tarafından düzenlenir.
(2) Tespit
tutanağının bir örneği ücretsiz olarak hak sahibine verilir.
(3) Hak sahibi
tutanaktaki tespitleri kabul etmediğinde taşıma sözleşmesinin taraflarınca
veya ulusal hukuk yoluyla tayin edilen bir uzman tarafından tespit
edilmesini isteyebilir.
Ölüm ve
yaralanma halinde hak talepleri
MADDE 47 –
(1) Yolcunun ölümü veya yaralanması halinde hak talepleri, sorumlu olduğu
belirlenen demiryolu tren işletmecisine yazılı olarak yapılır. Tek bir
sözleşmeye konu olan ve müteakip demiryolu tren işletmecileri tarafından
gerçekleştirilen bir taşıma durumunda hak talepleri ilk veya son demiryolu
tren işletmecisine yapılabilir.
(2) Hak sahibinin
kendi talebine eklemekte yarar gördüğü belgelerin gerek asılları gerekse de
eğer demiryolu tren işletmecisi istiyorsa, aslına uygunluğu usulüne uygun
olarak tasdik edilen suretleri verilir. Demiryolu tren işletmecisi, hak
talebinin çözüme kavuşturulması sırasında seyahat belgesi ve bagaj taşıma
belgesinin ibraz edilmesini isteyebilir.
ALTINCI
BÖLÜM
Gecikmeler
ve İptaller
Gecikmeler,
gecikme durumunda bilet ücretinin geri ödenmesi ve güzergâh değiştirme
MADDE 48 –
(1) Seyahat başlamadan önce, demiryolu tren işletmecisi tarafından nihai
varış noktasına taahhüt edilen varış saatinden 120 dakika veya daha fazla
gecikmeli varılacağı öngörüldüğünde, yolcuya aşağıdaki seçenekler sunulur:
a) Bilet ücretinin
tamamının, ödeme nasıl yapıldıysa aynı yolla iade edilmesi.
b) Eşdeğer ulaşım
imkânlarıyla, yolculuğun devamıyla veya güzergâhın değiştirilmesiyle
yolcunun ilk fırsatta varış noktasına ulaştırılması.
c) Eşdeğer ulaşım
imkânlarıyla, yolculuğun devamıyla veya güzergâhın değiştirilmesiyle yolcu
için uygun olan daha sonraki bir tarihte yolcunun varış noktasına
ulaştırılması.
(2) Aktarmalı
yolculuklarda, yolculuğun bir kısmı tamamlanmış olup da aktarma yapılacak
trenin gecikmesi durumunda, yolcu bilet ücretinin iadesini talep ederse,
bilet ücretinin yolun kalan kısmına gelen karşılığı geri ödenir.
(3) Aktarmanın
gecikmesi sebebiyle yolcunun yola devam etmesi eşdeğer ulaşım imkanı da
mümkün olmadığı durumlarda, ücretin tamamı kesinti yapılmaksızın iade
edilir. Bu gibi durumlarda gerektiğinde, yolcunun ilk fırsatta başlangıç
istasyonuna geri getirilmesi sağlanır.
(4) Yolculuk esnasında
trenin 120 dakika veya daha fazla gecikmeli varacağı anlaşılırsa yolcu
seyahatini yarıda keserek trenden inebilir. Bu durumda yolcunun gittiği
mesafenin ücreti alınarak kalan ücret iade edilir.
(5) Gecikmeye
bağlı güzergâh değiştirilmesi söz konusu olduğunda, yolcunun el bagajı ve
bagajı ile ilgili bu Yönetmelikten doğan bütün hakları saklı olup,
demiryolu tren işletmecileri herhangi bir ek ödeme veya benzeri talepte
bulunamazlar.
(6) Eğer yolcu
biletini satın almadan önce muhtemel gecikmelerden haberdar edilmişse
biletler satış koşullarına ve bilet tiplerine uygun olarak kesinti
yapılarak iade alınır.
(7) Yolculuk
yapılan seferin başka bir seferle irtibatı varsa ve gecikme irtibat
trenindeki yolculuğun yapılmasına engel teşkil ediyorsa bir sonraki irtibat
treninde aynı koşulları haiz yer ayrılarak yolcunun seyahati sağlanır ya da
yolcunun talebi halinde irtibat treni için alınan bilet kesintisiz iade
alınır veya geçerlilik süresi 180 günden az olmamak kaydıyla açık bilete
çevrilir.
(8) Eğer gecikme
yolcunun dönüş biletini kullanmasına engel teşkil ediyorsa dönüş bileti de
yolcunun talebi halinde kesintisiz iade alınır veya geçerlilik süresi 180
günden az olmamak kaydıyla açık bilete çevrilir.
(9) Eğer sefere
ait biletler herhangi bir şekilde demiryolu tren işletmecisi tarafından
belirlenmiş hat ve sürelerde kullanılmak üzere hazırlanan satış paketi
kullanılarak alınmış ise yolcunun satış paketine yolculuk hakları iade
edilir.
(10) Demiryolu
tren işletmecisi tarafından tüm bu işlemlerin yapılması esnasında yolcular
anons, kısa mesaj, elektronik posta gibi iletişim vasıtaları kullanılarak
bilgilendirilir.
(11) Yolcunun
trenlere erişim için kullandığı uçak, kent içi raylı sistem (banliyö,
tramvay, metro vb.), otobüs gibi ulaşım vasıtalarındaki gecikmeler sonucunda
yolcunun treni kaçırması halinde demiryolu tren işletmecisi tarafından
kendisine herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu durumdaki yolcu herhangi bir
hak iddia edemez.
Sefer iptalleri
ve iptaller sonucu yolcu hakları
MADDE 49 – (1)
Sefer iptalleri durumunda bilet bedelleri kesintisiz veya belirlenen bir
oranda fazlasıyla iade edilmesi hususunda demiryolu tren işletmecisi
düzenleme yapar.
(2) Sefer, taşıma
sözleşmesinin yapılmasından sonra hareketten önce veya yolda ortaya çıkan bir
sebep dolayısıyla iptal edilirse, demiryolu tren işletmecisinden kaynaklı
bir nedenle yolculuğun başlamasından önce iptal edilen seferlerde; iptal
edilen sefere ait tüm biletler ve tahsil edilen bedeller kesintisiz geri
ödenir veya yolcunun isteğine göre demiryolu tren işletmecisi tarafından
belirlenen trenlerde kullanılmak üzere geçerlilik süresi 180 günden az
olmamak kaydıyla açık bilete çevrilir.
(3) Demiryolu tren
işletmecisinden kaynaklı bir nedenle son bulan ve devamı sağlanamayan
seferlerde;
a) Yolcunun kabul
etmesi halinde demiryolu tren işletmecisi tarafından tedarik edilen
herhangi bir ulaşım vasıtası (tren, otobüs vb.) kullanılarak yolcu varış
yerine götürülür. Bu durumda yolcuya verilemeyen hizmetlere ait ücretler
(yatak, kuşet vb.) geri ödenir. Başka bir bedel ödenmez.
b) Yolcunun
yapılan teklifi kabul etmemesi halinde tahsil edilen ücretler yolcuya
kesintisiz geri ödenir veya yolcunun isteğine göre demiryolu tren
işletmecisi tarafından belirlenen tren hatlarında kullanılmak üzere
geçerlilik süresi 180 günden az olmamak kaydıyla açık bilete çevrilir.
c) Herhangi bir
nedenle yolcu varış yerine götürülemez ise yolcunun aldığı bilete ait tüm
ücretler kesintisiz olarak iade edilir veya yolcunun isteğine göre
demiryolu tren işletmecisi tarafından belirlenen tren hatlarında
kullanılmak üzere geçerlilik süresi 180 günden az olmamak kaydıyla açık
bilete çevrilir.
ç) Yapılacak
seferlere ait biletler herhangi bir satış paketi kullanılarak alınmış ise
ilgili yolcunun paketine o yolculukla ilgili hakları iade edilir. Bununla
beraber yolcu paketinin geçerli olduğu mevkiden bir üst mevkide seyahat
ediyorsa üst mevkide seyahat için ödediği ücret de iade edilir.
d) Gidiş-dönüş
bileti alan yolcuların gidişleri esnasında yukarıda belirtilen olayların
meydana gelmesi halinde ise dönüş biletleri de yolcunun talebi
doğrultusunda kesintisiz iade alınır veya geçerlilik süresi 180 günden az
olmamak kaydıyla açık bilete çevrilir.
(4) Yapılamayan
seferlere ait biletler başka bir sefer ile bağlantılı aktarma içeriyorsa
iptal olan seferler ile bağlantılı olan diğer seferlere ait biletler de
yolcunun talebi halinde kesintisiz olarak bilet bedeli iade edilir veya
demiryolu tren işletmecisine ait tüm trenlerde kullanılmak üzere geçerlilik
süresi 180 günden az olmamak kaydıyla açık bilete çevrilir.
(5) Mücbir
sebepler ve olağanüstü hallerde (doğal afetler, meteorolojik olaylar,
güvenlik riskleri, işletme zorunlulukları, grev vb.) demiryolu tren
işletmecisinin gerekli özeni göstermesine rağmen seferin yapılamaması
durumunda yolcuya bu seferlere ait yolculuk için ödediği her türlü bedel
iade edilir.
(6) Demiryolu tren
işletmecisinin gerekli tedbirleri almasına rağmen sakınamadığı ve
sonuçlarını önleyemediği üçüncü şahısların veya yetkili kurumların
davranışına bağlı olarak seferin yapılamaması veya yarıda kesilmesi
durumunda; yolcuya yolculuk için ödediği her türlü bedel iade edilir.
(7) Seferin yarıda
kalması sebebi ile aktarma durumunda demiryolu tren işletmecisi, engelli
ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara ihtiyaç duydukları özel
hizmetleri verir.
(8) Tüm bu
işlemlerin yapılması esnasında yolcular anons, kısa mesaj, elektronik posta
gibi iletişim vasıtaları kullanılarak bilgilendirilir.
(9) Demiryolu tren
işletmecisinden kaynaklanan nedenlerle yolculuk edilen trendeki yolcuların,
bir başka trene veya vasıtaya aktarılması veya yolcunun benzer sebeple tren
değiştirmesi durumunda yeni tren veya vasıtanın bedelleri farklı olsa dahi
ücret farkı tahsil edilmez.
Gecikmelerden
dolayı tazminat ödenmesi
MADDE 50 –
(1) Son varış noktasına demiryolu tren işletmecisinden kaynaklanan
sebeplerden dolayı 0-500 km arası mesafelerde 75 dakika ve 500 km’den fazla
mesafelerde 125 dakika ve daha fazla gecikmeyle varılması halinde,
yolcular, demiryolu tren işletmecisinden tazminat talep etme hakkına
sahiptir. Bu durumda yolcuya, ödenmiş olan bilet ücreti üzerinden,
a) 75-125 dakika
arası gecikmelerde bilet ücretinin % 25’i,
b) 125 dakika
üzeri gecikmelerde bilet ücretinin % 50’si
oranında, talebin
iletilmesini takip eden 1 ay içinde tazminat ödenir.
(2) Gidiş-dönüş
olarak yapılan seyahatlerde gecikme meydana geldiğinde, gidiş veya
dönüşteki gecikmeler için ödenmesi gereken tazminat tutarı, toplam bilet
ücretinin yarısı üzerinden hesaplanır.
(3) Bilet ücretlerinin
tazminatı, tazminat talebinin sunulmasından sonra bir ay içerisinde ödenir.
Tazminat, yolcunun ödeme biçimine göre ödenir.
(4) Bilet satın
alınmadan önce, yolcuya seferdeki gecikme hakkında bilgi verildiği takdirde
yolcu tazminat talep edemez. Yolcuya gecikmeye ilişkin bilgi verildiği
bilete işlenir.
(5) Hesaplanan
tazminat tutarları üzerinden işlem ücreti, haberleşme giderleri, pul parası
vb. adlar altında herhangi bir kesinti yapılamaz. Ancak demiryolu tren
işletmecisi, tazminatlar için bir asgari geri ödeme limiti belirleyerek bu
miktarın altında kalan tutarlar için ödeme yapmayabilir. Bu limit on Türk
Lirasının üzerinde olamaz.
(6) Aktarmalı
yolculuklarda bu madde hükümleri uygulanmaz.
Gecikme ve
iptallerde yolculara sunulacak hizmetler
MADDE 51 –
(1) Kalkışta veya varışta gecikme olması durumunda demiryolu tren
işletmecisi, tahmini kalkış veya varış saatlerine ilişkin yolcuları
bilgilendirir. Söz konusu gecikmenin 0-500 km arası mesafelerde 75 dakikayı
ve 500 km’den fazla mesafelerde 125 dakikayı aşması durumunda yolculara,
aşağıdaki hizmetler ücretsiz olarak sağlanır:
a) Trende veya
istasyonda, bekleme süresi ile orantılı olarak ikram.
b) Tren yolda
kalırsa trenden istasyona, alternatif bir kalkış noktasına veya son varış
noktasına taşıma.
(2) Demiryolu
hizmetinin devamının mümkün olmadığı durumlarda, demiryolu tren işletmecisi
en kısa zamanda eşdeğer ulaşım vasıtalarını temin ederek yolcuyu varış
noktasına ulaştırır.
(3) Meydana gelen
gecikme, iptal veya aktarmanın kaçırılması durumu, yolcunun talebi üzerine
bilete işlenir.
(4) Bu madde
hükümleri uygulanırken engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerin
ve yakınlarının ihtiyaçları imkanlar ölçüsünde dikkate alınır.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Engelli,
Hareket Kabiliyeti Kısıtlı ve/veya Özel Durumu Olan Yolcular
Seyahat hakkı
MADDE 52 –
(1) Demiryolu tren işletmecileri verdikleri hizmetlerden engellilerin,
hareket kabiliyeti kısıtlı ve/veya özel durumu olan yolcuların (yaşlı,
bebek, çocuk ve hamile kadınlar vs.) kolaylıkla ve yeterli derecede
yararlanması için aşağıdaki düzenlemeleri uygulamakla yükümlüdürler:
a) Engelli ve/veya
hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerden, diğer yolculardan alınan ücretlere
ilave bir ücret talep edilemez.
b) Demiryolu tren
işletmecisi ve/veya acente, engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı
kişilere rezervasyon yapmayı veya bilet satmayı reddedemez, refakatçi
zorunluluğu getiremez.
c) Demiryolu tren
işletmecileri, engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve
refakatçileri ile refakat etmek için sertifikalandırılmış rehber köpekler
ve tek başına seyahat eden 13-18 yaş arası çocukların taşınmasına öncelik
tanır.
ç) Görme engelli
yolcuların rehber köpeği, köpeğin ağızlığı ve gerekli sağlık belgeleri
olmak koşulu ile yolcu yanında ücretsiz taşınır.
d) Gecikmeler
konusunda duyu ile ilgili bozukluğu olan yolculara bilgiyi en iyi şekilde
sunmak amacıyla standartlara uygun görsel ve işitsel sistemler
kullanılmalıdır.
e) 0-2 yaş arası,
üç yaşından (25 aydan) gün almamış yolcular “bebek yolcu” sayılır. Bebekler
ebeveyni ile birlikte ebeveyninin koruma ve gözetiminde seyahat eder, ayrı
bir bilet düzenlenmez, herhangi bir ücret alınmaz ve tüm mevkilere kabul
edilirler.
f) 2-6 yaş arası,
7 yaşından (73 aydan) gün almamış yolcular “çocuk” olarak nitelendirilir.
Trenlerde ayrı bir yer istememek kaydıyla çocuklar trenlerde ücretsiz
taşınır.
g) 2-12 yaş arası
çocuklar sadece ebeveynlerinden biri veya en az 18 yaşında olan bir
refakatçi ile yolculuk yapabilir.
ğ) Demiryolu tren
işletmecileri ilgili kanun ve mevzuat kapsamında şehit yakınları, gaziler
ve koruyucu aileler gibi yolcular için yapılan düzenlemeleri uygular.
Bilgilendirme
MADDE 53 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi ve/veya acente, engelli ve/veya hareket
kabiliyeti kısıtlı kişilere, trene binişi ve trendeki hizmetlere erişim ve
trenden inişi gibi konular hakkında bilgilendirme yapar. Bu bilgilendirme,
talep eden yolcunun engeli ve/veya kısıtı dikkate alınarak yapılır.
(2) Yolcular,
seyahat talebini yapmadan önce seyahate başlayacağı ve seyahati bitireceği
istasyonlarla, seyahat edeceği trenlerde kendi durumu ile ilgili hizmet
verilip verilmediğini kontrol etmelidir. Bu bilgilere, danışma
kanallarından ulaşılması sağlanır.
Erişilebilirlik
MADDE 54 –
(1) Demiryolu altyapı işletmecisi ve demiryolu tren işletmecisi, engelli
ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerin istasyonlara, peronlara,
trenlere, diğer tesislere erişebilmesini sağlamakla ve bu hususta ilgili
mevzuat kapsamında teknik çözümleri bulmakla ve sağlamakla yükümlüdür.
İstasyonlarda
sağlanacak yardım hizmetleri
MADDE 55 –
(1) Engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerin, demiryolu tren
işletmecisinin teknik çözümleri uygulayacak personelinin bulunmadığı bir
istasyonda trene binmeleri veya trenden inmeleri halinde, demiryolu altyapı
işletmecisi ilan ettiği yerlerde ücretsiz olarak bu kişilere trene binme ve
trenden inme hizmeti sunar.
(2) Bilet satın
alınma aşamasında engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular nasıl
bir yardıma ve ekipmana ihtiyacının olduğunu bildirmelidir. Yardım ihtiyacı
talebi bilet satış sisteminden ve çağrı merkezinden yapılabilir.
Yardımların
sağlanma şartları
MADDE 56 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, gar ve istasyon işletmecisinin engelli
ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere sağlayacağı yardımlar aşağıdaki
hususlara göre olacaktır:
a) Bilet satın
alan engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişi yardıma ihtiyacı
olduğunu, demiryolu tren işletmecisine ve/veya acenteye yardıma ihtiyacı
olacağı andan en az 48 saat öncesinden bildirmek zorundadır. Bilet satan
birim, yardım ihtiyacını ilgili istasyona ve demiryolu tren işletmecisine
bildirir. Demiryolu tren işletmecisi ve/veya acente engelli yolculara
bildirimlerin yapılabilmesi için yolcunun engeli ve/veya kısıtını dikkate
alarak gerekli iletişim sistemini kurar.
b) Eğer (a)
bendinde yapılması gereken bildirim yapılmamışsa, demiryolu tren
işletmecisi veya gar ve istasyon işletmecisi, bu kişinin seyahatini
gerçekleştirebilmesi için gerekli yardımı yapar.
c) Gar ve istasyon
işletmecisi, yardıma ihtiyacı olan engelli ve/veya hareket kabiliyeti
kısıtlı kişilerin istasyona geldiklerini haber vermelerini sağlayacak
istasyon içinde ve dışında erişilebilirlik standartlarına uygun iletişim
noktaları belirler.
ç) Yardımlar
engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerin, ilan edilen kalkış saatinden
belirli bir süre önce belirli bir noktada bulunmaları kaydıyla sağlanır. Bu
süre 60 dakikadan fazla olamaz. Böyle bir sürenin belirlenmediği durumlarda
bu kişilerin ilan edilen kalkış saatinden en geç 30 dakika öncesinde
belirlenen noktada bulunmaları gerekir. Bu bilgilerin görsel ve işitsel
kısıtları olan yolcuların da anlayabileceği şekilde aktarılarak kendilerine
bildirilmesi gerekir. Engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı yolcuların
anlık yardım için ilgililerle irtibata geçmesi için istasyon ve garlarda
erişilebilirlik standartlarına uygun yerlerde ve özelliklerde çağrı butonu
konulmalıdır.
d) Trene kabul
edilmeme, iptal ve her türlü gecikme söz konusu olduğunda, engelli ve/veya
hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve refakatçileri ile veya tek başına
seyahat eden çocuklar, 51 inci madde hükümlerine uygun olarak en kısa
zamanda hizmet alma hakkına sahiptir.
Engelli ve/veya
hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere ait özel ekipmanın tazmini
MADDE 57 –
(1) Demiryolu tren işletmecisinin veya altyapı işletmecisinin kusurundan
dolayı, engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerin özel
ekipmanlarının kısmen veya tamamen hasar görmesi veya kaybolması durumunda,
zararın tamamı kusurları oranında tazmin edilir.
(2) Eğer engelli
ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişinin engeli/kısıtı ile ilgili bir
donanımla seyahati zorunlu ise donanımın tren kapı ve koridor ölçülerine
uygun olması koşuluyla demiryolu tren işletmecisi tarafından yolcunun el
bagajı olarak trene yüklenir. Yükleme veya indirme sırasında donanım hasar
görürse hasar miktarı demiryolu tren işletmecisi tarafından kısmen veya
tamamen karşılanır.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Güvenlik,
Öneri, Şikâyetler ve Hizmet Kalitesi
Yolcuların
kişisel güvenliği
MADDE 58 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, demiryolu altyapı işletmecisi ve gar ve
istasyon işletmecisi, kolluk kuvvetleriyle irtibatlı olarak kendi
sorumluluk sahalarında, istasyonlarda ve trenlerde yolcuların güvenliğini
sağlayacak önlemleri alır.
Öneri ve
şikâyetler
MADDE 59 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamında yolcuların yolculuk öncesi, yolculuk esnasında
ve sonrasında öneri ve şikâyette bulunma hakkı vardır. Demiryolu tren
işletmecisi, bu Yönetmelikte belirtilen hak ve yükümlülükler kapsamında,
yolcuların şikâyetlerinin kendilerine iletilmesini sağlamak üzere bir öneri
ve şikâyet alma sistemi oluşturur. Bu sistem, görsel ve işitsel kısıtları
olan yolcuların da kullanabileceği şekilde düzenlenmelidir.
(2) Yolcuların
öneri ve şikâyetlerini iletebilmesi için yapması gerekenler demiryolu tren
işletmecisi tarafından açık ve anlaşılır biçimde yolcuların bilgisine
sunulur.
(3) Demiryolu tren
işletmecisi, gelen şikâyetlere onbeş iş günü içerisinde cevap vermekle
yükümlüdür. Şikâyetin türü itibariyle cevap verilmesi daha uzun sürebilecek
konular için şikâyet sahibine, zamanında cevap verilememesinin gerekçesi ve
ne zaman cevap verilebileceği yine onbeş iş günlük sürenin bitiminden önce
bildirilir. Bu durumda cevap verme süresi şikâyet tarihinden itibaren en fazla
otuz iş günüdür.
Hizmet kalitesi
standartları ve yıllık rapor
MADDE 60 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi, Ek-2’de belirtilen maddeleri kapsayacak
şekilde hizmet kalite standartlarını belirler ve hizmet kalitesini
iyileştirmek için bir kalite yönetim sistemini uygulamaya koyar.
(2) Demiryolu tren
işletmecisi, alınan şikâyetler, verilen cevaplar, cevap süresi ve şikâyetle
ilgili durumun iyileştirilmesi için yaptığı veya yapacağı faaliyetler,
hizmet kalitesi performansı ile ilgili bilgileri içeren bir yıllık rapor
hazırlar. Bu yıllık rapor en geç ertesi yılın 31 Ocak tarihine kadar
hazırlanır. Demiryolu tren işletmecisi hazırladığı raporu resmi internet
sitesinde yayınlar.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
Elektronik
Seyahat Bilgi ve Rezervasyon Sistemi
Sistemin sahip
olması gereken özellikleri
MADDE 61 –
(1) Demiryolu tren işletmecisi ve/veya acente, verdiği hizmetlerle ilgili
bilgileri sunmak ve bilet düzenlemek için bu Yönetmelikte belirtilen
hususlara göre elektronik seyahat bilgi ve rezervasyon sistemini kurar.
(2) Bu sistem,
asgari olarak aşağıdaki verileri depolar ve sisteme erişim yetkisi olan
kişilerin kullanımına sunar:
a) Sefer
programları ve tarifeleri,
b) Koltukların
boşluk - doluluk bilgisi,
c) Seyahat
ücretleri ve özel koşullar,
ç) Engelli ve/veya
hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere özel bilgiler,
d) Rezervasyon
ve/veya bilet satışı.
(3) Demiryolu tren
işletmecisi ve/veya acente, yolculara ait kişisel verileri başka bir
demiryolu tren işletmecisi ve/veya acente ile paylaşamaz. Demiryolu tren
işletmecisi ve/veya acente, bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesi uyarınca
yolculara ait kişisel verilerin güvenliğini ve gizliliğini sağlamakla
yükümlüdür.
ONUNCU
BÖLÜM
Denetim,
İdari Para Cezaları ve Kararlara İtiraz
Denetim
MADDE 62 –
(1) Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamına giren kuruluşları bu Yönetmelik
kapsamında haberli veya habersiz denetler ve denetim sonunda rapor tutar.
(2) Bu kuruluşlar,
denetleme sürecinde istenilen tüm bilgi ve belgeleri sağlamakla yükümlüdür.
İdari para
cezaları ve kararlara itiraz
MADDE 63 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanması veya genel denetlemeler sonucunda bu
Yönetmeliğe aykırı hususların tespit edilmesi durumunda her bir kusur için
655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi çerçevesinde Demiryolu
Düzenleme Genel Müdürlüğü yetkili personeli tarafından beşyüz Türk
Lirasından bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir ve idari para
cezası karar tutanağı düzenlenir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması
Kanununun 18 inci maddesi hükümleri saklıdır.
(2) Verilen idari
para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenir.
(3) Bakanlığın bu
Yönetmelik çerçevesinde verdiği her türlü karara karşı yargı nezdinde
başvuru yolu açıktır.
Zamanaşımı
MADDE 64 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki sorumluluklardan kaynaklanan tazminat
davaları ilgili mevzuatta belirlenen süre ve şartlarda zaman aşımına uğrar.
ON
BİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Avrupa Birliği
mevzuatına uyum
MADDE 65 –
(1) Bu Yönetmeliğin hazırlanmasında, 23/10/2017 tarihli ve 1371/2007/EC
sayılı Demiryolu Yolcularının Hakları ve Yükümlülükleri Hakkında Avrupa
Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınmıştır.
Rücu hakkı
MADDE 66 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamında yolcuları tarafından demiryolu tren
işletmecisinden talep edilen tazminat ve haklar için demiryolu tren
işletmecisinin, demiryolu altyapı işletmecisine rücu hakkı saklıdır.
Parasal
değerlerin ve idari ceza tutarlarının güncellenmesi
MADDE 67 – (1)
Bu Yönetmelikte geçen parasal tutarlar her takvim yılı başından geçerli
olmak üzere, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme
oranında artırılarak uygulanır.
Yürürlük
MADDE 68 – (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 69 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.
EK 1 -
DEMİRYOLU TREN İŞLETMECİLERİ VE/VEYA ACENTELER
TARAFINDAN
SUNULMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER
Bölüm I:
Yolculuk öncesi sunulacak bilgiler
Taşıma
sözleşmesinin genel şartları
Bilet satış, iptal
ve iade ile ilgili prosedürler
Yolculuğun süresi
ve güzergâhı
Trende engelli
ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere yönelik araç-gereç ve
imkânların bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa bunlara erişim şartları
Evcil hayvanların
taşınmasına ait şartlar
Araç taşımacılığı
olup olmadığı ve erişim şartları
Trende birinci,
ikinci sınıf, kuşet, yataklı vagon gibi imkânların bulunup bulunmadığı
Hizmetleri
aksatıcı veya gecikmeye meydan veren herhangi bir faaliyetin olup olmadığı
Seyahat
esnasındaki sunulacak hizmetler
Kayıp el bagajı,
bagaj ve eşya taşımasıyla ilgili prosedürler
Şikâyetlerin nasıl
iletileceği ile ilgili prosedürler
Bölüm II:
Yolculuk sırasında sunulacak bilgiler
Trendeki hizmetler
Sonraki istasyon
Gecikmeler
Ana aktarma
hizmetleri
Emniyet ve
güvenlikle ilgili hususlar
Bu bilgilerin
görsel ve işitsel kısıtları olan yolcuların da anlayabileceği şekilde
aktarılarak kendilerine bildirilmesi gerekir.
EK 2: ASGARİ
HİZMET KALİTESİ STANDARTLARI
Bilgilendirme ve
biletler
Hizmetlerin
dakikliği ve aksaklıklarla baş edebilme prensipleri
Hizmetlerin iptali
Trenlerin ve
istasyonların temizliği ve hijyeni
Müşteri
memnuniyeti anketi
Şikâyet yönetimi,
hizmet kalite standartlarına uyulmaması durumunda para iadesi ve tazminat
Engelli ve/veya
hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere verilen hizmetler
|
