|
KARAYOLU
ALTYAPISI GÜVENLİK YÖNETİMİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; karayolu altyapısı güvenlik yönetimi kapsamında,
karayolu güvenliği etki değerlendirmeleri, karayolu güvenlik kontrolleri,
karayolu ağının güvenlik sıralaması ve yönetimi, karayolu güvenlik
teftişleri ile ilgili uygulama usul ve esaslarının belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, Türkiye Trans-Avrupa Karayolu Ağında yer alan ve 500
metreden uzun karayolu tünelleri dışında kalan, planlama, projelendirme ve
yapım aşamasındaki karayolu kesimleri ile trafiğe açık yolları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanunu ile 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4
sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer
Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
796 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Ağ güvenlik
sıralaması: Mevcut karayolu kesimlerini, karayolu güvenliğini artırma ve
kaza maliyetini azaltma potansiyeline göre belirleyen, analiz eden ve
sınıflandıran bir yöntemi,
b) Altyapı
projesi: Yeni inşa edilecek bir karayolu projesini ya da mevcut karayolu
ağında trafik akımını etkileyecek boyuttaki iyileştirme projesini,
c) Karayolu
altyapısı: Karayolunu meydana getiren yol gövdesi, dolgu ve yarma şevleri,
kenar hendekleri, refüjler, menfez, köprü, altgeçit, üstgeçit, tüneller
gibi sanat yapıları, kavşaklar, karayolu-demiryolu kesişmeleri, yaya
geçitleri, yola katılımlar ve ayrılmalar, pasif koruma tertibatları ile
trafik işaret ve işaretlemeleri gibi karayolu sınır çizgileri içindeki yola
ait her türlü yapı ve tesisi,
ç) Karayolu
altyapısı güvenliği: Karayolu altyapısının, yol kullanıcılarına ve trafiğin
güvenli akışına sağladığı güvenlik etkisini,
d) Karayolu
güvenliği etki değerlendirmesi: Karayolu altyapısının planlama aşamasında;
mevcut durumun sürdürülmesinin, yeni bir karayolunun yapılmasının ya da
mevcut ağda yapılan kapsamlı bir değişikliğin karayolu ağının güvenlik
performansı üzerindeki etkisinin karşılaştırmalı olarak analiz edilmesini,
e) Karayolu
güvenlik kontrolleri: Karayolu altyapı projelerinin tasarım özelliklerinin
ön proje aşamasından yolun trafiğe açıldığı ilk dönemin sonuna kadar olan
tüm aşamaları kapsayan güvenlik kontrollerinin bağımsız, detaylı,
sistematik ve teknik olarak yapılmasını,
f) Karayolu
güvenlik teftişleri: Trafiğe açık yollarda, karayolu güvenliği sebebiyle
iyileştirme ve bakım çalışması gerektiren unsurların, karayolu altyapısına
ilişkin özelliklerin, düzenli ve belirli aralıklarla tespit edilmesini,
g) Kaza yoğunluğu
yüksek olan kesimlerin sıralaması: Üç yıldan fazla süre trafiğe açık olan
ve trafik hacmine oranla çok sayıda ölümlü kazanın meydana geldiği karayolu
kesimlerinin tanımlanması, analiz edilmesi ve sıralanması yöntemini,
ğ) Kılavuz
ilkeler: Bu Yönetmelikte tanımlanan güvenlik yöntemlerinin uygulanmasında
dikkat edilmesi gereken hususların ve izlenmesi gereken adımların
belirlendiği Karayolları Genel Müdürlüğünce alınan tedbirleri,
h) Türkiye
Trans-Avrupa karayolu ağı: Avrupa Birliği iç pazarı ile komşu ülke ve bölgelerde
kişilerin, malların ve hizmetlerin serbest dolaşımını kolaylaştırmak
amacıyla tanımlanan Avrupa Transit Karayolu Ağının genişletilmesi
sürecinde, Avrupa Komisyonu ve Türkiye arasındaki mutabakatla belirlenmiş,
ülkemizin sınırları içindeki karayolu güzergahlarını,
ı) Yetkili birim:
Karayolları Genel Müdürlüğünü,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Karayolu
Altyapısı Güvenlik Yönetimi Bileşenleri
Karayolu
altyapısı projeleri için karayolu güvenliği etki değerlendirmesi
MADDE 5 – (1)
Karayolu güvenliği etki değerlendirmesi, tüm karayolu altyapısı
projelerinde gerçekleştirilir.
(2) Karayolu
güvenliği etki değerlendirmesi, karayolu altyapı projesi onaylanmadan önce
planlama aşamasında gerçekleştirilir. Bu kapsamdaki çalışmalar için EK-1’deki
hususlar esas alınır.
(3) Karayolu
güvenliği etki değerlendirmesi, önerilen seçenekler arasından uygun çözüme
karar verilmesine katkı sağlayacak, karayolu altyapısı güvenliği ile ilgili
bilgileri değerlendiren ve farklı seçeneklerin maliyet-fayda analizi için
gerekli tüm çalışmaları kapsar.
Karayolu
altyapısı projeleri için karayolu güvenlik kontrolleri
MADDE 6 –
(1) Karayolu güvenlik kontrolleri tüm karayolu altyapısı projelerinde
gerçekleştirilir.
(2) Karayolu
güvenlik kontrolleri gerçekleştirilirken EK-2’deki hususlar esas alınır.
(3) Karayolu
altyapı projesinin tasarım özelliklerinin güvenlik kontrolü 11 inci
maddenin beşinci fıkrasında belirtilen yetkili birim tarafından
görevlendirilmiş karayolu altyapı güvenlik uzmanı tarafından yapılır. Karayolu
güvenlik kontrolünün bir ekip tarafından yapıldığı durumda, kontrol
ekibinde, 11 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen, yeterlilik
sertifikasına sahip en az bir kişi yer alır.
(4) Karayolu
güvenlik kontrolleri, yolun ön proje aşaması, kesin proje aşaması, trafiğe
açılmadan önceki aşaması ve yolun trafiğe açıldığı ilk dönemin sonuna kadar
olan dört aşamada, tasarım sürecinin bir parçası olarak yapılır.
(5) Karayolu
altyapı güvenlik uzmanı, karayolu altyapı projesinin güvenlik kontrolü
sürecindeki her bir aşaması için güvenlik riski oluşturan proje öğelerinin
ayrıntılarını içeren bir rapor hazırlar. Karayolu güvenlik kontrol
raporunda yer alan önerilerin uygulanması, yetkili birime aittir. Güvenlik
kontrolü sırasında güvenli olmayan özellikler tespit edildiği halde,
EK-2’deki aşamaların sona ermesinden önce tasarım düzeltilmemişse; yetkili
birim, söz konusu düzeltilmeme nedenlerini, ayrı bir raporda açıklayarak
karayolu güvenlik kontrol raporuna ekler.
(6) Karayolu
güvenlik kontrol raporu, karayolu altyapısı güvenliği sorunlarını ve
gerekli çözüm önerilerini içerir.
Trafiğe açık
karayolu ağının güvenlik sıralaması ve yönetimi
MADDE 7 –
(1) Kaza yoğunluğu yüksek olan karayolu kesimlerinin sıralaması ve ağ
güvenlik sıralaması karayolu ağının trafiğe açık kesimlerinde, en az 3
yılda bir EK-3’teki esaslara uygun olarak gerçekleştirilir.
(2) Kaza yoğunluğu
yüksek olan kesimlerin sıralaması ve ağ güvenlik sıralaması sonuçlarına
göre öncelik arz eden karayolu kesimleri, uzman ekiplerce EK-3’ün 3 üncü
maddesinde belirtilen esaslara göre saha incelemeleriyle değerlendirilir.
Uzman ekibin en az bir üyesi, 11 inci maddenin beşinci fıkrasında
belirtilen kriterlere sahip olmalıdır.
(3) İyileştirici
önlemler, ikinci fıkrada belirtilen karayolu kesimleri için belirlenir.
EK-3’ün 3 üncü maddesinde belirtilen, en yüksek fayda-maliyet oranı dikkate
alınarak, belirlenen önlemlerin uygulanmasına öncelik verilir.
(4) Onarım
çalışması yürütülen ve yol kullanıcılarının güvenliğini tehdit eden
karayolu kesimlerinde uygun işaretlerin gerekli yerlere yerleştirilmesi,
işaretlerin gündüz ve gece görülebilecek özellikte ve güvenli mesafelerde
olması sağlanır.
(5)
İşaretlemelerde, Karayolları Trafik Kanununun 15 inci maddesi gereğince
çıkarılan 19/6/1985 tarihli ve 18789 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik ile 16 ncı maddesi gereğince
çıkarılan 19/6/1985 tarihli ve 18789 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Karayolu Trafik Güvenliği Sağlanması Yönünden, Yolun Yapısında Yapılacak
Her Türlü Çalışmalarda Alınacak Tedbirler ile Karayolu Dışında, Kenarında
veya Üzerindeki Diğer Levhalar, Işıklar ve İşaretlemeler Hakkında
Yönetmelik esas alınır.
(6) Kaza yoğunluğu
yüksek olan kesimler hakkında yol kullanıcıları uygun yöntemlerle
bilgilendirilir. Eğer işaretleme yapılmasına karar verilmiş ise beşinci
fıkrada yer alan Yönetmelikler esas alınır.
Karayolu
güvenlik teftişleri
MADDE 8 –
(1) Trafiğe açık yollarda, karayolu altyapısı güvenliği ile ilgili konuları
belirlemek ve kazaları önlemek için karayolu güvenlik teftişleri
gerçekleştirilir.
(2) Karayolu
güvenlik teftişleri, yol ağının karayolu altyapısı güvenliği açısından
incelenmesini ve yol çalışmalarının trafik akışının güvenliği üzerindeki
olası etkilerinin belirlenmesine yönelik çalışmaları kapsar.
(3) Karayolu
güvenlik teftişleri, periyodik olarak gerçekleştirilir. Teftişler, karayolu
altyapısının yeterli güvenlik seviyesine yükseltilmesi ve sürekliliğinin
sağlanması için gerekli sıklıkta yapılır.
(4) 10 uncu
maddede belirtilen kılavuz ilkelere aykırı olmamak şartıyla, yol
çalışmalarında uygulanacak geçici güvenlik tedbirleri hakkında kılavuz
ilkeler belirlenir. Belirlenen kılavuz ilkelerin düzenli ve teknik uygunluk
ölçütleri içinde yürütülmesini sağlayacak bir teftiş programı planlanır ve
uygulanır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Veri
Yönetimi, Kılavuz İlkeler, Karayolu Altyapı Güvenlik
Uzmanlarının
Eğitimi ve Görevlendirilmesi
Veri yönetimi
MADDE 9 –
(1) Yetkili birim, karayolunda meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı kazalar için
düzenlenen EK-4’te belirtilen bilgilerin de yer aldığı kaza raporlarını
(Trafik Kazası Tespit Tutanağı) İçişleri Bakanlığından temin eder.
(2) Yetkili birim,
karayollarında meydana gelen kazalardaki ölüm, yaralanma (ağır ve hafif) ve
maddi hasarın ortalama sosyo-ekonomik maliyetlerini hesaplar ve bu
maliyetler 5 yılı geçmeyecek sürede güncellenir.
Kılavuz
ilkelerin hazırlanması
MADDE 10 –
(1) Yetkili birim tarafından, Yönetmeliğin uygulanması için ihtiyaç duyulan
kılavuzlar, el kitapları, şartnameler, yönergeler vb. dokümanlar bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde hazırlanır.
Karayolu
altyapı güvenlik uzmanlarının eğitimi ve görevlendirilmesi
MADDE 11 – (1)
Yetkili birim, karayolu altyapı güvenlik uzmanlarının eğitim müfredatının hazırlanmasını
sağlar.
(2) Karayolu
altyapı güvenlik uzman adaylarının sahip olması gereken vasıflar, yetkili
birim tarafından hazırlanacak kılavuzda belirlenir.
(3) Yetkili birim,
karayolu altyapı güvenlik uzmanlarının, yeterlilik sertifikalı başlangıç eğitimini
almasını ve ayrıca periyodik olarak ilave eğitimlere katılmasını
sağlar.
(4) Yetkili birim,
kılavuzlar ve ilgili dokümanlar yayınlandıktan 3 yıl sonra, kontrollerin
sertifikalı karayolu altyapı güvenlik uzmanları tarafından yapılmasını
sağlar.
(5) Yetkili birim,
karayolu tasarımı, karayolu altyapı güvenliği ve kaza analizi ile ilgili
konularda yeterli deneyime veya eğitime sahip, üçüncü fıkrada belirtilen
yeterlilik sertifikalı inşaat mühendislerinin karayolu altyapı güvenlik
uzmanı olarak görevlendirilmelerini sağlar. Ancak, karayolu altyapı
güvenlik uzmanları, kendisinin hazırladığı ya da bir grubun üyesi olarak
hazırlanmasında görev aldığı herhangi bir karayolu altyapı projesinin
güvenlik kontrolünü yapamaz veya kontrol ekibi içinde bulunamaz.
(6) Yetkili birim,
karayolu altyapı güvenlik uzmanlarının görevlendirilmesine yönelik
hususları, hazırlanacak kılavuz ile belirler.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Diğer hususlar
MADDE 12 –
(1) Karayolu güvenliği etki değerlendirmesi, trafiğe açık karayolu ağının
güvenlik sıralaması ve yönetimi ile karayolu güvenlik teftişleri
çalışmalarının sonunda her biri için ayrı ayrı rapor hazırlanır ve yetkili
birime sunulur. Raporlarda yer alan önerilerin uygulanması yetkili birime
aittir. Raporlarda yer alan önerilerin uygulanmaması durumunda, yetkili
birim gerekçelerini ayrı bir raporda açıklayarak ilgili rapora ekler.
(2) Yetkili birim,
5, 6, 7, 8 ve 11 inci maddelerin uygulanması ile ilgili gerekli kılavuzlar,
el kitapları, şartnameler, yönergeler ve benzerlerini hazırlar.
(3) Yetkili birim,
karayolu güvenliği etki değerlendirmesi, karayolu güvenlik kontrolü,
karayolu ağının güvenlik sıralaması ve yönetimi ile karayolu güvenlik
teftişi konularıyla ilgili olarak gerektiğinde ilave kurallar belirler.
Uygulanacak
hükümler
MADDE 13 –
(1) Bu Yönetmelik hükümleri, Türkiye Trans-Avrupa Karayolu Ağı dışında
kalan diğer yollarda yoldan sorumlu kurumların kararları doğrultusunda
uygulanır.
Avrupa Birliği
mevzuatına uyum
MADDE 14 –
(1) Bu Yönetmelik, 19/11/2008 tarihli ve 2008/96/AT sayılı karayolu
altyapısı güvenlik yönetimi hakkındaki Avrupa Parlamentosu ve Konsey
Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde
hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 15 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Karayolları Genel Müdürü yürütür.
Eki
için tıklayınız.
|