|
ÖZEL
EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı; Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve temel
ilkeleri doğrultusunda, özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin eğitim
haklarından yararlanmalarını sağlamaya yönelik usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik; özel eğitim ihtiyacı olan bireylere sunulacak eğitim ve
öğretim hizmetlerinin yürütülmesine yönelik hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1)
Bu Yönetmelik; 5/1/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu,
14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 5/6/1986
tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 1/7/2005 tarihli ve 5378
sayılı Engelliler Hakkında Kanun, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî
Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 4 – (1)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Ağır düzeyde
otizmi olan birey: Sosyal etkileşim, sözel ve sözel olmayan iletişim, ilgi
ve etkinliklerdeki sınırlılıkları nedeniyle yoğun özel eğitim ve destek
eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
b) Ağır düzeyde
zihinsel engelli birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal, pratik
uyum ve öz bakım becerilerindeki eksiklikleri nedeniyle yaşam boyu süren,
yoğun özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
c) Bakanlık: Millî
Eğitim Bakanlığını,
ç) Bedensel
engelli birey: Kas, iskelet ve sinir sistemindeki bozukluklar nedeniyle
özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
d) Bilim ve sanat
merkezi: Örgün eğitim kurumlarına devam eden; genel zihinsel, görsel
sanatlar veya müzik yetenek alanlarında özel yetenekli olan öğrencilere,
yeteneklerini geliştirerek kapasitelerini en üst düzeyde kullanmalarını
sağlamak amacıyla destek eğitim hizmeti vermek üzere açılan kurumu,
e) Bilim ve sanat
merkezi kayıt bölgesi: Birden fazla bilim ve sanat merkezi bulunan il ve
ilçelerde bilim ve sanat merkezlerinin öğrenci kayıt ve nakil işlemlerini
gerçekleştirecekleri bölgeyi,
f) Bireysel
yetenekleri fark ettirme programı: Genel zihinsel yetenek alanından
tanılanan ve destek eğitim programını tamamlayan öğrencilerin bireysel
yeteneklerini fark etmeleri amacıyla yürütülen eğitim programını,
g)
Bireyselleştirilmiş eğitim programı: Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin
takip ettikleri program esas alınarak gelişim özellikleri, eğitim
ihtiyaçları ve performansları doğrultusunda hedeflenen amaçlara ulaşmaya
yönelik hazırlanan ve bu bireylere verilecek destek eğitim hizmetlerini de
içeren özel eğitim programını,
ğ) Çok ağır
düzeyde zihinsel engelli birey: Zihinsel yetersizliği yanında öz bakım,
günlük yaşam ve temel akademik becerileri kazanamayan, yaşam boyu bakım ve
gözetime ihtiyacı olan bireyi,
h) Danışman
öğretmen: Öğrencinin proje üretimi ve yönetimi programı aşamasında birlikte
çalıştığı öğretmeni,
ı) Destek eğitim
hizmeti: Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin eğitim ihtiyaçları
doğrultusunda kendilerine, ailelerine, öğretmenlerine ve okuldaki diğer
personele uzman personel ve gerekli araç-gereçlerle sunulan danışmanlık
hizmetlerini,
i) Destek eğitim
odası: Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam
eden öğrenciler ile özel yetenekli öğrencilere ihtiyaç duydukları alanlarda
destek eğitim hizmetleri verilmesi için düzenlenmiş ortamı,
j) Destek eğitim
programı: Genel zihinsel yetenek alanından tanılanan öğrencilerin tüm alan
ve disiplinlerle ilişkilendirilerek alındıkları eğitim programını,
k) Genel müdürlük:
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel
Müdürlüğünü,
l) Görme engelli
birey: Görme gücünün kısmen ya da tamamen kaybından dolayı özel eğitim ve
destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
m) Hafif düzeyde
otizmi olan birey: Sosyal etkileşim, sözel ve sözel olmayan iletişim, ilgi
ve etkinliklerdeki hafif düzeydeki sınırlılığı nedeniyle özel eğitim ile
destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
n) Hafif düzeyde
zihinsel engelli birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik
uyum becerilerinde hafif düzeydeki yetersizliği nedeniyle özel eğitim ve
destek eğitim hizmetine sınırlı düzeyde ihtiyacı olan bireyi,
o) İşitme engelli
birey: İşitme duyarlılığının kısmen veya tamamen kaybından dolayı özel
eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
ö)
Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamaları: Özel eğitim ihtiyacı
olan bireylerin her tür ve kademede diğer bireylerle karşılıklı etkileşim
içinde bulunmalarını ve eğitim amaçlarını en üst düzeyde
gerçekleştirmelerini sağlamak amacıyla bu bireylere destek eğitim
hizmetleri de sunularak akranlarıyla birlikte tam zamanlı ya da özel eğitim
sınıflarında yarı zamanlı olarak verilen eğitimi,
p) Millî Eğitim
Bakanlığı Bilişim Sistemleri Rehberlik ve Araştırma Merkezi Modülü: Özel
eğitim ihtiyacı olduğu öngörülen bireylere ilişkin eğitsel değerlendirme ve
tanılama hizmetlerine yönelik iş ve işlemlerin elektronik ortamda
yürütüldüğü ve bilgilerin saklandığı sistemi,
r) Orta düzeyde
otizmi olan birey: Sosyal etkileşim, sözel ve sözel olmayan iletişim, ilgi
ve etkinliklerdeki sınırlılıkları nedeniyle özel eğitim ile destek eğitim
hizmetine yoğun şekilde ihtiyacı olan bireyi,
s) Orta düzeyde
zihinsel engelli birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik
uyum becerilerindeki sınırlılık nedeniyle temel akademik, günlük yaşam ve
iş becerilerinin kazanılmasında özel eğitim ile destek eğitim hizmetine
yoğun şekilde ihtiyacı olan bireyi,
ş) Özel eğitim:
Bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından
akranlarından anlamlı düzeyde farklılık gösteren bireylerin eğitim ve
sosyal ihtiyaçlarını karşılamak üzere geliştirilmiş eğitim programları ve
özel olarak yetiştirilmiş personel ile uygun ortamlarda sürdürülen eğitimi,
t) Özel eğitim
ihtiyacı olan birey: Bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim
yeterlilikleri açısından akranlarından anlamlı düzeyde farklılık gösteren
bireyi,
u) Özel yetenekli
birey: Yaşıtlarına göre daha hızlı öğrenen, yaratıcılık, sanat, liderliğe
ilişkin kapasitede önde olan, özel akademik yeteneğe sahip, soyut fikirleri
anlayabilen, ilgi alanlarında bağımsız hareket etmeyi seven ve yüksek
düzeyde performans gösteren bireyi,
ü) Özel
yetenekleri geliştirme programı: Müzik ve görsel sanatlar yetenek alanından
uyum programını, genel zihinsel yetenek alanından ise bireysel yetenekleri
fark ettirme programını tamamlayan öğrencilerin özel yeteneklerini
geliştirmek amacıyla yürütülen programı,
v) Proje üretimi
ve yönetimi programı: Öğrencilerin ilgi, istek ve yetenekleri doğrultusunda
bir alanda veya disiplinde danışman öğretmen rehberliğinde bireysel veya
grupla yürüttükleri eğitim programını,
y) Rehberlik
servisi: Eğitim kurumlarında rehberlik hizmetlerinin yürütüldüğü birimi,
z) Rehberlik ve
araştırma merkezi: Rehberlik hizmetleri ile özel eğitim hizmetlerini planlayarak
hizmetlerin koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlayan kurumu,
aa) Tamamlayıcı
eğitim faaliyeti: Resmî özel eğitim okullarında örgün eğitim saatleri
dışında hafta içi veya hafta sonu öğrencilerle yürütülen eğitim
faaliyetlerini,
bb) Uygulama sınıfı:
Özel eğitim uygulama okulunda (III. kademe) iş becerilerine yönelik
uygulamaların yapıldığı ortamı,
cc) Uyum programı:
Bilim ve sanat merkezine yeni kaydı yapılan öğrencilerin sosyal ve
psikolojik gelişimleri hakkında bilgi sahibi olmak ve kurumu tanıtmak için
yürütülen eğitim programını,
çç) Veli:
Öğrencinin annesi, babası veya yasal sorumluluğunu üstlenen kişiyi,
dd) Yetenek alanı:
Özel yetenekli öğrencinin tanılandığı genel zihinsel yetenek alanı, görsel
sanatlar yetenek alanı ve müzik yetenek alanını,
ee) Zorunlu
öğrenim: Özel eğitim ihtiyacı olan bireyler için okul öncesinden başlayıp
ortaöğretim süresini de kapsayan eğitim ve öğretim sürecini,
ff) BEP:
Bireyselleştirilmiş eğitim programını,
gg) BİLSEM: Bilim
ve sanat merkezini,
ğğ) BİLSEM Modülü:
Bilim ve sanat merkezi yönetim bilgi sistemini,
hh) RAM: Rehberlik
ve araştırma merkezini,
ıı) MEBBİS-RAM
Modülü: Millî Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemleri Rehberlik ve Araştırma
Merkezi Modülünü,
ii) (Ek:RG-RG-25/10/2022-31994)
Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER): Sağlık kurulunca hazırlanan
18 yaşını doldurmamış bireylerin özel gereksinimlerini belirten belgeyi,
jj) (Ek:RG-RG-25/10/2022-31994)
Fizyoterapist: Üniversitelerin fizyoterapi ve rehabilitasyon
alanında lisans eğitimi almış, rehberlik ve araştırma merkezlerinde
bireylerin yetersizliklerinden kaynaklı ağrıyı, engeli ve yeteneklerini
özel ölçme, değerlendirme ve inceleme yöntemleri ile belirleyerek hekimin
tanısına göre, fonksiyonun ve fonksiyonel kapasitenin geliştirilmesine
yönelik fizyoterapi ve rehabilitasyon programını planlayan, uygulayan ve
tekrar değerlendirerek rapor eden personeli,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Temel
İlkeler ve Amaçlar
Özel eğitimin
temel ilkeleri
MADDE 5 – (1)
Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda
öğrencilere;
a) Bireysel
farklılıkları, gelişim özellikleri ve eğitim ihtiyaçları dikkate alınarak
eğitim hizmeti sunulması,
b) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireylerin ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri
doğrultusunda özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılması,
c) Özel eğitim
hizmetlerine erken dönemde başlanması,
ç) Özel eğitim
hizmetlerinin özel eğitim ihtiyacı olan bireyleri sosyal ve fiziksel
çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan, toplumla etkileşim ve
karşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak şekilde planlanıp yürütülmesi,
d) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireylerin eğitsel performansları doğrultusunda amaç, içerik
ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte
eğitim görmelerine öncelik verilmesi,
e) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerini
sürdürebilmeleri için kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılması,
f) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireyler için BEP geliştirilmesi ve eğitim programlarının
bireyselleştirilerek uygulanması,
g) Ailelerin, özel
eğitim sürecinin her aşamasına aktif katılmalarının sağlanması,
ğ) Özel eğitim
politikalarının geliştirilmesinde üniversitelerin ilgili bölümleri ve özel
eğitim ihtiyacı olan bireylere yönelik faaliyette bulunan sivil toplum
kuruluşları ile iş birliği içinde çalışılması,
esastır.
Özel eğitim
hizmetlerinin amaçları
MADDE 6 – (1)
Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri esas alınarak; özel
eğitim ihtiyacı olan bireylerin eğitim ihtiyaçları, yeterlilikleri, ilgi ve
yetenekleri doğrultusunda kapasitelerini en üst düzeyde kullanmaları, üst
öğrenime, meslek hayatına ve toplumsal yaşama hazırlanmalarını amaçlar.
İKİNCİ
KISIM
Özel
Eğitim Hizmetleri
BİRİNCİ
BÖLÜM
Eğitsel
Değerlendirme ve Tanılama ile İzleme Süreci
Eğitsel
değerlendirme ve tanılama esasları
MADDE 7 – (1)
Bireylerin eğitsel değerlendirmesi ve tanılaması ile ilgili iş ve işlemler
RAM’larda oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından yapılır.
(2) Bireylerin
eğitsel değerlendirmesi ve tanılamasıyla ilgili ilk başvuru; okul yönetimi,
veli ya da zihinsel engeli olmayan 18 yaşından büyük bireyin kendisi
tarafından; resmî kurumlarda bakım ve barınma hizmetinden yararlanan
bireyler için kurumun resmî yazı ile görevlendireceği personel tarafından
RAM’a yapılır.
(3) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama sürecinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama uygun ortamda, bireyin özelliklerine uygun ölçme
araçlarıyla yapılır. Sağlık sorunları nedeniyle RAM’a gelemeyecek durumda
olanların eğitsel değerlendirme ve tanılamasıyla ilgili iş ve işlemler bu
bireylerin bulunduğu ortamlarda yapılır.
b) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama sonucunda özel eğitim ihtiyacı olduğu tespit
edilen bireyler, Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu düzenlenerek uygun
eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine yönlendirilirler. Resmî özel
eğitim okuluna, özel eğitim sınıfına ya da tam zamanlı
kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitime yönlendirilen öğrenciler için
(EK-1) Rapor, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu
kapsamında hizmet sunan özel eğitim kurumlarında destek eğitim almasına
karar verilen öğrenciler için (EK-2) Rapor düzenlenir.
c) Özel Öğretim
Kurumları Kanunu kapsamında hizmet sunan kurumlarda destek eğitim almasına
karar verilen öğrenciler için en fazla bir yıllık eğitim planı hazırlanır.
Süresi biten planlar ihtiyaç hâlinde yenilenebilir.
ç) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama hizmetlerine ilişkin iş ve işlemler MEBBİS-RAM
Modülü üzerinden yapılır.
(4) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama işlemleri okula kayıtlı öğrenciler için okulun
bulunduğu bölgedeki RAM tarafından, herhangi bir okula kayıtlı olmayanlar
için ise ikamet adresi ya da bakım ve barınma hizmetinden yararlandığı
kurumun bulunduğu bölgedeki RAM tarafından yapılır.
(5) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama, bireyin tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve
akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri ile eğitim ihtiyaçları
birlikte değerlendirilerek eğitimin her tür ve kademesindeki geçişlerde
yapılır. Ayrıca bireylerin eğitim performansı ve eğitim ihtiyaçları
doğrultusunda veli ya da okulun yazılı talebi üzerine gerektiğinde
tekrarlanır.
(6) Bakanlığa
bağlı yurtdışındaki Türk okullarında eğitimlerini sürdüren özel eğitim
ihtiyacı olan bireylere Türkiye’deki RAM’larda eğitsel değerlendirme ve
tanılama hizmeti sunulur.
(7) Türkiye’de
eğitimine devam eden veya edecek olan yabancı uyruklu bireyler RAM’larda
sunulan eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerinden yararlanır. Bu
bireylerden, eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda özel eğitim
ihtiyacı olduğu tespit edilenler için Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu
Raporu (EK-1) düzenlenir.
(8) Özel yetenekli
olarak BİLSEM’e aday gösterilen öğrencilerin eğitsel değerlendirme ve
tanılaması ile ilgili iş ve işlemler Bakanlıkça yayımlanan kılavuzda
açıklanan takvim doğrultusunda yapılır.
(9) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama süreci ile ilgili yapılacak iş ve işlemlerde
bireyin veya velinin görüşü alınır.
Eğitsel
değerlendirme ve tanılama için gerekli belgeler
MADDE 8 – (1)
Eğitsel değerlendirme ve tanılama için;
a) Bireyin,
velisinin ya da okul yönetiminin yazılı talebi,
b) Koruyucu aile
yanında kalan bireyler için yapılan başvurularda koruyucu aile belgesi,
c) Okula kayıtlı
olan öğrenciler için Eğitsel Değerlendirme İstek Formu (EK-3),
ç) (Değişik:RG-25/10/2022-31994)
Birey için uygun eğitim ortamına yönlendirilmesi amaçlı başvurularda
gerektiğinde ilgisine göre Engelli Sağlık Kurulu Raporu, ÇÖZGER, Erişkinler
İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu, Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu
ve uzman hekim tarafından düzenlenen Durum Bildirir Tek Hekim Sağlık
Raporu,
d) (Değişik:RG-25/10/2022-31994)
Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında hizmet sunan kurumlarda destek
eğitim hizmeti almak üzere yapılan başvurularda ilgisine göre Engelli
Sağlık Kurulu Raporu, ÇÖZGER ve Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu
Raporu,
e) (Değişik:RG-25/10/2022-31994)
Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında hizmet sunan kurumlarda
destek eğitim hizmeti alan bireylerin raporlarının yenilenmesi için yapılan
başvurularda destek eğitim programları ekinde yer alan rehberlik ve
araştırma merkezine gönderilecek formlar,
istenir.
Kademeler arası
geçişler
MADDE 9 – (1)
Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin okulöncesi, ilkokul, ortaokul veya
lise kademelerindeki eğitime geçiş süreçlerinde aşağıdaki hususlar dikkate
alınır:
a) Eğitimin her
tür ve kademesindeki geçişlerde eğitsel değerlendirme ve tanılama yapılır.
b) İl veya ilçe
özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yerleştirme kararı alınan
öğrencilerin devam edeceği okullarda RAM’ın planlaması doğrultusunda okul
rehberlik servisi ile işbirliği içerisinde öğrencinin okula uyumu ve
eğitime erişimi ile ilgili gerekli tedbirler alınarak uygulama takip
edilir.
c) RAM’ın
planlaması doğrultusunda okul rehberlik servisi ile işbirliği içerisinde
öğretmenler, yöneticiler, aileler ve öğrenciler için gerekli bilgilendirme
çalışmaları yapılır.
ç) Özel eğitim
ihtiyacı olan öğrencilerden ders yılı sonunda kademeler arası geçiş
yapacakların kayıtlı bulunduğu okullarda okul yönetimleri öğrencilerin
RAM’a yönlendirilmesi ile ilgili iş ve işlemleri yürütür.
İzleme
MADDE 10 – (1)
Özel eğitim hizmetlerinin planlanması ve eğitimde sürekliliğin sağlanması amacıyla
erken çocukluk döneminden itibaren eğitimin her kademesinde özel eğitim
ihtiyacı olan bireylerin gelişimlerinin ilgili okul ve kurumlarca takip
edilerek kayıt altına alınması esastır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Eğitim
Tür ve Kademelerindeki Özel Eğitim Hizmetleri
Eğitim tür ve
kademelerindeki özel eğitim hizmetleri
MADDE 11 – (1)
Özel eğitim ihtiyacı olan bireylere hizmet verilen her tür ve kademedeki
okul veya kurumda eğitim amaçlarının en üst düzeyde gerçekleştirilmesi için
aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) 0-36 aylık özel
eğitim ihtiyacı olan çocuklar için erken çocukluk dönemi hizmetleri,
ailenin bilgilendirilmesini ve desteklenmesini de içerecek şekilde
yürütülür.
b) 36 ayını
tamamlayan özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar için okul öncesi eğitim
zorunludur. Çocukların gelişimi ve özellikleri dikkate alınarak okul öncesi
dönemde eğitim süresi uzatılabilir.
c) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerini
kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla sürdürmeleri esas olmakla birlikte bu
bireylere yönelik özel eğitim kurumları veya özel eğitim sınıfları da
açılabilir.
ç) Resmî özel
eğitim okullarında öğrenim gören özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için
örgün eğitim saatleri dışındaki zamanlarda tamamlayıcı eğitim faaliyetleri
düzenlenebilir.
d) İlköğretim veya
ortaöğretim programlarını takip eden özel eğitim ihtiyacı olan
öğrencilerden öğrenimlerini tamamlayamayanlar ya da öğrenim çağı dışına
çıkanlar ile örgün eğitim kurumlarındaki öğrenim hakkını kullananların
kayıtları açık öğretim okullarına yapılır.
e) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireylerin mesleki, teknik, sosyal veya kültürel alanlarda
bilgi ve becerilerle donatılması, onların hayata kazandırılması, üretken
bireyler hâline getirilmesi amacıyla bu bireylere yaygın eğitim hizmetleri
verilir.
f) Örgün eğitim
hizmetinden doğrudan yararlanamayacak öğrencilerin uzaktan eğitim yoluyla
derslerini takip edebilmelerini sağlamak amacıyla bu öğrencilere Bakanlığın
ilgili birimlerince teknolojik destek de dâhil olmak üzere gerekli
hizmetler sunulur.
g) Bakanlıkça
düzenlenen merkezî sistem sınavları ile protokolle yapılan sınavlarda özel
eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için gerekli tedbirler alınır.
ğ) Özel yetenekli
bireylere her tür ve kademede kayıtlı bulundukları okulların destek eğitim
odalarında ve BİLSEM’lerde destek eğitim hizmeti verilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Erken
Çocukluk Dönemi Eğitimi, Birden Fazla Yetersizliği Olan Bireylerin Eğitimi,
Evde
veya Hastanede Eğitim, Grup Eğitimine Hazırlık, Aile Eğitimi
Erken çocukluk
dönemi eğitimi
MADDE 12 – (1)
0-36 aylık özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar için erken çocukluk dönemi
eğitim hizmetleri il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurul kararı ile özel
eğitim okulları, okul öncesi eğitim kurumları, bünyesinde ana sınıfı
bulunan eğitim kurumları ile çocuk ve ailenin ihtiyaçları doğrultusunda
evlerde de yürütülür.
(2) Erken çocukluk
dönemi eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate
alınır:
a) Bu hizmet,
velinin yazılı talebi üzerine Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu
doğrultusunda il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunca planlanır.
b) Bakanlıkça
hazırlanan eğitim programı esas alınarak özel eğitim ihtiyacı olan çocuk
için BEP hazırlanarak aile eğitimi yoluyla hizmet verilir.
c) Erken çocukluk
dönemi eğitim hizmetleri, ailelerin çocuklarının eğitimine katılım
sağlayacakları şekilde kurumda veya evde yürütülür.
ç) Eğitim
faaliyetleri her bir çocuk için haftada 2 gün, ikişer eğitim saati olacak
şekilde, okulun ders saatleri içinde veya dışında ihtiyaç halinde hafta
sonu da planlanabilir. Bir eğitim saati 40 dakikadır.
d) Erken çocukluk
döneminde sunulacak eğitim hizmetleri özel eğitim öğretmenleri, okul öncesi
öğretmenleri, çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmenleri tarafından yürütülür.
Birden fazla
yetersizliği olan bireylerin eğitimi
MADDE 13 – (1)
Zorunlu öğrenim çağında olup birden fazla yetersizliği nedeniyle ilköğretim
veya ortaöğretim programlarına devam edemeyecek durumdaki öğrenciler için
öncelikle özel eğitim okullarında; özel eğitim okulu bulunmayan yerleşim
yerlerinde diğer okullar bünyesinde, il veya ilçe özel eğitim hizmetleri
kurulunun teklifi doğrultusunda valilik oluru ile sınıf açılır. Bu
sınıflarda eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate
alınır:
a) Sınıflarda özel
eğitim programı uygulanır. Öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesi,
takip ettikleri özel eğitim programı esas alınarak hazırlanan BEP’e göre
yapılır.
b) Bu sınıflarda
birleştirilmiş sınıf uygulaması ile eğitim yapılır.
c) Sınıfların
mevcudu en fazla 4 öğrenciden oluşur.
ç) Dersler özel
eğitim öğretmenleri tarafından okutulur. İlkokullarda haftalık ders
çizelgesinde yer alan din kültürü ve ahlak bilgisi; diğer kademelerde din
kültürü ve ahlak bilgisi, görsel sanatlar, müzik ve beden eğitimi
alanlarına ilişkin dersler ile meslek dersleri ilgili alan öğretmenleri
tarafından okutulur. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere özel
eğitim öğretmenleri dersin işlenişine destek vermek üzere katılır.
d) Bu sınıflar
ders, teneffüs, yemek ve diğer etkinlik saatleri bakımından bünyesinde
açıldığı okulda uygulanan programa uyarlar.
e) Özel eğitim
meslek okulu veya özel eğitim uygulama okulu (III. kademe) programını
tamamlayan öğrencilere takip ettikleri eğitim programına uygun diploma
(EK-8 veya EK-9) düzenlenir.
Evde eğitim
hizmeti
MADDE 14 – (1)
Zorunlu öğrenim çağındaki özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerden sağlık
problemi nedeniyle en az on iki hafta süreyle örgün eğitim kurumlarından
yararlanamayacağı ya da yararlanması durumunda sağlığı açısından risk
oluşturacağı (Mülga ibare:RG-25/10/2022-31994) Durum Bildirir Sağlık
Kurulu Raporu’nda belirtilen öğrencilere velinin yazılı talebi ve Özel
Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ile il veya ilçe özel eğitim hizmetleri
kurulunun planlaması doğrultusunda ders yılı içinde evde eğitim hizmeti
verilebilir.
(2) Evde eğitim
hizmetlerinin sunulmasında aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Öğrencinin evde
eğitim hizmeti kapsamında alacağı haftalık ders saati, sorumlu olduğu
eğitim programı esas alınarak ilköğretim kademesinde veya özel eğitim
programı uygulanan ortaöğretim kademesinde bir okula kayıtlı olanlar için
haftada 10 ders saatinden, diğer ortaöğretim kademesinde bir okula kayıtlı
olanlar için ise haftada 16 ders saatinden az olmayacak şekilde planlanır.
b) İlköğretim
programını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken
merkezi sistem sınavlarında sorumlu olacakları dersler; ortaöğretim
programlarını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken
ise öğrencinin seçtiği ders yoğunluğu dikkate alınarak planlama yapılır.
c) Özel eğitim
programını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken
öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ve özellikleri dikkate alınarak planlama
yapılır.
ç) Ortaöğretim
kademesinde özel eğitim programından sorumlu olan öğrenciler için eğitim
programında yer alan meslek dersleri dışındaki dersler için evde eğitim
hizmeti planlanır.
d) Evde eğitim
hizmetlerinde öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ile takip edecekleri eğitim
programı esas alınarak; özel eğitim öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri,
sınıf ve diğer alan öğretmenleri görevlendirilir. Öğretmen
görevlendirmesinde öncelikle öğrencinin kayıtlı bulunduğu okulda veya o
yerleşim yerindeki eğitim kurumlarında görev yapan kadrolu öğretmenlerden
istekli olanlar arasından, ihtiyacın bu yolla karşılanamaması durumunda ise
o yerleşim yerindeki eğitim kurumlarında veya RAM’larda görev yapan kadrolu
öğretmenler arasından resen görevlendirme yapılır.
e) Öğrencilerin
başarı durumlarının değerlendirilmesi, sorumlu olduğu eğitim programının
uygulandığı okullardaki değerlendirme ölçütlerine göre yapılır. Okutulan
derslerin puanları e-Okul Sistemine işlenir. Öğrenci okutulmayan derslerden
muaf tutulur.
f) Bireylerin
başarı değerlendirme sonuçları öğretmenler tarafından, öğrencinin kayıtlı
bulunduğu okul yönetimine bildirilir. Sınıf geçme ve diğer işlemler,
kayıtlı olunan okul yönetimi tarafından yürütülür.
g) Evde eğitim
hizmeti süresince bu öğrencilerin okula devam zorunluluğu aranmaz ve devam
zorunluluğu aranmamasına yönelik e-Okul Sisteminde işlem yapılır.
ğ) Evde eğitim
hizmetinden yararlanan öğrencilere verilen eğitim hizmetleri, bilişim
teknolojileri de kullanılarak desteklenir.
h) Evde eğitim
hizmeti hafta içi verilebileceği gibi hafta sonları da verilebilir.
(3) Mesleki ve
teknik eğitim programlarının uygulandığı okullarda kayıtlı olan
öğrencilerden sadece 9 uncu sınıf öğrencileri için evde eğitim hizmeti
sunulur.
Hastanede
eğitim hizmeti
MADDE 15 – (1)
Zorunlu öğrenim çağındaki özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerden sağlık
problemi nedeniyle sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören öğrencilerin
eğitimlerini sürdürmeleri için hastaneler bünyesinde il veya ilçe özel
eğitim hizmetleri kurulunun teklifi ve Sağlık Bakanlığının uygun görüşü
üzerine Valilik Olur’u ile hastane sınıfları açılır. Bu sınıflarda eğitim
hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Eğitim hizmeti,
velinin yazılı talebi ve öğrencinin tedavisinden sorumlu hekimin yazılı
görüşü ile sağlanır.
b) Bu sınıflarda
birleştirilmiş sınıf uygulaması ile eğitim yapılır.
c) Sınıfa gelemeyecek
durumda olan öğrencilere odalarında eğitim verilir.
ç) Eğitim alacak
öğrencilerin hastalığı ve eğitim ortamına ilişkin şartlar dikkate alınarak
ilköğretim veya özel eğitim programı uygulanan ortaöğretim kademesinde
öğrencilerin haftalık ders saati haftada 10 ders saatinden; diğer
ortaöğretim kademesinde olanlar için ise haftada 16 ders saatinden az
olmayacak şekilde planlanır.
d) Derse başlama
ve bitiş saatleri ile derslerin süresi, eğitim alacak öğrencinin sağlık durumu
ve hastane şartları dikkate alınarak il veya ilçe özel eğitim hizmetleri
kurulu tarafından belirlenir.
e) Hastane
sınıflarında eğitimlerini sürdüren öğrencilere kayıtlı bulundukları sınıfta
uygulanan öğretim programları uygulanır.
f) Öğrencilerin başarı
durumlarının değerlendirilmesi, kayıtlı bulundukları sınıftaki
değerlendirme ölçütlerine göre hastane sınıfında okutulan dersler için
yapılır. Okutulan bu derslerin puanları e-Okul Sistemine işlenir. Öğrenci
okutulmayan derslerden muaf tutulur.
g) Hastane
sınıfındaki öğrencilerin başarı değerlendirme sonuçları öğretmenler
tarafından öğrencilerin kayıtlı bulundukları okul yönetimine bildirilir.
Sınıf geçme, diğer iş ve işlemler kayıtlı oldukları okul yönetimi
tarafından yürütülür.
ğ) Hastanede
eğitim hizmeti süresince bu öğrencilerin okula devam zorunluluğu aranmaz ve
e-Okul Sisteminde devam zorunluluğu aranmamasına yönelik işlem yapılır.
h) Hastane sınıfı
normunda bulunan sınıf öğretmenleri bu sınıfta eğitim alacak öğrencilerle
ilgili iş ve işlemleri yürütmek üzere il veya ilçe özel eğitim hizmetleri
kurulu ile iş birliği içinde çalışır.
ı) Hastane
sınıfında eğitim alan öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ile takip edecekleri
program esas alınarak; özel eğitim öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri,
sınıf ve diğer alan öğretmenleri
görevlendirilir. Öğretmen
görevlendirmesinde hastane sınıfının bulunduğu eğitim bölgesindeki eğitim
kurumlarında görev yapan kadrolu öğretmenlerden istekli olanlar arasından,
ihtiyacın bu yolla karşılanamaması durumunda ise bu eğitim kurumlarındaki
veya RAM’larda görev yapan kadrolu öğretmenler arasından resen
görevlendirme yapılır.
i) Hastanede bir
aydan daha az süre yatarak tedavi gören bireylerin eğitimleri takip
ettikleri öğretim programları esas alınarak verilir. Bu durumda hastane
sınıfında verilen eğitimin başarı değerlendirmesi yapılmaz.
j) Hastanede
eğitim hizmetinden yararlanan öğrencilere verilen eğitim hizmetleri,
bilişim teknolojileri de kullanılarak desteklenir.
k) İlköğretim
programını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken
merkezî sistem sınavlarında sorumlu olacakları dersler; ortaöğretim
programlarını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken
ise öğrencinin seçtiği ders yoğunluğu dikkate alınarak planlama yapılır.
l) Özel eğitim
programını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken
öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ve özellikleri dikkate alınarak planlama
yapılır.
m) Ortaöğretim
kademesinde özel eğitim programından sorumlu olan öğrenciler için eğitim
programında yer alan meslek dersleri dışındaki dersler için hastanede
eğitim hizmeti planlanır.
(2) Mesleki ve
teknik eğitim programlarının uygulandığı okullarda kayıtlı olan
öğrencilerden sadece 9 uncu sınıf öğrencileri için hastanede eğitim hizmeti
sunulur.
Grup eğitimine
hazırlık uygulaması
MADDE 16 – (1)
Özel eğitim programları uygulanan özel eğitim okulları ile bu programların
uygulandığı sınıflarda tuvalet eğitimini kazanamamış, yoğun davranış
problemleri gösteren ve grup eğitimine uyum sağlayamayan öğrencilerin grup
eğitimine hazırlanması amacıyla bire bir eğitim uygulaması yapılır. Bu
uygulamanın yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Uygulama, ders
saatleri içerisinde okul yönetimince belirlenen uygun bir ortamda yapılır.
b) Bu eğitimi alacak
öğrencilerin tespiti ile öğrencilerin alacağı haftalık ders saati ve
yürütülecek eğitim faaliyetlerine ilişkin planlama haftalık toplam ders
saatinin %40’ını aşmayacak şekilde BEP geliştirme birimince yapılır.
c) Öğrenciler bu
uygulamanın dışında kalan sürelerde BEP geliştirme biriminin planlaması
doğrultusunda eğitimlerine sınıflarında devam edebilirler. Bu kapsamda grup
eğitimine katılamayan öğrenciler için devam zorunluluğu aranmaz ve e-Okul
Sisteminde devam zorunluluğu aranmamasına yönelik işlem yapılır.
ç) Grup eğitimine
hazırlık uygulamalarını özel eğitim öğretmenleri yürütür.
Tamamlayıcı
eğitim faaliyetleri
MADDE 17 – (1)
Tamamlayıcı eğitim faaliyetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar
dikkate alınır:
a) Eğitim
faaliyeti, velinin yazılı talebi ve BEP geliştirme biriminin kararı
doğrultusunda okul yönetimince planlanır.
b) Eğitim
faaliyeti, bire bir ya da aynı tür yetersizliğe sahip en fazla 3 öğrenci
ile yürütülür.
c) Eğitim
faaliyeti, her bir öğrenci için haftalık 2 ders saati olacak şekilde planlanır.
ç) Eğitim
faaliyeti, öğrencinin tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve eğitim
ihtiyaçları ile akademik yeterlikleri doğrultusunda yürütülür.
d) Eğitim
faaliyeti özel eğitim öğretmenleri tarafından yürütülür. Eğitim
faaliyetinin yürütülmesinde bir özel eğitim öğretmeni görevlendirilir.
Aile eğitimi
hizmetleri
MADDE 18 – (1)
Aile eğitimi, her tür ve kademedeki özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin
eğitimine katkı sağlamak amacıyla aileye verilecek her türlü rehberlik ve
eğitim hizmetlerini içerir. Bu hizmetler Bakanlıkça hazırlanan aile eğitimi
programı doğrultusunda okul ve kurumlarda yürütülür.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Eğitim
Programları
Eğitim
programlarının esasları
MADDE 19 – (1)
Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin devam ettiği özel eğitim okulları ve
özel eğitim sınıflarında Bakanlıkça hazırlanan ilköğretim veya mesleki ve
teknik eğitim programları ile öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ve
özelliklerine göre hazırlanmış özel eğitim programları uygulanır.
(2) Özel yetenekli
bireylerin eğitiminde, eğitim aldıkları alanlarla ilgili üst düzey
becerileri kazandıracak zenginleştirmelere yer verilmesi esastır.
Bireyselleştirilmiş
eğitim programı
MADDE 20 – (1)
Özel eğitim ihtiyacı olan bireyler için takip edecekleri eğitim programı
temel alınarak BEP hazırlanması esastır. Bu programda;
a) Eğitim planında
yer alan yıllık amaçlara ve kısa dönemli amaçlara,
b) Sunulacak
destek eğitim hizmetinin türüne, süresine ve hizmetin kimler tarafından nasıl
sağlanacağına,
c) Öğretim ve
değerlendirmede kullanılacak yöntem ve teknikler ile öğretim
materyallerine,
ç) Eğitim ortamına
ilişkin düzenlemelere,
d) Davranış
problemlerini önlemeye ya da azaltmaya yönelik tedbirler ile olumlu
davranış kazandırmaya yönelik uygulanacak yöntem ve tekniklere,
e) Öğrencinin
kişisel bilgilerine,
yer verilir.
Bilim ve sanat
merkezlerinin eğitim programları
MADDE 21 – (1)
BİLSEM’e kayıtları yapılan öğrenciler;
a) Uyum,
b) Destek eğitim,
c) Bireysel
yetenekleri fark ettirme,
ç) Özel
yetenekleri geliştirme,
d) Proje üretimi
ve yönetimi,
programına
alınırlar.
(2) Programları
tamamlayan öğrencilere tamamladığı her programın sonunda bilim ve sanat
merkezi müdürlüğünce “Program Tamamlama Belgesi” (EK – 10) verilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Kaynaştırma/Bütünleştirme
Yoluyla Eğitim Uygulamaları
Kaynaştırma/bütünleştirme
yoluyla eğitim
MADDE 22 – (1)
Özel eğitim ihtiyacı olan bireyler Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu
doğrultusunda her tür ve kademedeki eğitimlerini kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla
sürdürebilirler.
(2) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireyler, kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerini
akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı veya özel eğitim
sınıflarında yarı zamanlı olarak sürdürebilirler.
(3) Okul öncesi
eğitim, ilköğretim ya da mesleki ve teknik eğitim programlarının
uygulandığı özel eğitim okullarında kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla
eğitim verilebilir.
(4)
Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda BEP geliştirme
birimi oluşturulması zorunludur.
(5) Öğrenci
Davranışlarını Değerlendirme Kurulu ile Ödül ve Disiplin Kurulu’nda
kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerle
ilgili alınacak kararlarda BEP geliştirme birimiyle iş birliği yapılır.
Tam zamanlı
kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim
MADDE 23 – (1)
Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim hizmetlerinin
sunulmasında aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Öğrenciler,
kayıtlı bulundukları okulda uygulanan eğitim programını takip ederler.
Öğrencilerin takip ettikleri programlar temel alınarak BEP hazırlanır.
b) Ortaöğretimi
tamamlayan öğrencilere akranlarına verilen diploma düzenlenir.
c) Tam zamanlı
kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda özel eğitim
ihtiyacı olan öğrenciler için uygun ortam düzenlemeleri yapılır ve destek
eğitim odası açılır.
ç) Tam zamanlı
kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulaması yapılan okullarda özel
eğitim ihtiyacı olan bireyler gelişim özellikleri de dikkate alınarak
sınıflara eşit sayıda ve her bir şubede 2 öğrenciyi geçmeyecek şekilde
yerleştirilir. Ancak bu sayı birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılan
okullarda ihtiyaç doğrultusunda artırılabilir.
d)
Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan özel eğitim okullarında
sınıf mevcutları 5’i özel eğitim ihtiyacı olan birey olmak üzere okul
öncesi eğitimde en fazla 14; diğer kademelerde 15 öğrenci olacak şekilde
oluşturulur.
Tam zamanlı
kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamalarında başarının
değerlendirilmesi
MADDE 24 – (1)
Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden
öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde kayıtlı olduğu okulda
uygulanan mevzuatın yanında aşağıdaki hususlar da dikkate alınır:
a) Öğrencilerin
başarıları BEP’lerine göre değerlendirilir.
b) Tüm ölçme ve
değerlendirme süreçlerinde öğrencilerin yetersizlik türü, gelişim
özellikleri ve eğitim performansları doğrultusunda süre, ortam, yöntem,
cihaz ve materyallerde düzenlemeler yapılarak gerekli tedbirler alınır.
c) Özel eğitim
ihtiyacı olan öğrenciler için merkezi sistem sınavlarında gerekli tedbirler
alınır.
ç) İşitme
yetersizliği, zihinsel yetersizliği veya otizmi olan öğrenciler, her tür ve
kademede velinin yazılı talebi ve BEP geliştirme biriminin kararı
doğrultusunda yabancı dil dersinden muaf tutulabilirler. Bu öğrenciler
merkezi sistem sınavlarında, yabancı dil dersi sınavından muaf tutulurlar.
Öğrencilerin yabancı dil dersinden muaf olma durumu okul yönetimi
tarafından e-Okul sistemine işlenir.
d) Görme
yetersizliği olan öğrenciler için resim, şekil ve grafik içeren sorular
kabartma olarak, betimlenerek veya bu soruların yerine eş değer sorular
hazırlanarak değerlendirme yapılır.
e) Motor
becerilerde yetersizliği olan öğrenciler velinin yazılı talebi
doğrultusunda motor beceri gerektiren derslerin uygulamalı bölümlerinden
muaf tutulurlar.
f) Öğrencilere,
velinin yazılı talebi ve BEP geliştirme biriminin kararı doğrultusunda
ilkokulda bir defaya mahsus olmak üzere sınıf tekrarı yaptırılabilir.
Destek eğitim
odası
MADDE 25 – (1)
Okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kademesinde eğitim veren okullarda
tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerini sürdüren
öğrenciler için il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifi
doğrultusunda il veya ilçe milli eğitim müdürlüklerince destek eğitim odası
açılır. Destek eğitim odasında eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde
aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Eğitim alacak
öğrenciler, bu öğrencilere okutulacak dersler ile öğrencilerin alacağı
haftalık ders saati BEP geliştirme biriminin kararı doğrultusunda
belirlenir. Bu planlama haftalık toplam ders saatinin %40’ını aşmayacak
şekilde yapılır.
b) Destek eğitim
odasında görev alacak öğretmenlerin çalışma programları okul yönetimince
yapılır.
c) Destek eğitim
alacak öğrenci sayısına göre okullarda birden fazla destek eğitim odası
açılabilir.
ç) Destek eğitim
odasında öğrencilerin eğitim performansları dikkate alınarak bire bir
eğitim yapılır. Ancak, BEP geliştirme biriminin kararı doğrultusunda
gerektiğinde eğitim performansı aynı seviyede olan öğrencilerle bire bir
eğitimin yanında en fazla 3 öğrencinin bir arada eğitim alacağı grup
eğitimi de yapılabilir.
d) Destek eğitim
BEP geliştirme biriminin planlaması doğrultusunda okulun ders saatleri
içinde veya dışında ihtiyaç halinde haftasonu da planlanabilir. Öğrenciye
ders saatleri içinde eğitim verilecekse destek eğitim alması planlanan
dersin saatinde o derse ilişkin eğitim verilir.
e) Özel yetenekli
öğrencilerin yetenek alanları doğrultusunda takip ettikleri dersler destek eğitim
odasında zenginleştirme ve hızlandırma yoluyla farklılaştırılarak verilir.
Bu programlar öğrencilerin devam ettikleri örgün eğitim kurumlarında
uygulanan eğitim programı ile bütünlük oluşturacak şekilde plânlanır ve
yürütülür.
f) Destek eğitim
odasında; öğrencilerin eğitim ihtiyaçları takip ettikleri eğitim programı
ve öğrencilerin kayıtlı oldukları kademe esas alınarak özel eğitim
öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri, sınıf ve diğer alan öğretmenleri
okul yönetiminin teklifi doğrultusunda il veya ilçe millî eğitim
müdürlüklerince görevlendirilir.
g) İlkokul ve
ortaokullardaki destek eğitim odalarında özel yetenekli öğrencilere eğitim
vermek üzere üst kademelerde görev yapan alan öğretmenleri de
görevlendirilebilir.
ğ) Okul müdürü ve
müdür yardımcıları destek eğitim odalarında görevlendirilmez.
Özel eğitim
sınıflarının açılması
MADDE 26 – (1)
Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu doğrultusunda ayrı bir sınıfta
eğitim almalarına karar verilen özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için
resmî ve özel okullarda il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun
teklifi doğrultusunda Valilik Oluru ile özel eğitim sınıfları açılır.
Açılan özel eğitim sınıfına ilişkin bilgiler Bakanlığın kurum bilgilerinin
veri girişi yapılan sistemine işlenir.
(2) Özel eğitim sınıfı
açılması için düzenlenecek Valilik Olurunda, bünyesinde özel eğitim sınıfı
açılacak olan okulun adı, açılacak özel eğitim sınıfının kademesi, sınıfta
uygulanacak eğitim programı ve eğitim verilecek yetersizlik türüne dair
bilgiler yer alır.
(3) Özel eğitim
sınıfı açılması sürecinde; yerleşim yerinde Yönetmeliğin 27 nci ve 28 inci
maddeleri doğrultusunda açılmış olan mevcut özel eğitim sınıflarının eğitim
hizmeti verdiği kademe, sınıflara kayıtlı olan öğrencilerin yetersizlik
türü, sınıfların kapasitesinin azami sayıya ulaşıp ulaşmadığı ve bu
sınıflara taşıma yoluyla eğitime erişim sağlanıp sağlanamayacağı ile
yerleşim yerinde bulunan özel eğitim okullarının öğrenci kapasitelerinin
değerlendirilerek ihtiyaç olması halinde yeni bir sınıf açılması ile ilgili
iş ve işlemler başlatılır.
İlköğretim
programı uygulayan özel eğitim sınıfları
MADDE 27 – (1)
Görme veya işitme engelli öğrenciler için ilkokullarda özel eğitim
sınıfları açılır. İlkokulu tamamlayan öğrencilerin 5 inci sınıftan itibaren
yetersizliği olmayan akranlarıyla tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme
uygulaması yoluyla aynı sınıfta eğitim görmeleri sağlanır.
(2) İmam Hatip
Ortaokulları haricindeki diğer ortaokullar ile ilkokullar bünyesinde hafif
düzeyde zihinsel engeli olan öğrenciler veya hafif düzeyde otizmi olan
öğrenciler için özel eğitim sınıfları açılır.
(3) Bu sınıflarda
eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Aynı tür
yetersizliği olan öğrencilere birleştirilmiş sınıf uygulaması ile eğitim
yapılır.
b) Öğrenciler,
ilköğretim programını takip ederler. Öğrencilerin takip ettikleri
programlar temel alınarak BEP hazırlanır.
c) Sınıfların
mevcudu en fazla 10 öğrenciden oluşur. Ancak otizmi olan öğrenciler için
sınıf mevcutları en fazla 4’tür.
ç) Öğrenciler BEP
geliştirme biriminin kararı doğrultusunda bazı dersleri ve sosyal
etkinlikleri diğer akranları ile bir arada yaparlar.
d) Görme veya
işitme yetersizliği olan öğrenciler için açılan sınıflarda birinci sınıftan
dördüncü sınıfa kadar dersler özel eğitim öğretmeni tarafından okutulur.
Ancak, yabancı dil ile din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri alan
öğretmenlerince okutulur. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere özel
eğitim öğretmeni ders işlenişine destek vermek üzere katılır.
e) Hafif düzeyde
zihinsel yetersizliği veya hafif düzeyde otizmi olan öğrenciler için açılan
sınıflarda birinci sınıftan dördüncü sınıfa kadar ve beşinci sınıftan
sekizinci sınıfa kadar dersler özel eğitim öğretmeni tarafından okutulur.
İlkokulda açılan sınıflarda din kültürü ve ahlak bilgisi, ortaokulda açılan
sınıflarda din kültürü ve ahlak bilgisi, görsel sanatlar, müzik ve beden
eğitimi alanlarına ilişkin dersler ile meslek dersleri ilgili alan
öğretmenleri tarafından okutulur. Alan öğretmeni tarafından okutulan
derslere özel eğitim öğretmeni de ders işlenişine destek vermek üzere
katılır.
f) İşitme
yetersizliği, zihinsel yetersizliği veya otizmi olan öğrenciler için
yabancı dil dersi zorunlu dersler arasında yer almaz. Bu öğrenciler merkezi
sistem sınavında yabancı dil ders sınavından muaf tutulurlar.
g) Görme veya
işitme yetersizliği olan öğrenciler için açılan özel eğitim sınıflarında
görme veya işitme engelliler ilkokulları haftalık ders çizelgesi uygulanır.
Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği veya hafif düzeyde otizmi olan öğrenciler
için açılan özel eğitim sınıflarında bu engel türlerine göre hazırlanan
haftalık ders çizelgesi uygulanır.
ğ) Bu sınıflar
ders, teneffüs, yemek ve diğer etkinlik saatleri bakımından bünyesinde
açıldığı okulda uygulanan programa uyarlar.
h) Görme yetersizliği
olan öğrenciler için resim, şekil ve grafik içeren sorular kabartma olarak,
betimlenerek veya bu soruların yerine eş değer sorular hazırlanarak
değerlendirme yapılır.
Özel eğitim
programı uygulayan özel eğitim sınıfları
MADDE 28 – (1)
Okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve mesleki eğitim veren ortaöğretim
kurumlarında özel eğitim programı uygulayan özel eğitim sınıfları
açılabilir. Bu sınıflarda eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki
hususlar dikkate alınır:
a) Aynı tür
yetersizliği olan öğrencilere birleştirilmiş sınıf uygulaması ile eğitim
yapılır.
b) Sınıfların
mevcutları oluşturulurken takip edilen özel eğitim programının uygulandığı
okullardaki sınıf mevcutları esas alınır.
c) Yetersizlik
türüne göre hazırlanmış özel eğitim programları uygulanır.
ç) Orta veya ağır
düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile orta veya ağır düzeyde
otizmi olan öğrenciler için açılan sınıflarda ilköğretim kademesinde özel
eğitim uygulama okulu haftalık ders çizelgesi; ortaöğretim kademesinde özel
eğitim uygulama okulu (III. kademe) haftalık ders çizelgesi uygulanır.
d) Görme, işitme
veya hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile hafif düzeyde
otizmi olan öğrenciler için ortaöğretim kademesinde açılan sınıflarda özel eğitim
meslek okulu haftalık ders çizelgesi uygulanır.
e) Hafif düzeyde
zihinsel yetersizliği veya hafif düzeyde otizmi olan öğrencilere
ortaöğretim kademesinde özel eğitim sınıfı açılabilmesi için bu okullarda
iş eğitimi ve meslek ahlakı dersi kapsamında okutulacak mesleki eğitim
programlarının uygulanabileceği alan ve dalların olması zorunludur. Açılan
sınıflara devam eden öğrenciler için okulda bulunan alanlar içinden tek bir
alana yönlendirme yapılır. Aynı okulda birden fazla özel eğitim sınıfı
bulunması halinde ise sınıflar için birden fazla alana yönlendirme
yapılabilir.
f) Öğrencilerin
başarılarının değerlendirilmesi, takip ettikleri programın uygulandığı özel
eğitim okullarındaki değerlendirme ölçütlerine göre yapılır.
g) Okul öncesi
kademesinde açılan sınıflarda etkinlikler okul öncesi öğretmeni ile özel
eğitim öğretmeni tarafından okutulur.
ğ) İlkokul,
ortaokul ve lise kademelerinde açılan sınıflarda dersler özel eğitim
öğretmenleri tarafından okutulur. Ancak, ilkokullarda haftalık ders
çizelgesinde yer alan din kültürü ve ahlak bilgisi ile diğer kademelerdeki
din kültürü ve ahlak bilgisi, görsel sanatlar, müzik ve beden eğitimi
alanlarına ilişkin dersler ile meslek dersleri ilgili alan öğretmenleri
tarafından okutulur. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere özel
eğitim öğretmenleri ders işlenişine destek vermek üzere katılır.
h) Bu sınıflar
ders, teneffüs, yemek ve diğer etkinlik saatleri bakımından bünyesinde
açıldığı okulda uygulanan programa uyarlar.
ı) Özel eğitim
meslek okulu ve özel eğitim uygulama okulu (III. kademe) programını
tamamlayan öğrencilere takip ettikleri eğitim programına uygun diploma
(EK-8 veya EK-9) düzenlenir.
i) Öğrenciler BEP
geliştirme biriminin planlaması doğrultusunda bazı dersleri ve sosyal
etkinlikleri diğer akranları ile bir arada yapabilirler.
j) Görme
yetersizliği olan öğrenciler için resim, şekil ve grafik içeren sorular
kabartma olarak, betimlenerek veya bu soruların yerine eş değer sorular
hazırlanarak değerlendirme yapılır.
ALTINCI
BÖLÜM
Özel
Eğitim Okul ve Kurumları
Özel eğitim
okul ve kurumlarının açılması
MADDE 29
– (1) Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin eğitime erişimlerini
sağlamak üzere yerleşim yerinin özellikleri, ulaşım imkânları ve bireylerin
sayısı dikkate alınarak Bakanlıkça özel eğitim okul ve kurumları açılır.
(2) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireylerin eğitsel değerlendirme ve tanılaması ile bu
bireylere sunulan eğitimin niteliğini artırmak için araştırma, geliştirme,
inceleme, uygulama ve izleme yapmak üzere Bakanlıkça Araştırma Geliştirme
Eğitim ve Uygulama Merkezi ve merkez bünyesinde okul açılabilir. Araştırma
Geliştirme Eğitim ve Uygulama Merkezi ve merkez bünyesinde açılacak okulun
işleyişi ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça yayımlanan yönetmelikle
düzenlenir.
Özel eğitim
ihtiyacı olan bireyler için açılan okul öncesi eğitim kurumları
MADDE 30 – (1)
36 ayını tamamlayan ve 66 ayını doldurmayan çocuklar için özel eğitim
anaokulu açılabileceği gibi bu çocuklar için, ilkokul kademesinde eğitim
veren özel eğitim okulları, bağımsız anaokulları ve diğer ilkokullar
bünyesinde özel eğitim anasınıfları da açılır.
(2) Eğitim
hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Sınıf
mevcutları en fazla 5 öğrenciden oluşur. Bu sınıflarda yetersizliği olmayan
çocuklar da öğrenim görebilir. Bu durumda 5’i özel eğitim ihtiyacı olan
öğrenci olmak üzere sınıf mevcutları en fazla 14 öğrenciden oluşur.
b) Sınıflar
oluşturulurken öncelikle aynı tür yetersizliği olan çocuklar aynı sınıfta
olacak şekilde planlama yapılır. Ancak zorunlu hâllerde farklı tür
yetersizliği olan çocuklar da bir arada eğitim görebilir.
c) Bakanlıkça
hazırlanan eğitim programı uygulanır. Bu program esas alınarak hazırlanan
çocuğa yönelik gelişim raporu her dönem sonunda e-Okul sistemine işlenerek
bir örneği veliye verilir.
ç) Okul
yönetimince düzenlenen zaman çizelgesine göre öğretmenlerin günlük çalışma
ders saati süresini aşmayacak biçimde eğitim yapılır.
d) Özel eğitim
okulları bünyesinde faaliyet gösteren özel eğitim anasınıfları bulundukları
okulların günlük zaman çizelgesine uyarlar.
e) Özel eğitim
anaokulu ile özel eğitim anasınıflarında günde 50’şer dakikalık 6 etkinlik
saati süre ile eğitim verilir. Ancak özel eğitim anasınıflarında eğitim ve
öğretime başlama ve bitiş saati ile öğle yemeği saati, bünyesinde açıldığı
okulun günlük zaman çizelgesine göre planlanır.
f) Etkinlikler
okul öncesi öğretmeni ile özel eğitim öğretmeni tarafından yürütülür.
Özel eğitim
ihtiyacı olan bireyler için açılan ilköğretim kurumları
MADDE 31 – (1)
İşitme, görme veya bedensel yetersizliği olan bireyler için gündüzlü ya da
yatılı özel eğitim ilkokulları ile özel eğitim ortaokulları; hafif düzeyde
zihinsel yetersizliği olan bireyler için gündüzlü özel eğitim ilkokulları
ve özel eğitim ortaokulları açılır. Bu okullarda eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde
aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Öğrenciler,
ilköğretim programını takip ederler. Öğrencilerin takip ettikleri
programlar temel alınarak BEP hazırlanır.
b) Bir ders saati
süresi 40 dakika olup ders saati ve derslerin dağılımı, takip edilen haftalık
ders çizelgesine göre uygulanır.
c) İşitme engelli
öğrenciler veya hafif düzeyde zihinsel engelli öğrencilere eğitim verilen
ilkokul ve ortaokullarda yabancı dil dersi zorunlu dersler arasında yer
almaz.
ç) Hafif düzeyde
zihinsel yetersizliği olan öğrenciler için açılmış okullarda hafif düzeyde
otizmi olan öğrenciler için şube açılarak eğitim verilir.
d) Sınıf
mevcutları en fazla 10 öğrenciden oluşur. Ancak otizmi olan öğrenciler için
sınıf mevcutları en fazla 4 öğrenciden oluşur.
e) İşitme veya görme
engelli öğrencilere eğitim verilen ilkokullarda dersler özel eğitim
öğretmeni; ortaokullarda ise dersler alan öğretmenleri tarafından okutulur.
İlkokullarda din kültürü ve ahlak bilgisi ile yabancı dil dersi alan
öğretmenleri tarafından okutulur. Alan öğretmeni tarafından okutulan
derslere özel eğitim öğretmeni de ders işlenişine destek vermek üzere
katılır.
f) Hafif düzeyde
zihinsel yetersizliği veya hafif düzeyde otizmi olan öğrencilere eğitim
verilen ilkokul ve ortaokullarda dersler özel eğitim öğretmeni tarafından
okutulur. İlkokullarda din kültürü ve ahlak bilgisi; diğer kademelerdeki
din kültürü ve ahlak bilgisi, görsel sanatlar, müzik ve beden eğitimi
alanlarına ilişkin dersler ile meslek dersleri ilgili alan öğretmenleri
tarafından okutulur. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere özel
eğitim öğretmeni de ders işlenişine destek vermek üzere katılır.
g) Özel eğitim
ilkokulları ve ortaokullarında orta veya ağır düzeyde zihinsel yetersizliği
olan öğrencilere, orta veya ağır düzeyde otizmi olan öğrencilere ve birden
fazla yetersizliği olan öğrencilere bu kademelerde eğitim verilecek özel
eğitim programı uygulayan sınıflar açılabilir. Bu sınıflarda eğitim ve
öğretim ile ilgili iş ve işlemler 13 üncü ve 28 inci maddeler doğrultusunda
yürütülür.
ğ) Dönem
sonlarında öğrencilere karne verilir.
(2) Orta veya ağır
düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler ile orta veya ağır düzeyde
otizmi olan bireyler için gündüzlü özel eğitim uygulama okulu (I. kademe)
ve özel eğitim uygulama okulu (II. kademe) açılır. Bu okullarda eğitim
hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Bakanlıkça
hazırlanan özel eğitim programı uygulanır. Öğrencilerin takip ettikleri
programlar temel alınarak BEP hazırlanır.
b) Bu okullarda
orta veya ağır zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile orta veya ağır
düzeyde otizmi olan öğrenciler ayrı şubelerde eğitim görürler. Sınıfların
mevcutları en fazla; zihinsel yetersizliği olanlar için 8, otizmi olan
öğrenciler için 4 öğrenciden oluşur.
c) Bir ders saati
süresi 40 dakika olup ders saati ve derslerin dağılımı özel eğitim uygulama
okulu haftalık ders çizelgesine göre uygulanır.
ç) Dersler özel
eğitim öğretmenleri tarafından okutulur. Ancak ilkokullarda din kültürü ve
ahlak bilgisi; ortaokulda din kültürü ve ahlak bilgisi, görsel sanatlar,
müzik ve beden eğitimi alanlarına ilişkin dersler ilgili alan öğretmenleri
tarafından okutulur. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere özel
eğitim öğretmenleri de ders işlenişine destek vermek üzere katılır.
d) Dönem
sonlarında öğrencilere karne ve bireysel gelişim raporu verilir.
Özel eğitim
ihtiyacı olan bireyler için açılan ortaöğretim kurumları
MADDE 32 – (1)
Özel eğitim ihtiyacı olan bireyler için mesleki eğitim veren okullar
açılabilir.
(2) İlköğretim
programlarını tamamlayan işitme veya bedensel yetersizliği olan bireyler
için gündüzlü veya yatılı özel eğitim meslek liseleri açılır. Bu okullarda
eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Bakanlıkça
hazırlanan meslek programları uygulanır. Öğrencilerin takip ettikleri
programlar temel alınarak BEP hazırlanır.
b) Bir ders saati
süresi 40 dakika olup ders saati ve derslerin dağılımı meslek programı
türündeki haftalık ders çizelgesine göre uygulanır.
c) Sınıf
mevcutları en fazla 15 öğrenciden oluşur. Özel eğitim meslek liselerinde
atölye ve laboratuvarlarda okutulan uygulamalı meslek derslerinde gruplar
en fazla 10 öğrenciden oluşur.
ç) İşitme engelli
öğrenciler yabancı dil dersinden muaf tutulurlar. Öğrencilerin yabancı dil
dersinden muaf olma durumu okul yönetimi tarafından e-Okul Sistemine
işlenir.
d) Bu okullarda
dersler alan öğretmenleri tarafından okutulur.
e) Bu okullardan
mezun olan öğrencilere tamamladıkları alan ve dala ait diploma verilir.
f) İşitme engelli
bireyler için açılan okullarda hafif düzeyde zihinsel yetersizliği veya
otizmi olan öğrenciler ile görme veya işitme yetersizliği olan öğrenciler
için özel eğitim meslek okulu programı uygulayan; orta veya ağır düzeyde
zihinsel yetersizliği veya otizmi olan öğrenciler için özel eğitim uygulama
okulu (III. kademe) programı uygulayan sınıflar açılabilir. Bu sınıflarda
eğitim ve öğretim ile ilgili iş ve işlemler bu Yönetmeliğin ilgili
maddeleri doğrultusunda yürütülür ve gündüzlü olarak eğitim hizmeti
verilir.
(3) İlköğretim
programlarını tamamlayan; genel veya mesleki ve teknik ortaöğretim
programlarına devam edemeyecek durumdaki hafif düzeyde zihinsel
yetersizliği olan öğrenciler ve hafif düzeyde otizmi olan öğrenciler ile
görme veya işitme yetersizliği olan öğrenciler için iş ve mesleğe yönelik
bilgi ve beceriler kazandırmak amacıyla gündüzlü özel eğitim meslek
okulları açılır. Bu okullarda eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki
hususlar dikkate alınır:
a) Okullarda
akademik bilgi ve becerileri içeren özel eğitim programı ile meslek alanları
ve dallarına yönelik mesleki eğitim programı uygulanır.
b) Görme veya
işitme yetersizliği olan öğrenciler için ayrı okullar açılır. Hafif düzeyde
zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile hafif düzeyde otizmi olan
öğrenciler aynı okulda ayrı şubelerde eğitim görürler. Sınıf mevcutları en
fazla; otizm olan bireyler için 4, diğer engel türleri için 10 öğrenciden
oluşur. Atölye ve laboratuvarlarda okutulan uygulamalı meslek derslerinde
grup sayılarının oluşturulmasında sınıf mevcutları esas alınır.
c) Dersler özel
eğitim öğretmeni tarafından okutulur. Ancak din kültürü ve ahlak bilgisi,
görsel sanatlar, müzik, beden eğitimi alanlarına ilişkin dersler ile meslek
dersleri ilgili alan öğretmenleri tarafından okutulur. Alan öğretmeni
tarafından okutulan derslere özel eğitim öğretmeni de ders işlenişine
destek vermek üzere katılır.
ç) Bir ders saati
süresi 40 dakika olup ders saati ve derslerin dağılımı haftalık ders
çizelgesine göre uygulanır.
d) Okullarda alan
ve dalların açılması ve kapatılması ile ilgili kararlar il istihdam ve
mesleki eğitim kurulu tarafından alınarak valiliklerce Bakanlığa önerilir.
Alan ve dal açılması ve kapatılması ile ilgili iş ve işlemler Bakanlıkça
yapılır.
e) 9 uncu sınıfta
meslek alanlarına yönelik atölye ve laboratuvarlarda okutulan uygulamalı
meslek derslerindeki temel becerilerin öğretiminin yanı sıra meslek
alanları ve dalları hakkında genel bilgilendirme yapılır.
f) BEP geliştirme
biriminin kararı doğrultusunda öğrenciler için 9 uncu sınıfın sonunda alan
ve dal seçimi yapılır.
g) İl istihdam ve
mesleki eğitim kurulunca 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamına alınan
meslek alan ve dallarında öğrenim gören öğrencilerin 12 nci sınıfta
işletmelerde mesleki eğitim görmeleri esastır. İl istihdam ve mesleki
eğitim kurulu kararıyla ilgili alan ve dalın modüler eğitim programlarını
uygulamaya elverişli eğitim birimi bulunan işletmelere, 11 inci sınıf
öğrencileri de mesleki eğitim için gönderilebilir.
ğ) İşletmelerde
mesleki eğitim ile ilgili işlemler 7/9/2013 tarihli ve 28758 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları
Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yürütülür.
h) İşletmelerde
mesleki eğitime devam edemeyen öğrenciler teorik ve uygulamalı eğitimlerini
programlar temel alınarak okulda sürdürürler.
ı) İşletmelerde
mesleki eğitime devam eden öğrenciler 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun
verdiği haklardan yararlanırlar.
i) İşletmelerde
mesleki eğitime başlandığı tarihten itibaren öğrencilerin sigortalılıkla
ilgili iş ve işlemleri yapılır.
j) İşletmelerde
mesleki eğitime gönderilecek öğrencilerin velisinden Veli Muvafakat Belgesi
(EK-5) alınır.
k) İşletmelerde
mesleki eğitime giden öğrencilerin izlenmesi amacıyla koordinatör öğretmen
tarafından İş Yeri Gözlem ve İzleme Formu (EK-6), işveren tarafından
Öğrenci Devam Takip Çizelgesi (EK-7) doldurulur.
l) İşletmelerde
mesleki eğitime giden öğrencilerin işe ya da iş yerine uyum sağlamaları
amacıyla gerekli düzenlemeler yapılarak tedbirler alınır. Alınan tedbirlere
rağmen uyum sorunu yaşayan öğrenciler koordinatör öğretmen tarafından BEP
geliştirme birimine bildirilir. Bu öğrenciler yeni bir işletmede ya da
okulda eğitimlerine devam ederler.
m) Dönem
sonlarında öğrencilere karne verilir. Öğrencilere mezun olduklarında Özel
Eğitim Meslek Okulu Diploması (EK-8) düzenlenir. Bu diploma, özel eğitim
meslek okulu mezunu olan bireylere (Mülga ibare:RG-1/7/2021-31528)
bağımsız iş yeri açma hakkı sağlamaz. Ancak, bireylerin kamuda bir işte
istihdam edilmesi durumunda bu diploma bireylerin meslek lisesi mezunlarına
tanınan özlük haklarından yararlanmalarını sağlar.
n) Görme veya
işitme yetersizliği olan öğrenciler için açılan okullarda hafif düzeyde
zihinsel yetersizliği ile hafif düzeyde otizmi olan öğrenciler için; hafif
düzeyde zihinsel yetersizliği ile hafif düzeyde otizmi olan öğrenciler için
açılan okullarda görme veya işitme yetersizliği olan öğrenciler için özel
eğitim meslek okulu programı uygulayan sınıflar açılabilir.
o) Bu okullarda
orta veya ağır düzeyde zihinsel yetersizliği ile orta veya ağır düzeyde otizmi
olan öğrenciler için özel eğitim uygulama okulu (III. kademe) programı
uygulayan sınıflar da açılabilir. Bu sınıflarda eğitim hizmetlerinin
yürütülmesinde bu maddenin dördüncü fıkrasındaki hükümler dikkate alınır.
(4) Özel eğitim
uygulama okulunda (II. kademe) veya bu okulun programını uygulayan özel
eğitim sınıfında eğitimini tamamlayan öğrenciler ile ortaöğretim
programlarına devam edemeyecek durumdaki orta veya ağır düzeyde zihinsel
yetersizliği olan öğrenciler ile orta veya ağır düzeyde otizmi olan
öğrencilere gündüzlü özel eğitim uygulama okulu (III. kademe) açılır. Bu
okullarda eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate
alınır:
a) Bakanlıkça
hazırlanan özel eğitim programı uygulanır.
b) Programda yer
alan iş becerilerine yönelik kazanımlara ilişkin uygulamalar derslikte ve
uygulama sınıfında yürütülür.
c) Orta veya ağır
düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile orta veya ağır otizmi
olan öğrenciler ayrı şubelerde eğitim görürler. Sınıfların mevcutları en
fazla; zihinsel yetersizliği olanlar için 8, otizmi olan öğrenciler için 4
öğrenciden oluşur. Uygulama sınıflarında grup sayılarının oluşturulmasında
sınıf mevcutları esas alınır.
ç) Dersler özel
eğitim öğretmeni tarafından okutulur. Ancak görsel sanatlar, müzik, beden eğitimi
alanlarına ilişkin dersler, din kültürü ve ahlak bilgisi dersi ile iş
becerilerine yönelik dersler ilgili alan öğretmenleri tarafından okutulur.
Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere özel eğitim öğretmeni de ders
işlenişine destek vermek üzere katılır.
d) Bir ders saati
süresi 40 dakika olup ders saati ve derslerin dağılımı haftalık ders
çizelgesine göre uygulanır.
e) Dönem
sonlarında öğrencilere karne ve bireysel gelişim raporu verilir.
Öğrencilere mezun olduklarında Özel Eğitim Uygulama Okulu (III. Kademe)
Diploması (EK-9) düzenlenir. Bu diploma, özel eğitim uygulama okulu mezunu
olan bireylere yükseköğretime devam etme ve bağımsız iş yeri açma hakkı
sağlamaz. Ancak bireylerin kamuda bir işte istihdam edilmesi durumunda bu
diploma bireylerin meslek lisesi mezunlarına tanınan özlük haklarından
yararlanmalarını sağlar.
Özel yetenekli
bireylerin eğitimi amacıyla açılan kurumlar
MADDE 33 – (1)
Örgün eğitim kurumlarına devam eden ve genel zihinsel, görsel sanatlar veya
müzik yetenek alanlarından özel yetenekli olarak tanılanan öğrencilere,
yeteneklerini geliştirerek kapasitelerini en üst düzeyde kullanmalarını
sağlamak amacıyla destek eğitim vermek üzere BİLSEM’ler açılır.
BİLSEM’lerde eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate
alınır:
a) Eğitim ve
öğretim etkinlikleri BİLSEM’lerde öğrencinin örgün eğitim saatleri
dışındaki zamanlarda hafta içi veya hafta sonu planlanabilir.
b) BİLSEM’lerde,
özgün ürün, proje ve üretimlerin gerçekleşmesi için öğrencilerin
yeteneklerine uygun zenginleştirme ve hızlandırma yoluyla
farklılaştırılarak proje tabanlı, disiplinler arası eğitim programı
uygulanır ve eğitim etkinlikleri düzenlenir.
c) BİLSEM’lerde
uygulanan eğitim programları esas alınarak öğrencilerin eğitim ihtiyaçları
doğrultusunda BEP hazırlanır ve eğitim hizmeti birebir veya grup eğitimi
şeklinde yürütülür.
ç) Eğitim ve
öğretim etkinlikleri, eğitim ve öğretim yılı içerisinde Bakanlıkça
hazırlanan yıllık çalışma takvimine göre yürütülür. Ayrıca yarıyıl ve yaz
tatillerinde yaz okulu ve kış okulu ile öğrenci kampları da yapılabilir.
Eğitim ve öğretim yılı içerisindeki her dönem sonunda BİLSEM’ler tarafından
hazırlanan değerlendirme raporları valiliklerce Bakanlığa gönderilir.
(2) BİLSEM’e
öğrenci alımı Bakanlıkça yayımlanan kılavuzda belirtilen takvim
çerçevesinde gerçekleştirilir. Kayıt hakkı kazanan öğrencilere BİLSEM’lerde
ve destek eğitim odalarında eğitim verilir.
(3) BİLSEM’e
öğrenci alım takvimi dışında genel zihinsel, görsel sanatlar ve müzik
yetenek alanlarında özel yetenekli olduğu belirlenen öğrencilere destek
eğitim odalarında eğitim verilir. BİLSEM’e öğrenci alım takvimi dışında
görsel sanatlar ve müzik yetenek alanlarında aday gösterilecek öğrencilerin
talebi, ilgililerce il tanılama sınav komisyonuna yapılır.
(4) BİLSEM’e
öğretmen seçimi ile ilgili iş ve işlemler Bakanlıkça yayımlanan kılavuz
hükümlerine göre yürütülür.
(5) BİLSEM’e
öğretmen seçimi ile ilgili iş ve işlemlerin yürütülmesine dair kurul,
komisyon ve görevler Bakanlıkça yayımlanan Yönerge ile düzenlenir.
(6) Öğrenci
tanılama, kayıt kabul, nakil, devam devamsızlık ve ilişik kesme işlemleri
BİLSEM Modülü üzerinden yürütülür.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Öğrenci
İşleri Kayıt Kabul, Nakil ve Başarının Değerlendirilmesi
Kayıt kabul ve
nakil işlemleri
MADDE 34 – (1)
Okul öncesi eğitim kurumları, ilkokullar ile özel eğitim programı uygulayan
ortaöğretim kademesindeki okullara özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin
kaydı yıllık çalışma takviminde belirlenen süreye bakılmaksızın yapılır.
(2) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireylerin okul öncesi eğitim kurumları ve ilkokullara
kayıtlarında il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından
yerleştirme kararı alınmış olması şartı aranmaz. Ancak bu bireyler için
yerleştirme kararı alınması konusunda okul yönetimi gerekli işlemleri
başlatır. Öğrencinin kayıtlı olduğu okul, yerleştirme kararına uygun ise
öğrenci bulunduğu okulda öğrenimine devam eder. Farklı bir yerleştirme
kararı olması hâlinde öğrencinin yerleştirme kararına uygun okula nakli ya
da geçişi konusunda gerekli işlemler yapılır.
(3) Mecburi
ilköğretim çağında olup ulusal adres veri tabanındaki bilgiler esas
alınarak e-Okul Sistemi üzerinden okullara kaydı yapılmış olan özel eğitim
ihtiyacı olan öğrencilerin il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu
kararı doğrultusunda diğer okullara nakil yoluyla geçişleri sağlanır.
(4) Kayıtların
yapıldığı yılın eylül ayı sonu itibarıyla 36 ayını tamamlayan ve 66 ayını
doldurmayan çocukların kaydı özel eğitim anaokuluna ya da özel eğitim
anasınıflarına yapılır.
(5) (Değişik:RG-25/10/2022-31994)
Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerden kayıtların yapıldığı yılın eylül
ayı sonu itibarıyla 69, 70 ve 71 aylık olanların velisinin yazılı
talebiyle; 71 ayını tamamlamış, 79 aydan gün almamış olanların velisinin
yazılı talebi ve Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu doğrultusunda
ilkokula başlamaya hazır olmadığı değerlendirilen öğrencilerin okul öncesi
eğitime 1 yıl daha devamları sağlanır. e-Okul Sistemi üzerinden ilkokula
kaydı yapılan ve okul öncesi eğitim süresi uzatılan çocuklar il veya ilçe
özel eğitim hizmetleri kurulu kararı ile okul öncesi eğitim kurumunda
eğitimlerini sürdürürler.
(6) Özel eğitim
ihtiyacı olan bireyler için gündüzlü özel eğitim okullarına kayıtta tuvalet
eğitimini kazanmış olma şartı aranmaz.
(7) Hastane
sınıfında bir ay ve daha uzun süre eğitim alacak bireyler ile evde eğitim
hizmeti alacak bireylerin herhangi bir okulda kayıtlarının bulunmaması
hâlinde il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun yerleştirme kararı
ile uygun türde ve kademedeki okula kaydı yapılır.
(8) Aynı tür ve
kademede aynı programı uygulayan özel eğitim okulları arasındaki nakiller
ile bu okullardan aynı programı uygulayan özel eğitim sınıflarına ya da
özel eğitim sınıflarından aynı programı uygulayan özel eğitim okullarına
nakiller için yeni bir eğitsel değerlendirme ve tanılama yapılmaz.
Velilere, il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından nakil
yoluyla gidilecek okullarla ilgili bilgilendirme yapılarak yeni bir
yerleştirme kararı alınır.
(9) Özel eğitim
ihtiyacı olan öğrencilerin eğitim kurumları arasındaki nakil veya geçiş
işlemleri zamana bağlı olmaksızın yapılır.
(10) Ortaöğretim
programı uygulanan okullardan özel eğitim meslek okuluna her sınıf
seviyesinden geçişi sağlanan öğrencilerin eğitimlerine 9 uncu sınıftan
devam etmeleri sağlanır. Özel eğitim meslek okuluna kayıtlı olan ve yaş
itibariyle örgün ortaöğretim kurumlarına kayıt şartlarını taşıyan
öğrencilerin her sınıf seviyesinden ortaöğretim programı uygulanan okullara
geçişlerinde eğitimlerine 9 uncu sınıftan devam etmeleri sağlanır.
(11) Özel eğitim
meslek okulları ile bu programın uygulandığı özel eğitim sınıfları
arasındaki nakil işlemleri alan ve dal bulunmak kaydıyla her sınıf
seviyesinde sürekli, kayıtlı bulunduğu okulda alan ve dal seçimini yapmış
öğrencilerin gideceği okulda aynı alan ve dal bulunmaması hâlinde her sınıf
seviyesindeki geçişlerde alan ve dal değiştirerek öğrencinin eğitimine 10
uncu sınıftan devamı sağlanır. Ancak nakil gideceği okulda aynı alan
bulunup dal bulunmaması halinde ise 11 inci sınıfın birinci dönemi sonuna
kadar aynı alanda dal değiştirerek geçişi sağlanır.
(12) Ortaöğretim
kademesinde bulunduğu ilde resmî bir okula yerleştirilemeyen öğrencilerin
özel eğitim meslek liselerine yatılı olarak yerleştirilmeleri ile ilgili iş
ve işlemler Bakanlıkça, diğer kademelerde öğrenim görecek öğrencilerle
ilgili iş ve işlemler valiliklerce yürütülür.
(13) Farklı
sebeplerle okula başlaması gecikmiş bireylerden ilköğretim kademesinde özel
eğitim programı uygulayan özel eğitim okulları ya da bu programların uygulandığı
özel eğitim sınıflarına devam edeceklerin kaydı BEP geliştirme biriminin
görüşü doğrultusunda yaş, gelişim özellikleri ve eğitim performansına uygun
kademedeki sınıfa okul yönetimince yapılır.
(14) Özel eğitim
programı uygulayan ortaöğretim kurumları ile bu programların uygulandığı
özel eğitim sınıflarına 27 yaşından gün almamış özel eğitim ihtiyacı olan
bireylerin kaydı yapılır.
(15) BİLSEM’e
yerleştirme kararı alınan öğrencilerin kayıtları Bakanlıkça yayımlanan
tanılama kılavuzunda belirtilen takvime göre velileri tarafından
yaptırılır. Kaydı yaptırılmayan öğrenciler, kayıt haklarını kaybeder.
(16) BİLSEM’e
kayıtlı öğrencinin nakil iş ve işlemleri velinin ikamet adresi veya
öğrencinin devam ettiği örgün eğitim okuluna göre BİLSEM Kayıt Bölgesi’ndeki
BİLSEM’e yapılır. Nakil isteği velinin yazılı talebi ile BİLSEM Modülü
üzerinden gerçekleştirilir. Nakil talebi alınan öğrencinin dosyası
nakledilen BİLSEM’e 30 gün içinde gönderilir. BİLSEM’ler arası nakillerde
en fazla yedi günlük süre devamsızlıktan sayılmaz.
(17) BİLSEM’e
kayıtlı öğrencilerin velileri tarafından her yıl eylül ayının ilk
haftasının sonuna kadar kayıt güncelleme işlemlerinin yapılması gerekir.
Kademeler arası geçişlerde öğrencilerin yapılan kayıt güncelleme ve nakil
işlemleri örgün eğitimindeki yerleştirme işlemleri tamamlandıktan sonra
gerçekleştirilir. Kayıt güncelleme işlemleri öğrencilerin kayıtlı
bulundukları okuldaki e-Okul kaydı esas alınarak BİLSEM Modülü üzerinden
yapılır.
(18) Öğrencilerin
ikamet adreslerinin değişmesi nedeniyle gittiği il veya ilçede BİLSEM
olmaması durumunda, BİLSEM öğrencisi olma hakkı saklı kalır. Bu hüküm
büyükşehir merkez ilçeleri için uygulanmaz. Bu durumdaki öğrencilerin kayıt
güncelleme işlemleri, öğrencilerin kayıtlı bulundukları okuldaki e-Okul
kaydı esas alınarak yapılır.
Kayıt için
gerekli belgeler
MADDE 35 – (1)
Özel eğitim okullarına kayıtlarda;
a) Yatılı okuyacak
öğrenciler için yatılı okumasına engel olacak bir hastalığı bulunmadığına
dair Durum Bildirir Tek Hekim Sağlık Raporu,
b) Yerleştirme
kararı alınmış öğrenciler için il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu
kararının sureti,
istenir.
(2) BİLSEM’e
kayıtlarda;
a) Kayıt formu
(EK-11),
b) Veli muvafakat
belgesi (EK-12),
c) Öğrencinin
kayıtlı bulunduğu okuldan alınan öğrenci belgesi,
istenir.
Devam-devamsızlık
ve ilişik kesme
MADDE 36 – (1)
Özel eğitim kurumlarına kayıtlı öğrencilerin okula devamları zorunlu olup
devam ve devamsızlık durumu e-Okul Sistemine işlenir. Öğrencilerin mazeret
göstermeksizin devamsızlık yapmaları durumunda kurumlara devamlarının
sağlanmasıyla ilgili tedbirler kurum yönetimince alınır.
(2) Özel eğitim
programı uygulanan özel eğitim okullarında veya bu programların uygulandığı
özel eğitim sınıflarında kayıtlı öğrencilere, okul yönetiminin en az iki
defa yazılı uyarısına rağmen özürsüz devamsızlık süresi 20 günü geçmemek
kaydıyla toplam 70 iş günü devamsızlık yapmaları durumunda sınıf tekrarı
yaptırılır.
(3) Özel eğitim
uygulama (I. Kademe) ve özel eğitim uygulama (II. Kademe) okulları ile bu
okulların programlarının uygulandığı özel eğitim sınıflarında bir ya da
daha fazla eğitim ve öğretim yılı sürekli devamsızlık yapan öğrencilerin
kayıtları okullarında saklı tutulmak kaydıyla durumları boş kontenjan
olarak değerlendirilip yerlerine başka öğrenci alınabilir. Bu öğrenciler
okula döndüklerinde BEP geliştirme biriminin görüşü doğrultusunda yaşlarına
uygun sınıf veya kademeden öğrenimlerine devam ederler.
(4) Özel eğitim
meslek okulu veya özel eğitim uygulama okulu (III. kademe) ile bu okulların
programlarının uygulandığı özel eğitim sınıflarında bir ya da daha fazla
eğitim ve öğretim yılı sürekli devamsızlık yapan öğrencilerin kayıtları
okullarında saklı tutulmak kaydıyla durumları boş kontenjan olarak
değerlendirilip yerlerine başka öğrenci alınabilir. Bu öğrenciler okula
döndüklerinde kayıtlı bulundukları sınıf seviyesinden öğrenimlerine devam
ederler.
(5) Özel eğitim
meslek okulu veya özel eğitim uygulama okulu (III. kademe) ile bu okulların
programlarının uygulandığı özel eğitim sınıflarında iki eğitim ve öğretim
yılı sürekli devamsızlık yapan öğrencilerden 27 yaşından gün almamış olan
öğrencilerin kayıtları okullarında saklı tutulmak kaydıyla durumları boş
kontenjan olarak değerlendirilir ve yerlerine öğrenci alınabilir; 27
yaşından gün almış olanların kayıtları silinerek bu öğrenciler yaygın
eğitim hizmetlerine yönlendirilir.
(6) Zorunlu
öğrenim çağında olup örgün eğitim kurumlarına devam edemeyecek ya da evde
eğitim hizmetinden yararlanamayacak bireyler için okula devam zorunluluğu
aranmaz. Bu durumda olan bireyin velisi tarafından birey için düzenlenmiş
Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ve Engelli Sağlık Kurulu Raporu ile
il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak yazılı talebi
doğrultusunda e-Okul Sisteminde devam zorunluluğu aranmamasına yönelik
işlem yapılır.
(7) BİLSEM’lerde,
eğitim ve öğretim yılı boyunca devamsızlık süresi eğitim süresinin % 30’unu
geçemez. Mazeretsiz olarak bu süreyi aşan veya programa katılmayanların
kaydı silinir. Öğrencinin ikamet adresinin değişmesi nedeniyle gittiği il
veya ilçede BİLSEM olmaması durumunda ya da zorunlu nedenlerle yurt dışına
çıkmış öğrencilere velisinin yazılı talebi doğrultusunda bu hüküm
uygulanmaz.
(8) BİLSEM’e
kayıtlı olup kaydını güncellemeyen öğrencilerin BİLSEM ile ilişiği kesilir.
(9) Özel yetenekli
öğrenciler, her program sonunda BİLSEM öğretmenler kurulunda
değerlendirilir. Bu değerlendirme sonunda öğrencinin BİLSEM’deki eğitimine
devamının yararlı olamayacağı kararı alınırsa bu karar veliye bildirilir.
Öğretmenler kurulunca velinin de katılımı ile yapılacak olan toplantıda
durum tekrar değerlendirilir ve oy çokluğu ile alınan karar doğrultusunda
öğrencinin kaydı silinir.
Öğrenci karnesi
ve bireysel gelişim raporu
MADDE 37 – (1)
Özel eğitim programları uygulanan okullar ile bu programların uygulandığı
özel eğitim sınıflarında eğitimlerini sürdüren öğrencilere BEP’lerinde yer
alan ve her dönemde kazandırılması hedeflenen bilgi ve becerilerin kazanım
düzeyinin ayrıntılı olarak yazıldığı bireysel gelişim raporu e-Okul Sistemi
üzerinden düzenlenir ve dönem sonunda karneyle birlikte verilir.
(2) Karneler ve
bireysel gelişim raporları özel eğitim öğretmenleri veya alan öğretmeni
tarafından doldurulur.
Öğrenci
başarısının değerlendirilmesi
MADDE 38 – (1)
Özel eğitim okulları ile özel eğitim sınıflarına devam eden öğrencilerin
başarılarının değerlendirilmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Tüm ölçme ve
değerlendirme süreçlerinde öğrencilerin yetersizlik türü, gelişim
özellikleri ve eğitim performansları doğrultusunda süre, ortam, yöntem,
cihaz ve materyallerde düzenlemeler yapılarak gerekli tedbirler alınır.
b) Merkezî sistem
sınavlarına girecek öğrenciler için sınavlarda gerekli tedbirler alınır.
c) Görme
yetersizliği olan öğrenciler için resim, şekil ve grafik içeren sorular
kabartma olarak, betimlenerek veya bu soruların yerine eş değer sorular
hazırlanarak değerlendirme yapılır.
ç) Motor
becerilerde yetersizliği olan öğrenciler velinin yazılı talebi
doğrultusunda motor beceri gerektiren derslerin uygulamalı bölümlerinden
muaf tutulurlar.
d) Velinin yazılı
talebi ve BEP geliştirme biriminin kararı doğrultusunda ilköğretim programı
uygulanan özel eğitim okullarında ve bu programın uygulandığı özel eğitim
sınıflarında öğrencilere ilkokul kademesinde bir defaya mahsus olmak üzere
sınıf tekrarı yaptırılabilir.
e) Özel eğitim
programı uygulanan okullar ile bu programların uygulandığı özel eğitim
sınıflarında öğrenciler için bütün derslerde her dönemde kazandırılması
hedeflenen amaçlara ilişkin davranışların yer aldığı çizelgeler
hazırlanarak bireysel gelişim raporu düzenlenir. Bu çizelgede bir dönem
için belirlenen davranışların toplamı 100 puan olacak şekilde her bir
davranış puanlanır.
f) Özel eğitim
programı uygulanan okullar ile bu programların uygulandığı özel eğitim
sınıflarında devam şartını sağlayan öğrenciler başarısız olarak
değerlendirilmez. Öğrencilerin başarıları aşağıdaki şekilde
değerlendirilir:
DERECE
PUANLAMA
Pekiyi 85-100
İyi 70-84
Orta 55-69
Geçer 45-54
g) Özel eğitim
uygulama okulunda (II. kademe) ve bu okulda uygulanan özel eğitim
programlarının okutulduğu özel eğitim sınıflarında öğrenimlerine devam eden
öğrenciler merkezi sistem sınavlarından muaf tutulurlar.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Özel
Eğitim Hizmetleri Kurulu ve Özel Eğitim Değerlendirme
Kurulunun
Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları
Özel eğitim
hizmetleri kurulu
MADDE 39 – (1)
Özel eğitim hizmetleri kurulu, il millî eğitim müdürlükleri ile RAM bulunan
ilçe millî eğitim müdürlüklerinde oluşturulur.
(2) Bu kurul özel
eğitim ve rehberlik hizmetleri şube müdürünün başkanlığında;
a) En az bir özel
eğitim değerlendirme kurulu başkanı,
b) En az bir resmî
özel eğitim kurum müdürü veya kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim
yapılan kurumlardan bir müdür,
c) En az bir
rehberlik öğretmeni,
ç) En az bir özel
eğitim öğretmeninden,
oluşur.
(3) Gerektiğinde
görüşlerine başvurulmak üzere bireyin velisinin ve ilgili kurumlardan
personelin kurula katılımı sağlanır.
(4) Özel eğitim
hizmetleri kurulu oluşturulurken her üye için bir yedek üye belirlenir.
Özel eğitim
hizmetleri kurulunun görevleri
MADDE 40
– (1) Özel eğitim hizmetleri kurulunun görevleri şunlardır:
a) İlgili kişi,
kurum ve kuruluşlarla iş birliği yaparak özel eğitim hizmetlerinin
planlanmasını, yürütülmesini ve izlenmesini sağlamak.
b) Özel Eğitim
Değerlendirme Kurulu Raporu doğrultusunda ve velinin yazılı talebi dikkate
alınarak bireyin resmî bir okula yerleştirilmesine karar vermek ve gerekli
özel eğitim tedbirlerini almak.
c)
Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim alacak öğrencilerin ortaöğretim
kademesinde resmî bir okula yerleştirilmesi ile ilgili iş ve işlemlerde
öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu ile iş birliği yapmak.
ç) Özel Öğretim
Kurumları Kanunu kapsamında eğitim faaliyetlerini yürüten özel okullarda
eğitimlerini sürdüren öğrenciler için okul yönetimi veya velinin yazılı
talebi ile Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu doğrultusunda kayıtlı
bulundukları okulda kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitime devam kararı
almak.
d) Bulunduğu ilde
bir okula yerleştirilemeyen öğrencilerden yatılı ilköğretim kurumuna veya
özel eğitim meslek lisesine yerleştirilecek öğrencilere ilişkin bilgileri
il millî eğitim müdürlüğüne göndermek.
e) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama ile yerleştirme kararına yapılan itirazları,
yeniden değerlendirilmesi amacıyla RAM’a göndermek.
f) Resmî ve özel
okullara kayıtlı olan öğrencilerden evde veya hastanede eğitim hizmetinden
yararlanacaklara karar vermek.
g) Erken çocukluk
dönemi eğitimi hizmetlerinden yararlanacak çocuklara karar
vermek. ğ) Özel eğitim
değerlendirme kurulu tarafından evde veya hastanede eğitim hizmeti
kararının verildiği tarihten itibaren en geç on iş günü içinde bu
öğrenciler için eğitim hizmetlerini planlamak.
h) Eğitim ve
öğretim yılının başlamasından on iş günü önce evde eğitimi gerekli kılan
şartları yeniden değerlendirerek öğrencinin yeni eğitim ve öğretim yılında
da evde eğitim hizmetinden yararlanıp yararlanamayacağına karar vermek.
ı) Evde veya
hastanede eğitim ile erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetlerine ilişkin
süreci planlamak ve bu işlemlerin yürütülmesi için il veya ilçe millî
eğitim müdürlüğü ile iş birliği yapmak.
i) Velinin yazılı
talebi ve bireyin tedavisinden sorumlu hekimin yazılı görüşü doğrultusunda
hastane sınıfında eğitimin başlamasına veya sonlandırılmasına karar vermek.
j) Velinin yazılı
talebi ve Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu doğrultusunda özel eğitim
ihtiyacı olan öğrencinin okul öncesi eğitim süresinin uzatılmasına karar
vermek.
k) Destek eğitim
odası açılması için il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne teklifte
bulunmak.
l) Açılması
planlanan özel eğitim sınıfının eğitim vereceği kademe, hizmet verilecek
engel türü ve bu sınıfta uygulanacak eğitim programına ilişkin hususlara
karar vererek özel eğitim sınıfı açılması için il veya ilçe millî eğitim
müdürlüğüne teklifte bulunmak.
m) Zorunlu öğrenim
çağında olup örgün eğitim kurumlarına devam edemeyeceğini ya da evde eğitim
hizmetinden yararlanamayacağını belgelendiren öğrenciler için velisinin
yazılı talebi doğrultusunda kayıtlı bulundukları okula bu öğrenciler için
okula devam etme zorunluluğu aranmayacağına ilişkin kararı bildirmek.
n) İlçe özel
eğitim hizmetleri kurulu tarafından yerleştirme kararı alınamayan
öğrenciler için il özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından gerekli
işlemlerin yapılması yoluyla söz konusu öğrencilerin eğitime erişimlerini
sağlamak.
o) Bakanlıkça özel
yetenekli olarak tanılanan öğrencilerin BİLSEM’e yerleştirilmesi ile ilgili
kararı almak.
ö) İlköğretim
programını takip eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler ile ortaöğretim
programlarını takip eden öğrencilerden öğrenimlerini tamamlayamayanlar ya
da öğrenim çağı dışına çıkanlar ile örgün eğitim kurumlarındaki öğrenim
hakkını kullanan öğrencileri Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu
doğrultusunda açık öğretim okullarına yönlendirmek.
Özel eğitim
hizmetleri kurulu çalışma usul ve esasları
MADDE 41 – (1)
Özel eğitim hizmetleri kurulunun çalışma usul ve esasları şunlardır:
a) Kurul
üyelerinin görev süresi iki yıldır. Süresi biten üye yeniden
görevlendirilebilir.
b) Kurul
üyelerinin görevden ayrılması hâlinde en geç on iş günü içinde yerlerine
görevlendirme yapılır.
c) Kurul kararları
oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması durumunda başkanın kullandığı oy
yönünde karar alınmış sayılır.
ç) Kurul haftada
bir kez toplanır. Ancak kurul başkanının gerekli gördüğü durumlarda kurul,
belirlenen süreye bağlı kalınmaksızın da toplanabilir.
d) Özel eğitim
hizmetleri kurulu tarafından Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu
incelenerek en geç on iş günü içinde karara bağlanır ve bu karar, bireyin
velisine, ilgili okula ve RAM’a yazılı olarak bildirilir.
e) Kurul
üyelerinden birinin izinli ya da raporlu olması durumunda yerine yedek üye
görevlendirilir.
Özel eğitim
hizmetleri kuruluna yapılacak itirazlar
MADDE 42
– (1) Özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazların
değerlendirilmesine ilişkin iş ve işlemler aşağıdaki hususlara göre
yürütülür:
a) Veli, eğitsel
değerlendirme ve tanılama ya da yerleştirme kararlarına, kararın kendisine
tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz iş günü içinde itiraz edebilir.
b) Yerleştirme
kararı verilen okul yönetimi, öğrencilerin okula kayıt tarihinden itibaren
en az otuz iş günü izleme süreci sonunda öğrenciyle ilgili eğitsel
değerlendirme ve tanılama ya da yerleştirme kararına itiraz edebilir.
c) İl veya ilçe
özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazlar, itirazın kurula
ulaştığı günden itibaren en geç otuz iş günü içerisinde sonuçlandırılır.
Sonuç veliye, okula ve RAM’a yazılı olarak bildirilir.
Özel eğitim
değerlendirme kurulu
MADDE 43 – (1)
Özel eğitim değerlendirme kurulu RAM müdürlüğünün teklifi ve il veya ilçe
millî eğitim müdürlüğünün onayı ile RAM’larda oluşturulur.
(2) Bu kurul müdür
yardımcısı başkanlığında;
a) Özel eğitim
hizmetleri bölüm başkanı,
b) En az bir
rehberlik öğretmeni,
c) En az bir özel
eğitim öğretmeninden,
ç) (Ek:RG-25/10/2022-31994)
Varsa kurumda görev yapan fizyoterapistten,
oluşur.
(3) Bu kurula
ilgili bireyin velisi veya kendisi üye olarak katılır.
(4) Gerektiğinde
görüşlerine başvurulmak üzere ilgili kurum ve kuruluşların personellerinin
kurula katılımı sağlanır.
(5) Özel eğitim
değerlendirme kurulu oluşturulurken (Mülga ibare:RG-25/10/2022-31994)
her üye için bir yedek üye belirlenir.
(6) (Ek:RG-25/10/2022-31994)
Özel eğitim değerlendirme kurulu başkanının bulunmadığı durumlarda
kurul başkanlığına varsa diğer müdür yardımcısı yoksa özel eğitim
hizmetleri bölüm başkanı vekâlet eder.
Özel eğitim
değerlendirme kurulunun görevleri
MADDE 44 – (1)
Özel eğitim değerlendirme kurulunun görevleri şunlardır:
a) Bireylerin
eğitsel değerlendirme ve tanılamasını yaparak özel eğitim ihtiyacına karar
vermek.
b) Eğitsel
değerlendirme ve tanılaması yapılan bireyler için Özel Eğitim Değerlendirme
Kurulu Raporu düzenleyerek RAM müdürünün onayına sunmak.
c) Bireyin eğitsel
değerlendirme ve tanılamasına ilişkin bilgi ve belgelerin yer aldığı
dosyayı incelemek.
ç) İtirazların
değerlendirilmesi amacıyla yönlendirilen bireylerin yeniden eğitsel
değerlendirme ve tanılamasını yapmak.
d) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama sonucunu dikkate alarak birey için en az
sınırlandırılmış eğitim ortamı ve özel eğitim hizmetine ilişkin öneride
bulunmak.
e) Ailenin eğitsel
değerlendirme ve tanılama sürecine katılımını ve bilgilendirilmesini
sağlamak.
f) Ailelerin
ihtiyaçları doğrultusunda rehberlik hizmetleri bölümü ile işbirliği
içerisinde aile eğitim programları düzenlemek, diğer kurum ve kuruluşlarda
düzenlenen aile eğitim programları hakkında aileyi bilgilendirmek.
g) Eğitsel
değerlendirme ve tanılama sonucu Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında
eğitim faaliyetlerini yürüten kurumlarda destek eğitim hizmeti alması uygun
görülen öğrencilerin eğitim planlarını yapmak.
ğ) Bakanlıkça
tanılanan özel yetenekli öğrencileri BİLSEM’e yönlendirmek.
h) BİLSEM’e
öğrenci alımı ile ilgili Bakanlıkça yayımlanan kılavuzda belirtilen takvim
dışında genel zihinsel yetenek alanında özel eğitim değerlendirme
kurulunca, görsel sanatlar ve müzik yetenek alanlarında İl tanılama
komisyonunca tanılaması yapılan öğrencileri destek eğitim odalarına
yönlendirmek.
Özel eğitim
değerlendirme kurulu çalışma usul ve esasları
MADDE 45 – (1)
Özel eğitim değerlendirme kurulu çalışma usul ve esasları şunlardır:
a) Kurul
üyelerinin görev süresi iki yıldır. Süresi biten üye yeniden
görevlendirilebilir.
b) Kurul
üyelerinin görevden ayrılması hâlinde en geç beş iş günü içinde yerlerine
görevlendirme yapılır.
c) Kurul kararları
oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması durumunda başkanın kullandığı oy
yönünde karar alınmış sayılır.
ç) Kurula yapılan
eğitsel değerlendirme ve tanılamaya ilişkin yapılan başvurular, inceleme
tarihinden itibaren en geç otuz iş günü içinde karara bağlanır, hazırlanan
Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu (EK-2) zihinsel engeli olmayan 18
yaşından büyük bireyin kendisine, bireyin velisine ya da yazılı dilekçe ile
yetkilendirdiği kişiye imza karşılığı verilir.
d) Kurul
üyelerinden birisinin izinli ya da raporlu olması durumunda yerine yedek
üye görevlendirilir.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
Okul ve
Kurumlardaki Kurullar, Komisyonlar, Birimler
Bilim ve sanat
merkezi öğretmenler kurulu
MADDE 46 – (1)
BİLSEM öğretmenler kurulu, BİLSEM’lerde eğitim ve öğretim faaliyetlerinin
bilim ve sanat merkezinin amaçlarına uygun şekilde yürütülmesi amacıyla
BİLSEM müdürü başkanlığında BİLSEM müdür yardımcıları ve BİLSEM
öğretmenlerinden oluşur.
(2) BİLSEM
öğretmenler kurulu eğitim ve öğretim döneminin başında ve sonunda toplanır.
Ancak bu kurul, BİLSEM müdürünün gerekli gördüğü durumlarda belirlenen
dönem dışında da toplanabilir.
(3) BİLSEM’lerde
eğitim ve öğretim yılı başında yapılan öğretmenler kurulunda araştırma ve
geliştirme ekibi oluşturulur. Bir eğitim ve öğretim yılı süresince görev
yapacak ihtiyaç duyulan diğer ekip ve komisyonların belirlenmesi ve
üyelerin seçimi yapılır.
(4) BİLSEM
öğretmenler kurulunca oluşturulan kurul ya da komisyonun çalışma usul ve
esasları ile görevleri planlanır.
(5) Gerektiğinde
görüşlerine başvurulmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlardaki personelin
kurula katılımı sağlanır.
(6) Kurul
kararları oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması durumunda başkanın
kullandığı oy yönünde karar alınmış sayılır.
(7) BİLSEM
öğretmenler kurulu kararları tutanakla imza altına alınır.
Bireyselleştirilmiş
eğitim programı geliştirme birimi
MADDE 47 – (1)
Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için okulda BEP hazırlamak amacıyla
BEP geliştirme birimi oluşturulur.
(2) BEP geliştirme
birimi okul müdürü veya görevlendireceği bir müdür yardımcısının
başkanlığında;
a) Rehberlik
öğretmeni,
b) Öğrencinin
sınıf öğretmeni,
c) Öğrencinin
dersini okutan alan öğretmenleri,
ç) Öğrencinin
velisi,
d) Öğrenciden
oluşur.
(3) Gerektiğinde
görüşlerine başvurulmak üzere, özel eğitim değerlendirme kurulundan bir
üyenin BEP geliştirme birimine katılımı sağlanır.
(4) Mesleki eğitim
veren özel eğitim okullarında eğitim ve öğretim hizmetlerini planlamak,
izlemek ve değerlendirmek amacıyla BEP geliştirme birimine meslek
derslerini okutan bir alan öğretmeni katılır.
(5) Bu birimin
çalışma usul ve esasları okul yönetimince belirlenir.
Bireyselleştirilmiş
eğitim programı geliştirme biriminin görevleri
MADDE 48
– (1) BEP geliştirme biriminin görevleri şunlardır:
a) BEP’in
hazırlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili
çalışmalarda koordinasyonu sağlamak.
b) Öğrencinin tüm
gelişim alanlarındaki özellikleri ile eğitim ihtiyaçları doğrultusunda
BEP’inde değişiklik ve düzenlemeler yapmak.
c) Eğitim
ortamlarının düzenlenmesi, materyal geliştirilmesi ve temini konusunda okul
yönetimine ve öğretmenlere önerilerde bulunmak.
ç) Okuldaki diğer
birim ve kurullarla iş birliği yapmak.
d)
Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerden
destek eğitim odasında eğitim alacak öğrencileri, eğitim hizmeti sunulacak
dersleri ve haftalık ders saati sayısını belirlemek.
e) İlköğretim ya
da mesleki ve teknik ortaöğretim programlarının uygulandığı özel eğitim
okullarında ya da bu programların uygulandığı özel eğitim sınıflarında
eğitimlerini sürdüren öğrencilerden tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme
yoluyla eğitime uygun olanları belirlemek ve okul yönetimine bildirmek.
f) Öğretim ve
değerlendirmede kullanılacak yöntem ve teknikler ile öğretim materyallerini
belirlemek.
g) Özel eğitim
sınıflarına kayıtlı öğrencilerden yetersizliği olmayan akranlarıyla bir
arada eğitim alacak öğrencileri belirlemek ve katılacakları dersler ile
saatlerini planlamak.
ğ) Özel eğitim
ihtiyacı olan öğrencilerden sınavlarda refakat edilmesi gerekenleri
belirlemek.
h) Özel eğitim
programı uygulayan okullardaki öğrencilerden grup eğitimine uyum
sağlayamayanların grup eğitimine hazırlanması amacıyla bire bir eğitime
başlamasına ve bire bir eğitimin sona erdirilmesine karar vermek.
ı) Velinin yazılı
talebi üzerine, ilkokulda öğrencilerin bir defaya mahsus olmak üzere sınıf
tekrarı yapmasına karar vermek.
i) Farklı
sebeplerle okula başlaması gecikmiş olan ve il veya ilçe özel eğitim
hizmetleri kurulu kararıyla ilköğretim kademesinde özel eğitim programı
uygulayan okul ya da bu programların uygulandığı özel eğitim sınıflarına
devam etmesine karar verilen öğrencilerin; yaş, gelişim özellikleri ve
eğitim performansına uygun kademedeki sınıfa yerleştirilmesine karar
vermek.
j) Okuldaki diğer
kurul ve birimlerle iş birliği içinde çalışmak.
(2) Özel eğitim
meslek okullarında oluşturulan BEP geliştirme birimi, diğer görevlerinin
yanı sıra aşağıdaki görevleri de yerine getirir:
a) Öğrencileri
alan ve dala yönlendirmek.
b) Meslek derslerini
okutan alan öğretmenleri arasından koordinatör öğretmenleri belirlemek.
c) Koordinatör
öğretmenin görüşleri doğrultusunda mesleki eğitim yapılacak işletmeleri
belirlemek.
ç) İşletmelerde
uyum güçlüğü yaşayan öğrencilerin yeni bir işletmeye yerleştirilmesine
karar vermek.
d) Koordinatör
öğretmenlerin çalışma planlarını hazırlamak.
e) İşletmelerdeki
çalışmalarıyla ilgili koordinatör öğretmenlerce hazırlanan raporlar
doğrultusunda öğrencilerin eğitim planlarında değişiklik ve düzenlemeler
yaparak gerekli tedbirleri almak.
f) Mezun olacak
öğrencilerin eğitim aldığı meslek alanında istihdam edilebilmeleri için
ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Personel,
Görev ve Sorumlulukları
BİRİNCİ
BÖLÜM
Okul ve
Kurumlarda Görevli Personelin Görev ve Sorumlulukları
Okul müdürünün
görev ve sorumlulukları
MADDE 49 – (1)
Müdür, Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda
okulun amaçlarına uygun olarak yönetilmesinden ve geliştirilmesinden
sorumludur. Okul müdürünün özel eğitim hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin
görev ve sorumlulukları şunlardır:
a) Özel eğitim
ihtiyacı olan öğrenciler ile ailelerine yönelik özel eğitim hizmetlerinin
sunulmasına ilişkin gerekli tedbirleri alır.
b) Özel eğitim
hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli kurulların, birimlerin oluşumu ile
görev ve sorumluluklarını yerine getirmelerini sağlar.
c) Okuldaki
öğretmenlerin özel eğitim hizmetleri kapsamında iş birliği içinde
çalışmalarını sağlar.
ç) Okuldaki
personelin işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlar.
Müdür
başyardımcısının görev ve sorumlulukları
MADDE 50
– (1) Müdür başyardımcısı görevlerini, bulunduğu okulun
özelliklerini dikkate alarak yapar. Müdürün olmadığı zamanlarda müdüre
vekâlet eder.
(2) Müdür
başyardımcısı, okulun her türlü eğitim, öğretim ve yönetim işleriyle ilgili
olarak okul müdürü tarafından verilen görevleri yapar. Bu görevlerin
yapılmasından ve okul amaçlarına uygun olarak işleyişinden müdüre karşı
sorumludur.
(3) Özel eğitim
hizmetlerinin verimli yürütülmesinde ilgili taraflar arasında koordinasyonu
sağlar ve bu hizmetlerle ilgili okul müdürünün vereceği görevleri yerine
getirir.
(4) Görev
tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür tarafından verilen görevleri
yapar.
Müdür
yardımcısının görev ve sorumlulukları
MADDE 51 – (1)
Müdür yardımcısı görevlerini, bulunduğu okulun özelliklerini dikkate alarak
yapar.
(2) Müdür
yardımcısı, okulun her türlü eğitim, öğretim ve yönetim işleriyle ilgili
olarak okul müdürü tarafından verilen görevleri yapar. Bu görevlerin
yapılmasından ve okul amaçlarına uygun olarak işleyişinden müdüre karşı
sorumludur.
(3) Özel eğitim
hizmetlerinin verimli yürütülmesinde ilgili taraflar arasında koordinasyonu
sağlar ve bu hizmetlerle ilgili okul müdürünün vereceği görevleri yerine
getirir.
(4) Kendisine
verilen nöbet görevini yürütür, nöbetçi öğretmen ve öğrencileri izler,
nöbet raporlarını inceler, varsa sorunları müdür başyardımcısına ve müdüre
iletir.
(5) Görev
tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür tarafından verilen görevleri
yapar.
Teknik müdür
yardımcısının görev ve sorumlulukları
MADDE 52
– (1) Döner sermayesi bulunan özel eğitim okullarında müdür
yardımcılarından biri, ilgili mevzuat hükümlerine göre teknik müdür yardımcısı
olarak görevlendirilir. Teknik müdür yardımcısı, müdür ve sayman ile
birlikte döner sermaye işletmesi çalışmalarının tümünden sorumludur.
(2) Müdür
tarafından verilen görevin gerektirdiği diğer görev ve sorumlulukları
yerine getirir.
Alan, bölüm,
atölye ve laboratuvar şeflerinin görev ve sorumlulukları
MADDE 53 – (1)
Özel eğitim meslek liseleri ve özel eğitim meslek okullarında okulun fiziki
şartları ve atölye sayısı dikkate alınarak alan, bölüm, atölye ve
laboratuvar şefliklerine, atölye laboratuvar ve meslek dersleri
öğretmenleri arasından ilgili mevzuat hükümlerine göre görevlendirilerek
görev ve sorumluluklarını yerine getirirler.
Grup gözetimi
ve eğitimi görevi verilen özel eğitim öğretmeninin görev ve sorumlulukları
MADDE 54
– (1) Yatılı özel eğitim okullarında grup gözetimi ve eğitimi
görevi verilen öğretmenin görevleri ve sorumlulukları şunlardır:
a) Ders saati
bitiminden 30 dakika önce okulda bulunur ve 6 saat süreyle okuldaki
görevini sürdürür.
b) Grubundaki
öğrenciler için eğitim hizmetleri ile sosyal ve kültürel faaliyetleri
planlayarak yürütür.
c) Grubundaki
öğrencilerin etütlerde ders çalışmalarını sağlar ve onların çalışma
sırasında derslerde karşılaştıkları güçlüklerin çözümüne yardımcı olur.
ç) Öğrencilerin
kişisel sorun ve ihtiyaçları ile ilgilenir, gerekli durumlarda okul
yönetimi ve diğer ilgili personele bilgi verir.
d) Öğrencilerin
gelişimi ve davranışlarını değerlendirir, gerekli bilgileri öğrenci gözlem
defterine kaydeder.
e) Grup gözetimi
ve eğitimi ile ilgili yaptığı çalışmaları günlük olarak planlar ve ders
defterine işler.
Meslek
derslerini okutan alan öğretmenlerinin görev ve sorumlulukları
MADDE 55 – (1)
İşe yönelik beceriler ile meslek alanlarına yönelik uygulamalı meslek
dersleri alan öğretmenlerince okutulur. Bu öğretmenler diğer görevlerinin
yanında aşağıdaki görevleri yürütürler:
a) Uygulamalı
mesleki eğitimin düzenli olarak sürdürülebilmesi için, öğrencilerin
özelliklerine uygun atölye veya uygulama sınıfı ortamını hazırlar ve
güvenlik tedbirlerini alır.
b) Alan, bölüm,
atölye ve laboratuvar şefleri ile iş birliği içinde çalışır.
c) Okuldaki
kurullar ve birimlerle iş birliği yapar.
ç) Alanı ile
ilgili bilimsel ve teknolojik yenilikleri izleyerek öğretim sürecinde
uygular.
d) Döner
sermayeden yapılan üretim çalışmalarına katılır.
e) Atölye veya
uygulama sınıfındaki çalışmaları diğer öğretmenlerle birlikte yürütür.
f) Atölye veya
uygulama sınıfındaki taşınırların kaydını yaparak bunları kullanıma hazır
hâlde bulundurur.
Koordinatör
öğretmenin görev ve sorumlulukları
MADDE 56 – (1)
Özel eğitim meslek liseleri ve özel eğitim meslek okullarında meslek
derslerini okutan alan öğretmenleri arasından ilgili mevzuat hükümlerine
göre koordinatör öğretmen görevlendirilir, ilgili mevzuatta belirtilen
görev ve sorumlulukları yerine getirir. Bu öğretmenler;
a) En fazla 15
öğrenciden sorumludur.
b) Millî Eğitim
Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde yer alan görev ve
sorumluluklar ile BEP geliştirme birimi tarafından belirlenen görevleri
yerine getirirler.
c) Koordinatör
öğretmenler, BEP geliştirme birimi tarafından hazırlanan program
doğrultusunda haftada iki gün okulda, üç gün işletmelerde görev yaparlar.
Öğretmenlerin
görev ve sorumlulukları
MADDE 57
– (1) Öğretmenler; kendilerine verilen şubenin derslerini, programda
belirtilen esaslara göre planlamak, okutmak, bunlarla ilgili uygulama ve
deneyleri yapmak, ders dışında okulun eğitim, öğretim ve sosyal
etkinliklerine katılmak ve bu konularda ilgili mevzuat hükümlerinde
belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler.
(2) Öğretmenler bu
görevlerinin yanında aşağıdaki görevleri de yürütürler:
a) BEP’in
hazırlanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapar.
b) BEP’i uygular
ve değerlendirir.
c) Okuldaki aile
eğitim çalışmalarına katılır, sınıfındaki öğrencilerinin ailelerine yönelik
aile eğitim çalışmalarını planlar ve yürütür.
ç) Öğrencilerin
eğitim performansları doğrultusunda başka bir okula yönlendirilmesinde BEP
geliştirme birimiyle iş birliği yapar.
d) Öğrencilerin
özel gereksinimlerinden dolayı kullandığı kişisel cihaz ve aletlerin bakımı
ve kontrolüne ilişkin tedbirleri alır.
e) Özel eğitim
okulları ile özel eğitim sınıflarında grup eğitimi esastır. Ancak
öğrencilerin eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda bire bir
eğitim de yapar.
f) Sınıf
öğretmenliğinin esas olduğu okullarda, alan öğretmenleri tarafından
okutulan teorik ve uygulamalı derslerin işlenişine destek vermek üzere
derslere katılır.
g) Bireysel
gelişim raporu, eğitsel değerlendirme istek formunun düzenlenmesinde diğer
öğretmenler ile iş birliği yapar.
ğ) Özel yetenekli
öğrencilerin danışman rehber öğretmeni veya öğretmenleriyle iş birliği
içinde gelişimini takip eder.
(3) Görev alanı
ile ilgili müdürün vereceği diğer görevleri yapar.
Usta öğreticinin
görev ve sorumlulukları
MADDE 58 – (1)
Usta öğreticiler; 21/5/1977 tarihli ve 15943 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders
Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik hükümlerine
göre çalışır.
Özel eğitim
kurumlarında görev yapan diğer personel
MADDE 59 – (1)
Özel eğitim kurumlarında çocuk gelişimi ve eğitimcisi, dil ve konuşma
terapisti, ergoterapist, fizyoterapist, sosyal çalışmacı ve ihtiyaç
duyulması halinde diğer mesleklerden de personel ihtiyaca göre atanabilir
veya diğer kurum ve kuruluşlar ile iş birliği yapılarak 14/7/1965 tarihli
ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 8 inci maddesindeki hükümler
doğrultusunda görevlendirilebilir.
(2) Bu personel,
ilgili mevzuatta belirtilen görevleri yerine getirmekle sorumludur.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Çeşitli
ve Son Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Öğretmenlerin
nöbeti
MADDE 60 – (1)
Öğretmenlerin okul müdürlüklerince düzenlenen nöbet çizelgesine göre nöbet
tutmaları sağlanır. Özel eğitim anaokulları, özel eğitim anasınıfları ile
özel eğitim sınıflarında görevli özel eğitim öğretmenleri nöbet görevlerini
teneffüs ve yemek saatlerinde sınıflarına kayıtlı öğrencilerin gözetimine
devam ederek yerine getirirler.
(2) Nöbet görevi,
ilk ders başlamadan 30 dakika önce başlar, son ders bitiminden 30 dakika
sonra sona erer.
(3) Nöbet görevine
özürsüz olarak gelmeyen öğretmen hakkında, derse özürsüz olarak gelmeyen
öğretmen gibi işlem yapılır.
(4) Nöbetlerde
uyulması gereken esaslar öğretmenler kurulunda görüşülerek okul yönetimince
nöbetçi öğretmen görev talimatnamesi hazırlanır. Öğretmenlere yazılı olarak
duyurulur.
(5) Engelli çocuğu
bulunan öğretmenlerin haftalık ders programları ile nöbetlerinin
belirlenmesinde gün ve saat tercihlerine öncelik verilerek düzenleme
yapılır.
Kılık-kıyafet
MADDE 61 – (1)
Öğrenciler okullarda 26/11/2012 tarihli ve 2012/3959 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul
Öğrencilerinin Kılık ve Kıyafetlerine Dair Yönetmelik, personel ise
16/7/1982 tarihli ve 8/5105 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe
konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine
Dair Yönetmelik hükümlerine uyar.
(2) Tören ve
toplantılar dışında, resmî özel eğitim okulları ile özel eğitim
sınıflarında görevli öğretmenler eğitim etkinliklerinde rahat hareket
edebilmelerine imkân sağlayacak serbest kıyafet giyebilirler.
Özel eğitim
araç gereçleri
MADDE 62
– (1) Resmî özel eğitim kurumlarının, özel eğitim sınıflarının,
destek eğitim odalarının öğretim materyalleri, özel araç gereçleri ile
donatım ihtiyaçları valiliklerce veya Bakanlığın ilgili birimince
karşılanır.
Ücretsiz taşıma
MADDE 63 – (1)
Resmî özel eğitim okullarındaki öğrenciler, özel eğitim sınıflarındaki
öğrenciler, yaygın eğitim hizmetlerinden yararlanan özel eğitim ihtiyacı
olan kursiyerlerin kurumlara ulaşımları 11/9/2014 tarihli ve 29116 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime
Erişim Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda ücretsiz sağlanır.
Ücretsiz öğle
yemeği
MADDE 64 – (1)
Resmî özel eğitim okullarında gündüzlü olarak eğitimlerini sürdüren
öğrencilere ücretsiz öğle yemeği genel bütçeden karşılanan ödenekle Genel
Müdürlükçe verilir.
Seçmeli dersler
ve ders dışı eğitim çalışmaları
MADDE 65 – (1)
Özel eğitim okullarında ve özel eğitim sınıflarında seçmeli dersler ile
ders dışı eğitim çalışmalarında grup oluşturulmasında sayı şartı aranmaz,
sınıf mevcudu esas alınır.
Çalışma takvimi
MADDE 66 – (1)
Ders yılı iki döneme ayrılır. Ders yılının başlaması, birinci yarıyıl,
ikinci yarıyıl ve yaz tatilleriyle ders kesimi tarihleri Bakanlıkça
belirlenir. Ders yılının 180 iş gününden az olmaması esastır. Ancak 180
inci iş gününün hafta arasına rastlaması durumunda ders yılının bitim
tarihi, haftanın son iş gününe kadar uzatılır. Ders yılının süresi,
derslerin başladığı günden kesildiği güne kadar okulun açık bulunduğu
günlerle öğrencilerin törenlere katıldıkları resmi ve mahalli bayram
günleri sayılarak hesaplanır. Bu tarihler göz önünde bulundurularak milli
eğitim müdürlüklerince hazırlanacak çalışma takvimi valilik onayı ile
yürürlüğe konulur.
İKİNCİ
BÖLÜM
Son
Hükümler
Yönetmelikte
hüküm bulunmayan hâller
MADDE 67 – (1)
Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda; Millî Eğitim Temel Kanunu,
1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve 30/5/1997
tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye
dayanılarak çıkarılan yönetmelik hükümleri ile ilgili diğer kanun ve
yönetmelik hükümleri uygulanır.
(2) Resmî özel
eğitim okulları ve kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan
okullardaki iş ve işlemlerde okulun türü ve kademesine göre Bakanlıkça
yayımlanan diğer mevzuat hükümleri birlikte uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 68
– (1) 31/5/2006 tarihli ve 26184 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Olağanüstü
durumlarda eğitim ve öğretime ara verme, sınıf geçme ve öğrenci başarısının
değerlendirilmesi
EK MADDE 1
– (Ek:RG-11/6/2020-31152)
(1) İlçe, il veya
ülke genelinde genel hayatı etkileyen salgın hastalık, doğal afet,
elverişsiz hava koşulları gibi nedenlerle Bakanlıkça veya il/ilçe
hıfzıssıhha kurulunun kararına istinaden mahalli mülkî idare amirince özel
eğitim kurumlarının tamamında ya da bir kısmında eğitim ve öğretime ara
verilebilir.
(2) Eğitim ve
öğretim faaliyetlerine ara verilmesi durumunda uzaktan eğitim yapılabilir.
(Mülga cümle:RG-30/1/2021-31380)
(3) Yüz yüze
eğitim yoluyla işlenemeyen öğretim programlarına ait konular ile buna bağlı
kazanımların elde edilmesine yönelik telafi eğitimine ilişkin çalışmalar,
gerektiğinde hafta sonları da dâhil olmak üzere okul derece ve türlerine
göre okul yönetimleri, il/ilçe millî eğitim müdürlükleri veya Bakanlıkça
planlanıp yürütülür. Bu kapsamda yapılan telafi eğitimleri puanla
değerlendirilmez.
(4) Eğitim ve
öğretime ara verilmesi ve sadece bir dönem puanının bulunması durumunda;
öğrencilerin yılsonu puanı, bir dönem puanı ile belirlenir ve Yönetmeliğin
36 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre sınıf tekrarı
yaptırılacaklar dışındaki tüm öğrenciler bir üst sınıfa geçmiş sayılır.
Ancak özel eğitim okullarında ve özel eğitim sınıflarında öğrenim gören
öğrencilere velilerin yazılı talepleri doğrultusunda sınıf tekrarı
yaptırılabilir.
Yürürlük
MADDE 69
– (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 70 – (Değişik:RG-25/10/2022-31994)
(1) Bu
Yönetmeliğin eğitsel değerlendirme, tanılama ve Özel Eğitim Değerlendirme
Kurulu ile ilgili hükümlerini, Millî Eğitim Bakanı ile Aile ve Sosyal
Hizmetler Bakanı birlikte, diğer hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|
|
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
|
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
7/7/2018
|
30471
|
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı
Resmî Gazetelerin
|
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
1.
|
11/6/2020
|
31152
|
|
2.
|
30/1/2021
|
31380
|
|
3.
|
1/7/2021
|
31528
|
|
4.
|
25/10/2022
|
31994
|
|