|
BİTKİ
SAĞLIĞI TEŞHİS VE ANALİZ LABORATUVARLARININ KURULUŞ,
ÇALIŞMA
USUL VE ESASLARININ BELİRLENMESİ
HAKKINDA
YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı; özel bitki sağlığı laboratuvarlarının, gerçek
ve tüzel kişilere ait ihracat ve ithalatta yapılacak bitki sağlığı
analizleri hariç, kuruluş izni, çalışma izni, denetimleri ve çalışma usul
ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik; sertifikalı tohumluk üretmek amacıyla, yapılan bitki
sağlığı kontrollerinde, alınacak numunelerin, analizine yetki verilen
zararlı organizmalarla ilgili analizleri yapmak üzere, gerçek ve tüzel
kişilere ait laboratuvarların kuruluş ve çalışma izinlerine, bu
laboratuvarlarda çalışan personelin nitelikleri ile tutulacak kayıtlarına,
bu yerlerin teknik, sağlık ve hijyenik şartlara uyumu ve denetimine ilişkin
esasları kapsar.
(2) Bakanlıkça
ihtiyaç duyulması halinde bu Yönetmeliğin kapsadığı esaslar çerçevesinde
kurulan özel laboratuvarlara teşhis ve analiz için numune gönderilebilir,
ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda hizmet satın alınabilir ve
sertifikalı tohumluk numunelerinin analizinde yönlendirme
yapılabilir.
(3) Bu maddenin
birinci fıkrasında belirtilen uygulamalar bilimsel amaçlı çalışmalar ve
uygulamaları kapsamaz.
(4) Bu maddenin
birinci fıkrasında belirtilen uygulamalar ihracat ve ithalatta yapılacak
bitki sağlığı analizlerini kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri,
Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 31, 33 ve 41 inci maddeleri ile
3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Akreditasyon:
Bir ürünün ya da hizmetin, piyasanın talep ettiği şartlara, standartlara,
yönetmeliklere uygunluğunu göstermek üzere o ürün veya hizmet için yapılan
deney, analiz, muayene ve belgelendirme işlemlerini yapan kuruluşların Türk
Akreditasyon Kurumu tarafından ulusal ve uluslararası kriterlere göre
denetlenerek teknik ve idari yeterliliklerinin onaylanması ve belli
aralıklarla denetlenmesi işlemini,
b) Akredite
laboratuvar: Türk Akreditasyon Kurumu tarafından ulusal ve uluslararası
kriterlere göre denetlenerek teknik ve idari yeterlilikleri onaylanan ve
belli aralıklarla denetimi yapılan laboratuvarı,
c) Bakanlık: Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
ç) Çalışma izni:
Kuruluş izni ile yer, proje ve belgeleri uygun bulunmuş, yapılan
incelemelerde hiçbir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiş kuruluşa,
faaliyet gösterebilmeleri için Bakanlıkça verilen izin belgesini,
d)
Enstitü/karantina müdürlüğü: Kuruluşun bulunduğu ilin bitki sağlığı analiz
hizmetleri yönünden bağlı olduğu enstitüsü/karantina müdürlükleri ile Zirai
Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünü,
e) Genel Müdürlük:
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
f) İl müdürlüğü:
İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünü,
g) İlçe müdürlüğü:
İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Müdürlüğünü,
ğ) İzolat: Toprak,
su, bitki, hayvan gibi çeşitli doğal ortamlardan veya karışık kültürden
elde edilen saf mikroorganizma kültürünü,
h) Kanun:
11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda
ve Yem Kanununu,
ı) Komisyon:
Bitki sağlığı ve çevre sağlığı açısından, başvuru evrakını inceleyerek ve
yerinde denetleme yaparak gerekli raporları düzenleyen,
enstitü/laboratuvarı bulunan zirai karantina müdürlüğünün ilgili bölümünde
görevli en az 3 uzmandan oluşan komisyonu,
i) Kuruluş izni:
Planları ve diğer belgelerinin uygun görülmesi durumunda kuruluşa
Bakanlıkça verilen izin belgesini,
j) Özel bitki
sağlığı teşhis ve analiz laboratuvarı: Gerçek ve tüzel kişilerin bu
Yönetmelik hükümlerine göre açacağı ve Bakanlıkça belirlenen zararlı
organizmaların teşhis ve analizlerini yapan laboratuvarları,
k) Referans
laboratuvarı: Bu Yönetmelik kapsamındaki analiz metot ve standartlarının
belirlenmesinden, laboratuvarlara yerleştirilmesinden, kontrol edilmesi ve
gerek duyulduğunda diğer laboratuvarlar tarafından yapılan analizlerin
doğrulanmasından sorumlu olmak üzere, laboratuvar alt yapısı, uzman
yeterliliği ve bilgi birikimi ile bitki sağlığı konusunda ayrıca zararlı
organizmaların bölge popülasyon ilişkisi gibi unsurların değerlendirilmesi
ile Bakanlık tarafından yetkilendirilen laboratuvar veya laboratuvarları,
l) Sorumlu
yönetici: Zararlı organizmaların teşhis ve analizlerini yapan
laboratuvarların yönetiminden kuruluş sahibi ile birlikte sorumlu olan ve
statüsünde bu durumu belirtilmiş olan ziraat mühendisini,
m) Teknik
personel: Zararlı organizmaların teşhis ve analizlerini yapacak
laboratuvarlarda teknik hizmet kadrosunda çalışan ziraat fakültelerinin
bitki koruma anabilim dalında en az tezli yüksek lisans yapmış ziraat
mühendisi, biyolog, ziraat teknisyeni ve teknikeri, laboratuvar teknikeri
ve laboratuvar teknisyenlerini,
n) Uluslararası
referans laboratuvarı/laboratuvarları: Bu Yönetmelik kapsamına giren konularda
Ülkemizin de taraf olduğu Avrupa Birliği, Dünya Sağlık Örgütü, Uluslararası
Bitki Sağlığı Örgütü, Avrupa ve Akdeniz Bitki Sağlığı Örgütü ve Birleşmiş
Milletler Gıda ve Tarım Örgütü gibi kurum ve kuruluşlarca teşhis, analiz ve
doğrulama işlemlerini yapmakla yetkilendirilen laboratuvar veya
laboratuvarları,
o) Uzman: Bu
Yönetmelik kapsamındaki laboratuvarlarda çalışacak her biri ziraat
fakültelerinin bitki koruma bölümünden mezun ve bitki koruma anabilim
dalında en az tezli yüksek lisans belgesine sahip ziraat mühendisini,
ö) Yer seçim
raporu: Zararlı organizmaları teşhis ve analiz laboratuvarı kurulması için
komisyon tarafından düzenlenen ve onaylanan belgeyi,
p) Zararlı
organizma: Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veya
patojenik ajanların tür, streyn veya biyotiplerini,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kuruluş,
Komisyon ve Çalışma İzni
Kuruluş izni
MADDE 5 –
(1) Bitki sağlığını olumsuz etkileyen zararlı organizmalarla ilgili teşhis
ve analizleri yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin yer onaylarını
yaptırmaları zorunludur. Bu amaçla, içinde aşağıdaki belgelerden oluşan iki
adet dosya ile birlikte ilgili valiliğe müracaat edilir:
a) Dilekçe,
b) Ek-1’de yer
alan kuruluşun sahibi veya idaresinden yetkili kişi tarafından doldurulmuş
beyanname,
c) Kuruluşun
yerini belirleyen, yerleşim yeri ve çevresine ait bilgileri içeren vaziyet
planı veya hali hazır durumunu gösteren plan,
ç) Kuruluşun tüm
bölümlerini içeren detaylı ve teknik kurallarına göre hazırlanmış, ölçeği
belli, bu konuda yetkili mühendis ya da mimar tarafından imzalanmış kat
planı,
(2) İl müdürlüğüne
ulaşan belgeler bu konuda sorumlu birim tarafından incelendikten sonra
bilgi ve belgeleri uygun görülen kuruluşa ait planlar ve beyanname il
müdürlüğünce ilgili enstitü müdürlüğü/laboratuvarı bulunan zirai karantina
müdürlüğüne gönderilerek uygunlukları hakkında yazılı görüş sorulur.
(3) Belgeler,
komisyon tarafından bitki sağlığı ve çevre sağlığı açısından incelenir ve
planlamanın uygunluğu hakkında olumlu ya da olumsuz rapor düzenlenerek il
müdürlüğüne gönderilir.
(4) Görüşün uygun
olması durumunda söz konusu kuruluşun bulunduğu yer; komisyon marifetiyle
bu Yönetmelik çerçevesinde bitki sağlığı ve çevre sağlığı açısından
mahallinde incelenerek Ek-2’de yer alan yer seçim raporu düzenlenir.
(5) Bilgi ve
belgeleri uygun görülen kuruluşlara valilikçe bir yıl süreyle kuruluş izni
verilir. Bu süre bitmeden süre uzatımı talebiyle ilgili mülki idari
amirliğine başvuruda bulunanlara, valiliğin de uygun görmesi durumunda bir
yıl ek süre verilir. Kuruluş izni veya kuruluş izni süre uzatımı verilen
yerlere ait; kuruluş sahibinin adı, ticari adı, adresi, telefon ve faks
bilgileri, izin/süre uzatım tarih ve sayısı, faaliyet alanları ve
Bakanlıkça istenilen diğer bilgiler il müdürlüğünce yazılı olarak izin
verilmesini takiben Genel Müdürlüğe bildirilir.
Komisyon
MADDE 6 –
(1) Zirai mücadele araştırma enstitüleri ve laboratuvarı bulunan zirai
karantina müdürlüklerinde görevli en az 3 uzmandan oluşur.
(2) Komisyonda
görev alacak uzmanlar, başvuru formunda analiz yapma yetkisi istenilen
zararlı organizma konusunda çalışır.
(3) Komisyonda
görevli uzmanlar, başvuru evrakını inceleyerek ve yerinde denetleme yaparak
gerekli raporları düzenler.
Çalışma izni
MADDE 7 –
(1) Çalışma izni alınmadan faaliyette bulunulamaz. Kuruluş izni alarak
onaylı planlarına göre kuruluşlarını yapmış olan gerçek ve tüzel kişiler
çalışma izni almak için aşağıdaki belgelerden oluşan iki adet dosya ile
ilgili valiliğe müracaat eder:
a) Kuruluş sorumlu
yöneticisi olan uzman ziraat mühendisi ile laboratuvarda çalışacak olan
diğer uzman ziraat mühendislerinin ve laboratuvar teknik personelinin bağlı
bulundukları meslek odalarından almış oldukları belgeye istinaden noterden
yapılan sözleşme ve bu personellerin diploma suretleri,
b) Teşhis ve
analizde kullanılacak aletlerin teknik özellik ve kapasiteleri ile
kullanılacak olan kimyasal ve biyolojik madde gibi materyallerin kuruluş
yetkilisince onaylı listeleri,
c) Kuruluşta
çalışacak personel sayısını ve alanlarını gösterir kuruluşça onaylı personel
listesi ile faaliyette bulunacağı her alan için çalışacak uzmanların en az
tezli yüksek lisans belgesine sahip uzmanlık alanlarını gösterir belge,
ç) Yangın ve
patlamalar için gerekli önlemlerin alındığına dair ilgili itfaiye
müdürlüğünden alınan belge,
d) Açılması
istenen işyeri bir şirket ise şirketin kuruluşunu gösteren Türkiye Ticaret
Sicili Gazetesi.
(2) İl müdürlüğüne
ulaşan bu belgelerin tetkiki sonucunda bilgi ve belgeleri uygun görülen kuruluşlar
için, Komisyon marifetiyle mevzuata uygunluğu açısından mahallinde inceleme
yapılarak Ek-3’te yer alan açılma raporu düzenlenir.
(3) Mahallinde
yapılan incelemede uygun bulunan kuruluşa ait birinci ve ikinci fıkra
hükümleri doğrultusunda alınan belgelerin birer nüshası il müdürlüğünce
Genel Müdürlüğe gönderilir. Bilgi ve belgeleri incelenen kuruluşlar gerek
görüldüğünde Bakanlıkça da mahallinde incelenebilir. Genel Müdürlükçe bilgi
ve belgeleri uygun görülen kuruluşlara çalışma izni verilir. Çalışma izni,
ilgili valiliğe yazı ile bildirilir.
(4) Çalışma izni,
gerçek ve tüzel kişiler adına, kuruluşun bulunduğu adrese verilir.
(5)
Beyannamelerinde belirtilen alanda çalışma izni almış kuruluşların, farklı
alanda faaliyette bulunabilmeleri için faaliyet değişikliğiyle ilgili işlem
yaptırmaları zorunludur.
(6) Çalışma
izinleri veriliş tarihinden itibaren on yıl süreyle geçerlidir. Faaliyet
değişikliği yapmış kuruluşların çalışma izinleri ise kuruluşun faaliyet
değişikliğinin Bakanlıkça onay tarihinden itibaren başlar ve on yıl süreyle
geçerlidir.
(7) Sertifikalı
tohumluk üretimi yapan gerçek ve tüzel kişilere çalışma ve kuruluş izni
verilmez.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Laboratuvarların
Bölümleri ile Asgari Teknik ve Hijyenik Şartları
Bitki sağlığı
teşhis ve analiz laboratuvarlarının bölümleri
MADDE 8 –
(1) Bitki sağlığı teşhis ve analiz laboratuvarları Ek-4’te yer alan
koşulları sağlar.
Asgari teknik
ve hijyenik şartlar
MADDE 9 –
(1) Laboratuvarlar aşağıdaki teknik ve hijyenik şartları sağlamakla
yükümlüdür:
a) Laboratuvarlar,
imar mevzuatına uygun ve insanların ikametgâhına mahsus olmayan müstakil
binalarda kurulur.
b) Alet ve
ekipmanın temizlenip dezenfekte edilebileceği uygun bir yer ve yeterli
imkanlar bulundurulur.
c) Mevcut oda ve
koridorlarda zemin; su geçirmez, kolay temizlenebilir ve dezenfekte
edilebilir malzemeden yapılır.
ç) Duvarlar;
tabandan tavana kadar açık renkli, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir,
sağlam, düzgün ve geçirgen olmayan bir malzeme ile kaplanır.
d) Tavan, düzgün
ve kolay temizlenebilir yapıda olur.
e) Duvarların
birbiri ile birleşen kısımları ve duvar-zemin bağlantısı kir tutmayacak
yapıda olur.
f) Kapı ve pencere
çerçeveleri dayanıklı paslanmaz materyalden yapılır. Eğer ahşap ise bütün
yüzeyleri düzgün ve su geçirmez bir materyal ile kaplanır. Açılabilen dış
pencerelerin tamamı sinek, haşere ve kemiricilerin içeri girmesini
engelleyecek şekilde pencere teli ile kaplanır. Kapı ve pencereler yeteri
büyüklükte olur.
g) Kuruluşun
tuvaleti ve genel temizlik yapılan bölümlerindeki lavabolarda hijyene uygun
temizlik malzemesi ve dezenfektan gibi gerekli sıhhi malzeme bulundurulur.
ğ) Çöplerin, artık
ve atıkların konulması için su geçirmez, paslanmaz, kolay temizlenir ve
dezenfekte edilebilir nitelikte taşınabilecek ayrı ekipmanlar bulundurulur.
h) Artık ve
atıkların imha ve muamelesi, çalışmaların bütünlüğünü tehlikeye atmayacak
şekilde, 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık
Yönetimi Yönetmeliği kapsamında yapılır. Artık ve atıkların uygun bir
şekilde toplanması, depolanması, imha şartları, temizlenmesi ve taşınması
için talimatlar bulundurulur. İnsan, hayvan ve çevre için zararsız hale
getirilen artık ve atıkların imhası için belediye dahil ilgili kuruluşlar
ile yapılmış bir sözleşmenin bulunması ve bunların uzun süre bekletilmeksizin
kuruluştan uzaklaştırılması şarttır. Taşımada kullanılan ekipman tek
kullanımlık değilse her kullanımdan sonra usulüne uygun bir şekilde
temizlenir ve dezenfekte edilir.
ı) Personelin açık
renkli, kolayca temizlenebilir, başlık, çizme veya özel ayakkabı, çalışma
kıyafetleri ve tek kullanımlık bone ve maske kullanması zorunludur. Bu
malzemelerden yıkanabilir olanlar haftalık olarak idare tarafından hijyen
kurallarına uygun olarak temizletilir.
i) Böcekler ve
fareler gibi zararlıların girmesini engelleyecek gerekli önlemlerin
alınması zorunludur.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Sorumlu
Yönetici ve Laboratuvar Sahibi ile İlgili Hususlar
Sorumlu
yönetici ve laboratuvar sahibinin görev ve sorumluluğu
MADDE 10 – (1)
Bu Yönetmelik kapsamındaki laboratuvarlarda sorumlu yönetici çalıştırılması
zorunludur. Laboratuvar sorumlu yöneticisinin görevleri, sorumlulukları ve
görevlendirilmeleri ile ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Laboratuvar
sorumlu yöneticisi; laboratuvarın bu Yönetmelik hükümlerine uygun faaliyet
göstermesinden, sağlıklı teşhis ve analiz yapılmasından, çalışan personelin
sağlık kontrolü ve eğitimi ile oluşan atık ve artıkların çevre toplum
sağlığına zarar vermesini önleyecek doğru tedbirlerin alınmasından
sorumludur.
b) Teşhis ve
analiz laboratuvarlarında, muayeneye alınan materyalin sıra no, nev’i,
cinsi, uygulanan teşhis ve analiz metodu, başvuran şahsın isim ve adres
bilgilerini protokol defterine; teşhis ve analiz sonuçlarını ise dip
koçanlı rapor defterine kayıt yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür.
c) Laboratuvar
sorumlu yöneticisi bu Yönetmelikte belirtilen hususları yerine getirmek,
denetim defterini muhafaza etmek ve bu Yönetmelikte yer alan bilgi ve
belgeleri istenildiği takdirde ilgililere göstermekle yükümlüdür.
ç) Laboratuvar
sorumlu yöneticileri başka bir işte çalışamaz ve çalışmaya zorlanamaz.
Yetki verilen özel bitki sağlığı teşhis ve analiz laboratuvarlarında ziraat
mühendisleri sorumlu yönetici olarak görevlendirilir.
d) Laboratuvarın
genel temizlik ve bakımı ile çalışma, plan ve programını hazırlamaktan
laboratuvar sorumlu yöneticisi sorumludur.
e) Laboratuvar
sorumlusu yılda en az bir defa olmak üzere çalışma konuları ile ilgili
referans laboratuvar/laboratuvarlar tarafından düzenlenen halka testlere
personelin katılmasını sağlamaktan, laboratuvar içerisinde koordinasyonunu
yapmaktan, sonuçları ilgili referans laboratuvara göndermekten sorumludur.
(2) Laboratuvar
sahibi, sorumlu yönetici ve diğer personelin görevlerini yerine getirmesinde
kullanacağı her türlü araç, gereç ve imkânları sağlamakla ve işlerin
yürütülmesi için yeterli personel istihdam etmekle yükümlüdür.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Laboratuvar
Ünitesi, Görevleri ve Yükümlülükler
Laboratuvar
ünitesi
MADDE 11 –
(1) Laboratuvar ünitesi teşhis ve analiz çalışmalarının iyi bir şekilde
yürütülebilmesi için laboratuvarlarda kurulan organizasyon birimleridir.
Birden fazla birimi kapsayan teşhis ve analiz laboratuvar ünitelerinin her
birinde, ziraat fakültelerinin bitki koruma bölümünden mezun ve bitki
koruma anabilim dalında en az tezli yüksek lisans yapmış ziraat
mühendislerinin istihdam edilmesi zorunludur. İstihdam edilecek uzmanlar
Ek-5’te belirtilen kriterleri sağlar.
Yetkilendirilmiş
özel laboratuvarın görevleri
MADDE 12 – (1)
Yetkilendirilmiş özel laboratuvarın görevi, bu Yönetmelik kapsamında
analizine yetki verilen zararlı organizmalarla ilgili, ithalat ve ihracata
tabi ürünler yönünden yapılan analizler hariç, Bakanlık il müdürlükleri
tarafından tohumluk sertifikasyonu amacıyla yapılacak kontrollerden alınan
numunelerin analizlerini, diğer kamu kurumlarından gönderilen numunelerde
resmi istek analizlerini, üniversiteler gibi kurum ve kuruluşların, şahıs
veya firmaların özel istek analizlerini, araştırma geliştirme ve proje
analizlerini raporlarında belirtmek kaydı ile yapmaktır.
Referans
laboratuvarlarının yetki ve görevleri
MADDE 13 –
(1) Referans laboratuvarları; laboratuvar alt yapısı, uzman yeterliliği ve
bilgi birikimi ile bitki sağlığı konusunda ayrıca zararlı organizmaların
bölge popülasyon ilişkisi gibi unsurların değerlendirilmesi ile Bakanlık
tarafından mevcut resmi laboratuvarlar arasından belirlenir.
(2) Referans
laboratuvarları bölgesel düzeyde yürüttükleri görevlerin yanı sıra referans
oldukları konularla sınırlı olmak üzere ülke çapında da görev yaparlar.
(3) Referans
laboratuvarının yetki ve görevleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Referans
laboratuvarının referans oldukları zararlı organizmaların teşhisi ve
doğrulama teşhisine ilişkin görevleri şunlardır:
1) 5996 sayılı Kanun
ve diğer alt mevzuat hükümlerine göre bildirimi zorunlu olarak belirlenen
zararlı organizmalara ilişkin resmi ve özel laboratuvarlarca yapılan
teşhiste pozitif bulunan sonucun doğrulama teşhisini yapmak, teyit amacıyla
gelen bu numunelerde pozitiflik bulunması halinde; sonucu
gecikmeksizin Genel Müdürlüğe ve gönderen birime bildirmek,
2) Doğrulama
teşhisi klasik, moleküler test yöntemleri dâhil patojen izolatları,
bioassay testleri, biyolojik indeksleme gibi testlerle ilgili zararlı
organizmanın doğru tanılamasını yapmak,
3) Gerektiği
hallerde Uluslararası Referans Laboratuvarları ve işbirliği merkezlerine
doğrulama için örnek göndermek, zararlı organizma teşhis ve mücadelesine
ilişkin teknik ve bilimsel destek almak,
4) Referans olduğu
zararlı organizmalarla ilgili epidemiyolojik çalışmaları yürütmek, sürvey
programları düzenlemek, alternatif kontrol ve eradikasyon stratejilerini
belirlemek, uygulanan kontrol ve eradikasyon metotlarını değerlendirmek ve
yetkili otoriteye görüş bildirmek.
b) Referans laboratuvarının
teknik ve bilimsel destek, değerlendirme ve durum tespiti ile ilgili
görevleri şunlardır:
1) Uluslararası
Referans Laboratuvarları ve işbirliği merkezleri ile işbirliği yapmak,
organize edilen karşılaştırma ve yeterlilik testlerine katılmak,
2) Ulusal düzeyde
kullanılan teşhis yöntemleri için düzenli olarak karşılaştırma ve
yeterlilik testleri organize etmek,
3) Referans olduğu
hastalıklarla ilgili teşhis metotlarının standardize edilmesi,
kullanılan tekniklerin uyumlaştırılması, standart test yöntemlerinin
belirlenmesi ve bu metotların diğer kamu ve özel sektör laboratuvarlarında
uygulanmasını sağlamak,
4) Referans
oldukları zararlı organizmalara ait ajan, suş ve izolatların
karakterizasyonunu yapmak, standardize etmek,
5) Validasyon ile
ilgili testleri yapmak ve yaptırmak,
6) Referans olunan
konulardaki testlerde kullanılan serumların, antijenlerin ve diğer referans
maddelerin testlerinin yapılarak geçerli kılınmasını temin etmek,
standardize edilmiş bu maddeleri hazırlamak, kontrol etmek ve talep
edildiğinde bedeli karşılığı sağlamak,
7) Suş ve
izolatlar için kültür koleksiyonlarının oluşturulması ve bunların düzenli
olarak saklanması,
8) Zararlı
organizmaların kontrol ve eradikasyonunun geliştirilmesi ve
iyileştirilmesine yönelik olarak araştırma aktivitelerini koordine etmek.
c) Referans
laboratuvarının bilgi toplama ve bilgilendirme ile ilgili görevleri
şunlardır:
1) Diğer resmi ve
özel laboratuvarlarda referans olduğu zararlı organizmalarla ilgili çalışan
uzmanlarına yönelik uygulamalı eğitim programları düzenlemek,
2) Referans olduğu
konularda yetkili otoriteye ve uluslararası kurum ve kuruluşlara teknik
yardım sağlamak ve bilimsel görüş sunmak,
3) Referans olduğu
konularda çalışan diğer kamu ve özel laboratuvarların uzmanlarını
bilgilendirmeye yönelik olarak internet sitesi hazırlamak ve güncel tutmak,
4) Diğer bitki
sağlığı teşhis ve analiz laboratuvarları ile düzenli ve açık bir diyalog
içinde olmak, bitki sağlığı mücadele programının planlanmasında,
uygulanmasında yetkili otoriteye görüş bildirmek,
5) Ülkede izole
edilen suş ve izolatların tiplendirme bilgilerini de içeren veri
bankalarını oluşturmak ve bu bilgileri düzenli olarak saklamak,
6) Teşhiste
kullanılan metotlarla ilgili bilgi ve verileri toplamak, düzenlemek ve yayımını
yapmak,
7) Eğitimleri;
bildirimi zorunlu zararlı organizmalara, referans kültürlerin teminine,
kullanılması gereken kültürlerin niteliklerine, muhafazasına ve
imhalarına ilişkin konuları içerecek şekilde yapmak,
8) Referans olduğu
hastalıkların epidemiyolojisi, korunma ve eradikasyon ile ilgili ulusal ve
uluslararası gelişmeleri takip etmek ve bilgi bankası oluşturmak,
9) Uluslararası
Referans Laboratuvarları ve işbirliği merkezleri ile işbirliği yapmak,
yıllık bilimsel toplantılarına uzman göndermek.
Akreditasyon
standartları
MADDE 14 –
(1) Bitki sağlığı teşhis ve analiz laboratuvarlarının TS EN ISO/IEC 17025’e
göre yeterliliklerinin, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından EPPO PM 7/98
esas alınarak değerlendirilmesi, onaylanması ve denetlenmesi esastır.
(2) Bitki sağlığı
teşhis ve analiz laboratuvarına ilgili referans laboratuvarlarca yapılan
denetime göre metot bazında Bakanlıkça onay verilir.
Alet ve ekipman
MADDE 15 –
(1) Bitki sağlığı teşhis ve analiz laboratuvarları; sahip oldukları
laboratuvar ünitelerinde, her bölüm için asgari şartları Ek-4’te belirtilen
yeterli miktarda ve kapasitede alet, ekipman, biyolojik madde, kimyasal
madde ve sarf malzemesi bulundurur.
Laboratuvarların
denetimi
MADDE 16 – (1)
İl müdürlüğü koordinasyonunda enstitü/karantina müdürlüklerince bu
Yönetmelik kapsamındaki laboratuvarlar yılda en az iki kez, gerektiğinde
süreye bakılmaksızın denetlenir.
(2)
Denetimlerde tespit edilen hususlar denetim defterine kaydedilir ve bu defter
laboratuvar sorumlu yöneticisi tarafından muhafaza edilir. Denetimde
mevzuata uygunsuzluk tespit edildiğinde giderilmesi için laboratuvara
uyarıda bulunulur ve laboratuvar, uyarı tebligatı tarihinden sonra otuz gün
içerisinde uygunsuzlukları gidererek almış olduğu tedbirleri il müdürlüğüne
bir rapor halinde bildirir. Bu süre Bakanlık tarafından üç ayı aşmamak
üzere uzatılabilir.
(3) Bitki sağlığı
teşhis ve analiz laboratuvarları, Bakanlıkça gerek görüldüğü takdirde Bakanlık
yetkilisi tarafından da denetlenir.
Teşhiste metot
standardı
MADDE 17 –
(1) Laboratuvarlarda yapılan tüm analiz yöntemlerinin validasyonu sağlanır.
Valide edilmiş bu yöntemlerle analizlerin kesin, doğru, spesifik, tutarlı,
geçerli ve güvenilir olduğunun garanti edilmiş olması gerekir. Bitki
sağlığı teşhis ve analiz laboratuvarları Bakanlık laboratuvarlarınca kabul
edilmiş ve yayınlanmış standart teşhis protokollerini kullanır. Teşhiste
metot birliği esaslarına ve metotların standartlarına uyar.
Zararlı
organizmaların bildirimi
MADDE 18 –
(1) Zararlı organizma teşhis ve analizi için laboratuvara getirilen
materyalde, 5996 sayılı Kanun ve bu Kanuna göre düzenlenmiş alt mevzuat
çerçevesinde belirlenen bildirimi zorunlu zararlı organizmalardan biri tespit
edildiğinde, durum laboratuvar sorumlu yöneticisi tarafından derhal il
müdürlüğü ve ilin bitki sağlığı uygulamaları yönünden bağlı olduğu
enstitü/karantina müdürlüğüne ve en seri şekilde Genel Müdürlüğe
bildirilir. Laboratuvar sorumlu yöneticisi bu yükümlülüğün yerine
getirilmesinde Bakanlığa karşı sorumludur.
(2) Ülkemizde
varlığı bilinmeyen bir zararlı organizma tespit edildiğinde iki gün
içerisinde laboratuvar sorumlu yöneticisi tarafından Ek-6’da yer alan form
kullanılarak Genel Müdürlüğe bildirim yapılır.
Personel
bildirimi
MADDE 19 –
(1) Görevinden ayrılan sorumlu yönetici görevden ayrılışından itibaren en
geç on beş gün içerisinde bir dilekçe ile durumu valiliğe bildirmekle
yükümlüdür. Laboratuvar sahiplerinin de en geç bir ay içerisinde laboratuvarlarında
bu Yönetmelik hükümlerine göre, yeni bir sorumlu yöneticiyi göreve
başlatmak ve durumu Bakanlığa iletilmek üzere il müdürlüğüne bildirmek
zorundadır. Aksi takdirde çalışma izni iptal edilir.
(2) Çalışan
personel için, laboratuvarca yılda bir kez personel bildirim çizelgesi
düzenlenerek Bakanlığa gönderilmek üzere il müdürlüğüne teslim edilir.
Ayrıca, laboratuvarda çalışan personelin işten ayrılması halinde, işten
ayrılmasını takiben bir ay içerisinde bu durumun Bakanlığa iletilmek üzere
il müdürlüğüne bildirilmesi zorunludur.
Eğitim
MADDE 20 –
(1) Laboratuvarda çalışan personelin, yeni gelişmelere paralel olarak
mesleki ve teknik bilgilerinin arttırılması amacıyla çalıştığı laboratuvarı
ilgilendiren konularda resmi veya mesleki kuruluşlarca düzenlenecek kurs ve
hizmet içi eğitim seminerlerine katılmaları ve masraflarının karşılanması
laboratuvar idaresince sağlanır.
Teşhis ve
analiz işlemleri ile raporlama
MADDE 21 –
(1) Özel laboratuvarlar, 3/12/2011 tarihli ve 28131 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Bitki Karantinası Yönetmeliğinin Ek-1 ve Ek-2’sindeki ülkemizde
varlığı bilinen zararlı organizmalar ve tohumluk sertifikasyonuna ilişkin
yürürlükteki mevzuat hükümlerince sertifikasyona tabi, Bakanlıkça teşhisine
izin verilen ve yetkilendirilen zararlı organizmalarla ilgili analiz ve
teşhis yapar.
(2) Analiz
sonucunda karantinaya tabi bir organizma tespit edilmesi halinde, bulaşık
numunenin ait olduğu partinin tamamı ya da ürünün yetiştirildiği alan
karantinaya alınması amacıyla Bakanlığa bildirilir.
(3) 5996 sayılı
Kanun ve diğer alt mevzuat hükümlerine göre bildirimi zorunlu zararlı
organizmalara ilişkin özel laboratuvarlarca düzenlenen teşhis ve analiz
raporlarının en az %10’u referans laboratuvarları tarafından kontrol
edilir. Bilgi ve belge üzerinde yapılan bu kontrolde analiz sonuçlarında
uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda kontrol sıklığı arttırılır. Bu
Yönetmelik kapsamında çalışma izni almış bitki sağlığı teşhis ve analiz
laboratuvarları, örneği Ek-7’de yer alan teşhis ve analiz raporunu kullanır.
(4) Bitki sağlığı
teşhis ve analizleri için gelen numuneler, Bakanlık tarafından çalışma izni
verilen laboratuvarlarda yapılır. Bu laboratuvarlarda yapılamayan teşhis ve
analizler için ya da teyit amacıyla yurt içindeki veya yurt dışındaki
laboratuvarlarda analizlerin yaptırılması hususunda Bakanlık yetkilidir.
(5)
Laboratuvarlar, onay almadıkları analizler için ya da analiz yapmadan rapor
düzenleyemezler.
Analiz sonucuna
itiraz
MADDE 22 –
(1) Analiz sonucuna yapılan itirazlara ilişkin olarak Bitki Karantinası
Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Kayıtlar
MADDE 23 –
(1) Laboratuvarın faaliyet alanına, ihtiyaçlarına ve spesifik
fonksiyonlarına cevap veren bir kayıt ve arşiv sistemi bulundurulur. Kayıt
sisteminde; dosyalama, anlaşılırlık, güvenirlik ve gizlilik esaslarına
uyulur. Laboratuvarlarda kullanılacak olan protokol defteri ve denetim
defteri, laboratuvarın bağlı bulunduğu il müdürlüğü bitkisel üretim ve
bitki sağlığı şube müdürlüğü tarafından her sayfası numaralandırılıp
mühürlendikten sonra kullanılır. Bu defterler beş yıl süre ile saklanır.
(2) Teşhis ve
analiz laboratuvarlarında; sıra numarası, muayeneye alınan materyalin tür
ve cinsi, uygulanan teşhis ve analiz metodu, başvuran şahsın isim ve adresi
ile teşhis ve analiz sonucunun kaydedildiği protokol ve dip koçanlı rapor
defteri bulundurulur. Ayrıca teşhis ve analizler fotoğraflanır ve
bilgisayar ortamında depolanır.
(3) Çalışma izni
almış kuruluşlar çalışılan yıla ait bilgileri altı ayda bir Ek-8’de yer
alan forma işleyerek ikişer nüsha halinde il müdürlüğüne teslim ederler. İl
müdürlüğü bu belgelerin bir nüshasını Bakanlığa gönderir. Bakanlık bu
belgelere yenilerini ekleyebilir, istenme sıklığını ve istenilen belgelerin
içeriğini değiştirebilir.
ALTINCI
BÖLÜM
İdari
Yaptırımlar, Kapatma ve Değişiklik
İdari
yaptırımlar
MADDE 24 –
(1) Kanunun 33 üncü maddesi gereği Bakanlıktan onay almadan faaliyette
bulunan laboratuvarlar faaliyetten men edilir ve sahiplerine Kanunun 41 inci
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen miktarda idarî para
cezası verilir. Fiillerin bir yıl içinde tekrarı hâlinde ceza iki kat
olarak uygulanır.
(2) Kanunun 33
üncü maddesi gereği, analiz yapmadan analiz raporu düzenleyen laboratuvar sahiplerine
Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen
miktarda idarî para cezası verilir. Fiillerin bir yıl içinde tekrarı
hâlinde ceza iki kat olarak uygulanır.
(3) Kanunun 33
üncü maddesinin beşinci fıkrası gereği Bakanlıkça istenen kayıtları
tutmayan ve süresi içerisinde sunmayanlar ile bildirimi istenilen
değişiklikleri süresi içerisinde bildirmeyenlere Kanunun 41 inci maddesinin
(ğ) bendinde belirtilen miktarda idarî para cezası verilir.
(4) Bakanlıktan
kuruluş ve faaliyet onayı alan laboratuvarların resmî kontrolleri sırasında
mevzuata uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda, bu uygunsuzluğun
giderilmesi için üç ayı aşmamak üzere süre verilir. Verilen süre sonunda
uygunsuzluğun giderilmemesi hâlinde Kanunun 41 inci maddesinin birinci
fıkrasının (h) bendinde belirtilen miktarda idarî para cezası verilir ve
uygunsuzluk giderilinceye kadar uygunsuzlukla ilgili faaliyetten men
edilir.
(5) Kanunun 15
inci maddesinin beşinci fıkrası gereği bildirimi istenen zararlı
organizmalarla ilgili bildirimi yapmayanlara Kanunun 38 inci maddesinin (c)
bendinde belirtilen miktarda idarî para cezası uygulanır.
Kapatma ve
değişiklikler
MADDE 25 –
(1) Çalışma izni almış laboratuvarlarda Bakanlığın izni olmadan;
laboratuvarın kısmen veya tamamen yenilenmesi için değişiklik ve ilave
yapılamaz. Bakanlığın bu gibi tadilatlara izin vermesi durumunda bu
Yönetmelikte geçen bilgi ve belgeler tekrar istenebilir. Verilen çalışma
izni üzerinde yazılı gerçek ve tüzel kişi, adres ve faaliyet alanı için
geçerlidir. Bunlardan herhangi birinin değişmesi halinde çalışma izni
geçerliliğini kaybeder. Laboratuvarların sahibi tarafından kapatılması,
sahip veya unvan değiştirilmesi hallerinde, durum en az bir ay önceden
Bakanlığa gönderilmek üzere bir dilekçe ile ilgili valiliğe bildirilir.
Dilekçeye Bakanlığa gönderilmek üzere değişiklikler ile ilgili bilgi ve
belgelerle çalışma izninin aslı eklenir. Bakanlıkça uygun görülmesi
halinde, yeni sahip ve unvan üzerinden bitki sağlığı teşhis ve analiz
laboratuvarı için çalışma izni verilir.
(2) Çalışma
izninin kaybolması veya okunmayacak şekilde tahrip olması halinde,
kaybolması ile ilgili belge veya tahrip olmuş çalışma izni belgesinin aslı
bir dilekçeye eklenerek ilgili valiliğe müracaat edilir. Bakanlıkça uygun
görülmesi halinde yeniden eski tarih ve sayı ile gerekli açıklama da
yapılarak çalışma izin belgesi düzenlenir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Son
Hükümler
Yürürlük
MADDE 26 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 27 – (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Ekleri
için tıklayınız
|
