|
OKUL SERVİS ARAÇLARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; okul
öncesi eğitim ve zorunlu eğitim kapsamında bulunan öğrenciler ile kreş,
gündüz bakımevleri ve çocuk kulüplerine devam eden çocukların taşıma
faaliyetlerini düzenli ve güvenli hale getirmek, taşıma yapacak gerçek ve
tüzel kişilerin yeterlilik ve çalışma şartları ile denetim işlemlerine
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik gerçek ve tüzel kişilerce öğrenci
taşıma faaliyetlerini, bu faaliyetlerde kullanılacak okul servis
araçlarını, taşımacıları ve bu taşıma işlerinde çalışanları kapsar.
Dayanak
MADDE 2 – (Değişik:RG-19/8/2025-32991)
(1) Bu Yönetmelik; 24/5/1983 tarihli ve
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanununa, 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu
Taşıma Kanununa, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine,
1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanuna, 3/7/2005
tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci
fıkrasının (p) bendine, 3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı Sosyal Hizmetler
Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye, 26/9/2011
tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ve 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: İlgisine göre İçişleri Bakanlığını,
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığını, Milli Eğitim Bakanlığını
ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını,
b) Çocuk: 0-24 ay yaş grubu kreşe devam eden
çocuklar, 25-66 ay yaş grubu gündüz bakımevine devam eden çocuklar ile
çocuk kulübüne kayıtlı ilkokul ve ortaokul eğitimine devam eden çocukları,
c) Güzergâh: Okul servis araçlarının kalkış
noktası ile varış noktası arasında kalan, bu maddenin birinci fıkrasının
(ğ) bendine göre düzenlenen özel izin belgelerinde belirtilen yolları,
ç) Kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulübü
taşımacıyı tespit komisyonu: Her yıl ilgili kreş, gündüz bakımevi veya
çocuk kulübü kuruluş müdürü başkanlığında, grup sorumluları arasından
kuruluş müdürü tarafından belirlenen bir grup sorumlusu (bir asıl, bir yedek
üye), çocuğu servisle taşınan veliler arasından idarenin belirleyeceği üç
velinin (üç asıl, üç yedek üye) katılımı ile oluşturulacak
komisyonu,
d) (Değişik:RG-19/8/2025-32991) Okul:
Resmî ve özel; okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim kurumları ile kreş,
gündüz bakımevi ve çocuk kulüplerini,
e) Okul öncesi öğrenci: Okul öncesi eğitim
kurumlarına devam eden çocukları,
f) Okul servis aracı: Genel olarak okul öncesi
eğitim ve zorunlu eğitim kapsamında öğrenciler ile çocukların
taşınmalarında kullanılan ve bu Yönetmelikle belirlenen şartları haiz
ticari tescilli yolcu taşımaya mahsus taşıtı,
g) Okul yönetimi: Okul öncesi eğitim, ilköğretim,
ortaöğretim okul yönetimleri ile kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü
yönetimlerini,
ğ) Özel izin belgesi: Karayolları Trafik Kanunu,
Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu, 18/7/1997 tarihli ve 23053
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği
ve bu Yönetmelik ile Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), il-ilçe trafik
komisyonu kararlarına uygunluğu anlaşılan okul servis araçlarına
büyükşehirlerde ilgili büyükşehir belediyeleri, diğer yerlerde ise ilgili
belediyeler tarafından verilen ve okul servis aracının ilgili büyükşehir
belediyesi/belediye sınırları içinde izleyeceği güzergah ile işletenini,
şoförünü, rehber personelini, taşıtın plakasını, cinsini, taşıma sınırını
belirten belgeyi (EK-1),
h) Rehber personel: Bu Yönetmelikte verilen
görevleri yapmak üzere yükseköğretim ve ortaöğretim kurumlarına öğrenci
taşıyanlar hariç, okul servis araçlarında şoför dışında bulunacak görevliyi,
ı) Servis başlangıç bitiş noktası: Okul servis
araçlarının taşıma faaliyeti kapsamında yolcuları bindirmek, indirmek
gayesi ile önceden belirlenmiş yeri,
i) Servis denetim komisyonu: Valilik ve
kaymakamlıklarca Milli Eğitim, Emniyet, Jandarma, Belediye ve uygun görülen
diğer kurum temsilcilerinden oluşturulan komisyonu,
j) Şoför: Karayolunda ticari olarak tescil
edilmiş bir motorlu taşıtı süren kişiyi,
k) Taşıma: Bir ücret karşılığında okul öncesi ve
zorunlu eğitim kapsamındaki öğrenciler ile çocukların karayolunda otobüs
cinsi taşıtlarla evden okula/kreşe/gündüz bakımevine/çocuk kulübüne,
buralardan eve taşınmasını,
l) Taşımacı: Öğrenciler ve çocukların bir ücret
karşılığı taşımasını üstlenen gerçek veya tüzel kişileri,
m) Taşımacıyı tespit komisyonu: Her yıl ilgili
okul müdürünün başkanlığında, okul aile birliği başkanı, öğretmenler kurulu
toplantısında belirlenecek bir öğretmen (bir asıl, bir yedek üye),
öğrencisi servisle taşınan veliler arasından okul idaresinin belirleyeceği
iki velinin (iki asıl, iki yedek üye) ve varsa okul eğitim vakfı yönetim
kurulunca belirlenecek bir temsilcinin katılımıyla oluşturulacak komisyonu,
n) Taşıma sınırı: Okul servis aracının trafik
tescil belgesinde belirtilen oturma yeri sayısını,
o) Yolcu: Aracı kullanan şoför ile rehber
personel dışında araçta bulunan öğrenci ve çocukları,
ö) (Ek:RG-19/8/2025-32991) Öğrenci: Okul
öncesi eğitim ve zorunlu eğitim kapsamındaki resmî ve özel okul/kurumlara
devam edenleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Aranacak Şartlar, Yükümlülükler
ile Okul Servis Araçlarının Çalıştırılması ve
Şikâyetlerin Değerlendirilmesi
Taşıtlarda aranacak şartlar
MADDE 4 – (1) Taşımacılar tarafından
okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Okul servis araçlarının arkasında "OKUL
TAŞITI" yazısını kapsayan numunesine uygun renk, ebat ve şekilde
reflektif bir kuşak bulunacaktır (EK-2/1, EK-2/2).
b) Okul servis aracının arkasında, öğrenci ve
çocukların iniş ve binişleri sırasında yakılmak üzere en az 30 cm çapında
kırmızı ışık veren bir lamba bulunacak ve bu lambanın yakılması halinde
üzerinde siyah renkte büyük harflerle "DUR" yazısı okunacak
şekilde tesis edilmiş olacak, lambanın yakılıp söndürülmesi tertibatı fren
lambaları ile ayrı olacaktır (EK-3).
c) Okul servis aracı olarak kullanılacak
taşıtlarda, öğrenci ve çocukların kolayca yetişebileceği camlar ve
pencereler sabit olacak, iç düzenlemesinde demir aksam açıkta olmayacak,
varsa yaralanmaya sebebiyet vermeyecek yumuşak bir madde ile kaplanacak ve
engelli öğrenci ve çocukları taşıyacak olan okul servis araçları ayrıca
1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve bu Kanuna
dayalı olarak çıkarılan ikincil mevzuata uygun olacaktır.
ç) Okul servis araçlarında 26/10/2016 tarihli ve
29869 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araçların İmal, Tadil ve Montajı
Hakkında Yönetmelik ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirtilen
standart, nitelik ve sayıda araç, gereç ve malzemeler her an kullanılabilir
durumda bulundurulacaktır.
d) Okul servis araçlarının kapıları şoför
tarafından açılıp kapatılabilecek şekilde otomatik (havalı, hidrolikli vb.)
olabileceği gibi; araç şoförleri tarafından elle kumanda edilebilecek
şekilde (mekanik) de olabilecektir. Otomatik olduğu takdirde, kapıların açık
veya kapalı olduğu şoföre optik ve/veya akustik sinyallerle intikal edecek
şekilde olacaktır.
e) (Değişik:RG-25/8/2021-31579) Okul
servis aracı olarak kullanılacak taşıtlar temiz, bakımlı ve güvenli durumda
bulundurulacak ve altı ayda bir bakım ve onarımları yaptırılmakla birlikte;
taşıtların cinsine göre 6/1/2021 tarihli ve 31356 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve
Araç Muayenesi Hakkında Yönetmeliğin öngördüğü sürelerde periyodik
muayeneleri de yaptırılmış olacaktır (EK-4)
f) Okul servis aracı olarak kullanılacak
taşıtların yaşları oniki yaşından büyük olmayacaktır. Taşıtların yaşı
fabrikasınca imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas
alınarak hesaplanacaktır. (Ek cümle:RG-29/11/2024-32737) Yaş şartını haiz araçlardan sözleşme süresi içerisinde
yaş şartını kaybedenler içinde bulunulan eğitim ve öğretim yılı süresini
aşmamak koşuluyla çalışmaya devam ettirilebilir.
g) Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre tayin edilen ve o araca ait tescil belgelerinde
gösterilen oturulacak yer adedi, aracın içerisine görülebilecek bir yere
yazılarak sabit şekilde monte edilecektir.
ğ) Gerçek ve tüzel kişi ve kuruluşlara ait okul
servis aracı olarak teçhiz edilmiş araçlar, taahhüt ettikleri öğrenci ve
çocukları taşıma hizmetlerini aksatmamak kaydıyla, personel servis taşıma
faaliyetlerinde de kullanılabilir. Ancak, bu taşıma esnasında okul servis
araçlarına ait ışıklı işaretlerin şoförler tarafından kullanılması
yasaktır.
h) Okul servis araçları Araçların İmal, Tadil ve
Montajı Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olacaktır.
ı) Okul servis araçlarında araç takip sistemi
bulundurulacaktır. Kayıtlar en az otuz gün muhafaza edilecektir.
i) Okul servis araçlarında her öğrenci ve çocuk
için üç nokta emniyet kemeri ve gerekli koruyucu tertibat
bulundurulacaktır.
j) Okul servis araçlarında görüntü ve müzik
sistemleri taşıma hizmeti sırasında kullanılmayacaktır.
k) Okul servis araçlarında yazın serin, kışın
sıcak ortam sağlayacak sistemler bulundurulacaktır.
l) Okul servis araçlarında Ulaştırma, Denizcilik
ve Haberleşme Bakanlığınca standartları belirlenen her koltukta oturmaya
duyarlı sensörlü sistemler bulundurulacaktır.
m) (Değişik:RG-19/8/2025-32991) Okul servis
araçlarında, tüm koltukları görecek şekilde konumlandırılmış; Karayolları
Trafik Yönetmeliği ile Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik
hükümleri ve eklerinde belirtilen teknik, donanım, montaj ve işletim şartlarına
uygun iç ve dış kamera ile kayıt cihazı bulundurulacaktır.
n) Okul servis araçlarının camlarının üzerine
renkli film tabakaları yapıştırılması yasaktır.
o) (Değişik:RG-25/8/2021-31579) Okul servis
araçlarında iç mekânı gösteren Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından
yayımlanan tip onay mevzuatına uygun şeffaf cam dışında cam kullanılamaz.
Taşımacının şartları ve yükümlülükleri
MADDE 5 – (1) Taşımacılar (tüzel kişi
olması halinde, anonim şirket ve kooperatiflerde yönetim kurulu üyeleri,
diğer tüzel kişilerde ise tüm ortakları ve bu tüzel kişilikleri temsil ve
ilzama yetkili kişiler) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza
Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş ve affa uğramış veya
hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
a) Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli
iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından
mahkum olmamak,
b) Türk Ceza Kanununun 81, 102, 103, 104, 105,
109, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227 nci maddelerindeki suçlardan hüküm
giymemiş olmak veya devam etmekte olan bir kovuşturması bulunmamak ya da
kovuşturması uzlaşmayla neticelenmemiş olmak,
c) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik
Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar
verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı veya
irtibatı bulunmamak,
şartlarını haiz olması zorunludur.
(2) Taşımacılar;
a) Öğrenci ve çocukların oturarak, güvenli ve
rahat bir yolculuk yapmalarını sağlayacak tedbirleri alarak taahhüt ettiği
yere kadar valiliklerce belirlenecek okul açılış ve kapanış saatlerine göre
Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen azami sürelere uymak suretiyle
taşımakla,
b) (Değişik:RG-25/8/2021-31579) (Danıştay
Sekizinci Dairesinin 2/2/2022 tarihli ve E.:2021/5662 sayılı kararı ile
yürütmesi durdurulan bent: Servis aracında okul öncesi eğitim,
ilköğretim ile kreş, gündüz bakımevleri ve çocuk kulüplerine devam eden
çocuk/öğrenci bulunması durumunda rehber personel bulundurmakla,)
c) Taşımanın tamamının veya bir kısmının bir
büyükşehir belediyesi/belediye sınırları içerisinde gerçekleşmesi halinde;
şehir içinde izlenecek güzergâh için ilgili büyükşehir
belediyesinden/belediyeden özel izin belgesi almakla,
ç) Hizmet akdine tabi olarak yanında
çalışanların, sosyal güvenlik yönünden sigorta işlemlerini yaptırmakla,
d) (Danıştay Sekizinci Dairesinin 19/10/2022
tarihli ve E.:2018/3407; K.:2022/5738 sayılı kararı ile iptal bent) (Yeniden
Düzenleme:RG-19/8/2025-32991) Büyükşehirlerde 5216 sayılı Kanunun
7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, diğer illerde ise
5393 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (p) bendi
uyarınca belirlenen fiyat tarifesine uymakla,
e) Taşınan öğrenci ve çocuğun;
1) Okulunun veya ikametgâhının değişmesi,
2) Uzun süreli tedaviyi gerektiren bir hastalık
geçirmesi,
3) Okuldan ayrılması veya öğrencilik hakkını
kaybetmesi,
4) (Değişik:RG-25/8/2021-31579) Özel izin
belgesinin iptal edilmesi nedeniyle taşınamaması,
durumunda varsa geri kalan ayların ücretlerini
iade etmekle,
f) (Değişik:RG-25/8/2021-31579) Özel izin
belgesine bağlı olarak, her eğitim-öğretim yılında çalıştıracakları rehber
personel, şoför isimleri ile araçların plakalarını ve her türlü
değişiklikleri aynı gün içinde okul yönetimine bildirmekle,
g) Okul servis araçlarındaki araç takip sistemi
verilerini, istenmesi halinde okul yönetimi, kolluk birimleri ve velilerle
paylaşmakla,
ğ) (Değişik:RG-25/8/2021-31579)
Araçlarında, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci
fıkrasının (b) bendinde belirtilen sertifikaya sahip şoför ve rehber
personeli çalıştırmakla,
h) (Ek:RG-25/8/2021-31579) Okul
yönetimince belirlenen azami seyahat süresine uymakla,
yükümlüdürler.
(3) İkinci fıkrada belirtilen yükümlülüklere
uymayan taşımacılar, taşımacıyı tespit komisyonunca verilecek sürede
eksikliği gidermekle yükümlüdür. Verilen süre içerisinde eksikliği
gidermeyen taşımacının özel izin belgesi mülki idare amirinin bildirimi
üzerine ilgili belediyesince iptal edilir.
(4) Belediye sınırları dışına/dışından yapılan
okul servis hizmetleri için; yapılacak taşımanın şehirlerarası veya
şehiriçi olmasına bağlı olarak taşımacı ayrıca Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığınca düzenlenmiş karayolu yolcu taşımacılığı yetki
belgelerinden birine sahip olmalıdır.
(5) Taşımacılar bu maddede belirtilen şart ve
yükümlüklerinin yanı sıra mevzuatta okul servislerine yönelik olarak
belirlenmiş diğer şart ve yükümlülüklere uymak zorundadır.
Okul yönetimlerinin ve milli eğitim
müdürlüklerinin yükümlülükleri
MADDE 6 – (1) Okul yönetiminin öğrenci
ve çocuk taşıma faaliyetine ilişkin yükümlülükleri şunlardır;
a) Taşımacıyı Tespit Komisyonu ile koordine
ederek taşıma faaliyetini planlamak,
b) Taşımacıyı Tespit Komisyonunda üye olarak yer
alacak velileri ve öğretmeni belirlemek,
c) Okul servis araçlarına, taşımacılara ve ilgili
taşıma personeline ilişkin belge ve kayıtları tutmak; talep halinde bu
Yönetmelik çerçevesinde denetim yapacak komisyon, kurum ve kuruluşlara
iletmek,
ç) Servis araçlarının okul alanındaki
indirme-bindirme yerlerini belirlemek,
d) Taşımacılar ile taşıma faaliyetinde çalışan
personelin okul alanını kullanmalarına yönelik düzenlemeler yapmak,
e) Taşıma faaliyetlerinin her aşamasında engelli
öğrenci ve çocukların taşınmasına yönelik her türlü tedbiri almak,
f) Servis hizmetlerinin sağlıklı, düzenli ve
disiplinli bir şekilde yürütülmesine yönelik olarak, tespit edilen
aksaklıkları taşımacının bağlı olduğu (Ek ibare:RG-25/8/2021-31579) ilgili
oda ve meslek odasına en kısa zamanda bildirmek.
g) (Ek:RG-25/8/2021-31579) Taşınacak çocuğun/öğrencinin
servis aracındaki azami seyahat süresini belirlemek.
(2) Milli eğitim müdürlüklerinin yükümlülükleri
şunlardır;
a) Taşıma işinde çalışan şoför ve rehber
personele polis, jandarma ve Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü ile
koordinasyon kurarak; okul taşıma faaliyetiyle ilgili mevzuat, görev ve
sorumlukları ile iletişim becerileri ve davranış kuralları konularında
eğitim vermek ve bununla ilgili kayıtları tutmak,
b) (a) bendinde belirtilen eğitim ve eğitim
sonunda düzenlenecek sertifikaya ilişkin usul ve esaslar ile sertifika
geçerlilik süresini belirlemek.
Şikâyetlerin değerlendirilmesi
MADDE 7 – (1) 13/1/2011 tarihli ve
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk
Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunundaki işletenin ve araç
sahibinin sorumluluğuna ilişkin hükümler ile taşımacı ve taşınan arasında
vuku bulabilecek anlaşmazlıkların giderilmesi amacıyla açılacak davalara
ait hususlar saklı kalmak kaydıyla; bu Yönetmelik hükümlerine uygun
davranmadıkları anlaşılan taşımacı, şoför ve rehber personel ile ilgili
şikâyetler, mülki idare amirlerince değerlendirilir.
Okul servis araçlarının çalıştırılması
MADDE 8 – (1) Okul servis araçlarının
çalıştırılması taşımacıyı tespit komisyonunun kararı ile yapılır. Okul servis
araçlarının çalıştırılması faaliyetinin bir eğitim öğretim yılını
kapsayacak şekilde yapılması esastır. Ancak taşıma hizmetinin kalitesinin artırılması
ve maliyet avantajı sağlanması amacıyla, faaliyet azami üç eğitim öğretim
yılını aşmayacak şekilde yaptırılabilir.
(2) Taşımacıyı tespit komisyonunun kararları
mahalli mülki idare amirlerinin onayı ile yürürlüğe girer.
(3) (Değişik:RG-19/8/2025-32991) Gerçek ve
tüzel kişiler, birlikte taşıma hizmeti yapabilir. Taşımayı gerçekleştirecek
taşıtların; gerçek kişilerde gerçek kişiler adına, tüzel kişiliklerde ise
en az üçte birinin tüzel kişilik adına tescilli olması zorunludur.
(4) Veliler, istemeleri halinde çocuklarını bu
Yönetmelikte belirtilen şartları taşıması kaydıyla herhangi bir taşımacı
ile anlaşarak da taşıtabilirler. Bu hakkın kullanılması halinde taşımacı;
bu Yönetmelikte istenen belge ve bilgileri okul yönetimine bildirir. Okul
yönetimi bu bilgi ve belgeleri incelenmek üzere il ve ilçe milli eğitim
müdürlüğüne gönderir. Bu şekildeki taşımaya mülki idare amirliklerinin
onayı ile izin verilebilir. İlgililerine/yararlananlara okul alanının
kullandırılmasında farklı muamelede bulunulamaz.
(5) Bu madde hükümleri 11/9/2014 tarihli ve 29116
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı
Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamındaki işlemlerde
uygulanmaz.
(6) Bu maddeye ilişkin usul ve esasları
belirlemeye Milli Eğitim Bakanlığı yetkilidir.
(7) Kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüpleri
bakımından bu maddeye ilişkin usul ve esasları belirlemeye Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı yetkilidir.
Taşıma işlerinde çalışanların şartları, görev
ve sorumlulukları
MADDE 9 – (1) Okul servis araçlarını
kullanan şoförler;
a) 26 yaşından gün almış ve 66 yaşından gün
almamış olmak,
b) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde
belirtilen süreler geçmiş ve affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli
iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından
mahkum olmamış olmak veya bu suçlardan hakkında devam eden ya da uzlaşmayla
neticelenmiş bir kovuşturma bulunmamak.
2) Türk Ceza Kanununun 81, 102, 103, 104, 105,
109, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227 nci maddelerindeki suçlardan mahkum
olmamış olmak veya bu suçlardan hakkında devam eden ya da uzlaşmayla
neticelenmiş bir kovuşturma bulunmamak,
c) (Değişik:RG-29/11/2024-32737) D sınıfı sürücü belgesi için en az iki yıllık, D1
sınıfı sürücü belgesi için en az beş yıllık sürücü belgesine sahip olmak ve
her yıl okul servis şoförlüğüne uygun olduğuna dair aile hekiminden rapor
almış olmak,
ç) Şoförlük mesleği bakımından her beş yılda bir
yetkili kuruluşlardan psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren
rapor almak,
d) Son beş yıl içerisinde; bilinçli taksirli
olarak ölümlü trafik kazalarına karışmamış olmak, alkollü olarak araç
kullanma ve hız kurallarını ihlal nedeniyle, sürücü belgeleri birden fazla
geri alınmamış olmak ve 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler
Kanununun 35 inci maddesinde düzenlenen kabahati işlemeyi alışkanlık haline
getirmemiş olmak,
e) Yurtiçi Yolcu Taşımacılığı Sürücü Mesleki
Yeterlilik Belgesine sahip olmak,
f) (Değişik:RG-29/11/2024-32737) Büyükşehir Belediyesi olan illerde Ulaşım Koordinasyon
Merkezinin (UKOME) diğer illerde ise İl Trafik Komisyonunun kararı ile
zorunlu tutulması durumunda 21/9/2006 tarihli
ve 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanun çerçevesinde alınan mesleki yeterlilik belgesine sahip
olmak,
g) Taşıma faaliyeti öncesinde ve sonrasında
aracın içini kontrol etmek,
ğ) Öğrenci ve çocukların oturarak, güvenli ve rahat
bir yolculuk yapmalarını sağlayacak tedbirleri almak, taahhüt ettiği yere
kadar valiliklerce belirlenecek okul açılış ve kapanış saatlerine göre
Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen azami sürelere uymak suretiyle
taşımak,
h) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci
fıkrasının (b) bendinde belirtilen sertifikaya sahip olmak.
(2) Okul servis araçlarındaki rehber personel;
a) (Değişik:RG-25/8/2021-31579) 22 yaşını
doldurmuş ve 61 yaşından gün almamış olması kaydıyla; en az lise mezunu
olmak veya Millî Eğitim Bakanlığı onaylı kursu başarıyla tamamlamak
şartıyla en az ilkokul mezunu olmak,
b) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde
belirtilen süreler geçmiş ve affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli
iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından
mahkum olmamış olmak veya bu suçlardan hakkında devam eden ya da uzlaşmayla
neticelenmiş bir kovuşturma bulunmamak,
2) Türk Ceza Kanununun 81, 102, 103, 104, 105,
109, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227 nci maddelerindeki suçlardan mahkum
olmamış olmak veya bu suçlardan hakkında devam eden ya da uzlaşmayla
neticelenmiş bir kovuşturma bulunmamak.
c) Öğrenciler ile çocukların güvenli şekilde servis
aracına binip inmelerini ve gerektiğinde karşıdan karşıya geçişlerini
sağlamak ve öğrenci ve çocuklar ile iletişim becerilerini geliştirmek
amacıyla eğitime katılarak bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci
fıkrasının (b) bendinde belirtilen sertifikaya sahip olmak,
ç) Her yıl, okul servis rehber personeli olmaya
uygun olduğuna dair aile hekimliğinden rapor almış olmak,
d)Taşıt içi düzeni sağlamak, emniyet kemerlerinin
takılı olup olmadığını kontrol etmek, okul öncesi eğitim ve ilköğretim
öğrencileri ile çocukların inme ve binmeleri sırasında yardımcı olmak,
e) Taşıma faaliyeti öncesinde ve sonrasında
aracın içini kontrol etmek,
f) TS EN ISO 20471 standardına uygun, sarı renkte
ve üzerinde reflektif şeritler yer alan ve ön ve arka kısmında “REHBER” yazılı
ikaz yeleği giymek,
g) Taşıma faaliyeti sırasında öğrenci ve
çocuklara refakat ederken yardımcı ışıklar (ışıklı çubuk, dur-geç levhası
gibi) kullanmak,
zorundadır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c),
(ç), (d), (e), (f) ve (h) bentleri ile ikinci fıkrasının (a) ve (b)
bentlerinde belirtilen şartlara uymayanların özel izin belgesi, yetkili
kurumların mülki idare amirleri vasıtasıyla ilgili belediyesine bildirimi
üzerine iptal edilir. İptale konu izin belgesi aynı eğitim öğretim yılında
yeniden düzenlenemez. Kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulübü servis
faaliyetlerinde iptale konu izin belgesi takvim yılı içinde yeniden
düzenlenemez.
(4) Bu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (ğ)
bentleri ile ikinci fıkrasının (c), (ç), (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki
şartlara bir eğitim öğretim döneminde üç defa uymadıkları okul yönetimince
tespit edilenlerin mülki idare amirleri vasıtasıyla ilgili belediyesine
bildirimi üzerine özel izin belgesi iptal edilir.
(5) (Ek:RG-19/8/2025-32991) Birinci
fıkranın (c) bendinde belirtilen okul servis aracı şoförlerinin alması
gereken sürücü belgelerinden istenen süreler için;
a) D sınıfı sürücü belgesi sahiplerinin B
sınıfında geçirdikleri sürenin en fazla 1 yılı,
b) D1 sınıfı sürücü belgesi sahiplerinin B
sınıfında geçirdikleri sürenin en fazla 3 yılı,
bu süreden sayılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sigorta Zorunluluğu, Sigorta Şirketlerinin
Yükümlülüğü ve Sigortasız
Taşıma Yapılamayacağı
Sigorta zorunluluğu
MADDE 10 – (1) Taşımacılar okul
servis araçlarına, Karayolları Trafik Kanununun öngördüğü karayolları motorlu
araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadırlar.
Sigorta şirketlerinin yükümlülüğü
MADDE 11 – (1) Türkiye’de kaza
sigortası dalında çalışan ve ruhsatı bulunan her sigorta şirketi, okul
servis araçlarına karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk
sigortası yapmak zorundadır.
Sigortasız taşıma yapılamayacağı
MADDE 12 – (1) Karayolları motorlu
araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan okul servis araçları
ile öğrenci ve çocuklar taşınamaz. Bu madde hükmüne aykırı olarak faaliyet
gösteren araçlar hakkında Karayolları Trafik Kanununun 91 inci maddesi
hükmü uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim ve yaptırım
MADDE 13 – (1) Okul servis taşıma
faaliyetleri, her eğitim-öğretim yılının birinci ve ikinci dönem
başlangıcında valilik ve kaymakamlıklar tarafından oluşturulacak denetim
komisyonu marifetiyle denetlenir.
(2) Okul servis araçları kolluk kuvvetlerince de
her zaman denetlenebilir.
(3) Bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat kapsamındaki
görev ve yetkileri yönünden Milli Eğitim Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik
ve Haberleşme Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve diğer
ilgili kuruluşlar da her türlü denetimi yaparlar.
(4) Üçüncü fıkra kapsamındaki denetim
faaliyetlerinde bulunan kuruluşlar İçişleri Bakanlığı ile her zaman
işbirliği içinde olmak ve Bakanlık talimatlarını yerine getirmek
zorundadır.
(5) Denetim Komisyonunca ve yetkili kamu kurum ve
kuruluşlarınca mülki idare amirleri vasıtasıyla ya da re’sen mahalli mülki
idare amirince bu Yönetmeliğin 4 üncü ve 5 inci maddesinin birinci fıkrası
ile 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına aykırılığın tespit edilmesi halinde
ilgili belediyeye bildirilmek suretiyle özel izin belgesi iptal ettirilir.
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 9 uncu maddesinin
dördüncü fıkrasına aykırılığın tespit edilmesi halinde mahalli mülki idare
amirleri eksikliğin giderilmesi için süre vererek uyarıda bulunur, üçüncü
uyarıda ilgili belediyesine bildirilmek suretiyle özel izin belgeleri iptal
ettirilir. İptale konu izin belgesi aynı eğitim öğretim yılında yeniden
düzenlenemez. Kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulübü servis faaliyetlerinde
iptale konu izin belgesi takvim yılı içinde yeniden düzenlenemez.
Kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulübü
MADDE 14 – (1) Kreş, gündüz bakımevi
ve çocuk kulüplerinin servis hizmetlerinin yürütülmesi esnasında çocukların
evlerinden alındıktan sonra isim listesinin tutulması, çocukların güvenli
bir şekilde kuruluş müdürüne teslim edildiğine dair şoför ve rehber
personelin imzalayacağı günlük çocuk takip/devam defterinin tutulması,
gelmeyen ya da teslim alınmayan çocuklarla ilgili olarak aileye bilgi
verilmesi zorunludur. İlgili defterler günlük olarak tutulmak suretiyle
kuruluş tarafından denetimler esnasında sunulmak üzere saklanır. Çocuk
takip/devam defterinin şekil ve içeriği Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığınca belirlenir.
(2) Bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (i) bendinde geçen Servis Denetim Komisyonu kreş, gündüz
bakımevi ve çocuk kulüpleri bakımından Valilik ve kaymakamlıklarca, Aile ve
Sosyal Politikalar, Emniyet, Jandarma, Belediye ve uygun görülen diğer
kurum temsilcilerinden oluşturulan komisyonu ifade eder.
(3) Kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüpleri için
bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendindeki azami
süreleri belirleme yetkisi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca
kullanılır.
(4) Kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüpleri için
bu servis araçlarının çalıştırılmasında 8 inci maddenin birinci fıkrasındaki
eğitim öğretim yılı, takvim yılı olarak kabul edilir.
(5) Kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüpleri için
bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında geçen il ve ilçe
milli eğitim müdürlüğü ifadesi Aile ve Sosyal Politikalar il müdürlüğü
olarak uygulanır.
(6) Kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulübüne devam
eden çocukların taşıma faaliyetini yürüten servislerin bu Yönetmeliğin
hangi maddelerine tabi olacağını belirlemeye, bunlara ilişkin ilave
zorunluluklar getirmeye Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı yetkilidir.
(7) Bu Yönetmeliğin uygulamasında “Taşımacıyı
Tespit Komisyonu”, kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüpleri bakımından
“Kreş, Gündüz Bakımevi ve Çocuk Kulüpleri Taşımacıyı Tespit Komisyonu”
olarak uygulanır.
(8) Bu maddenin uygulamasında Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının yetki ve görevlerine ilişkin hususlarda
tereddütleri gidermeye Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı yetkilidir.
Çeşitli hükümler
MADDE 15 – (1)
(Ek:RG-29/11/2024-32737)[1]
Salgın, olağanüstü hal, gerginlik, buhran, kriz dönemleri
ile afet ve acil durumlarında; bu Yönetmelik kapsamında öngörülen uyarma ve
iptal gibi müeyyideler ile taşıt yaşları, özel izin belgesi almanın
şartları veya belirlenmiş sürelerin azaltılmasına, arttırılmasına veya
durdurulmasına ilişkin geçici düzenlemeler yapmaya İçişleri Bakanlığı
yetkilidir.
(2) Bu Yönetmeliğin uygulamasında Milli Eğitim
Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Ulaştırma, Denizcilik
ve Haberleşme Bakanlığının yetki ve görevleri dışında kalan hususlarda
tereddütleri gidermeye, usul ve esasları belirlemeye İçişleri Bakanlığı
yetkilidir.
(3) Taşıt sürücüleri rehber personelin yapacağı
dur ve geç işaretlerine uymak zorundadırlar. Uyarılara uymayan sürücülerin
kullandığı taşıtların plakaları, işarete uyulmayan yer ve zaman tespit
edilerek, EK-5’te yer alan “Rehber Personel Kural İhlali İhbar Tutanağı”
tanzim edilerek okul yönetimine en geç üç iş günü içerisinde teslim edilir.
(4) Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime
Erişim Yönetmeliğinde düzenlenmeyen hususlarda bu Yönetmelik hükümleri
uygulanır. Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği
çerçevesindeki taşıma faaliyetlerinde bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin
ikinci fıkrasının (b) (Danıştay Sekizinci Dairesinin 19/10/2022 tarihli
ve E.:2018/3407; K.:2022/5738 sayılı kararı ile iptal ibare:ve (c))
bentleri uygulanmaz.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 16 – (1) 28/08/2007 tarihli ve
26627 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Okul Servis Araçları Hizmet
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Taşıma yoluyla eğitime erişime ilişkin
istisnalar
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
5 inci maddesinin dördüncü fıkrası Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla
Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamındaki servis faaliyetlerinde (Değişik:RG-12/9/2020-31242)
30/6/2021 tarihine kadar uygulanmaz. Ancak bu taşımalarda
kullanılacak taşıtlar için Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde öngörülen
sigortaların yaptırılması zorunludur.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 2 – (1)
(Değişik:RG-29/11/2024-32737) Bu
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının;
a) (m) ve (o) bentleri kapsamındaki şartlar; 2017 ve öncesi
model okul servis araçları için 1/3/2025,
b) (i) ve (l) bentleri kapsamındaki şartlar;
1) 2017 model okul servis araçları için 1/7/2029,
2) 2016 model okul servis araçları için 1/7/2028,
3) 2015 ve öncesi model okul servis araçları için 1/7/2027,
tarihinden sonraki
ilk periyodik muayenesine kadar aranmaz.
(2)
Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen
sertifikaya sahip olmak zorunda olup belirtilen faaliyetleri yapan kişiler
bu sertifikayı 3/9/2018 tarihine kadar almak zorundadırlar.
(3) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (f) bendinin uygulamasına (Değişik ibare:RG-12/9/2020-31242) 3/9/2021
tarihinde geçilir.
(4) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesi kapsamındaki
hususlara uygun olmayan (Mülga ibare:RG-25/8/2021-31579) araçların
1/1/2018 tarihinden itibaren okul servis aracı olarak trafik tescili
yapılamaz.
Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 3 – (Ek:RG-12/10/2019-30916)
(Değişik:RG-25/8/2021-31579)
(1) Covid-19 salgını nedeniyle okul servis aracı
olarak kullanılacak taşıtların, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (f) bendinde belirtilen fabrikasınca imal edildiği tarihten
sonra gelen ilk takvim yılı esas alınmak şartıyla oniki yaşından
küçük olması zorunluluğu, muayeneden geçmiş olması kaydıyla (Değişik ibare:RG-29/4/2023-32175) 1/7/2025
tarihine kadar onbeş yaşından küçük olması şeklinde uygulanır.
Yürürlük
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18 – (Değişik:RG-14/8/2018-30509)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri, Milli
Eğitim, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler ile Ulaştırma ve Altyapı
Bakanları birlikte yürütür.
Ekler için tıklayınız
|
|
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin
|
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
25/10/2017
|
30221
|
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan
Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
|
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
1.
|
14/8/2018
|
30509
|
|
2.
|
27/7/2019
|
30844
|
|
3.
|
12/10/2019
|
30916
|
|
4.
|
12/9/2020
|
31242
|
|
5.
|
25/8/2021
|
31579
|
|
6.
|
5/8/2022
|
31914
|
|
7
|
29/4/2023
|
32175
|
|
8.
|
29/11/2024
|
32737
|
|
9.
|
19/8/2025
|
32991
|
|