|
PİLOT
LİSANS YÖNETMELİĞİ
(SHY-1)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel
Hükümler
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı; uçak, helikopter, planör, balon, hava gemisi ve çok
hafif hava aracı kategorilerindeki hava araçlarında pilot olarak faaliyette
bulunacak kişilerin lisans, yetki, yetkilendirme ve sertifika almalarına
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden sivil havacılık
alanında uçak, helikopter, planör, balon, hava gemisi ve çok hafif hava
aracı kategorilerindeki hava aracı pilotluğu için gerekli lisans, yetki,
yetkilendirme ve sertifika almış, alacak, temdit edecek veya yenileyecek
kişileri ve bunlara eğitim veren veya bünyelerinde bulunduran kamu kurum ve
kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik;
a) 14/10/1983
tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununa,
b) (Değişik:RG-15/1/2019-30656
Mükerrer) 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer
Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
441 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine,
c) 5/6/1945
tarihli ve 4749 sayılı Şikago’da 7 Aralık 1944 Tarihinde Akit ve İmza
Edilmiş Olan Uluslararası Sivil Havacılık Antlaşması ve Sivil Havacılık
Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanuna,
dayanılarak
hazırlanmıştır.
(2) Bu Yönetmelik,
Avrupa Komisyonu tarafından uçuş ekibi lisanslandırılması hususunda
yayımlanan 1178/2011 sayılı uluslararası regülasyona uyumlu olarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Çok pilotlu
hava aracı: Operasyonu için en az iki pilotlu uçuş ekibi gerektirecek
şekilde sertifikalandırılmış uçaklar ile uçuş el kitabına, işletme
ruhsatına veya muadili bir dokümana göre ikinci pilot ile birlikte
uçurulması gereken helikopterler, hava gemileri ve dikey kalkışlı hava
araçları gibi hava araçlarını,
b) Devlet hava
aracı: 2920 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendinde tanımlanan araçları,
c) Gece: Akşam
alacakaranlığın sonu (günbatımı+30 dk.) ve sabah alacakaranlığın başlangıcı
(gündoğumu-30 dk.) arasındaki veya güneş yuvarlağının ufuk hattının akşam 6
derece altındaki battığı zamanla, sabah 6 derece altında doğduğu zaman
arasındaki süreyi,
ç) Genel Müdür:
Sivil Havacılık Genel Müdürünü,
d) Genel Müdürlük:
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
e) Hava aracı:
Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı,
f) Hava aracı
kategorisi: Uçak, helikopter, hava gemisi, planör, serbest balon ve çok
hafif hava araçları gibi belirli temel özelliklere göre hava aracının
sınıflandırılmasını,
g) İkinci pilot:
Hava aracında lisans veya yetki için uçuş eğitimi almak amacıyla bulunan
pilotlar haricinde, birden çok pilotu gerektiren bir hava aracında, sorumlu
pilot olarak görev yapan pilot dışında görev yapan pilotu,
ğ) Kontrol pilotu
yetkisi: Pilot adaylarının, pilotların, uçuş öğretmenlerinin ve diğer kontrol
pilotlarının yeterlilik kontrolü/yetenek testlerini yapmak üzere Genel
Müdürlük tarafından yetki kategorileri onaylanarak atanan ve isimleri
yayımlanan öğretmen pilotlara verilen yetkiyi,
h) (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
Lisansın çevrilmesi: Yabancı ülkelerce tanzim edilmiş lisansların Türk
lisansına çevrilmesini,
ı) Onaylı eğitim:
Genel Müdürlük tarafından onaylı, özel bir müfredat ve gözetim altında
yürütülen eğitimi,
i) Operasyonel
seviye: Telsiz haberleşmesi için gerekli olan asgari seviyeyi,
j) Organizasyon:
Bu Yönetmeliğin ilgili maddelerine uygun olarak yetkilendirilmiş kamu kurum
ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere ait işletmeleri,
k) Otorite: ICAO
üyesi ülkelerin sivil havacılık organizasyonlarından sorumlu
kurumu/kuruluşu,
l) Sertifika:
Belgelendirme işlemleri sonucunda yayımlanan her türlü onay veya diğer
dokümanı,
m) Sorumlu pilot:
Uçuş sorumlusu olarak görevlendirilen ve uçuşun emniyetli bir şekilde
gerçekleştirilmesiyle yükümlü pilotu,
n) Tek pilotlu
hava aracı: Operasyonu bir pilot tarafından yürütülecek şekilde
sertifikalandırılmış hava aracını,
o) Temdit: Bir
yetkinin veya onayın, geçerlilik süresi bitmeden gereksinimlerin yerine
getirilmesi koşuluyla, sahibine sağladığı imtiyazların daha sonraki belirli
bir periyoda kadar uzatılmasını,
ö) Uçuş
disiplinsizliği: Uçuş emniyetini sağlamaya yönelik belirlenmiş olan ulusal
ve uluslararası kurallar dışında gerçekleştirilen eylemi,
p) Uçuş ekibi
üyesi: Uçuş süresince bir hava aracının operasyonu için gerekli olan
görevleri yerine getirmekten sorumlu, Genel Müdürlük tarafından
lisanslandırılmış kişileri,
r) Uçuş
simülatörü: Tam uçuş simülatörü, uçuş eğitim cihazı, uçuş ve navigasyon
prosedür eğitim cihazı veya temel alet eğitim cihazı kapsamındaki eğitim
cihazlarını,
s) Validasyon:
EASA üyesi olmayan ülkelerce Şikago Sözleşmesinin Personel Lisanslandırma
konulu Ek-1’ine göre düzenlenmiş lisansların Türk tescilli hava araçlarında
kullanımının geçerli kılınmasını,
ş) Yenileme: Bir
yetkinin veya onayın geçerlilik süresinin sona ermesi sonucu, gereksinimlere
uyulması koşuluyla, sözü edilen yetki veya onayın süresinin daha sonraki
belirli bir periyoda kadar yeniden düzenlenmesini,
t) Yetenek testi:
Bir adayın lisans veya yetki tanzimi için, sözlü sınavı da içerecek şekilde
yeteneklerini kontrol pilotuna sergilemesini,
u) Yeterlilik
kontrolü: Bir adayın yetkilerinin temdidi ya da yenilenmesi için,
gerektiğinde sözlü sınavı da kapsayacak şekilde uçuş yeteneklerini kontrol
pilotuna sergilemesini,
ü) Yetki: Lisans
üzerinde lisansa ait özel koşulları, imtiyazları veya sınırlandırmaları
belirten kaydı,
v) Yetkilendirme:
Genel Müdürlük tarafından ilgili koşulları karşılayan gerçek ve tüzel
kişilere belirli bir amaca yönelik verilen imtiyazı,
y) Yönetici
personel: Ulusal ve uluslararası mevzuatın gerekliliklerini yerine
getirmekten Genel Müdürlüğe karşı sorumlu olan yöneticileri,
ifade eder.
(2) Bu
Yönetmelikte geçen kısaltmalar;
a) ATPL: Havayolu
nakliye pilotu lisansını,
b) ATO: Onaylı
eğitim organizasyonunu,
c) BITD: Temel
alet eğitim cihazını,
ç) BPL: Balon
pilot lisansını,
d) CPL: Ticari
pilot lisansını,
e) CRE: Sınıf
yetkisi kontrol pilotluğunu,
f) CRI: Sınıf
yetkisi öğretmenini,
g) ÇHHA: Çok hafif
hava araçlarını,
ğ) EASA: Avrupa
Havacılık Emniyet Ajansını,
h) FE: Uçuş
kontrol pilotunu,
ı) FFS: Tam uçuş
simülatörünü,
i) FI: Uçuş
öğretmenini,
j) FNPT: Uçuş ve
navigasyon prosedür eğitim cihazını,
k) FS: Uçuş
simülatörünü,
l) FTD: Uçuş
eğitim cihazını,
m) FIE: Uçuş
öğretmeni yetkisi kontrol pilotunu,
n) ICAO:
Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonunu,
o) IFR: Aletli
uçuş kuralları veya koşullarını,
ö) JAR-FCL: Uçuş
ekibi lisanslandırılması için Ortak Havacılık Gerekliliklerini,
p) LAPL: Hafif
hava aracı pilot lisansını,
r) MCC: Uçuş ekibi
işbirliğini,
s) MCCI: Uçuş
ekibi işbirliği öğretmenini,
ş) MPL: Çoklu ekip
pilot lisansını,
t) PPL: Hususi
pilot lisansını,
u) PIC: uçuş
sorumlusu olarak görevlendirilen ve uçuşun emniyetli bir şekilde
gerçekleştirilmesiyle yükümlü pilotu,
ü) R/T: Telsizle
haberleşme yetkisini,
v) SFE: Sentetik
uçuş kontrol pilotluğunu,
y) SFI: Sentetik
uçuş öğretmenini,
z) SPL: Planör
pilot lisansını,
aa) TRE: Tip
intibak yetkisi kontrol pilotunu,
bb) TRI: Tip
intibak yetkisi öğretmenini,
cc) UPL: Çok hafif
hava aracı pilotu lisansını,
ifade eder.
(3) Bu
Yönetmelikte belirtilmeyen tanım ve kısaltmalar için 2920 sayılı Kanun, (Değişik
ibare:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer) 4 sayılı Bakanlıklara
Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve uluslararası sivil
havacılık kuruluşları tarafından yayımlanan belgelerde belirtilen tanımlar
esas alınır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Genel
Esaslar
Uygulama
MADDE 5 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen lisans, yetki, yetkilendirme, onay veya sertifikalar,
aksi belirtilmediği takdirde, Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan
1178/2011 sayılı uluslararası regülasyonuna göre düzenlenmiş lisans, yetki,
yetkilendirme, onay ya da sertifikalardır. Ancak, çok hafif hava araçları
ile ilgili hususlar sadece milli usullere göre düzenlenmektedir.
(2) Bu
Yönetmelikte bahsi geçen tüm uçuş simülatörleri Genel Müdürlük, EASA veya
EASA üyesi bir ülke tarafından kalifikasyon onaylı olmak zorundadır.
(3) (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
EASA veya üye ülkeler tarafından onaylanmış organizasyonlar dışında alınan
hava aracı tip yetkisi eğitimleri, Genel Müdürlükçe uygun görülmesi
halinde, lisans üzerine işlenmek suretiyle, sadece o ülke tescilindeki hava
araçlarında sınırlandırılarak kabul edilebilir.
Uçuş ekibi
üyesi olarak yetkilendirme
MADDE 6 –
(1) Türk sivil hava aracı tescilinde kayıtlı bir hava aracında uçuş ekibi
üyesi olarak görev yapacak personelin, icra edilecek göreve uygun ve
geçerli yetki veya yetkiler içeren;
a) Bu Yönetmelik
hükümlerine göre düzenlenmiş bir lisansa veya,
b) (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
EASA üyesi bir devlet tarafından tanzim edilmiş ve Genel Müdürlükçe
sahibinin Türkiye'de çalıştırılmasına izin verilmiş geçerli bir Part-FCL
lisansına veya,
c) Yabancı bir
ülke tarafından Şikago Sözleşmesinin Personel Lisanslandırma konulu
Ek-1’ine göre düzenlenmiş ve Genel Müdürlük tarafından validasyonu yapılmış
lisansa,
sahip olması
gerekir.
(2) Lisans veya
yetki sahibi bir kişi, lisansının veya yetkisinin kendisine tanıdığı
imtiyazlardan başkasını kullanamaz.
(3) Bir başvuru ya
da lisans sahibinin bu Yönetmelikteki veya ilgili diğer düzenlemelerdeki
koşulları daha önceden veya hâlihazırda karşılamadığı tespit edildiğinde,
Genel Müdürlük ilgili prosedürlerine uygun olarak ilgili lisans, yetki,
yetkilendirme, onay veya sertifikanın imtiyazlarını sınırlandırır, askıya
alır veya iptal eder.
Lisans, yetki,
yetkilendirme, onay ve sertifikaların kabulü
MADDE 7 – (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
1) EASA üyesi devletlerce Avrupa
Komisyonu tarafından yayımlanan 1178/2011 sayılı uluslararası regülasyonuna
ve ilgili prosedür şartlarına göre verilen lisanslar, lisansla ilgili
mevzuat gerekliliklerinin karşılanması koşulu ile Genel Müdürlükçe milli
lisansa çevrilebilir. Yetki, yetkilendirme, onay ve sertifikalar ise Genel
Müdürlük tarafından aksi yönde koşullar belirlenmedikçe kabul edilir. Genel
Müdürlük ilgili ülkeden lisans, yetki, onay, yetkilendirme veya
sertifikaların geçerliliğini teyit edebilir.
(2) EASA üyesi olmayan bir devlet
tarafından verilen bir lisans, Genel Müdürlüğün inisiyatifiyle Türk sivil
hava aracı tescilinde kayıtlı bir hava aracında kullanım için validasyon
yapılabilir.
(3) Yabancı ülkeler tarafından
düzenlenmiş lisanslar, lisansla ilgili tüm gereksinimlerin karşılanması
koşulu ile Genel Müdürlükçe milli lisansa çevrilebilir.
(4) Bu Yönetmelik
hükümlerinden farklı koşullara bağlı olarak tanzim edilmiş bir lisansın
üzerinde bu farklılık belirtilir.
Devlet hava
araçlarında görev yapan pilotların kredilendirilmesi
MADDE 8 – (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
(1) Bu Yönetmelikteki
lisans ve yetkiler için başvuruda bulunan devlet hava araçlarında görev
alan pilotların devlet hava araçlarındaki görev yaparken kazandıkları
bilgi, tecrübe ve yetenekleri mevzuattaki gereklilikler doğrultusunda
kredilendirilebilir.
Lisansların ve
yetkilerin geçerliliği
MADDE 9 –
(1) Bir lisans sahibi, bu Yönetmelikte lisansı ile ilgili belirtilmiş olan
şartların yerine getirilmemesi ve yeterliliğinin korunmaması halinde Genel
Müdürlük tarafından verilen herhangi bir lisans veya yetki ile kendisine
tanınan imtiyazları kullanamaz.
(2) Bir lisansın
geçerliliği, içindeki mevcut yetkilerin ve düzenlenme esasları Genel
Müdürlük tarafından belirlenmiş sağlık sertifikasının geçerlilik süresi ile
sınırlıdır.
(3) Bir pilot,
sahip olduğu imtiyazları kullanabilmek için geçerli lisansını, geçerli
sağlık sertifikasını ve kimliğini ispatlayacak fotoğraflı ve muteber bir
belgeyi yanında bulundurur.
(4) (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
Bir lisans, sertifika veya yetki belgesinin tanzimi, temdidi ya da
yenilenmesi esnasında bir yetkinin geçerlilik süresi ilgili takvim ayının
son gününe kadar uzatılır.
(5) Uçak,
helikopter ve hava gemisi kategorilerinde pilotlar telsiz haberleşmesinde
kullanılan dilde en az operasyonel seviyede yeterliliğe sahip olmak
zorundadır.
Testlerin
yapılmasıyla ilgili düzenlemeler
MADDE 10 –
(1) Genel Müdürlük, kendi adına yetenek testlerini ve yeterlilik
kontrollerini yürütecek uygun nitelikteki kişileri belirleyerek kontrol
pilotu olarak yetkilendirir.
(2) Genel Müdürlük,
gerekli olan kontrol pilotlarının sayısını; işletmelerde ve
organizasyonlarda görev yapan pilotların sayısına ve bu işletmelerin ve
organizasyonların yerleşik adreslerinin bölgelerine göre yoğunluğunu
dikkate alarak belirler.
(3) Genel
Müdürlük, kontrol pilotlarının hangi yetkilere sahip olduğunu gösteren bir
liste tutar ve yayınlar.
(4) Kontrol
pilotları, Genel Müdürlüğün yazılı izni olmadıkça, kendilerinin uçuş
eğitimi verdikleri ve yetenek testi için önerdikleri adayları lisans veya
yetki için teste tabi tutamaz.
(5) Lisans veya
yetki almak için yapılacak yetenek testinden önce adayın ilgili teorik
bilgi sınavını geçmiş olması gerekir. ATPL tanzimi hariç, diğer yetenek
test veya testlerine girecek aday; ilgili test veya testlere, adayın
eğitiminden sorumlu olan organizasyon tarafından sevk edilir.
Tıbbi uygunluk
MADDE 11 –
(1) Bir lisansın imtiyazlarını kullanmak veya başvuruda bulunmak için
lisans ya da başvuru sahibinin Genel Müdürlük veya Genel Müdürlük
tarafından yetkilendirilmiş bir havacılık tıp merkezi tarafından verilmiş,
lisans imtiyazlarına uygun sınıfta, geçerli bir sağlık sertifikasına sahip
olması gerekir.
Tıbbi
uygunlukta azalma
MADDE 12 –
(1) Lisans sahipleri, hava araçlarını emniyetli bir şekilde kullanamayacak
seviyede sağlık yönünden herhangi bir bozulmayı fark ettikleri zaman,
lisanlarının ve ilgili yetki veya yetkilendirmelerinin imtiyazlarını
kullanamazlar.
Lisansı
düzenleyen ülke
MADDE 13 –
(1) Lisans başvurusunda bulunan bir aday, lisans alabilmek için gerekli
bütün şartları yeterli düzeyde karşıladığını Genel Müdürlüğe gösterir.
(2) Eğitimin
bütünlüğü ve denetlenebilirliği açısından, lisanslandırma işleminin eğitim
alınan ülke tarafından gerçekleştirilmesi gerekir. Aksi durumlarda ve yarım
kalmış eğitimlerde Genel Müdürlük tarafından herhangi bir şekilde
kredilendirme/kabul işlemi yapılamaz.
(3) (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
Tip yetkisine ve ilave yetkilere yönelik eğitimler, bu Yönetmelik ve
Part-FCL hükümlerine göre EASA veya EASA üyesi bir devlet tarafından
yetkilendirilmiş onaylı eğitim organizasyonunda alınabilir.
(4) (Mülga:RG-1/7/2022-31883)
(5) (Mülga:RG-1/7/2022-31883)
(6) (Mülga:RG-1/7/2022-31883)
Uçuş ekibi
lisans formatı ve özellikleri
MADDE 14 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Genel Müdürlük tarafından düzenlenecek uçuş
ekibi lisanslarının formatı ve özellikleri, Genel Müdürlük tarafından
uluslararası gereklilikler de göz önüne alınarak belirlenir.
Uçuş süresinin
kaydedilmesi
MADDE 15 –
(1) (Değişik:RG-1/7/2022-31883) Pilot olarak gerçekleştirilen tüm
uçuşların ayrıntıları, Genel Müdürlük tarafından belirlenen uçuş kayıt
defteri formatına uygun olarak kaydedilir.
(2) Lisans
sahipleri tüm uçuş kayıtlarını tutmak ve istenildiğinde Genel Müdürlüğe
sunmak zorundadır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Pilot
Lisansları
Tüm pilot
lisansları için genel şartlar
MADDE 16 –
(1) Pilot lisansı için müracaatlarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Lisansın türüne
uygun olarak geçerli 1 inci, 2 nci sınıf veya LAPL sağlık sertifikası
sahibi olmak,
b) 26/9/2004
tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen
süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya
daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin
güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı
suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik,
güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin
ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama
veya kaçakçılık, ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması
suçlarından, 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar
ile Diğer Aletler Hakkındaki Kanuna muhalefetten veya terör örgütleriyle
eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkan ve
kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak, bu örgütlerin
propagandasını yapmak suçlarından hüküm giymemiş olmak,
c) Terör
örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı
faaliyette bulunulduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği,
mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilerek
kamu görevinden çıkarılmamış olmak,
ç) Ticari hava
taşımacılığında bulunmak isteyen, aletli uçuş yetkisi veya uçuş
öğretmenliği yetkisi sahibi olmak isteyen pilotlar için en az lise veya
dengi okul mezunu olmak.
(2) Durumları
lisans tanziminden sonra değişerek birinci fıkranın (b) ve (c)
bentlerindeki şartları sağlamadığı veya lisans tanzimi sırasında gerçeğe
aykırı belge sunduğu tespit edilenlerin, pilot lisansları iptal edilir.
Öğrenci pilot
lisansı imtiyazları
MADDE 17 –
(1) Öğrenci pilot lisansı; uçak, helikopter, hava gemisi, balon, planör ve
ÇHHA kategorilerinde lisans almaya esas teşkil edecek eğitimleri
alabilmeleri için pilot adaylarına eğitime başlamadan önce tanzim edilir.
Öğrenci pilot lisansı ile sadece eğitim amacıyla ve eğitim programına uygun
olan uçuşlar yapılabilir. Başvuru, ilgili (Mülga
ibare:RG-1/7/2022-31883) eğitim organizasyonu tarafından gerekli belge
ve bilgileri kapsayan talep formları ile Genel Müdürlüğe yapılır. Bu belge,
bilgi ve formlar üzerinde değerlendirmeler yapılır ve durumu uygun olanlara
öğrenci pilot lisansı düzenlenir.
(2) Öğrenci pilot
lisansı başvuru sahiplerinin sağlık sertifikalarında, tek pilota
sertifikalı hava araçlarında sorumlu pilot olarak uçmalarına engel bir
kısıtlama bulunmaması gerekir.
Yalnız uçuş
şartları
MADDE 18 –
(1) Pilot adaylarının eğitim planına uygun olarak gerekli yalnız uçuş ve
yalnız seyrüsefer uçuşlarını icra edebilmeleri için yeterli ve gerekli
eğitimlerin verilmesi uçuş öğretmenleri ve (Mülga
ibare:RG-1/7/2022-31883) eğitim organizasyonu tarafından sağlanır ve bu
durum uçuş kayıt defterleri ile öğrenci pilot lisanslarına uçuş öğretmeni
tarafından kaydedilerek onaylanır.
(2) (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
Öğrenci pilotların normal hava trafik akışını ihlal etmeyecek ve uçuş
emniyet kurallarına uygun olarak uçuşlarını icra etmelerini sağlayacak
tedbirleri almaktan aday pilotun uçuşlarını yaptıran eğitim organizasyonu
sorumludur.
(3) Öğrenci
pilotların yalnız uçuşa gönderilmeden önce ilgili hava trafik haberleşme
kurallarını bildiği ve uygulayabildiği kayıt altına alınır. Öğrenci pilot
lisansındaki R/T hanesi, R/T kontrolünü yapan uçuş öğretmeni tarafından
onaylanır.
(4) Öğrenci
pilotların normal hava trafik akışını ihlal etmeyecek ve uçuş emniyet
kurallarına uygun olarak uçuşlarını icra etmelerini sağlayacak tedbirleri
almaktan aday pilotun uçuşlarını yaptıran onaylı eğitim organizasyonu
sorumludur.
Hafif hava
aracı pilotu lisansı (LAPL) imtiyazları
MADDE 19 –
(1) Hafif hava aracı pilot lisansına sahip bir pilotun imtiyazı; ilgili
hava aracı kategorisinde ticari olmayan operasyonlarda, herhangi bir gelir
elde etmeksizin, sorumlu pilot olarak uçmaktır.
(2) Hafif hava
aracı pilot lisansı uçak, helikopter, planör ve balon kategorileri için
düzenlenir.
Hususi pilot
lisansı (PPL) imtiyazları
MADDE 20 –
(1) Hususi pilot lisansına sahip bir pilotun imtiyazı; ilgili hava aracı
kategorisinde ticari olmayan operasyonlarda, herhangi bir gelir elde
etmeksizin, sorumlu pilot ya da ikinci pilot olarak uçmaktır.
(2) Hususi pilot
lisansı uçak, helikopter ve hava gemisi kategorileri için düzenlenir.
Planör pilotu
lisansı (SPL) imtiyazları
MADDE 21 –
(1) Planör pilotu lisansına sahip bir pilotun imtiyazı; planörlerle ve
motorlu planörlerle sorumlu pilot olarak uçmaktır.
Balon pilotu
lisansı (BPL) imtiyazları
MADDE 22 –
(1) Balon pilotu lisansına sahip bir pilotun imtiyazı; balonlarla ve sıcak
hava gemileriyle sorumlu pilot olarak uçmaktır.
Ticari pilot
lisansı (CPL) imtiyazları
MADDE 23 – (1)
Ticari pilot lisansına sahip bir pilotun imtiyazı; ilgili hava aracı
kategorisinde;
a) LAPL ve PPL
sahiplerinin tüm imtiyazlarını kullanmak,
b) Ticari hava
taşımacılığı yapmayan bir hava aracında, sorumlu pilot ya da ikinci pilot
olarak uçmak,
c) Tek pilotlu
hava aracında ticari hava taşımacılığında sorumlu pilot olarak uçmak,
ç) Ticari hava
taşımacılığında ikinci pilot olarak uçmaktır.
(2) Ticari pilot
lisansı uçak, helikopter ve hava gemisi kategorileri için düzenlenir.
Çoklu ekip
pilot lisansı (MPL) imtiyazları
MADDE 24 –
(1) Çoklu ekip pilot lisansına sahip bir pilotun imtiyazı; ikinci pilot ile
işletilmesi gereken uçakta ikinci pilot olarak görev yapmaktır.
(2) Çoklu ekip
pilot lisansı uçak kategorisi için düzenlenir.
Havayolu
nakliye pilotu lisansı (ATPL) imtiyazları
MADDE 25 –
(1) Havayolu nakliye pilotu lisansına sahip bir pilotun imtiyazı;
a) LAPL, PPL ve
CPL sahibinin tüm imtiyazlarını kullanmak,
b) Ticari hava
taşımacılığındaki bir hava aracının sorumlu pilotu olarak görev yapmaktır.
(2) Havayolu
nakliye pilotu lisansı uçak, helikopter ve hava gemisi kategorileri için
düzenlenir.
Aletli uçuş
yetkisi (IR)
MADDE 26 –
(1) Bir uçak, helikopter, hava gemisi ya da dikey kalkışlı hava aracı ile
IFR şartlardaki operasyonları; sadece söz konusu hava aracı kategorisine
uygun bir aletli uçuş yetkisi olan PPL, CPL, MPL veya ATPL sahibi
tarafından ya da yetenek testi veya çift kumanda uçuş eğitimi sırasında
gerçekleştirilebilir.
Çok hafif hava
aracı pilotu lisansı (UPL) imtiyazları
MADDE 27 –
(1) Çok hafif hava aracı pilotunun imtiyazı, sertifikasyonu çok hafif hava
aracı olarak yapılmış hava araçlarında sorumlu pilot olarak görev
yapmaktır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Sınıf ve
Tip Yetkileri
İmtiyazlar
MADDE 28 –
(1) Sınıf veya tip yetkisi sahiplerinin imtiyazları, yetkide belirtilen
sınıfta veya tipte hava araçlarında pilot olarak uçmaktır.
(2) Lisans
sahipleri, geçerli ve uygun bir sınıf veya tip yetkisine sahip olmadıkları
müddetçe bir hava aracında pilotluk yapamazlar.
İlave yetkiler
MADDE 29 –
(1) Genel Müdürlük, lisans sahiplerine ilgili şartları sağlaması halinde
akrobasi, planör ve pano çekme, gece uçuş yetkisi, dağ uçuşu yetkisi ve
test uçuşu yetkisi gibi ilave yetkiler verebilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Öğretmenlik
Yetkileri ve Genel Koşullar
Genel koşullar
MADDE 30 – (1)
Uçuş eğitimi verecek tüm öğretmenler eğitim verecekleri hava aracında
geçerli yetki ile lisansa ve eğitim sırasında sorumlu pilot olarak uçabilme
niteliğine sahip olmak zorundadır.
(2) Öğretmenler
verdikleri eğitime uygun bir öğretmenlik sertifikasına sahip olması
halinde, sentetik uçuş eğitimi veya MCC eğitimi verebilir.
(3) Bir öğretmen,
gerekli şartları yerine getirerek birden fazla öğretmenlik yetkisine sahip
olabilir.
(4) İlave öğretmen
yetkisi için başvuran adaylar, sahip olduğu öğretmen yetkisi için daha
önceden eğitim ve öğretimini görerek kazandıkları “eğitim ve öğretim
tekniği” konusunda kredilendirilebilir.
Öğretmenlik
yetkileri
MADDE 31 –
(1) Uçuş öğretmenliği yetkileri 9 kategoride düzenlenir. Bunlar;
a) Uçuş
öğretmenliği (FI),
b) Tip yetkisi
öğretmenliği (TRI),
c) Sınıf yetkisi
öğretmenliği (CRI),
ç) Aletli uçuş
yetkisi öğretmenliği (IRI),
d) Sentetik uçuş
öğretmenliği (SFI),
e) MCC
öğretmenliği (MCCI),
f) Sentetik eğitim
öğretmenliği (STI),
g) Dağ uçuşu
yetkisi öğretmenliği (MI),
ğ) Test uçuşu
öğretmenliğidir (FTI).
ALTINCI
BÖLÜM
Kontrol
Pilotluğu
Genel koşullar
MADDE 32 –
(1) Kontrol pilotluğu yetkilendirmesi için kontrol pilotları;
a) Yetenek
testleri, yeterlilik kontrolleri veya yetkinlik değerlendirmelerini icra
etmek üzere en az yetkilendirilecekleri lisans, yetki veya sertifikaya denk
lisansa, yetkiye veya sertifikaya ve bunlar için eğitim verme
imtiyazlarına,
b) Yetenek testi,
yeterlilik kontrolü veya yetkinlik değerlendirmesinin hava aracı üzerinde
yapıldığı durumlarda, söz konusu hava aracında PIC olarak uçma imtiyazına,
sahip olmak
zorundadır.
(2) Bu
Yönetmelikte belirtilen tecrübe ve nitelikleri taşıyan kontrol pilotları
birden fazla kontrol pilotluğu yetkisi ile yetkilendirilebilirler.
(3) Kontrol
pilotları, Genel Müdürlük tarafından yayımlanan standardizasyon
düzenlemelerine uymak zorundadır.
Kontrol pilotu
yetkileri
MADDE 33 –
(1) Kontrol pilotu yetkileri 6 kategoride düzenlenir. Bunlar;
a) Uçuş kontrol
pilotluğu (FE),
b) Tip yetkisi
kontrol pilotluğu (TRE),
c) Sınıf yetkisi
kontrol pilotluğu (CRE),
ç) Aletli uçuş
yetkisi kontrol pilotluğu (IRE),
d) Sentetik uçuş
kontrol pilotluğu (SFE),
e) Uçuş öğretmeni
kontrol pilotluğudur (FIE).
YEDİNCİ
BÖLÜM
Onaylı
Eğitim Organizasyonları ve Teorik Bilgi Sınavları
Onaylı eğitim
organizasyonları
MADDE 34 –
(1) Lisans ve yetki tanzimine yönelik eğitimler sadece Genel Müdürlükçe
yetkilendirilmiş onaylı (Ek ibare:RG-1/7/2022-31883) veya beyan
edilmiş eğitim organizasyonları bünyesinde gerçekleştirilebilir.
Teorik bilgi
gereksinimleri ve sınavlar
MADDE 35 –
(1) Pilot lisansı veya aletli uçuş yetkisi tanzimi için gerekli teorik
bilgi sınavları Genel Müdürlük tarafından veya Genel Müdürlükçe bu amaca
yönelik özel olarak yetkilendirilmiş organizasyonlar tarafından
gerçekleştirilir.
(2) Teorik bilgi
sınavları öncesinde teorik bilgi eğitimi gereksinimlerinin sağlanması
hususundan (Mülga ibare:RG-1/7/2022-31883) eğitim organizasyonları
sorumludur.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Sorumluluklar
MADDE 36 – (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kuralların ve
sınırlamaların uygulanmasından pilotlar, onaylı veya beyan edilmiş eğitim
organizasyonları ve yönetici personel ile organizasyonda görevli diğer
ilgili personel Genel Müdürlüğe karşı sorumludur.
İdari
yaptırımlar
MADDE 37 –
(1) Bu maddede düzenlenen idari yaptırımlar, bu Yönetmelik hükümlerine göre
yetkilendirilen pilot, uçuş ve teorik bilgi öğretmeni, kontrol pilotu ve
sorumlu yönetici personel hakkında Genel Müdürlük tarafından oluşturulacak
değerlendirme komisyonunun teklifi ve Genel Müdür onayı ile uygulanır.
Değerlendirme komisyonu; Genel Müdürlük personeli asgari 3 teknik
denetçiden ve gerekli görülmesi halinde pilot veya hava trafik
kontrolöründen oluşur. Komisyon tarafından gerekli görülmesi halinde idari
yaptırım uygulanması söz konusu olan personel ile işletmenin sorumlu
yöneticilerinin görüşlerine de başvurulabilir.
(2) (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
Genel Müdürlük tarafından lisanslandırılan veya yetkilendirilen pilot,
onaylı eğitim organizasyonları ve yönetici personel ile organizasyonda
görevli diğer ilgili personel; bu Yönetmelikte belirtilen kurallara uymakla
yükümlüdür. Bu Yönetmelikte belirtilen kurallara uymayan onaylı eğitim
organizasyonuna ve ilgili personele, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 437 nci ve 441 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında, 2920 sayılı Kanunun 143 üncü maddesi ile 29/1/2013 tarihli ve
28543 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmelik (SHY-İPC)’te
belirtilen idari para cezaları ve aşağıdaki idari yaptırımlar uygulanır:
a) Genel Müdürlük tarafından
yetkilendirilen onaylı veya beyan edilmiş eğitim organizasyonlarının, bu
Yönetmelikte veya diğer mevzuatta belirlenen asgari yeterliliklerin
tamamının veya bir kısmının karşılanmadığının veya kaybedildiğinin tespit
edilmesi halinde; eğitim yetkileri, uygun hale getirilinceye kadar bir
kısmı veya tamamı en fazla 3 ay süreyle askıya alınır, askı süresi
içerisinde asgari yeterlilikler yerine getirilmediği takdirde de eğitim
yetkileri iptal edilir.
b) Genel Müdürlük tarafından
yetkilendirilen onaylı veya beyan edilmiş eğitim organizasyonlarının,
yetkili kılındıkları eğitimleri onaylı eğitim el kitaplarına uygun şekilde
zamanında ve tam olarak vermemesi halinde, ilgili eğitim yetkileri en fazla
3 ay süreyle askıya alınabilir, askı süresi içerisinde eksikliklerin
giderilmemesi halinde eğitim yetkilerinin bir kısmı veya tamamı iptal
edilir.
c) Genel Müdürlük tarafından
yetkilendirilen onaylı veya beyan edilmiş eğitim organizasyonları,
görevinden ayrılan bir yönetici personeli en fazla 15 gün içinde Genel
Müdürlüğe bildirir ve ayrılan bir yönetici personelin yerine atanacak yeni
yönetici personeli en fazla 45 gün içinde Genel Müdürlüğün onayına sunar.
Eğitim organizasyonu, 45 günlük süre içerisinde atama yapamaması halinde,
makul sebeplerini Genel Müdürlüğe bildirerek ek süre talebinde bulunabilir
ve Genel Müdürlük talebi yerinde görürse sürenin bitiminden başlamak üzere
en fazla 45 gün ek süre verir. Aksi durumlarda onaylı veya beyan edilmiş
eğitim organizasyonunun yetkisi yönetici personel tamamlanıncaya kadar
askıya alınır, 3 ay içerisinde tamamlanmadığı takdirde de iptal edilir.
ç) Bu Yönetmelikte belirtilen eğitim
programlarını hazırlamayan, eğitimleri Genel Müdürlükten onaylı eğitim el
kitaplarına uygun şekilde zamanında ve tam olarak vermeyen, eğitim
organizasyonlarında görevli eğitim müdürü ve uygunluğuna göre baş uçuş
öğretmeni veya baş teorik bilgi öğretmeninin yönetici onay belgesi iptal
edilir. Ayrıca Genel Müdürlük düzenlemeleri ve yaptırımlarına uygun
davranmayan onaylı veya beyan edilmiş eğitim organizasyonlarının ilgili
yönetici personellerinin onayları iptal edilir.
d) Sorumlu yönetici personelden herhangi
birisinin yönetici onay belgesinin Genel Müdürlük tarafından ilk kez iptal
edilmesi halinde bu yönetici en az üç yıl süreyle, ikinci kez iptali
halinde ise süresiz olarak onaylı veya beyan edilmiş eğitim
organizasyonlarında yönetici personel olarak görev alamaz.
e) Bu Yönetmelik hükümlerine göre
lisanslandırılan veya yetkilendirilen pilotların, bu Yönetmelikte
belirtilen imtiyazlarını uygun kullanmamaları veya uçuş disiplinsizliğinde
bulunmaları halinde, Genel Müdürlük tarafından oluşturulacak bir
değerlendirme komisyonunun tespit edeceği kusur derecesine göre, pilot
lisansları bir aydan iki yıla kadar askıya alınır. Askı bitim tarihinden
itibaren 3 yıl içerisinde aynı ya da benzer uygunsuzluğun tekrarlanması
halinde ise pilot lisansları bir daha verilmemek üzere iptal edilir. Uçuş
emniyetini ağır ihmal ile veya kasıtlı olarak ihlal edenlerin lisansları bu
sürelere tabi olmaksızın değerlendirme komisyonu kararı ile iptal edilir.
f) Yetkilendirilen uçuş ve teorik bilgi
öğretmenlerinin, bu Yönetmelikte belirtilen imtiyazlarını uygun
kullanmadıklarının tespiti halinde Genel Müdürlük tarafından oluşturulacak
bir değerlendirme komisyonunun tespit edeceği kusur derecesine göre,
öğretmenlik yetkileri bir aydan bir yıla kadar askıya alınır. Askı bitim
tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde aynı ya da benzer uygunsuzluğun
tekrarlanması halinde ise öğretmenlik yetkileri bir daha verilmemek üzere
iptal edilir. Bu imtiyazlarını ağır ihmal ile veya kasıtlı olarak uygunsuz
kullananların öğretmenlik yetkileri ve gerekli görülmesi halinde lisansları
bu sürelere tabi olmaksızın değerlendirme komisyonu kararı ile iptal
edilir.
g) Yetkilendirilen kontrol pilotlarının,
bu Yönetmelikte belirtilen imtiyazlarını uygun kullanmadıklarının Genel
Müdürlük tarafından oluşturulacak bir değerlendirme komisyonu tarafından
tespiti halinde, kontrol pilotluğu yetkileri iptal edilir ve 3 yıl geçmeden
tekrar verilmez. Aynı ya da benzer hareketin tekrarlanması halinde ise
kontrol pilotluğu yetkileri bir daha verilmemek üzere iptal edilir. Bu
imtiyazlarını ağır ihmal ile veya kasıtlı olarak uygunsuz kullananların
kontrol pilotluğu yetkisi ile beraber ve gerekli görülmesi halinde
öğretmenlik yetkisi ve lisansları, değerlendirme komisyonu kararı ile
askıya alınır veya iptal edilir.
ğ) Bu madde
kapsamında değerlendirme komisyonu tarafından hakkında idari yaptırım
uygulanmasına karar verilen pilotun başka bir ülke tarafından
lisanslandırılmış olması durumunda bu madde hükümlerine bakılmaksızın
validasyon belgesi veya çalışma yetki belgesi yenilenmemek üzere iptal
edilir ve pilot lisansını düzenleyen sivil havacılık teşkilatına bilgi
verilir.
(3) Yetkinin iptal
edilmesi durumunda yetki belgelerini, yönetici personel onay formlarını ve
diğer sertifikaların asıllarını 15 gün içerisinde Genel Müdürlüğe iade
etmeyen onaylı eğitim organizasyonun ilgili yönetici personelinin yönetici
personel onayı iptal edilir.
(4) (Değişik:RG-1/7/2022-31883)
Genel Müdürlük tarafından yapılan denetleme esnasında, denetçilerin
görevlerini yapmasına engel olunması, talep edilen bilgi ve belgelerin zamanında
ve tam olarak denetçilere sunulmaması, gerçeğe aykırı belge tanzim edilmesi
halinde sorumlu yönetici personel onayı ile birlikte uygunsuzluğun etki
alanı dikkate alınarak onaylı veya beyan edilmiş eğitim organizasyonunun
yetkisinin tümü veya bir kısmı, Genel Müdürlük onayı ile iptal edilir.
(5) 16 ncı
maddenin birinci fıkrasının (d) bendi hükümleri gereğince, Genel Müdürlükçe
düzenlenen pilot lisansları iptal edilen kişilerin, pilotluk yaptığı döneme
ilişkin aldığı eğitimler, uçuş süreleri ve benzeri hususlar hakkında
kredilendirme ve/veya dönüştürme yapılmaz ve yeni pilot lisansı
düzenlenmez. Genel Müdürlükten aldıkları pilot lisansları ile birlikte
lisanslarına bağlı tüm sertifika ve yetkiler iptal edilir.
Alt düzenleyici
işlemler
MADDE 38 –
(1) Genel Müdürlük bu Yönetmelikte belirtilen hükümler çerçevesinde alt
düzenlemeler yapabilir.
Geçiş süreci
GEÇİCİ MADDE 1
– (1) Bu Yönetmeliğin yayımından önce ulusal mevzuat ve JAR-FCL
hükümlerine göre tanzim edilmiş lisans, yetki, yetkilendirme, onay ve
validasyon belgeleri, geçerlilik süreleri dolana kadar en fazla 3 yıl
boyunca aynı imtiyazlarla geçerli olmaya devam eder. Bu Yönetmeliğin
yayımlanmasından sonra geçerlilik süresi dolacak olan belgeler için
müracaatlar bu Yönetmeliğe göre yapılır.
(2) Bu Yönetmeliğin
yayımlanmasından önce başlayan eğitim ve sınav faaliyetleri, bu
Yönetmeliğin yayımlandığı tarih itibariyle 3 yıl içerisinde tamamlanması
koşulu ile aynı imtiyazlarla geçerli olmaya devam eder.
(3) Bu
Yönetmeliğin yayımlanması ile birlikte, ICAO ve milli usullere göre alınmış
olanlar da dâhil olmak üzere, yapılacak her türlü lisans tanzimi, temdidi,
yenilenmesinde bu Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenecek lisans formatı
kullanılır, ancak bu Yönetmelik hükümlerine göre çevrilme şartlarını
taşımayan lisansların kapak sayfasına “ICAO standartlarına uygun olarak
tanzim edilmiştir” ifadesi yazılır. Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten
itibaren 3 yıl içerisinde yeni format ile değiştirilmeyen lisansların tüm
yetki ve imtiyazları, belirtilen 3 yılın sonunda askıya alınmış sayılır. Bu
Yönetmeliğin gereklilikleri yerine getirilinceye kadar askıda kalır.
(4) Bu Yönetmelik
yürürlüğe girmeden önce eğitim yetkisi almak için Genel Müdürlüğe başvuru
yapmış, ancak yetkilendirilmemiş organizasyonlara, bu Yönetmelik şartlarına
göre işlem yapılır.
(5) Daha önceden
Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen onaylı eğitim organizasyonları,
bu Yönetmeliğe uyum planını Genel Müdürlüğe sunar ve geçişe yönelik iş ve
işlemleri bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren 1 yıl içerisinde
tamamlar. Aksi halde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale gelinceye kadar
yetkilerinin tamamı veya bir kısmı askıya alınır. Askıya alındıktan sonraki
1 yıl içerisinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilmeyen
organizasyonların yetkilerinin tamamı veya bir kısmı iptal edilir.
(6) Bu
Yönetmeliğin yayımından önce 6/6/2006 tarihli ve 26190 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Uçak Pilotu Lisans Yönetmeliği (SHY-1) hükümlerine
göre lisans, yetki, yetkilendirme, onay ve validasyon belgeleri askıya
alınmış olanlar, idari ve/veya adli soruşturmaya konu olmuş olanlar
hakkında bu Yönetmeliğe göre işlem yapılır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 39 –
(1) 6/6/2006 tarihli ve 26190 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uçak Pilotu
Lisans Yönetmeliği (SHY-1) yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 40 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 41 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.
|