|
İKİ VEYA ÜÇ TEKERLEKLİ ARAÇLARIN
VE DÖRT TEKERLEKLİ
MOTOSİKLETLERİN TİP ONAYINA
YÖNELİK ÇEVRESEL VE
TAHRİK ÜNİTESİ PERFORMANS ŞARTLARI
HAKKINDA
YÖNETMELİK (AB/134/2014)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç, kapsam ve dayanak
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri
uyarınca iki veya üç tekerlekli motorlu araçların ve dört tekerlekli
motosikletlerin yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik
güvenliğine uygunluğunu yerine getirmek üzere; bu Yönetmelik kapsamındaki
tüm yeni araçlar ile bu araçlarda kullanılmak üzere tasarlanan sistemler,
aksamlar ve ayrı teknik ünitelerin tip onayı için çevresel ve tahrik
ünitesi performansıyla ilgili ayrıntılı teknik şartları ve deney prosedürlerini
belirlemek ve BM/AEK Regülasyonları ile bunlar üzerinde yapılan
tadilatların bir listesini vermektir.
(2) Bu Yönetmelik, 22/8/2015 tarihli ve 29453
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların
ve Dört Tekerlekli Motosikletlerin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Hakkında Yönetmeliğin (AB/168/2013) 1 inci maddesinde belirtilen araçları
ve bunların aksam, sistem ve ayrı teknik ünitelerini kapsar.
(3) Bu Yönetmelik; 2918 sayılı Kanunun 29 uncu
maddesine, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesine ve
3/6/2011 tarihli ve 635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 2 – (1) İki veya Üç Tekerlekli
Motorlu Araçların ve Dört Tekerlekli Motosikletlerin Tip Onayı ve Piyasa
Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmeliği (AB/168/2013)’nin 3 üncü maddesinde
yer verilen tanımlar bu Yönetmeliğin uygulanmasında da geçerli olup, söz
konusu tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;
a) AB/168/2013 Yönetmeliği: 22/8/2015 tarihli ve
29453 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İki veya Üç Tekerlekli Motorlu
Araçların ve Dört Tekerlekli Motosikletlerin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi
ve Denetimi Hakkında Yönetmeliği,
b) Aksesuarlar: EK X’daki Tablo Ap2.1-1 veya
Ap2.2-1'de listelenmiş olan tüm aletler ve cihazları,
c) Aktarma organları kalibrasyonu: Aracın aktarma
organları, tahrik veya tahrik organları kontrollerine ince ayar yapmak
amacıyla kontrol ünitelerinin yazılımı tarafından kullanılan özel bir veri
haritaları ve parametreler bütününün uygulanmasını,
ç) Aktarma organları kontrol ünitesi: Kavrama
aktarması dahil olmak üzere yanmalı motor/motorlar, elektrikli çekme
motorları veya tahrik organları sistemlerinin bileşik kontrol ünitesini,
d) Aktarma organları yazılımı: Kontrol
ünitelerinin durumunu değiştiren sıralı bir talimatlar bütünü içeren,
tahrik organları kontrol ünitesi, tahrik kontrol üniteleri veya aktarma
organları kontrol ünitelerindeki veri işleme işlemlerini ele alan
algoritmalar bütününü,
e) Alternatif yakıtlı araç: Atmosfer sıcaklığı ve
basıncında gaz halde olan veya aslen mineral yağdan türetilmemiş olan yakıt
tiplerinden biriyle çalışacak şekilde tasarlanan aracı,
f) Ana araç: EK XI'de belirtilen bir tahrik
ailesini temsil niteliğine sahip bir aracı,
g) Azami net güç: Tam motor yükünde
çalıştırıldığında bir veya daha fazla yanmalı motoru kapsayan tahrik ünitelerinden
elde edilen azami net güç çıkışını,
ğ) Azami tasarım araç hızı: Bu Yönetmeliğin 15
inci maddesi uyarınca belirlenen araca ait azami hızı,
h) Azami tork: Tam motor yükünde
çalıştırıldığında ölçülen azami tork değerini,
ı) Başlatıcı: Tahrik organlarını, motoru/motorları
veya aktarma organlarını kontrol etmek amacıyla kontrol ünitesinden gelen
bir çıkış sinyalini harekete, ısıya veya başka bir fiziksel duruma çeviren
dönüştürücüyü,
i) Buharlaşma: Hidrokarbonların içinden geçerek
atmosfere yayılabileceği diğer kaynaklar ile yakıt deposu ve yakıt teslimat
sisteminde yaşanan buharlaşma kayıplarını,
j) Çevre performansı açısından araç tipi: EK
II’nin İlave 5, İlave 7 veya İlave 8’i uyarınca referans kütleyle ilgili
olarak belirlenen eşdeğer atalet ve tahrik ailesiyle ilgili olarak EK XI'de
belirtilen tahrik özellikleri açılarından farklılık göstermeyen ve L
kategorisinde yer alan araçlar bütününü,
k) Çevre performansı tip onayı: Bir araç tipinin,
varyantının veya versiyonunun; AB/168/2013 Yönetmeliğinin Ek V’indeki Bölüm
A ve B'ye uygunluk ve EK XI'de belirtilen kriterlere göre bir tahrik
ailesinde yer alma koşulları açılarından onayını,
l) Çıkış deliği: İki zamanlı bir motorun karteri
ile yanma odası arasında bulunan ve temiz hava, yakıt ve yağlama yağı
karışımının içinden geçerek yanma odasına ulaştığı bir konektörü,
m) Doğru şekilde bakımı yapılan ve kullanılan:
Bir deney aracı seçilirken bu aracın kabul edilmesi açısından araç
imalatçısının tavsiyeleri ışığında iyi bir bakım ve normal kullanım
düzeyinde olduğunu,
n) Durdurma-çalıştırma sistemi: Rölanti miktarını
azaltarak aracın yakıt tüketimini ve kirletici CO2 emisyonlarını düşürmek
amacıyla tahrik ünitesinin otomatik şekilde durdurulup çalıştırılmasını,
o) Düzenli yenilenen sistem: Katalitik konvertör,
parçacık tutucu filtre veya başka bir kirletici kontrol cihazı gibi araç
normal şekilde çalıştırıldığında 4000 km'den daha az sıklıkla düzenli
yenileme işlemini gerektiren bir kirletici kontrol cihazını,
ö) Egzoz emisyonları: Egzoz borularından çıkan
gaz kirleticiler ve parçacık maddeyi,
p) Elektrik aktarma organları: Akü gibi bir veya
daha fazla elektrik enerjisi depolama cihazından, elektromekanik volandan,
süper kapasitörden veya benzerlerinden, bir veya daha fazla elektrik gücü
koşullandırma cihazından ve depolanan elektrik enerjisini mekanik enerjiye
dönüştürerek aracın tahrik edilmesi amacıyla tekerleklere gönderen bir veya
daha fazla elektrikli makineden meydana gelen sistemi,
r) Elektrikli menzil: Sadece elektrik aktarma
organları veya araç dışı şarj özelliğine sahip hibrit elektrik aktarma
organları ile tahrik edilen araçların, EK VII’deki İlave 3.3'te tarif
edilen prosedüre uygun şekilde ölçüldüğünde tamamen şarj edilmiş akü ya da
başka bir elektrik enerjisi depolama cihazı ile elektrik kullanılarak kat
edebildiği mesafeyi,
s) Esnek yakıtlı H2NG araç: Farklı oranlardaki
hidrojen ve doğalgaz veya biometan karışımlarıyla çalışacak şekilde
tasarlanan esnek yakıtlı aracı,
ş) Geçirgenlik deneyi: AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK II’deki C1 bölümünde yer alan 8 inci maddesi uyarınca metal olmayan
yakıt deposunun cidarların yaşanan kaybın test edilmesi ve yakıt deposu
deneylerinden önce metal olmayan yakıt deposu malzemesinin
koşullandırılmasını,
t) Geçirme: Genellikle ağırlık kayıpları ile
tayin edilen ve yakıt deposu ile teslimat sistemlerinin cidarlarından
yaşanan kayıpları,
u) Hava giriş sistemi: Temiz hava yükünün veya
hava-yakıt karışımının motora girmesini sağlayan aksamlardan meydana gelen
ve takılmış ise hava filtresi, emme boruları, rezonatör/rezonatörler, gaz
kelebeği gövdesi ve motorun emme manifoldunu kapsayan bir sistemi,
ü) Karbüratör: Yakıt ve havayı karıştırarak
yanmalı motorda yanabilecek bir karışım haline getiren cihazı,
v) Karter: İçinden gazların ve buharın
geçebildiği dahili veya harici kanallarla yağ haznesine bağlı olan ve
motorun içinde veya dışında bulunan alanları,
y) Katalitik konvertör: Motora ait egzozdaki
yanma kaynaklı zehirli yan ürünleri katalizörlü kimyasal tepkimeler
sayesinde daha az zehirli maddelere dönüştüren emisyon kirlilik kontrol cihazını,
z) Katalitik konvertör tipi: Taşıyıcı tabaka
maddelerin sayısı, yapı ve malzeme, katalitik faaliyetin tipi (yükseltgeme,
üç yollu veya başka türden katalitik faaliyet), taşıyıcı tabaka uzunluğu ve
ön alanın hacmi oranı, katalitik konvertör malzeme içeriği, katalitik
konvertör malzeme oranı, hücre yoğunluğu, ebatlar ve biçim, termal koruma
ve bir aracın egzoz sisteminde bütünleşik haldeki ayrılmaz bir egzoz
manifoldu, katalitik konvertör ve egzoz ucu veya değiştirilebilen ve
ayrılabilir egzoz sistemi üniteleri açılarından farklılık göstermeyen
katalitik konvertör kategorisini,
aa) Kilometre birikimi: Bu Yönetmeliğin EK
VI'sında belirtilen deney şartları uyarınca AB/168/2013 Yönetmeliğinin 23
üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde
önceden belirlenmiş mesafeleri kateden temsil niteliğine sahip bir deney
aracı veya temsil niteliğine sahip deney araçları filosunu,
bb) Kirlilik kontrol cihazının tipi: Kirletici
emisyonlarını kontrol etmek için kullanılan ve aslî çevre performansı ile
tasarım özellikleri açısından farklılık göstermeyen kirlilik kontrol cihazı
kategorisini,
cc) Motor kontrol ünitesi: Aracın motor veya
motorlarını kısmen veya tamamen kontrol eden bütünleşik bilgisayarı,
çç) Motorun yakıt ihtiyacı: Benzin (E5),
sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG), NG/biometan (doğalgaz), benzin (E5) ya
da LPG, benzin (E5) ya da NG/biometan, dizel yakıt (B5), etanol (E85) ve
benzin (E5) karışımı (esnek yakıt), biodizel ve dizel (B5) karışımı (esnek
yakıt), hidrojen (H2) veya NG/biometan ve hidrojen (H2NG) karışımı, benzin
(E5) ya da hidrojen (ikili yakıt) gibi motor tarafından normal şekilde
kullanılan yakıt tipini,
dd) Net güç: Net gücün sadece vites kutusunun
tahriğe bağlanarak ölçülebilmesi halinde vites kutusunun verimi dikkate
alınmak şartıyla EK X’un İlave 2’sindeki Tablo Ap2.1-1 veya Ap2.2-1'de
listelenen aksesuarlarla birlikte tip onayı esnasında deney tezgahına
yerleştirilmiş krank milinin ucunda veya imalatçı tarafından ölçülen dönme
hızlarında tahrik ünitesinin eşdeğer aksamlarında elde edilen gücü,
ee) (Değişik:RG-30/12/2021-31705 2.Mükerrer) Bir
aracın otuz dakikalık azami hızı: 85 sayılı BM/AEK Regülasyonunda
belirtilen 30 dakikalık güç sonucunda 30 dakika içerisinde erişilebilen
azami araç hızını,
ff) OVC menzili: EK VII’deki İlave 3.3'te tarif
edilen prosedüre göre ölçüldüğünde akünün veya diğer elektrik enerjisi
depolama cihazının harici şarjı ile aktarılan enerji tükenene kadar
eksiksiz bileşik çevrimler kapsamında yer alan toplam mesafeyi,
gg) Parçacık tutucu filtre: Egzoz akışındaki
parçacık maddelerin miktarını azaltmak amacıyla bir aracın egzoz sistemine
takılan filtreleme cihazını,
ğğ) Referans kütle: 75 kg sürücü kütlesi ve
uygulanabilir ise tahrik aküsünün kütlesi eklenerek belirlenen ve
AB/168/2013 Yönetmeliğinin 5 inci maddesi uyarınca belirlenen, L
kategorisinde yer alan aracın yürür vaziyetteki kütlesini,
hh) Sensör: Bir fiziksel miktarı veya durumu
ölçerek bunu bir kontrol ünitesi için girdi olarak kullanılan bir elektrik
sinyaline dönüştüren dönüştürücüyü,
ıı) Süper şarj: Yanmalı motorun indüksiyonunu
güçlendirerek tahrik ünitesi performansını yükseltmek için kullanılan hava
emme kompresörünü,
ii) Tahrik organları: Uygulanabilir ise tork
dönüştürme kavramaları, aktarma ve aktarma kontrolleri, bir tahrik şaftı ya
da tahrik kayışı ya da tahrik zinciri, diferansiyeller, son tahrik ve
tahrikli tekerlek lastiğinden (yarıçap) meydana gelen tahrik ünitesi/ünitelerinin
sonrasında yer alan aktarma organları parçasını,
jj) Tahrik organları kontrol ünitesi: Aracın tahrik
organlarını kısmen veya tamamen kontrol eden bütünleşik bilgisayarı,
kk) Tahrik tipi: Azami tasarım araç hızı, azami
net güç, azami sürekli anma güç ve azami tork gibi aslî nitelikteki
özellikler açısından farklılık göstermeyen tahrik ünitelerini,
ll) Tahrik ünitesi performansı tip onayı: Bir
araç tipinin, varyantının veya versiyonunun; azami tasarım araç
hızı/hızları, azami sürekli anma tork veya azami net tork, azami sürekli
anma güç veya azami net güç, hibrit uygulamada azami toplam tork ve güç gibi
koşullar açısından tahrik üniteleri performansı onayını,
mm) Turboşarj: Hava şarjının yükünü artırarak
tahrik ünitesi performansını yükselten ve egzoz gazı türbini ile tahrik
edilen santrifüjlü kompresörü,
nn) WMTC aşama 1: L3e kategorisinde yer alan motosiklet
tipleri için 2006’dan itibaren Avrupa Sürüş Çevrimleri'ne alternatif tip I
emisyon deneyi çevrimi olarak kullanılan 2 sayılı BM/AEK Küresel Teknik
Regülasyonu (GTR)’nda belirtilen Dünya Uyumlaştırılmış Motosiklet Deneyi
Çevrimini,
oo) WMTC aşama 2: L3e, L4e, L5e-A ve L7e-A
kategorilerinde yer alan Euro 4'e uygun araçların onayında zorunlu tip I
emisyon deney çevrimi olarak kullanılan tadil edilmiş 2 sayılı BM/AEK
Küresel Teknik Regülasyon, EK VI(A)'da bahsi geçen gözden geçirilmiş
WMTC’yi,
öö) WMTC aşama 3: L kategorisinde yer alan Euro
5'e uygun araçların onayında zorunlu tip I emisyon deney çevrimi olarak
kullanılan, düşük azami tasarım araç hızına sahip araçlara yönelik olan ve
tadil edilmiş 2 sayılı BM/AEK Küresel Teknik Regülasyon'da bahsi geçen
Dünya Uyumlaştırılmış Motosiklet Deney Çevrimi'ne denk ve AB/168/2013
Yönetmeliğinin EK VI(A)'sında yer verilen gözden geçirilmiş WMTC’yi,
pp) Yakıt hücresi: Aracın tahrik edilmesi
amacıyla hidrojen içindeki kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren
cihazı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İmalatçının Araçların Çevre
Performansı Açısından Yükümlülükleri
L kategorisinde yer alan araçların çevre
performansına ilişkin donanım ve gösterim şartları
MADDE 3 – (1) İmalatçı; L kategorisinde
yer alan araçlara, normal kullanım koşulları altında ve imalatçı tarafından
tavsiye edilen bakım işlemleri ışığında araçların bu Yönetmelikte yer
verilen ayrıntılı teknik şartlar ve deney prosedürlerine uygun olabilmesine
olanak sağlamak amacıyla tasarlanan, imal edilen ve monte edilen ve aynı
zamanda aracın çevre performansını etkileyen sistemler, aksamlar ve ayrı teknik
üniteleri takar.
(2) İmalatçı; fiziksel gösterim deneylerinden
faydalanarak piyasaya sürülen, tescil edilen veya kullanıma alınan L
kategorisinde yer alan araçların, bu Yönetmeliğin 5 inci ila 15 inci
maddelerinde belirtilen ve bu araçlara yönelik çevre performansıyla ilgili
ayrıntılı teknik şartlar ile deney prosedürlerine uygun olduğunu onay
kuruluşuna gösterir.
(3) Eğer imalatçı çevre performansı açısından tip
onayı alan aracın piyasaya sürülmesinden sonra emisyonla ilgili herhangi
bir aksamın performans veya emisyon azaltma sistemi özelliklerini
değiştirir ise bu durumu gecikmeksizin onay kuruluşuna bildirir. İmalatçı;
değiştirilen emisyon azaltma sistemi veya aksamı özelliklerinin, tip onayı
esnasında gösterilen çevre performansından daha kötü bir performansa neden
olmadığını onay kuruluşuna kanıtlar.
(4) (Değişik:RG-30/12/2021-31705
2.Mükerrer) Ekipman ve parçaların imalatçıları; Birlik bünyesinde
piyasaya sürülen veya kullanıma alınan yedek parçalar ile ekipmanların, bu
Yönetmelikte bahsi geçen araçların çevre performansı açısından ayrıntılı
teknik şartlara ve deney prosedürlerine uygun olmasını sağlar. Bu tür bir
yedek parça veya ekipman ile donatılmış, L kategorisinde yer alan onaylı
araçlar; AB/168/2013 Yönetmeliğinin 22 nci maddesinin ikinci fıkrası ile 23
üncü ve 24 üncü maddelerinde yer verilen şartlar dahil olmak üzere
dayanıklılık şartlarına uygun olan orijinal parça veya ekipmanın
karşıladığını deney şartları ve performans sınır değerleri ile aynı
değerleri karşılar.
(5) İmalatçı; AB/168/2013 Yönetmeliğinin 33 üncü
maddesi ile Ek II’sinin C bölümünün 3 üncü maddesinde belirtilen ayrıntılı
çevre ve tahrik ünitesi performansı şartları açısından imalat uygunluğunun
doğrulanmasına yönelik tip onayı prosedürlerinin takip edilmesini sağlar.
(6) İmalatçı; AB/168/2013 Yönetmeliğinin Ek
II’sinin C bölümünün 1 inci maddesi uyarınca çevre ve tahrik ünitesi
performansını kontrol eden bilgisayarlar dahil olmak üzere aktarma
organları yönetim sisteminin onaysız değiştirilmesini önlemeye yönelik
tedbirlere ait bir açıklamayı onay kuruluşuna teslim eder.
(7) İmalatçı; hibrit uygulamalarda veya
durdurma-çalıştırma sistemine sahip uygulamalarda, çevre ve tahrik ünitesi
performansı testleri veya muayenesine bağlı olarak, aracın sürekli şekilde
yakıt tüketen motorla tahrik edilebilmesini sağlayan bir "kullanım
modunu" araca monte eder. Bu muayene veya deneyin yapılması özel bir
prosedürü gerekli kılıyor ise bu durum servis kitapçığında (veya eşdeğer
belgede) ayrıntılarıyla açıklanır. Bahsi geçen özel prosedür, araçla
birlikte sunulanlar dışında hiçbir özel ekipmanın kullanılmasını
gerektirmez.
BM/AEK regülasyonlarının uygulanması
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin Ek I'inde
belirtilen BM/AEK Regülasyonları ve bunlara ait değişiklikler aynı zamanda
çevre ve tahrik ünitesi performansı tip onayı için de geçerlidir.
(2) Azami araç tasarım hızı 25 km/saate eşit veya
az olan araçlar, azami araç tasarım hızı 25 km/saatten büyük olan araçlara
uygulanan ve BM/AEK Regülasyonlarında yer alan tüm ilgili şartlara uygun
olmalıdır.
(3) BM/AEK Regülasyonlarında L1, L2, L3, L4, L5,
L6 ve L7 araç kategorilerine yapılan atıflar; tüm alt kategoriler dahil
olmak üzere bu Yönetmelik kapsamında yer alan sırasıyla L1e, L2e, L3e, L4e,
L5e, L6e ve L7e araç kategorilerine yapılmış sayılır.
L kategorisinde yer alan araçların çevre
performansı açısından teknik özellikleri, şartları ve deney prosedürleri
MADDE 5 – (1) Çevre ve tahrik ünitesi
performansı deney prosedürleri, bu Yönetmelikte belirtilen deney şartlarına
uygun şekilde gerçekleştirilir.
(2) Deney prosedürleri, onay kuruluşu tarafından
veya onay kuruluşunun huzurunda veya onay kuruluşu tarafından
yetkilendirilmiş olması durumunda teknik servis tarafından
gerçekleştirilir. İmalatçı; EK XI şartlarına uygun olarak L kategorisinde
yer alan araçların çevre performansının uygunluğunu onay kuruluşunu tatmin
edecek şekilde göstermek için temsil niteliğine sahip bir ana araç seçer.
(3) Ölçüm yöntemleri ile deney sonuçları, formatı
AB/168/2013 Yönetmeliğinin 32 nci maddesinin birinci fıkrasında verilen bir
deney raporu şeklinde onay kuruluşuna raporlanır.
(4) Deney tipleri I, II, III, IV, V, VII ve VIII
ile ilgili olarak çevre performansı tip onayını, farklı araç varyantlarına,
versiyonlarına ve tahrik tiplerine ve ailelerine genişletmelidir. Ancak bu
durumda EK XI'de belirtilen araç versiyonu, tahrik veya kirlilik kontrol
sistemi parametrelerinin aynı Ek'te açıklananlarla aynı veya tarif ve beyan
edilen tolerans payları içinde yer alır.
(5) Hibrit uygulamalar ve durdurma-çalıştırma
sistemine sahip uygulamalar, deney prosedüründe belirtilmiş ise yakıt
tüketen motor çalışır vaziyetteyken test edilir.
Deney tip I şartları: Soğuk çalıştırmadan sonraki
egzoz emisyonları
MADDE 6 – (1) AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK V’indeki Bölüm A'da yer alan soğuk çalıştırmadan sonraki egzoz
emisyonlarına ilişkin deney tip I için geçerli olan deney prosedürleri ve
şartları, bu Yönetmeliğin EK II’si uyarınca gerçekleştirilip doğrulanır.
Deney tip II şartları: Yüksek rölanti ve
serbest ivmede egzoz emisyonları
MADDE 7 – (1) AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK V’indeki Bölüm A'da yer alan yüksek rölanti ve serbest ivmedeki egzoz
emisyonlarına ilişkin deney tip II için geçerli olan deney prosedürleri ve
şartları, bu Yönetmeliğin EK III’ü uyarınca gerçekleştirilip doğrulanır.
Deney tip III şartları: Karter gazı
emisyonları
MADDE 8 – (1) AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK V’indeki Bölüm A'da yer alan karter gazları emisyonlarına ilişkin deney
tip III için geçerli olan deney prosedürleri ve şartları, bu Yönetmeliğin
EK IV’ü uyarınca gerçekleştirilip doğrulanır.
Deney tip IV şartları: Buharlaşma emisyonları
MADDE 9 – (1) AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK V’indeki Bölüm A'da yer alan buharlaşma emisyonlarına ilişkin deney tip
IV için geçerli olan deney prosedürleri ve şartları, bu Yönetmeliğin EK V’i
uyarınca gerçekleştirilip doğrulanır.
Deney tip V şartları: Kirlilik kontrol
cihazlarının dayanıklılığı
MADDE 10 – (1) AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK V’indeki Bölüm A'da yer alan kirlilik kontrol cihazlarının
dayanıklılığına ilişkin deney tip V için geçerli olan deney prosedürleri ve
şartları, bu Yönetmeliğin EK VI’sı uyarınca gerçekleştirilip doğrulanır.
Deney tip VII şartları: CO2 emisyonları, yakıt
tüketimi, elektrik enerjisi tüketimi veya elektrik menzili
MADDE 11 – (1) AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK V’indeki Bölüm A'da yer alan CO2 emisyonları, yakıt tüketimi, elektrik
enerjisi tüketimi veya elektrikli menzil açısından enerji verimliliğine ilişkin
deney tip VII için geçerli olan deney prosedürleri ve şartları, bu
Yönetmeliğin EK VII’si uyarınca gerçekleştirilip doğrulanır.
Deney tip VIII şartları: OBD çevre deneyleri
MADDE 12 – (1) AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK V’indeki Bölüm A'da yer alan bütünleşik tanı cihazlarının (OBD) çevresel
parçalarına ilişkin deney tip VIII için geçerli olan deney prosedürleri ve
şartları, bu Yönetmeliğin EK VIII’i uyarınca gerçekleştirilip doğrulanır.
Deney tip IX şartları: Ses seviyesi
MADDE 13 – (1) AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK V’indeki Bölüm A'da yer alan ses seviyesine ilişkin deney tip IX için
geçerli olan deney prosedürleri ve şartları, bu Yönetmeliğin EK IX’u
uyarınca gerçekleştirilip doğrulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İmalatçının Araçların Tahrik
Performansı Açısından Yükümlülükleri
Genel yükümlülükler
MADDE 14 – (1) İmalatçı, L kategorisinde
yer alan bir aracı piyasaya sürmeden önce bu Yönetmelikte yer verilen
şartlara uygun şekilde onay kuruluşuna L kategorisinde yer alan araç
tipinin tahrik ünitesi performansını gösterir.
(2) İmalatçı; L kategorisinde yer alan bir aracı
piyasaya sürerken veya tescil ettirirken veya kullanıma almadan önce L
kategorisinde yer alan araç tipinin tahrik ünitesi performansının,
AB/168/2013 Yönetmeliğinin 27 nci maddesinde yer verilen bilgi dosyasında
onay kuruluşuna raporlanan değerden daha yüksek olmadığından emin
olmalıdır.
(3) Yedek sistem, aksam veya ayrı teknik üniteye
sahip bir aracın tahrik ünitesi performansı, orijinal sistemler, aksamlar
veya ayrı teknik ünitelere sahip araçların tahrik ünitesi performansından
fazla olamaz.
Tahrik performansı şartları
MADDE 15 – (1) AB/168/2013 Yönetmeliğinin
EK II’sinin A Bölümünde yer alan 2 nci maddedeki tahrik ünitesi
performansına yönelik deney prosedürleri ve şartları, bu Yönetmeliğe ait EK
X uyarınca gerçekleştirilip doğrulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Onay Kuruluşunun Yükümlülükleri
L kategorisinde yer alan araçlar ile bunlara ait
sistemler, aksamlar veya ayrı teknik ünitelerin tip onayı
MADDE 16 – (1) İmalatçının talep etmesi
halinde, onay kuruluşu, ilgili aracın AB/168/2013 Yönetmeliğine ve bu
Yönetmelikte belirtilen ayrıntılı deney şartlarına uygun olması şartıyla,
aracın çevre performansıyla ilgili gerekçeler öne sürerek, yeni araç tipi
için çevre ve tahrik ünitesi performansı tip onayını veya ulusal onayı
vermeyi reddedemez ya da aracın, sistemin, aksamın veya ayrı teknik
ünitenin piyasaya sürülmesini, tescil ettirilmesini veya kullanıma
alınmasını yasaklayamaz.
(2) Bu Yönetmeliğin EK IV’ünde belirtilen
tarihten itibaren geçerli olmak üzere, AB/168/2013 Yönetmeliğinin EK VII ve
EK VI, Bölüm A1, B1, C1 ve D'de tarif edilen Euro 4 çevre adımına veya
AB/168/2013 Yönetmeliğinin EK VII ve EK VI, Bölüm A2, B2, C2 ve D'de tarif
edilen Euro 5 çevre adımına uygun olmayan yeni araçlar için önceki çevresel
sınır değerleri içeren uygunluk belgeleri AB/168/2013 Yönetmeliğinin 43
üncü maddesinin birinci fıkrası açısından geçerli kabul edilmez.
(3) AB/168/2013 Yönetmeliğinin geçici 1 inci
maddesinin beşinci fıkrası uygulanırken onay kuruluşu, onaylı araç tipini
aynı Yönetmeliğin EK I'ine uygun şekilde sınıflandırır.
Yedek kirlilik kontrol cihazlarının tip onayı
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında
onaylanan araçlara takılmak üzere tasarlanan yeni yedek kirlilik kontrol
cihazlarının, bu Yönetmelik ve AB/168/2013 Yönetmeliğinin 23 üncü
maddesinin onuncu fıkrası uyarınca verilen bir çevre ve tahrik ünitesi
performansı tip onayında belirtilen tipte olmaması halinde bu cihazlar
piyasaya sürülemez veya bir araca takılamaz.
(2) Onay kuruluşu; uygulanan ilk şartlar
kapsamında 23/12/2004 tarihli ve 25679 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Tip Onayı Yönetmeliği
(2002/24/AT)’nde belirtilen tipte olan yedek kirlilik kontrol cihazları
için AB/168/2013 Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde yer alan AB tip
onaylarının kapsam genişletilmesine izin vermeye devam edebilir. İlgili bir
tip onayının verildiği tipte olmamaları halinde bahsi geçen yedek kirlilik
kontrol cihazının tipi piyasaya sürülemez veya bir araca takılamaz.
(3) Bu Yönetmelik uyarınca tip onayı almış bir
araca takılmak üzere tasarlanan yedek kirlilik kontrol cihazının tipleri,
EK VI ve EK II İlave 10 uyarınca test edilir.
(4) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan bir tipte
olan ve ilgili tüm araç tip onayı belgesinin ilgili olduğu orijinal ekipman
yedek kirlilik kontrol cihazlarının EK II İlave 10'da yer verilen deney
şartlarına uygun olması zorunlu değildir ancak bunun için bahsi geçen
cihazların aynı İlavedeki 4 üncü madde şartlarına uygun olması
gerekmektedir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Avrupa birliği mevzuatına uyum
MADDE 18 – (Değişik:RG-30/12/2021-31705
2.Mükerrer)
(1) Bu Yönetmelik, çevresel veya tahrik birim
performans gereklilikleri bakımından (AB) 168/2013 sayılı Avrupa
Parlamentosu ve Konsey Tüzüğünü tamamlayan ve (AB) 2016/1824 ve (AB)
2018/295 ile değiştirilen 16/12/2013 tarihli ve (AB) 134/2014 sayılı Yetki
Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına
uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerinde
herhangi bir tereddüt hasıl olması durumunda, bu Yönetmeliğin dikkate
aldığı (AB) 134/2014 sayılı Konsey Tüzüğünün değişiklikleri dâhil orijinal
metni esas alınır.
Geçiş
hükmü
GEÇİCİ
MADDE 1- (Değişik:RG-16/11/2024-32724)
(1)
Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile değiştirilen hususlar; araç, sistem,
aksam veya ayrı teknik ünitelere verilen herhangi bir AB tip onayını, söz
konusu araç, sistem, aksam veya ayrı teknik ünitelere uygulanan ilgili
şartlar değiştirilmediği veya bu Yönetmeliğe yeni şartlar eklenmediği sürece
geçersiz kılmaz.
(2)
Onay kuruluşu, birinci fıkrada belirtilen AB tip onaylarının kapsam
genişletmelerini düzenlemeye devam eder.
(3) (Ek:RG-30/1/2025-32798)
AB/168/2013 Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan
ve uygunluk belgesi 1/1/2025 tarihine kadar 31/1/2018 tarihli ve 30318
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araçların Satış, Devir ve Tescil
Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasında tanımlanan Araç Sicil ve Tescil Sistemine kaydedilen araçlar
için, bu Yönetmeliğin EK I’inde yer alan son tescil tarihleri uygulanmaz.
İlgili motosikletlerin tescil uygulaması AB/168/2013 Yönetmeliğinin 80 inci
maddesinin dördüncü fıkrasının birinci ve ikinci cümleleri uyarınca
gerçekleştirilir.
Yürürlük
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/2018
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|